ရက်စ်ဗာရက်ထော (Resveratrol) နှင့် ပေါလီဖီနော်များ — သက်ရောက်ချိန်ရှည် လူအင်္ဂါ ကျန်းမာရေးကို ဆီးမြောင်းကာကွယ်ပေးသော အရွက်အသီး အထွက် ဓာတုဖော်ကြားပစ္စည်းများ

အဓိက အချက်များ

• Resveratrol ဟာ သီးခြား polyphenol တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး (အများအားဖြင့် “ခရမ်းရောင်ဝိုင် ထဲက သက်ရောက်မှုကြောင့် ကျော်ကြားတဲ့ အမှုန့်” လို့ခေါ်ကြတယ်)၊ polyphenols တွေကတော့ သက်ဆိုင်ရာအပင်တွေထဲမှာ တွေ့ရတဲ့ သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ ခြောက်သွေ့ဓာတ်ဓာတ်တက်မှုများရဲ့ များပြားလှတဲ့ မိသားစုတစ်ခု ဖြစ်တာမို့—”မော်လီကျူ တစ်မျိုးခြံ” (အောက်ခံဖြည့်စွက်ဆေး) ကို မစဉ်းစားမှီ “အစားအစာပုံစံ” (အစားအစာစနစ်) ကို အရင်စဉ်းစားသင့်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
• လူပေါ် အခြေခံ လေ့လာမှုတွေက resveratrol ဆိုတာက ခွဲစိတ်ရတဲ့ စိတ်နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ စျေးကွက်ညွန့်ဖိအားဆိုင်ရာ အညွှန်းအချို့ (သွေးဆီနိမ့် သွေးပေါင်ချိန်အချို့လို မျိုးတူ သွေးချို/သွေးပေါင်ချိန် အညွှန်းတွေ) ကို အချို့အုပ်စုတွေမှာ တိုတောင်းလေး တိုးတက်စေတယ်လို့ ပြသပေးပေမယ့် ရလဒ်တွေက ယှဉ်ပြိုင်မှု မရှိသလို မတည်ငြိမ် ဖြစ်နေတာကြောင့် နှလုံးကိစ္စရပ်တွေ သို့မဟုတ် လေ၏ပိတ်ဆို့ရောဂါတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်လို့ မည်သည့် အတည်ပြု အထောက်အထားကြီးမားစွာ မရှိသေးပါ။
• Resveratrol ဖြည့်စွက်ဆေး သုံးကြည့်မယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ရင် တစ်ခုထဲကို အကူအညီ ပစ္စည်း လို ဆက်ဆံသင့်ပြီး – အစားအစာ၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ အိပ်စက်ရေး၊ ဆေးချက်လိုက်နာမှု တွေကို ဦးစွာ ဦးစားပေးထားရင်း၊ အထူးသဖြင့် သွေးကြောချိုဆေး၊ သွေးညှိဆေး သောက်နေတာ ဖြစ်ရင် ဒါမှမဟုတ် ခွဲစိတ်မှု ရှိနေပြန်မယ်ဆိုရင် အရည်အသွေး စစ်ဆေးရေးနဲ့ လုံခြုံရေး ကို လိုရင်းလိုလို သက်ရောက်အောင် လုပ်သင့်ပါတယ်။

မိတ်တန်း

စင်္ကာပူရဲ့ နေ့ဆက်နေ့လက် တစ်ရက်ကို စိတ်ကူးကြည့်ပါလား – အလုပ်သွားမယ်ဆိုတော့ လမ်းမှာ kopi လုပ်လေး တစ်ခွက် လောက်ယူသုံးပြီး၊ နေ့လည်စာကတော့ hawker centre လမ်းမဆီမှာ အဆင်ပြေသလို သောက်သုံးရတဲ့အရာတစ်ခွက်၊ ညနေအိမ်ပြန်ရောက်တော့ ချက်ပြုတ်မလား… ဒါမှမဟုတ် အော်ဒါခိုင်းစားမလား (ထပ်ကြိမ်) လိုဆုံးဖြတ်နေရင်း။ မနက်ပိုင်း သတင်းခေါင်းစဉ်တစ်ခုပေါ်လာပြီး resveratrol လို့ ပြောနေတာကို တွေ့လိုက်ရတယ် – *ခရမ်းရောင်ဝိုင် ထဲက antioxidant လို့ ပြောထားတဲ့ အရာ* – ဒီလိုနဲ့ *“ကျန်းမာစွာ အိုမင်းဖို့” အတွက် လိုအပ်လား? နှလုံးကျန်းမာရေးလား? သွေးချိုလား?* လို စိတ်မကျပ် မေးမြန်းစိတ်ပွပလာပါတယ်။

အဓိကအကြောင်းကတော့ ဒီလိုပါပဲ – resveratrol (နဲ့ ပိုကျယ်လှတဲ့ polyphenols) အကြောင်း အယူအဆက လက်တွေ့တကယ့်မှာလည်း စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ စသဖြင့် အပင်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် “ကာကွယ်ရေး စနစ်” ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့ ဒီလို သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ ရောယားဓာတ်တွေ ထုတ်လုပ်နေကြတာပါ။ ကျွန်တော်တို့/ကျွန်မတို့ကလည်း သစ်သီးများ၊ လက်ဖက်ရည်၊ လော်ကောကို၊ ဝက်ပဲသီးနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေလို အပင်အာဟာရတွေ စားသုံးရင်း၊ ပိုကျယ်ပြန့်တဲ့ phytochemicals မျိုးစုံ၊ ထင်းရှူးအမွှေးအကြိုင်နဲ့အတူ ဖိုင်ဘာ၊ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်တွေကိုလည်း လက်ခံရရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် resveratrol ဆိုတာ ကပ်လျက်ဖြစ်နေတဲ့ အနက်ရှိုင်းသော နေရာတစ်ခုမှာ ရောက်နေပါတယ်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှ၊ လက်လှမ်းမီလွယ်ကူပြီး အသံထွက်လိုက်တာပဲ hype ကြီးလှ… ဒါပေမယ့် လူပေါ် အထောက်အထားတွေက တကယ့်ရှိပေမယ့် အလွန်ရိုးရိုး သေးငယ်တဲ့ သက်ရောက်မှုလေးတွေ အနေနဲ့ သာမြင်တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ သုတေသနတွဲအချို့မှာ ကိုယ်ခံ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ cardiometabolic အညွှန်းအချို့မှာ တိုးတက်မှုပိုင်း သေးငယ်လေးတွေ မြင်ရတတ်ပေမယ့် အစီအစဉ်အတော်များများက လေ့လာကာလတိုသေးပြီး သွေးနမူနာ အညွှန်းလို surrogate endpoints တွေပဲ အသုံးပြုပြီး လက်တွေ့ လူနာဖြစ်ရပ်တွေကိုတော့ မတိုက်ရိုက် ကြည့်မိကြပါဘူး။ Dose၊ ကြာချိန်၊ ပုံမှန် ကျန်းမာရေးအခြေအနေလို အကြောင်းအရာတွေ အပေါ်မူတည်ပြီး ရလဒ်တွေကလည်း မနီးနီး မဝေးဝေး ကွဲပြားနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါနဲ့အတူ လက်တွေ့ အသုံးဝင်ပြီး သက်သေဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ကြည့်ရအောင် –

• resveratrol နဲ့ polyphenols တွေ အတိအကျ ဘာလဲဆိုတာ
• resveratrol ဖြည့်စွက်ဆေး အကျိုးကျေးဇူး လို့ သုတေသနက ဘာတွေ ပြောလို့ရပြီး (နဲ့ ဘာတွေ မပြောရသေးသလဲ) ဆိုတာ
• နေ့စဉ် စင်္ကာပူ လူနေမှုနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ နည်းလမ်းတွေကနေ polyphenols ပိုရအောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ဆိုတာ
• အကယ်၍ သင့်အနေနဲ့ ဖြည့်စွက်ဆေး ပြိုငြာကြည့်ဖို့ တန်တန်လိုနေမယ်ဆိုရင် ဘယ်လို ရွေးချယ်သုံးစွဲရမလဲဆိုတဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်တွေ

Resveratrol နဲ့ polyphenols ကို ရိုးရိုး အင်္ဂလိပ်လို ရှင်းပြရင် – ဘာတွေ ဖြစ်ကြလဲ (နဲ့ ဘာ မဖြစ်ကြဘူးလဲ)

Resveratrol VS “polyphenols” – သက်သက်တစ်ခု VS မိသားစုလုံး

အလွဲအရှိုင်း အကြီးမားဆုံး တစ်ချက်ကို အရင်ရှင်းပါစို့ –

• Polyphenols တွေက အပင်ထဲမှာ တွေ့ရတဲ့ ရောယားဓာတ် မျိုးစုံပါဝင်တဲ့ မျိုးရင်းစုကြီး တစ်ခုပါ။ လက်ဖက်ရည်၊ လော်ကောကိုထဲက flavonoids တွေ ၊ သီးခော်သီးမျိုးတွေထဲက anthocyanins တွေ ၊ ကော်ဖီထဲက phenolic acids တွေ အပါအဝင် များစွာသော “ဇာလ်ကောင်တွေ” ပါဝင်နေတဲ့ မိသားစုကြီး တစ်ခုလို စဉ်းစားလို့ ရပါတယ်။
• Resveratrol ဆိုတာက အဲ့ဒီ မိသားစုကြီးထဲက အသင်းဝင် တစ်ဦး (stilbene တစ်မျိုး) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒရပ်ပင်သီးရဲ့ အခွံ၊ သီးခော်သီးမျိုး အချို့ထဲမှာ သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရနိုင်ပြီး နီရောင် ဝိုင်နဲ့ ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသွားတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကို သိထားရခြင်း ဘာလို့ အရေးကြီးသလဲ?

လူအများက “antioxidants စားချင်တယ်” လို့ ပြောတဲ့အခါ ဘယ်လောက်များများဆိုတာ အလိုလို ပိုနေလေ ပိုကောင်းမယ်လို့ ထင်ရတတ်ပါတယ် – ပြီးတော့ “ကြယ်အဆင့်” တစ်မျိုးတည်း အောက်ခံဖြည့်စွက်ဆေးတစ်လုံးနဲ့ အစာအာဟာရ အစုံအလင် စားသောက်မှုလုံးကို အစားထိုးလို့ရမယ်လို့လည်း ထင်မှတ်ရတတ်ပါတယ်။ လက်တွေ့မှာတော့ ကျန်းမာရေးရလဒ်တွေဟာ *အစာအာဟာရ ပုံစံပေါ်* နဲ့ ပိုမို သက်ဆိုင်မိနေတတ်ပါတယ် – အပင်အစားအစာ အများကြီးစားတာ၊ ဖိုင်ဘာ လုံလောက်အောင်ရရှိရေး၊ အလွန်အကျွံ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ processed အစားအစာနည်းအောင်ထားတာ၊ သကြား ပိုများတဲ့ အချိုရည်တွေ နည်းအောင်ထားတာ တို့လို အစရှိသဖြင့်ပေါ့။

Resveratrol ဆိုတာကို –

• သီးခြား အကူအညီအဖြစ် လိုက်လျောရွေးချယ် သုံးစွဲကြည့်လို့ရမယ့် အရာ

လို့ ရေးရင် ပိုတော်ပါတယ်၊ ဒါမဟုတ်

• အခြေခံ တည်မြဲမှုတွေကို ကျော်လိုက်စေမယ့် နောက်ကျောတံခါးလေးတစ်ခန်း လို့တော့ မမြင်သင့်ပါဘူး။

သင့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ တကယ့်ကို တွေ့ရမယ့် အရင်းအမြစ်တွေ

Polyphenols ကို အလွယ်ဆုံးနည်းနဲ့ ရယူချင်ရင် သင့်ရဲ့ အကောင်းဆုံး စနစ်က နေ့စဉ် သုံးစွဲနေရာက အစားအစာနဲ့ အချိုရည်တွေပါပဲ –

• လက်ဖက်ရည် နဲ့ ကော်ဖီ – နှစ်ခုစလုံးမှာ polyphenols များစွာ ပါဝင်တတ်ပါတယ်။ (Kopi/teh လည်း သက်ဆိုင်ပါတယ် – သကြားပမာဏကိုပဲ သတိထားရမှာပါ။)
• လော်ကောကို / ချော့ကလက် အရိပ်ရိပ်နက်နက် – ကော်ကို ပမာဏ ပိုများလာလေ အတိုင်း ဆီမကောင်းများနည်းပြီး polyphenols များလာတတ်ပါတယ် (သုံးစွဲပမာဏကိုတော့ သတိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။)
• သီးခော်သီးမျိုး နဲ့ ဒရပ်သီးမျိုး – Resveratrol နဲ့ အခြား polyphenols တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ခံရလေ့ရှိတဲ့ သစ်သီးအုပ်စုတွေပါ။
• ဝက်ပဲနဲ့ ဆေးပေါင်းအစားအစာတွေ – တိုဖူး၊ တင်ဖူး (tempeh)၊ အီဒါမဲ (edamame)၊ ဓယ်လ်(dhal)၊ ချိခ်ပီ(chickpeas) တွေလို – ဖိုင်ဘာ ရော phytochemicals မျိုးစုံ ရရှိဖို့ အကောင်းဆုံး လမ်းကြောင်းတွေဖြစ်ပါတယ်။
• ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သက်သက်ဆေးရွက်၊ မုန်လာဥမှုန့်/အမွှေးအကြိုင်ပေါင်းများ – အသိပို့ အောက်မေ့တတ်ပေမယ့် လက်တွေ့ အများကြီး အကျိုးရှိတဲ့ အုပ်စုပါ။ မျိုးကွဲဗီဇနဲ့ အရောင်မျိုးစုံ ရရှိလာဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

ရိုးရှင်းစွာ တွေးရရင် – အပင်တွေ ရှိရာရာမှာ polyphenols တွေ ရောက်နေတတ်တယ် လို့ တွေးလို့ ရပါတယ်၊ အရောင်စုံ အနည်းဆုံး ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေမှာ ပိုများပါတယ်။

ဖြည့်စွက်ဆေးလောကရဲ့ လက်တွေ့ – အရExtracts၊ Dose တွေနဲ့ Label တွေ ဘာလို့ ပိုရှုပ်စေသလဲ

ဖြည့်စွက်ဆေးတွေထဲကို ရောက်သွားမယ်ဆိုလျှင် အသစ်ရှာဖွေစရာ မေးခွန်း အစုကြီးကို ကြုံရပါတယ် –

• *ဘယ်ပုံစံလဲ?* (“trans-resveratrol” လို့ အများအားဖြင့် အကြောင်းပြုလေ့ ရှိတယ်၊ အဓိက သုတေသနလုပ်ထားတဲ့ isomer ဖြစ်လို့ပါ။)
• *တစ်ကပ္စူးထဲ ကိန်းသတ်မှတ်ချက် အနည်းအများ ဘယ်လောက်လဲ?*
• *စံနှုန်းထားပြီး ထုတ်လုပ်ထားသလား?*
• *အယုံကြည်ရ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုတည်းလား ဒါမှမဟုတ် အရောအနှော Formula လား?*
• *ထုတ်ကုန်မှာ အရည်အသွေး စမ်းသပ်ထားတဲ့ အထောက်အထားတွေ ရှိသလား?*

ဒီလိုနေရာတွေမှာပဲ လူအများ တွေတွေ့ပြီး ရႈံးနိမ့်လေ့ ရှိပါတယ်။ ဘူးအပေါ်က “resveratrol complex” ဒါမှမဟုတ် “polyphenol blend” လို့ ပေါင်းခေါ်ထားနိုင်ပေမယ့် စနစ်တကျ စံနှုန်းထားပေးမထား မသိရင် သင်ဟာ ဘယ် dose ကို နေ့စဉ် သုံးနေသလဲဆိုတာ မသိရသလို၊ ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးနဲ့ တစ်မျိုးကို ဘယ်လို နှိုင်းယှဉ်ရမလဲလည်း မသိရသလိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ တစ်ခုအနေနဲ့ Nano Singapore ရဲ့ Nano Rejuvenate Resveratrol (60ct) ဆိုတဲ့ resveratrol ထုတ်ကုန် စာမျက်နှာမှာ နေ့စဉ် သောက်သုံးသင့်တဲ့ ပမာဏကို ဖော်ပြထားပြီး antioxidant ပိုများတဲ့ သစ်သီးမျိုးတွေကနေ ကောက်ယူထားတဲ့ resveratrol ဖြည့်စွက်ဆေး အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားပါတယ်။ ထုတ်လုပ်ရေး/အရည်အသွေးနဲ့ ဆိုင်တဲ့ GMP နဲ့ တတိယပါတီ စမ်းသပ်မှုလို အချက်အလက်တွေကိုလည်း ရှင်းလင်း ထင်ရှားအောင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။ Buzzword စကားလုံးတွေထက် ဒီလိုအသေးစိတ် အချက်အလက်တွေက အမှန်တကယ် တာဝန်ယူ သုံးစွဲချင်တဲ့အခါ ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ Resveratrol ပဲ မဟုတ်ဘဲ အခြား အပင်အခြေခံ အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါဝင်တဲ့ Formula တွေကိုလည်း ကြည့်ရှုလိုရင် Nano Singapore ရဲ့ ထုတ်ကုန် စာရင်းအပြည့်ကို ဝယ်ယူကြည့်ရှုရင်း Ingredients တွေ Spotting လုပ်တာနဲ့ Label တွေ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ဖို့ All Products – Nano Singapore က ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်ရင် – ဖြည့်စွက်ဆေးတွေက သုံးရအဆင်ပြေစေတတ်ပေမယ့် Label ဖတ်တတ်ရမယ့် နည်းလမ်း ပိုလိုအပ်လာစေတတ်ပါတယ်။

Cardiometabolic ကျန်းမာရေးအတွက် Resveratrol ဖြည့်စွက်ဆေး အကျိုးကျေးဇူးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လူပေါ် သက်သေခံ အထောက်အထားတွေ

လူတွေက resveratrol ကို အောက်ပါ ရည်ရွယ်ချက် အများစုအတွက် သုံးတတ်ကြပါတယ် –

• နှလုံးကျန်းမာရေး (ကိုလက်စထရော၊ သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးကြော လည်ပတ်နိုင်စွမ်း)
• မီတာဗေါလစ် ကျန်းမာရေး (သွေးချို၊ insulin သာမန်ဖြစ်စေမှု)
• ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အောက်ဆိုဒေးရှင်း စိတ်ခံစားမှု
• “Healthy ageing” အရာအဖြစ်နဲ့ “Mitochondrial support” လို့ ခေါ်တဲ့ အရာတွေ

ဒီအယူအဆအချို့မှာ မော်လီကျူအဆင့် စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ မော်ကွန်းစုများ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဓိကမေးခွန်းက – လူပေါ် သုတေသနတွေက တကယ့်ကို ဘာပြနေသလဲ လို့ မေးရပါတယ်။

လူသုံးဈေးကွက် ကတက်ပြောသည့် ကတိကဝတ်တွေ VS “ပေါ့ပါးတဲ့ အထောက်အထား” ဆိုတာ ဘာလဲ

ဖြည့်စွက်ဆေး ဈေးကွက် စာသား အများစုက resveratrol ဟာ “နှလုံးကို ကာကွယ်ပေးတယ်” ဒါမှမဟုတ် “ဘဝတိုင်ရှည်စေမယ်” လို စကားလုံးတွေ အသုံးများပါတယ်။ သုတေသန အနေနဲ့ ကြည့်ရင် ဒီလိုတွေက *အဆုံးထိ ရလဒ် ကြီးကြီးမားမား* ထွက်လာဖို့ လိုအပ်တဲ့ Claim တွေ ဖြစ်ပါတယ် – အနုပျိုသက် အဆင့်မှာ အောက်ပါအရာတွေ လျော့နည်းမလားဆိုတာ ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ် –

• နှလုံးရပ်မှု ဖြစ်ရပ်များ
• လေကြောပိတ် ရောဂါ ဖြစ်ရပ်များ
• Cardiovascular သေဆုံးမှုတွေ
• ဆီးချို ပြဿနာ အဆင့်မြင့် ဖြစ်ပွားမှုတွေ

လက်တွေ့မှာတော့ သုတေသန အများစုက surrogate markers တွေကိုပဲ ကြည့်ကြပါတယ် –

• အစာမစားမီ သွေးချို
• HbA1c
• LDL ကိုလက်စထရော
• Triglcerides
• ရောင်ရမ်းမှု အညွှန်းများ
• သွေးပေါင်ချိန်

Surrogate markers တွေက အသုံးဝင်ပေမယ့် အချိန်ကြာ ရလဒ်တွေကို အာမခံပေးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သင့်ရဲ့ အထောက်အထားမဟုတ်သလို၊ လေးလေးနက်နက် အဓိပ္ပါယ်ရှိမလောက်အောင် သုတေသနကာလတိုလို့ ဖြစ်လို့ပဲ ဖြစ်စေ၊ အပြင်ဘက် အိမ်နေလေ့လာပုံစံနဲ့ ထပ်လောင်းအကျိုးပြုရေး မလုပ်ရင် ဖြစ်စေ – သွေးနမူနာ အညွှန်း တစ်ခုကို နည်းနည်းကွာဟမှုဖြစ်စေလိုက်ရုံနဲ့ သင့်ရဲ့ အမျိုးအစား အန္တရာယ်ကို အဓိပ္ပါယ်ရှိစွာ လျော့နည်းစေတယ်လို့ မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။

အဲဒါကြောင့် resveratrol ဖြည့်စွက်ဆေး အကျိုးကျေးဇူး လို့ ဖတ်မိတဲ့အခါ အမြဲမေးသင့်တဲ့ မေးခွန်းက –
> “ဒီအကျိုးကျေးဇူးက သွေးနမူနာ အညွှန်းတစ်ခုကို တိုင်းတာမိတဲ့ တိုးတက်မှုလား၊ ဒါမှမဟုတ် သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ သ ဘော သဘာဝအရန်းရောဂါ ဖြစ်ရပ်တွေကို လျော့နည်းစေမယ်လို့ အတည်ပြုထားတဲ့ အရာလား?”

သွေးချို နဲ့ insulin သန်စွမ်းမှု – ဘယ်အုပ်စုတွေ ပိုမြင်သာချင်လဲ

ဒီအပိုင်းက ပိုစိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။ Resveratrol နဲ့ သွေးချို စီမံခန့်ခွဲမှု အကြောင်းကို ထပ်ပေါင်း လေ့လာထားတဲ့ systematic reviews နဲ့ meta-analyses အနည်းငယ်ရှိပြီး၊ တက်လာနေတဲ့ မြင်ကွင်းကတော့ – သွေးချို ထိန်းချုပ်မှု ပိုမို ခက်ခဲနေသူတွေ (နေစဉ် သွေးချို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်ခံနေရသူ၊ type 2 ဆီးချို ရှိနေသူ) ထဲမှာ သက်ရောက်မှု လေးနက်မှု ပိုမြင်ရတတ်တယ် ဆိုတဲ့ အချက်တစ်ခုပါ။

ဥပမာ –

• Type 2 ဆီးချို ရှိသူတွေကို အဓိက သုံးထားတဲ့ review အချို့မှာ သွေးချိုသတ်မှတ်ချက်နဲ့ insulin အညွှန်းအချို့မှာ တော်တော် trial အချို့မှာ တိုးတက်မှုတွေ မြင်ရတယ်လို့ ဖော်ပြထားပေမယ့် ဒီသက်ရောက်မှုတွေက dose နဲ့ ကြာချိန်ပေါ် မူတည်ပြီး အတော်ကြီး ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။
• အစိုးရ-backed clinical digest တွေ အပါအဝင် အခြား သက်သေခံ တင်ပြချက်တွေကတော့ သုတေသနတွေက အချို့မှာ ကာလတိုလွန်းသလို အချို့နေရာတွေမှာ certainty (ယုံကြည်ရခြင်း) အဆင့်နိမ့်တယ်လို့လည်း သတ်မှတ်ပြောထားကြပါတယ်။

သင်ဟာ ပုံမှန် ကျန်းမာအခြေခံ ပြည့်စုံပြီး သွေးချို ပုံမှန်ရှိနေသူဆိုရင် လုံးဝ သိသာတဲ့ အပြောင်းအလဲ မမြင်ရလောက်ပါဘူး – ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ “အမှားအယွင်း လုံးဝမရှိသလို” အခြေအနေထဲကို ထပ်ပြီး လုံ့လယ်မလိုတော့လို့ပါ။

လက်တွေ့ရေးအနေနဲ့ –

• Resveratrol က သွေးချိုစနစ်ကို နည်းနည်း “လှန်ချိန်ပေးနေတာ” လို တင်စားဖို့ ပိုအဆင်ပြေပါတယ်၊ အားလုံးအတွက် တစ်ချက်တည်း နားလည်လောက်တဲ့ ဖြေရှင်းချက် အဖြစ်တော့ မမြင်သင့်ပါဘူး။
• သွေးချို အတွက် trial လုပ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် “ခံစားသလို ထင်မြင်ချက်” တွေထက် တိုင်းတာမှု အချက်အလက်တွေ (HbA1c၊ အစာမစားမီ သွေးချို) ပို အသီးအပွ သတ်မှတ်ချက်ရှိစေဖို့ ကူညီလေ့ရှိပါတယ်။

ကိုလက်စထရော နဲ့ triglycerides – ရလဒ် တွေ မထပ်တူမှုများပြီး အများအားဖြင့် သေးငယ်တဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု

ဒီနေရာမှာတော့ မျှော်လင့်ချက်တွေကို အရမ်းမြင့်မထားဖို့ အရမ်းလိုအပ်ပါတယ်။

Resveratrol နဲ့ lipid တွေ အကြောင်း meta-analyses အများစွာက ရလဒ် မတူညီမှုများ ရှိကြတာ တွေ့ရပါတယ် –

• အချို့မှာ လိုအပ်တဲ့ ပုံစံတွေမှာ အစုလိုက် များစုလိုက် များတက်ထားတဲ့ total ကိုလက်စထရော၊ triglycerides ဒါမှမဟုတ် LDL ကိုလက်စထရောတွေ နည်းနည်း လျော့နည်းသွားတယ်လို့ ပြောထားတတ်ပါတယ်။
• တချို့မှာတော့ ထပ်မံ သက်ရောက်မှု မမြင်ရသလို Population အုပ်စု၊ အစ၊ lipids ပမာဏ၊ dose၊ သုတေသန ဒီဇိုင်း အပေါ် မူတည်ပြီး မတူညီနေတတ်ပါတယ်။

Statistically significant လို့ ဆိုနိုင်တဲ့ ခြားနားမှုတစ်ခု ရလာတယ်ဆိုပေမယ့် လက်တွေ့ ကျန်းမာရေးအတွက် ထိရောက်မှု များမားမလားဆိုတာကို ကြည့်ရင်းတော့ clinically သေးငယ်တဲ့ ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်တတ်ပါတယ် – အဓိက အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနေပြီးသား ရွေးချယ်စနစ်တွေဖြစ်တဲ့ –

• အစာအာဟာရ ဖိုင်ဘာနဲ့ အုန်းဆီမပါတဲ့ ရောနှောဆီများ
• အလေးချိန် ထိန်းချုပ်မှု (လိုအပ်မယ်ဆိုရင်)
• လေ့ကျင့်ခန်း
• လိုအပ်ရင် ဆရာဝန်ညွှန်းပေးထားတဲ့ Lipid-lowering ဆေးတွေ

စာရင်းထဲက အရာတွေကို အစားထိုး ပေးနိုင်မယ့် အရာမဟုတ်ပါဘူး။

သင့်ရဲ့ LDL မြင့်နေလို့ စိတ်ပူနေလျှင် ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို စိတ်ဝင်စားလာတာ သဟဇာတကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စကားမလွဲမသွေ တရားမျှတသလို ကြည့်ရမယ် – ဖြည့်စွက်ဆေးက အခြေခံ အရာတွေကို ဆန့်ကျင်ယှဉ်ဖို့ မလုပ်သင့်ဘဲ အကူအညီ ဖြစ်အောင်ပဲ သတ်မှတ်သင့်ပါတယ်။

သွေးပေါင်ချိန်၊ ရောင်ရမ်းမှုနဲ့ endothelial function – သဘောထား အတည်ရှိပေမယ့် ထပ်လိုအပ်နေဆဲ

သက်သေအချက်အလက် အချို့က resveratrol ဟာ သွေးပေါင်ချိန်ကို အုပ်စုအချို့မှာ (ဥပမာ Type 2 ဆီးချို ရှိသူတွေလို အုပ်စုတွေမှာ လေ့လာထားတဲ့ meta-analysis အချို့) အချို့ တိုးတက်စေလိုက်နိုင်တယ်လို့ ပြသထားပါတယ်။ လိုအပ်နေသေးတဲ့ မော်လီကျူ အရင် အစိတ်အပိုင်းတွေမှာလည်း –

• Endothelial function (သွေးကြော အတွင်းသား အလွှာ ကျန်းမာရေး)
• ရောင်ရမ်းမှု signalling
• အောက်ဆိုဒေးရှင်း လမ်းကြောင်းတွေ

လို စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ နေရာတွေ ရှိပါတယ်။

ဒါပေမယ့် “အဖြေရှိနိုင်တယ်” ဆိုတာနဲ့ “လက်တွေ့ လူဘဝမှာ ထပ်ခါသင့်လျော်မှုရှိတယ်” ဆိုတာ ထပ်တူတူ မဖြစ်သလို မတူညီနိုင် ပါဘူး။ အာဟာရသိပ္ပံမှာ မကြာခဏ မြင်ရတာက –

• သက်ရောက်မှုတွေဟာ အနေအထားဆိုင်ရာ အခြေအနေပေါ် မူတည်နေတတ်တယ် – (သင့်ရဲ့ မီတာဗေါလစ်အခြေအနေ၊ အစားအစာအရည်အသွေး၊ အိပ်စက်အခြေအနေ၊ စိတ်ဖိစီးမှု)
• polyphenols တွေက ဆေးတွေလို တိတိကျကျ ထိန်းချုပ်ပေးမယ့် အရာတွေထက် modulators လို ကျန်းမာရေးကို နည်းနည်း ဖြောင့်ချိန်ပေးနေတဲ့ အရာတွေလို ပိုမို သတ်မှတ်ရပါတယ်။

ရလဒ် မတူညီမှု ဘာကြောင့် ဒီလောက်များလဲ (နဲ့ သင့်ရဲ့ ငွေကို ကာကွယ်ရမယ့်အတွက် ဘာလို့ အရေးကြီးလဲ)

Resveratrol အကြောင်း ဆောင်းပါး နှစ်ခု သုံးခု ဖတ်ရင်း တစ်ခုက “အံ့ဩစရာ” လို့ ပြောနေတယ်၊ တစ်ခုက “အရမ်း မမြဲပါဘူး” လို့ ပြောနေတာ မြင်နေရင် အဲဒါက သင့်ဘက်ဖက်ထိုင်မှားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရလဒ် ကိုယ်စီပြောင်းနေတာဟာ အောက်ပါ Variable တွေရဲ့ သက်ရောက်မှုကြောင့်ဖြစ်တတ်ပါတယ် –

• အခြေခံ ကျန်းမာရေး အနေအထား – Type 2 ဆီးချို၊ Metabolic syndrome ရှိသူနဲ့ လုံးဝ ကျန်းမာသူ တို့ရဲ့ ဖြေရှင်းချက်တွေ မတူနိုင်ပါဘူး။
• Dose နဲ့ ကြာချိန် – ပိုင်းခြားအနည်းငယ် ပတ်အနည်းငယ် VS လ များများ ထပ်ခါ သောက်သုံးခြင်းဟာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပြောင်းလဲစေတတ်ပါတယ်။ Dose မြင့်ရင်လည်း အစာအိမ် အနာကျအန္တရာယ် ပိုတွေ့လာနိုင်ပြီး “ပိုများလေလေ ပိုကောင်းမယ်” လို့တော့ မယူဆသင့်ပါ။
• Formulation နဲ့ bioavailability – Resveratrol က ချက်ချင်း မျှဝေခံ စုပ်ယူခံရပြီး လျင်လျင်မြန်မြန် metabolism ဖြစ်သွားတတ်တဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်တဲ့အတွက် “နို့နဲ့ လုံးဝ သောက်လိုက်တဲ့ Dose” ≠ “သွေးဆီထဲမှာ သက်ရောက်နိုင်အောင် လည်ပတ်နေတဲ့ Dose” ဖြစ်ပါတယ်။
• နေထိုင်မှု အခြေခံ စနစ် – ရှုပ်ထွေးအောင် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အာဟာရနည်းပြီး သကြား/Refined Carbs ပမာဏများတဲ့ အစားအစာအဖွဲ့တွေကို ဖြည့်ဆည်းနေဖက်က ဖြည့်စွက်ဆေး အများကြီးသောက်ထားလည်း အထောက်အကူ မဖြစ်ပါဘူး။

ဒီအတွက်ပဲ “အစားအစာ အရင်၊ ဖြည့်စွက်ဆေး ဒုတိယ” ဆိုတဲ့ Frame ကို အမြဲ သုံးကြည့်ဖို့ ကြိုက်ကြတာပါ – ဒါဟာ စင်္ကာပူလို အစာအာဟာရပုံစံ သွက်လက်ပေမယ့် ဖိုင်ဘာ နည်းပြီး သကြားနဲ့ ဓါတ်ငတ်ဓါတ်များတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပိုအဓိက ဖြစ်ပါတယ်။

အစားအစာ VS ဖြည့်စွက်ဆေး VS နေ့စဉ်နေထိုင်မှု (အဆင်ပြေစေဖို့ အလွယ်တကူ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်း)

Resveratrol ဖြည့်စွက်ဆေး၊ polyphenols ပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာ၊ ဒါမှမဟုတ် အခြား နေ့စဉ်နေထိုင်မှု စနစ်တွေထဲက ဘာကို ဦးစားပေးရမလဲ ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်နေတာဆိုရင် ဒီဇယားလေးကို လွယ်ကူစွာ တွေ့မြင်ရအောင် မှတ်သားထားနိုင်ပါတယ် –

ဒီဇယားကို ဘယ်လို ဖတ်ရမလဲ – သင့်ရဲ့ “၁ဒေါ်လာလျှင် ယုံကြည်ခြင်းအဆင့် အမြင့်ဆုံး” ရလဒ်ကို ရချင်ရင် အစားအစာ + နေ့စဉ်စနစ် က အမြဲ အနိုင်ရနေတတ်ပါတယ်။ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကတော့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်၊ အချိန်ကန့်သတ်ချက် နဲ့ တိုင်းတာခြင်းတွေ ပါဝင်ပြီး ဖြစ်စေခြင်း ဖြစ်သင့်တယ်၊ မဟုတ်ရင် မကောင်းတဲ့ နေ့စဉ် အလေ့အထတွေကို တာဝန်ယူပေးမယ့် အာမခံအဖြစ် သတ်မှတ်သောက်သုံးသင့်တာ မဟုတ်ပါဘူး။

စင်္ကာပူမှာ “အစားအစာ ဦးစားပေး” – နေ့စဉ်ရွေးချယ်မှုတွေထဲက Polyphenols

ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးပြီးနောက် လုပ်ဆောင်မယ့် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုကို ပဲ ရွေးရမယ်ဆိုရင် – polyphenols တွေ သင့်ရဲ့ နေ့စဉ် အစားအစာထဲမှာ အလိုအလျောက် ပေါ်လာအောင် စနစ်တကျ တည်ဆောက်ပေးခြင်း ကို အရင်ရွေးရမယ်လို့ ပြောချင်ပါမယ်။

Healthy Eating Plate အယူအဆနဲ့ “polyphenol plate” တစ်ပြား တည်ဆောက်ခြင်း

အစာအာဟာရ ပုံစံတွေဟာ တစ်ခုချင်းဖြည့်စွက်ဆေး ထက် ပိုကောင်းတာဟာ “ဖွဲ့စည်းပုံအရ အသားပေးမလောက်အောင်” ပံ့ပိုးပေးနေလို့ဖြစ်တယ်။ Harvard Healthy Eating Plate ကလည်း လွယ်ရိုင်းရိုးတဲ့ နမူနာတစ်ခုပါ –

• အပြား ½ ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ သစ်သီး
• အပြား ¼ ကို whole grains
• အပြား ¼ ကို ကျန်းမာပရိုတင်း အရင်းအမြစ်
• နဲ့ သကြား နည်းသည့် ရေ/လက်ဖက်ရည်/ကော်ဖီ

နောက်ထပ် “လှုပ်ရှားနေထိုင်ဖို့” လည်း သတိပေး လေးနက်နေပါတယ်။

ဒီ Template က “အနောက်တိုင်းဆန်” တစ်မျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ခြောက်သွေ့ဝက်သိုင်း သောက်သလို စက္ကူစာသွားခွာပြီးဘဲ မဟုတ်ပဲ၊ အစားအစာတွေကို လူကြိုက် အပေါ်ကြည့်မနေဘဲ အပိုင်းလိုက် အချိုးကျ လိုက်နာမယ်ဆိုရင် ဒီပုံစံကို ဘာသာစုံ စားပွဲတွေမှာ သုံးနိုင်ပါတယ်။

Hawker Centre မှာ ဘဝမဖျက်တဲ့ အပြောင်းလဲ ချိန်ညှိချက်တွေ

Hawker စားသောက်မယ်လို့ ပြောလိုက်လို့ Spreadsheet တစ်ခု ထုတ်လုပ်ရတော့မယ်လို့ မလိုအပ်ပါဘူး။ အောက်ပါလို အဆင့်လေးတွေ ထဲကနေ စလိုက်ပါ –

• ဟင်းသီးဟင်းရွက် Side-dish ရှိရင် ထည့်စားမယ် (သို့) ဟင်းသီးဟင်းရွက် ပိုပါတဲ့ ခြင်းကို သာမန်ထက် ပိုရွေးမယ်။
• အကြော် ထပ်ထည့်လိမ့်မယ့် ခြင်းထက် Clear broth သို့မဟုတ် ပြင်ပဝက်ပြား/ကြော်မထားတဲ့ အမျိုးအစားတွေ ကို ပိုရွေးမယ်။
• ဝက်ပဲ/တိုဖူး ပါဝင်တဲ့ ခြင်း တွေကို ရှိသမျှ လက်ခံမယ် – ဟင်းရည်ထဲက တိုဖူး၊ tau kwa၊ tempeh တို့လို။
• သစ်သီးကို နေ့စဉ် “အချိုပွဲ Default” အဖြစ် ထိုင်သုံးမယ် – တနေ့လောက် မဟုတ်ရင် တပတ်မှာ နည်းနည်းမျှနေတာ အကောင်းဆုံး။

Polyphenols အတွက် အမြင့်ဆုံး ထိရောက်နိုင်တဲ့ ပထမဆုံး လှုပ်ရှားချက်က အများအားဖြင့် အမျိုးအစားအရောင် အမျိုးမျိုး လှည့်စားခြင်း ဖြစ်ပါတယ် – အရောင်မတူ အပင် မိသားစု မတူ၊ ချက်ပြုတ်ပုံ မတူ စသဖြင့်ပေါ့။

Kopi/Teh အလေ့အထတွေ – Polyphenols ကို ထိန်းထားပြီး သကြားကို လျှော့ချခြင်း

လက်ဖက်ရည်နဲ့ ကော်ဖီတွေက polyphenols အရင်းအမြစ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြဿနာက သောက်သုံးနေရတဲ့ အချိုရည်အနေနဲ့ သကြားပမာဏက ပိုကို Issue ဖြစ်လေ့ရှိတယ်။

လက်တွေ့ လုပ်လို့ရမယ့် အရာတွေ –

• kopi/teh siew dai လို အသားပေး အနည်းငယ် သကြားလျှော့ထားတာကို စတင်မှာပါ၊ အလေ့အထ ကြာလာတာနဲ့အမျှ နည်းနည်း ထပ်လျှော့သွားလို့ရတယ်။
• kopi/teh kosong ကိုလည်း အပြင်ပန်း မှီငြမ်းလို့ ရနိုင်မယ်ဆိုရင် ပိုကောင်းပါတယ်။
• နို့လိုအပ်ရင် အမြဲတမ်း သကြားပါ နို့ဆီ (sweetened condensed milk) နဲ့ အလိုအလျောက် လာနေတဲ့ အရာမျိုးတွေထက် သကြားမပါဘဲ နို့အသီးသီးတွေကို ပိုရွေးကြည့်ပါ။

ဒီအလှုပ်ရှားချက်က စင်္ကာပူ Specific leverage point တစ်ခုပါ – သင့်ရဲ့ စိတ်လက်ကာကွယ်မှုကို ပြောင်းလဲလိုက်ဖို့ လိုမလိုမှန်းမသိဘဲ Cardiometabolic ကျန်းမာရေးကို တကယ့် အသက်ရှူသလို အားဖြည့်ပေးနိုင်ပါတယ်။

လက်ကျနဲ့ စျေးသက်သာတဲ့ စျေးဝယ် စာရင်း (Singapore Edition)

သီးခော်သီးမျိုးတွေက တချို့အချိန်မှာ စျေးမြင့်နိုင်လို့ “Blueberries မစားရင် polyphenols မရဘူး” လို့ ထင်နေစရာမလိုအပ်ပါဘူး။ အောက်ပါအရာတွေကို လှည့်စားပါ –

• တိုင်းရင်း သစ်သီးမျိုးစုံ – “သစ်သီး စူပါဟီးရိုး တစ်မျိုး” ထက် Variety က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
• လော်ကောကိုမှုန့် (unsweetened) – Smoothies သို့မဟုတ် အိုးတွင်း ဖျော်စပ်ဖို့ သုံးနိုင်တယ်။
• လက်ဖက်ရည် – အစိမ်း၊ အနက်၊ အိုးလုန်း စသဖြင့် သင့်ရဲ့ စိတ်ကြိုက်၊ သကြားမထည့်ရုံနဲ့ သောက်နိုင်မယ့် ပုံစံကိုရွေးပါ။
• ဝက်ပဲသီးနှံ – ဓယ်လ်၊ ချိခ်ပီ၊ ပြည့်စိုးပဲ(red beans) စသဖြင့်။
• အရွက်ဟင်းနဲ့ အရောင်စုံ ဟင်းသီးဟင်းရွက် – တန်ဖိုးနဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးအမြတ် တချို့မြင့်လောက်တဲ့ Category ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအရာတွေကို တဖြည်းဖြည်း တဖြည်းဖြည်း လုပ်နေမယ်ဆိုရင် Resveratrol Capsule မသောက်ရင်တောင် Polyphenols အခြေခံ အားကောင်းတဲ့ အခြေခံတည်နေရာ တစ်ခုကို သင်တည်ဆောက်ထားပြီးပါပြီ။

ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို အကူအညီအဖြစ် – Resveratrol ကို လုံခြုံစိတ်ချ စတင်သုံးစွဲခြင်း၊ Dose နဲ့ ရွေးချယ်ပုံ

အခု ပြောမယ့်အချက်တွေက သင်အနေနဲ့ အစားအစာ အခြေခံတွေကို နည်းနည်း သွင်းသတ်ပြီးသား၊ လေ့ကျင့်ခန်းမျှော်လင့်ချက် သေးငယ်လေးတွေ ရှိပြီးသား၊ သကြားအများကြီးပါတဲ့ အချိုရည်တွေ လျှော့ချဖို့ ကြိုးစားနေလျှင် အသင့်အတင့်ဖြစ်မယ်။ အဲ့ဒီလို အခြေအနေမှာဖြစ်မှ ဖြည့်စွက်ဆေးနဲ့ စမ်းသပ်ကြည့်မယ်ဆိုတာ ပိုမို လက်ခံရလွယ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေ Resveratrol ကို စမ်းသပ်သင့်သလဲ (နဲ့ ဘယ်သူတွေ မသင့်လဲ)

Resveratrol လို့ ပြောလိုက်ရင် အောက်ပါ အခြေအနေတွေရှိသူတွေအတွက် စမ်းသပ်စရာ အကောင်းဆုံးဖြစ်နိုင်ပါတယ် –

• Cardiometabolic အညွှန်းတွေ အနည်းငယ် အကူအညီ သေးငယ်လေး ရစေချင်သူ
• ရလဒ်တွေကို တိတိကျကျ တိုင်းတာရှုကြည့်နိုင်သူ – (သွေးနမူနာနဲ့ သွေးပေါင်ချိန် စသဖြင့်)
• ဆေးတွေ အများအပြား မသောက်နေရသူ (သို့) သောက်နေပေမယ့် ကင်ဆာဆေး၊ သွေးကြောဆေးတွေ ရှိသလားဆိုတာ လုံလောက်အောင် ဆရာဝန်/ဆေးဆိုင်ဝန်ထမ်းနဲ့ စကားပြောနိုင်သူ

အောက်ပါ အခြေအနေတွေမှာတော့ ပိုမသင့်တယ် –

• prescribed ဆေးကို အစားထိုးချင်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သုံးဖို့ ကြိုးစားနေရသူ
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်/နို့တိုက်နေရသူ (လုံလောက်တဲ့ လုံခြုံရေး အချက်အလက် မရှိသေးပါ)
• သွေးကြောချိုဆေး သို့မဟုတ် အရိုးပင် အဏုလိုက် ဆေးမျိုးတွေ သောက်နေရသူ
• အသည်း/ကျောက်ကပ် အရေးကြီး ပြဿနာရှိသူ သို့မဟုတ် ဆေးများစွာ သောက်နေရသူ (polypharmacy) – Professional လမ်းညွှန်ချက် မရရင် မသင့်တယ်

“အကျိုးသက်ရောက်မှု သေးငယ်” လို့ ပြောတာကို လက်တွေ့ ဘယ်လို ပြောင်းသတ်မှတ်ရမလဲ

ဖြည့်စွက်ဆေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သွားဖြစ်သွားတဲ့ အတွေးပြဿနာတစ်ခုက “ခံစားရတာ ကိုယ်တိုင် သိသာမယ်လို့ မျှော်လင့်” ခံနေရတာပါ –

• ပြီးတဲ့ နေ့မှ စတင် အင်အား ပိုရသလို ခံစားမယ်
• “ကိုယ့်ခန္ဓာ ပိုလေးမဲ့သွားရယ်” လို့ သတ်မှတ်လိုမယ်
• အလျင်အမြန် မိလွန်ဆီ ထွက်ပေါက်သွားမယ်လို့ မျှော်လင့်မယ်
• အသားအရည် တိုကောက် တောက်ပလာရင်လည်း တစ်ခါတည်း သတိထားမိလောက်မယ်လို့ ထင်ရတတ်ပါတယ်။

Resveratrol အတွက်တော့ အကယ်၍ အကျိုးရှိမယ်ဆိုရင် –

• အများအားဖြင့် ငြိမ်သက်နေတတ်တယ် (သွေးနမူနာ အတန်းရဲ့ နံပါတ်တွေထဲမှာပဲ ပြောင်းလဲမှု မြင်ရတတ်တယ်)
• သေးငယ်တတ်တယ် (ပြောင်းလဲမှု အနည်းငယ်နဲ့ သာသတ်မှတ်ရမယ်၊ ပြောင်းလဲမှုပြင်းထန် ရုပ်ပြင်အပြောင်းအလဲ မဟုတ်)
• လူပမာ အသီးအပွ ခွဲခြားမထားနိုင်ဘူး – သင်ဟာ တုံ့ပြန်သူ (responder) လား မတုံ့ပြန်သူ (non-responder) လား မသေချာပါဘူး)

အဲဒါကြောင့် တော်လှန်အပြတ် ထောက်လှမ်းမယ့် Trial တစ်ကြိမ်ကို –

• ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုကိုသာ အဓိကထား – (ဥပမာ သွေးချို Trend, HbA1c, သွေးပေါင်ချိန်)
• နေ့တိုင်း တူညီတဲ့ အချိန် နဲ့ အခြေအနေနဲ့ သောက်သုံးမယ် – ထမင်းနဲ့ သောက် sometimes၊ ဆာတဲ့အချိန် sometimes ဆိုရင် Variables လိုက်စားသွားလို့ သက်ရောက်မှုကို သတ်မှတ်ဖို့ ခက်နေမယ်။
• ရလဒ်ကို အရေးမကြီးသေးတဲ့ ၂ပတ်လောက် နဲ့ မဆုံးဖြတ်ပဲ – အသုံးများတဲ့ ၈–၁၂ ပတ် လောက်ကို အနည်းဆုံး သတ်မှတ်ပြီး Lab markers သို့မဟုတ် BP လို Objective data တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ကြည့်ဖို့ အကြံပေးပါမယ်။

Quality နဲ့ Label စစ်ဆေးပုံ – တစ်ခုခု သောက်မလား မသောက်ဘူးလား စတင်မဆုံးဖြတ်ခင်

ဒီအပိုင်းက စိတ်ဝင်စားဖို့ အရိုးမရှိပေမယ့် သင့်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မယ့် အရာပါ။

၁) Standardisation နဲ့ လှပစွာ ရှင်းလင်းရေး

• Serving တစ်ခုလျှင် Resveratrol ဘယ်လောက် ပါဝင်သလဲ ဆိုတာ ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသလား ပြောပါစို့။
• Dose မဖော်ပြထားတဲ့ “Proprietary blend” တွေကို သတိထားရပါမယ် – ဘာကို ဘယ်လောက် သောက်နေတာ မသိရမလို့ပါ။

၂) ထုတ်လုပ်ရေး နဲ့ စမ်းသပ်မှု အချက်အလက်

• GMP (Good Manufacturing Practice) နဲ့ တတိယပါတီ စမ်းသပ်မှု Certificates တွေက ထုတ်ကုန်က ထိရောက်မထိရောက် ထပ်သတ်မှတ်ပေးမလောက်စရာ မဟုတ်ပေမယ့် ခြောက်သွေ့ဓာတ် ပိုးမွှားပိုးကောင် စာရင်းချို့ယွင်းမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်တယ်။
• Batch number၊ သက်တမ်းကုန်ရက်နဲ့ သိမ်းဆည်းနည်း ဖော်ပြမထားဘူးဆိုရင် အရည်အသွေး စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းမှု မရှိသလို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

၃) ရိုးရှင်းမှု

• Formula ပိုရှုပ်သလောက် ဘယ်အရာက လှုံ့ဆော်သက်ရောက်မှု ထားလိုက်တာလဲ (သို့) ဘယ်အရာက သဘောမတရ လက်ချေသက်ရောက်မှု ဖြစ်စေလိုက်တာလဲ ဆိုတာသတ်မှတ်ဖို့ ပိုခက်ပါတယ်။

Nano Singapore ရဲ့ Nano Rejuvenate Resveratrol (60ct) က Label စာမျက်နှာပေါ်မှာ အရည်အသွေးနဲ့ ဆိုင်တဲ့ GMP နဲ့ တတိယပါတီ စမ်းသပ်မှုအကြောင်း၊ နေ့စဉ် သောက်သုံးသင့်တဲ့ ပမာဏကို ရှင်းလင်း သတ်မှတ် ထားတဲ့ နမူနာတစ်ခုပါ။ Label ဖတ်တတ်လာဖို့ လေ့ကျင့်နေစဉ် ထုတ်ကုန်တစ်ခုအနေနဲ့ ဒီလင့်ကို ပြန်ကြည့်ဖို့လည်း ရနိုင်ပါတယ် – Nano Rejuvenate Resveratrol – 60ct (အကျိုးသက်ရောက်မှု အာမခံချက်အနေနဲ့ မဟုတ်ဘဲ Label-reading လေ့ကျင့်မှုအနေနဲ့ သတ်မှတ်ကြည့်ဖို့ပါ။)

Dose နဲ့ သောက်ရမယ့် အချိန် – စိတ်ဝင်စားစရာ မလိုအောင် ရိုးရိုး ဖြင့် ထိန်းထားခြင်း

သုတေသန မျိုးစုံက Dose မတူ၊ ထုတ်ကုန်တွေ ပိုင်းခြားမတူ ထို့အပြင် သင့်ရဲ့ ဆေးသောက်နေမှု အခြေအနေလို အချက်အလက်တွေကိုလည်း ထည့်သွင်းရမယ့် အတွက် ဒီမှာ “အကောင်းဆုံး Dose” လို့ တိတိကျကျ မပြောပေးနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့ အသုံးဝင်မယ့် အချက်အလက် အချို့ကိုတော့ သုံးနိုင်ပါတယ် –

• Polyphenol Extracts အသစ် စတင်သောက်မယ်ဆိုရင် အရွယ်ရောက်ရွေ့ဆန်တဲ့ Dose နည်းနည်းနဲ့ စတင် ပါ။ အစာအိမ် ပိုမို နူးညံ့လွန်းသူတွေအတွက် အထူးသဖြင့် အရေးကြီးပါတယ်။
• သောက်သုံးချိန်ကို တူညီအောင် ထိန်းသိမ်းပါ – တချိန်က ထမင်းနဲ့ သောက်၊ တချိန်က ဗိုက်ဆာရင် သောက်ဆိုရင် Absorption တိုးနည်းပြောင်းလဲနေတာမျိုးပါပဲ။
• ပိုများလေ ပိုကောင်းမယ် မဟုတ်ပါဘူး – Dose မြင့်လာလေ အချို့ လူတွေမှာ GI Side effects (အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း ပြဿနာတွေ) ပိုထွက်နိုင်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ – ပိုများဆုံး သောက်ရမယ်ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် မဟုတ်ဘဲ သင့်ကို အသုံးဝင်ပြီး ကိုယ်ခံနိုင်ရည် ရနိုင်မယ့် အနည်းဆုံး Dose ကို ရှာဖို့ပဲ ရည်ရွယ်သင့်ပါတယ်။

လုံခြုံရေး – ဆေးတွေနဲ့ ထိတွေ့နိုင်ခြင်း၊ ဘေးထွက်ဆိုင်ရာဖက်များ၊ ဆရာဝန်ဆီကို ယူသွားရမယ့် Checklist

ဒီအပိုင်းက အရမ်း အရေးကြီးပါတယ်၊ အထူးသဖြင့် စင်္ကာပူ လူကြီးများစွာက Cardiometabolic ဆေးတွေ သောက်နေကြတာကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သွေးယိုစေခြင်း အန္တရာယ်နဲ့ ခွဲစိတ်/လုပ်ငန်းစဉ်တွေ
Resveratrol ဟာ အချို့ သုတေသနတွေမှာ Platelet ထိန်းချုပ်မှုကို ပိုမို ခွဲထုတ်စေတတ်တဲ့ သဘောထား ပြထားလို့ သွေးကြောချိုဆေး သို့မဟုတ် သွေးတိုက်ဆေးတွေ (warfarin, clopidogrel, Aspirin စသဖြင့်) သောက်နေရင် အနည်းဆုံး “အရင် စစ်ဆေးရမယ့် ဖြည့်စွက်ဆေး” တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသင့်ပါတယ်။ သင့်မှာ ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် သွားဆိုင် လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ရောက်လာမယ်ဆိုရင် သင်ဘက်က ကိုယ့်ဘာသာ အချိန်သတ်မှတ်လို့ မသောက်တော့ဘူး လို့ ဆုံးဖြတ်နေရခြင်းထက် သင့်ရဲ့ ဆေးကြောဆရာဝန်/သွားဆေးဝန်ထမ်းနဲ့ စကားပြောပြီး သင့်အတွက် အချိန်တော်သတ်မှတ်ပေးစေကောင်းပါတယ်။

Prescribed Cardiometabolic ဆေးတွေကို အစားထိုး မလုပ်ပါနဲ့
ဒီအချက်ကတော့ မပြောမနေနိုင်တဲ့ အချက်ပါ –

• Resveratrol ဟာ Statins, သွေးပေါင်ချိန်ကျဆေးတွေ၊ ဆီးချိုဆေးတွေ အစားထိုးပေးနိုင်မယ့် အရာ မဟုတ်ပါဘူး။
• Trial လုပ်ချင်ရင် သင့်ရဲ့ ပုံမှန် ဆေးဝါးစနစ်နဲ့ အတူတကွ ထည့်သုံးရပါမယ်၊ သွေးနမူနာနဲ့ အညွှန်း တိုင်းတာပြီး သွေးအမြန် ပြန်ကြည့်ပါ။

အများဆုံး တွေ့ရတတ်တဲ့ ဘေးထွက်ဆိုင်ရာအကျိုးသက်ရောက်မှု
အများဆုံး သင်ကြုံနိုင်တဲ့ ပြဿနာတွေက GI ဆိုင်ရာဖြစ်တတ်ပါတယ် –

• အန်အန်ချောင်းချောင်း ခံစားရခြင်း
• ဗိုက်အောင့်နာခြင်း
• အူချိုင့် (diarrhoea)
• ဥောင်းခြင်း/အူအောင့်ခြင်း

ဒီလိုတွေက Dose နဲ့ သက်ဆိုင်မှု ရှိတတ်ပါတယ်။

Trial လုပ်ခင် ထပ်စဉ်းစားသင့်သည့် အထူးအခြေအနေတွေ

• ကိုယ်ဝန်ဆောင်/နို့တိုက်ခြင်း
• ဟော်မုန်းအလွှာနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ Conditions တွေ (ဥပမာ သားအိမ်အသားအရည်များ၊ အချို့ကင်ဆာမျိုး)
• အသည်း/ကျောက်ကပ်ရောဂါ
• ဆေးအမျိုးအစား များစွာ သောက်နေရခြင်း (drug-metabolising enzymes တွေနဲ့ ထိတွေ့မှုအန္တရာယ်ကို Clinical monographs တွေမှာ အသေးစိတ် ဖော်ပြလေ့ရှိပါတယ်)

ရိုးရှင်းတဲ့ “Start-low, monitor, stop-if” Checklist လေး –
1. သင်သောက်နေတဲ့ ဆေး/ဖြည့်စွက်ဆေး အားလုံး (တခါတလဲ သောက်သေးရင်ပါ) ကို စာရင်းပြုစုပါ။
2. သင် အဓိက သတ်မှတ်စောင့်ကြည့်မဲ့ အညွှန်းက ဘာလဲ (BP? HbA1c? သွေးချို? Lipids?) ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပါ။
3. Conservative Dose နဲ့ စတင်ပြီး တစ်ကယ်သိချင်ရင် တစ်ချိန်တည်းမှာ ဖြည့်စွက်ဆေး အမျိုးအစား အသစ် အများကြီး မထပ်ထည့်ပါနဲ့။
4. မလုံလောက်အောင် အစာအိမ် ပင်ပန်းခြင်း သို့မဟုတ် အခြား ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေနဲ့ ကြုံရလာရင် ရပ်နားလိုက်ပါ။
5. ဘာတွေ သောက်ထားလဲ၊ Dose ဘယ်လောက်လဲ၊ ဘာတွေ ပြောင်းလဲသွားလဲ ဆိုတာကို သွေးဆရာဝန်/ဆေးဆိုင်ဝန်ထမ်းနဲ့ မျှဝေပြောပြပါ။

Resveratrol/polyphenols ကို အရေးကြီးဆုံး အလေ့အထတွေနဲ့ ဘယ်လို ပေါင်းစပ်မလဲ (စင်္ကာပူ အလုပ်ရှုပ်ဘဝနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ Routine)

ဖြည့်စွက်ဆေး တစ်ခုတည်းက သင့်ကို အကူအညီ အများကြီး ပေးနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်ဆိုရင် သင့်ရဲ့ အခြေခံ Routine ဟာ အရမ်း အားနည်းနေမယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ အကောင်းဆုံး Supplement အကျိုးသက်ရောက်မှု ရချင်ရင် အောက်ခံ အခြေခံ စနစ်က ပိုမို အားကောင်းလို့ လိုပါတယ်။ 80/20 စီမံနည်း စိတ်ကူးကို သုံးကြည့်ရင် ပိုလွယ်ပါတယ် –

80% အခြေခံ

• ဖိုင်ဘာ – နေ့တိုင်း (ဟင်းသီးဟင်းရွက် + ဝက်ပဲ + Whole grains)
• ပရိုတင်း – သုံးစွဲသည့် လက်ဖက်စာတစ်ကြိမ်ချင်းစီမှာပါရှိအောင် သတ်မှတ်ခြင်း (အစာချေ၊ ဘာဝန်ထိန်းချုပ်မှုကို ကူညီတယ်)
• Minimally processed Carbs ကို Refined Carbs ထက် မကြာခဏရွေးချယ်သုံးစွဲခြင်း
• သကြားမပါ/နည်းတဲ့ အချိုရည် ကို အများချိန်မှာ Default လုပ်ထားခြင်း

20% အထပ်ထည့်

• သင်အနေနဲ့ ပြိုငြာသုံးကြည့်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပြီးသားဖြစ်ရင် တရားဝင် ဖြည့်စွက်ဆေး Routine တစ်ခု စတင်ခြင်း
• သီးခော်သီး၊ လော်ကောကိုလို “Hero foods” တွေကို တခါတလဲ ထည့်သုံးခြင်း – ကောင်းပေမယ့် မော်ကွန်းစုရင်းမဟုတ်ပါဘူး

လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ ထပ်တူတိုးတက်မှု
Cardiometabolic ကျန်းမာရေးအတွက် အမြဲ အနိုင်ရနေတဲ့ Stack တစ်ခုကို ပြောရရင် – လေ့ကျင့်ခန်းပါပဲ –

• လျင်မြန်စွာ လမ်းလျှောက်ခြင်း
• အလေးချိန် တွဲလှန်ရေး/Resistance Training
• စက်ဘီး စီးတာ
• ရေကူးခြင်း
• သင် လုပ်နိုင်ပြီး ထပ်သုံးလုပ်နေမယ့် အားကစား အမျိုးအစား အစုံ

အထက်ပါ အရာတွေက ပြိုငြာ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေက မဖြည့်ဆည်းနိုင်တဲ့ အရာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လှုပ်ရှားနေလေထိ အတူတကွ သွေးချို၊ သွေးပေါင်ချိန်၊ lipids အညွှန်းတွေမှာ ကောင်းမွန်စွာ ပြောင်းလဲမှုတွေ မြင်ရနိုင်ပါတယ် – အဲ့ဒါဟာ Supplement တွေ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ Marker တွေနဲ့ တော်တော်ကို Overlap ဖြစ်လို့ပါ။

လုံးဝ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ပုံစံ မပြောင်းစေဘဲ တပတ်လို့ စမ်းသပ်နိုင်မယ့် Routine နမူနာ

• Hawker နေ့လည်စာ – ပရိုတင်း + ဟင်းသီးဟင်းရွက် ပါဝင်သည့် ခြင်းကို ရွေးမယ်၊ ရနိုင်ရင် အရွက်ဟင်း Side-dish ထပ်ထည့်မယ်။
• Kopi/teh – Default ကို siew dai ဒါမှမဟုတ် kosong လို့ သတ်မှတ်မယ်။
• ဆိုင်တန်းဝယ် ညစာ – တိုဖူး/ဓါတ်စေ့/ငါး + အဟင်းတွေ + အရိုးထဲမှာ Whole grains (brown rice နဲ့ စပါးလက်မီ့ယာ) သို့မဟုတ် ဆာပလိုရွတ်(sweet potato) တို့နဲ့ တွဲမယ်။
• စနေနဲ့တနင်္ဂနွေ – သင့်စိတ်ကြိုက် အစားအစာ တစ်နွားလောက်ကို ကောင်းကင်လွတ်ပါတယ် (အချိန်ကြာရှည် ထိန်းသိမ်းနိုင်မှုဟာ ကောင်းမြတ်မှုထက် ပိုကောင်းတယ်။)
• Resveratrol Trial လုပ်မယ်ဆိုရင် – နေ့တိုင်း တူညီတဲ့ အချိန်မှာ သောက်ပြီး ထိရောက်မှု ရှိမရှိကို သွေးပေါင်ချိန်ကို တပတ်ထဲ ၂–၃ ကြိမ် လောက် တိုင်းတာ ကြည့်မယ် (သွေးပေါင်ချိန်ကို ရည်ရွယ်ချက် အနေနဲ့ ရွေးထားရင်ပေါ့။)

နိဂုံးချုပ်

Resveratrol ဟာ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတစ်မျိုး ဖြစ်တယ်၊ “အလုံးစုံ တစ်ခုတည်းနဲ့ ဘဝပြောင်းလဲပေးမယ်” လို့ though မမြင်သင့်ပါဘူး။ လူပေါ် သုတေသနတွေက အချို့အခြေအနေတွေမှာ cardiometabolic အညွှန်း အချို့မှာ သေးငယ်တဲ့ တိုးတက်မှု တွေ သက်ရောက်စေတတ်တယ်လို့ ပြသပေးပေမယ့် ရလဒ်တွေ မတူညီမှုလည်းများတယ်၊ “Longevity” ဒါမှမဟုတ် “Anti-ageing” ဆိုပြီး လူကြားထဲ ဒီလိုမှီဝဲထားတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု အဆင့်ကို နောက်ခံ ထောက်ပံ့ပေးမယ့် Hard outcome Evidence တွေ မလုံလောက်သေးပါဘူး။

Resveratrol (နဲ့ Polyphenols အစုလိုက်) ကို အသုံးချရမယ့် နည်းလမ်း အကောင်းဆုံးဟာ –
1) အစားအစာ ဦးစားပေး Approach – (Polyphenols ရှိတဲ့ အပင်အစားအစာ အများကြီး၊ ဖိုင်ဘာ၊ သကြားနည်းစေခြင်း)
2) ခန္ဓာကိုယ်ကို အစဉ်မပြတ် လှုပ်ရှားပေးခြင်း
3) ဖြည့်စွက်ဆေးကို ဒုတိယ အဆင့် အနေနဲ့ သတ်မှတ်ခြင်း – ရိုးရိုး လက်တွေ့နိုင်အောင် မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့၊ Label ကို တိတိကျကျ ကြည့်ရှုသုံးသပ်ခြင်းနဲ့၊ သွေးကြောချိုဆေး သို့မဟုတ် ဆေးအမျိုးအစား များစွာ သောက်နေရင် စိတ်ချရတဲ့ လုံခြုံရေး စစ်ဆေးမှုတွေ ထည့်သွင်းထားခြင်း။

အခြေခံအရာတွေကို ပြီးဆုံး စောင့်ကြည့်ရင်း ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို အကူအညီအဖြစ် Explore လုပ်ချင်ရင် အွန်လိုင်းကနေ ဖြည့်စွက်ဆေး ဝယ်ယူလို့ရပါတယ်၊ သို့ပေမယ့် အစအချဉ်မှာ အခြေခံတွေကို အရင် သေချာထားဖို့တော့ မမေ့ပါနဲ့။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ

Resveratrol သောက်ရတာနဲ့ နီရောင်ဝိုင် သောက်ရတာတူလား?

တူစွာ မဖြစ်ပါဘူး။ နီရောင် ဝိုင်ထဲမှာ Resveratrol ပါဝင်ပေမယ့် အဲဒီထဲမှာ အရက်ပါဝင်တယ်၊ Resveratrol ပမာဏလည်း Wine အမျိုးအစားတိုင်း마다 အလွန် ကွာခြားပါတယ်။ ကျန်းမာရေးအကြောင်း အသိပညာပေး အဖွဲ့အစည်းအများစုက ကျန်းမာရေးအတွက် အရက်စတင်သောက်ဖို့ လုံးဝ မညွှန်ကြားကြဘူး၊ သုတေသနအချို့မှာ နီရောင်ဝိုင် သောက်နေတာနဲ့ လက်တွေ့ ဗဟိုရောဂါနည်းသွားတယ်လို့ မြင်ရသလို ပုံရိပ်တွေဟာ Lifestyle အခြေခံတွေ ကြောင့် Confounding ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

Resveratrol ကို kopi, လက်ဖက်ရည် ဒါမှမဟုတ် အခြား Antioxidants တွေနဲ့ တွဲသောက်လို့ရမလား?

လူအများစုအတွက်တော့ Resveratrol ကို ကော်ဖီ သို့မဟုတ် လက်ဖက်ရည်နဲ့ တွဲသောက်ရင် လုံးဝ သက်ရောက်မှု မရှိပါဘူးလို့ သတ်မှတ်လို့ရပါတယ်။ ပိုကြီးမားတဲ့ စိုးရိမ်ရမယ့် အရာက တစ်ချိန်တည်းမှာ Extract အမျိုးအစား အများကြီး Stack လုပ်သောက်နေတာနဲ့ Prescribed ဆေးတွေ သောက်နေရင် ဖြစ်နိုင်တဲ့ Interaction တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်ဟာ သွေးကြောချိုဆေး/အန်တီပလိတ်လက်ဆေး တွေ သောက်နေရင် ဒါမှမဟုတ် ခွဲစိတ်မှု ရွေးချယ်ထားရင် အရင် စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ဘယ်လောက်ကြာ သောက်ကြည့်သင့်လဲ၊ သင့်မသင့် ဆုံးဖြတ်ဖို့?

Cardiometabolic အညွှန်းတွေ အတွက် Trial လုပ်မယ်ဆိုရင် အလွန်တိုတဲ့ Trial မှာ Signal နဲ့ Noise ကို ခွဲမရနိုင်ပါဘူး။ ပိုအဓိပ်ပါယ် ရှိလေ့ရှိတာက ၈–၁၂ ပတ် လောက်ကို အနည်းဆုံး သတ်မှတ်၊ နေ့စဉ် စနစ်တကျ သောက်သုံးပြီး သွေးပေါင်ချိန်တွေ၊ HbA1c, Lipids လို Objective markers တွေနဲ့ တွဲဖတ်တဲ့ လမ်းညွှန်ချက်ပါ။

“Borderline” (Prediabetes, LDL မြင့်နေလို့ စိတ်ပူနေရ) ဆိုရင် ကူညီပေးနိုင်မလား?

အလွန် အနည်းငယ် အကျိုးရှိနိုင်ပေမယ့် အများအားဖြင့် သင့်အတွက် အမြင့်ဆုံး အကျိုးပေးမယ့် လှုပ်ရှားချက် မဟုတ်ပါဘူး။ Borderline အညွှန်းတွေ အတွက် အကြီးဆုံး အကျိုးသက်ရောက်မှု ရရှိတတ်တာက သကြားများတဲ့ အချိုရည်တွေ လျှော့ချခြင်း၊ ဖိုင်ဘာ ပိုမိုထည့်သုံးခြင်း၊ အိပ်စက်ရေး ရှင်းလင်းအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းနဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းတွေပါ။ Resveratrol ကို စမ်းသပ်ချင်သေးလျှင် ဒါကို အကူအညီ သေးငယ်လေး အနေနဲ့ ရည်ရွယ်ပြီး အခြေခံတွေကို မဖြိုခွင်းရအောင် သတိထားသင့်ပါတယ်။

Resveratrol, grape seed extract, green tea polyphenols တို့က ဘာကွာခြားလဲ?

အဲဒီထဲက တစ်ခုစီဟာ Polyphenols မိသားစု မတူညီတဲ့ အဖွဲ့တွေထဲက ကောက်ယူထားတဲ့ ပစ္စည်းမျိုးစုံ ဖြစ်ပါတယ်။ Resveratrol က stilbene အုပ်စု၊ grape seed extract တွေဟာ proanthocyanidins များစွာ ပါဝင်တတ်ပြီး၊ Green tea ဟာ Catechins (ဥပမာ EGCG) လို့ ခေါ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေအများကြီး ပါဝင်တတ်ပါတယ်။ အစားထိုး လုံးဝ မဖြစ်နိုင်သလို Evidence နဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး Profiles တွေလည်း လုံးဝ မတူညီပါဘူး – ဒါကြောင့် Label သတ်မှတ်ချက်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သင့်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် (Goal alignment) တို့ လုံလောက်မှသာ သုံးသင့်ပါတယ်။

ရည်ညွှန်း စာတမ်းများ

• https://link.springer.com/article/10.1186/s12937-026-01319-5
• https://www.nccih.nih.gov/health/providers/digest/type-2-diabetes-and-dietary-supplements-science
• https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/resveratrol
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548465/
• https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-disease/in-depth/red-wine/art-20048281
• https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/healthy-eating-plate/

Disclaimer

ဒီ Blog ထဲက အရာအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သံုးသပ်ချက်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာအားလုံးဟာ သတင်းအချက်အလက် ပေးရန် ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Blog ထဲက အချက်အလက်/စကားလုံးများဟာ ရောဂါတိုင်းကို ခွဲခြားရှာဖွေရန်၊ ကုသရန်၊ ကုသပြီး လုံးဝပျောက်ကင်းစေရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားတာ မဟုတ်သလို သင့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးဝန်ထမ်းက ပေးသင့်တဲ့ ကျန်းမာရေး နဲ့ ဆေးဝါးအကြံပေးချက်အစား အလုံးစုံ မဖြစ်သင့်ပါ။

Nano Singapore Shop အနေနဲ့ သင့်အနေဖြင့် သားရောဂါ/ရောဂါအထူး ရှိနေလို့ ဖြစ်ဖြစ်၊ အစားအစာ/ကျန်းမာရေး အလေ့အထတွေ ပြောင်းလဲလိုတဲ့ အခါတိုင်း သင့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်နဲ့ အရင် ဆွေးနွေးဖို့ အားပေးလိုပါတယ်။