အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေက ကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းမလား။ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး ၈ မျိုး – Nano Singapore
- အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေကို စားသုံးရင် Endorphins တွေ ထုတ်လွှတ်စေပြီး သက်သာလျှင်သာရသောခံစားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ် (1)။
- Capsaicin က မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်းကို မြန်ဆန်စေပြီး အဆီကြွတ်ကျစေဖို့ ကူညီနိုင်ပါတယ် (2)။
- Capsaicin ကို သဲကန်စေခြင်းနဲ့ ကင်ဆာကွဲများ ကြီးထွားပြီး ပြန့်ပွားလာတာကို တားဆီးကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ စမ်းသပ်ရေးတွေမှာ တွေ့ရှိထားပါတယ် (17)။
အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေကို ကြိုက်သလား။ ကိုယ့်အစားအစာမှာ မစပ်ခင်အကြေးအရသာနည်းနည်း ထပ်ထည့်စားရတာကို မျက်နှာမပြတ် နှစ်သက်လား။ အကြေးအရသာလွန်တဲ့အစားအစာတွေ ကိုယ်ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းတယ်ဆိုတာ သိရရင် သင်အံ့အားသင့်လောက်ပါလိမ့်မယ်။ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေ စားသုံးခြင်းဟာ အနည်းငယ်မကန့်သတ်တဲ့ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးအမျိုးမျိုးနဲ့ ဆက်နွယ်လျက်ရှိပါတယ်။ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းကနေ ရာဇ၀င်ရောဂါရင်ဆိုင်ရတဲ့ ရောင်ရမ်းအဖျားကျရောဂါတွေ လျော့နည်းစေခြင်းအထိ အကြေးအရသာဟင်းလျာတွေကို ကျန်းမာရေးအတွက် သက်သာစေစေထောက်ပံ့ပေးနိုင်တယ်လို့ ချိတ်ဆက်တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာတော့ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေ သောက်စားသုံးစွဲရာကနေလာတဲ့ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး ၈ မျိုးကို လေ့လာကြည့်ကြမယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်စေ အကြေးအရသာအနှစ်များရဲ့ နိုင်ငံခြားသုံးကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးသိချင်လောက်အောင် စိတ်ဝင်စားနေတယ်ဆို든၊ သို့မဟုတ် အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို လုံးဝချစ်မြတ်နိုးသူတစ်ယောက်ပဲဖြစ်စေ၊ အောက်ဆက်လက်ဖတ်ရှုလိုက်ပါ။
အစားအစာတွေကို ဘာကြောင့် အကြေးအရသာရှိစေသလဲ။
အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေ ကျန်းမာရေးအတွက်ရရှိမယ့် အကျိုးကျေးဇူးတွေကို ဆက်ပြောမလိုခင် မီးအရသာက ဘာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သလဲဆိုတာကို ရှင်းလင်းကြည့်ရအောင်။ မည့်သည့်အစားအစာမဆို စပ်ဆေး၊ ကြက်သွန်နီတူ ငရုပ်စိမ်းစသည့် ငရုပ်မျိုးစုံထဲမှာ တွေ့ရတဲ့ Capsaicin လို့ ခေါ်တဲ့ဓာတုကြွယ်ဝရည်နဲ့ ပတ်သက်လွှာပါ။ အရမ်းစပ်တဲ့အစားအစာတစ်မျိုးထဲက အပူလောင်နေသလို ခံစားရစေတဲ့အကြောင်းရင်းကတော့ Capsaicin ဟာ သင့်ရဲ့ ပါးစပ်နဲ့ လည်ချောင်းထဲက နာကျင်မှုခံယူရတဲ့ ရုပ်လက္ခဏာခံယူကိရိယာ (receptors) တွေကို ကပ်ပြီး သင့်ပါးစပ်မှာ မီးလောင်နေတယ်လို့ ဦးနှောက်ကို အချက်ပေးလို့ပါ။ အဲဒီအကြောင့်ပဲ သဘာဝနာကျင်မှုသက်သာစေမည့် အင်ဒော်ဖင်း (endorphins) တွေ ထွက်ပေါ်လာပြီး သင့်ကို သက်သာပျော်ရွှင်စေတယ်။ အစားအစာတစ်မျိုးမှာ ပါဝင်တဲ့ Capsaicin ပမာဏ မြင့်လေလေ စပ်ဆေးအရသာလည်း များမလိုထွက်လာလေလေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အခြားပါဝင်ပစ္စည်းအချို့ကလည်း အစားအစာကို စပ်ဖို့ အားဖြည့်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ခရမ်းချဉ်သီးမှုန့်၊ မျက်မြင့်မှုန့်၊ နှမ်းအမှုန့်၊ အရင်အရင်လို အခြားအီတီယန်အမျိုးအစားတွေထဲကဓာတုချဉ်းက၊ အပူလောင်သလို ခံစားရစေတဲ့ ခံစားခွင့်တူညီတဲ့အရသာကိုလည်း ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီအေးချမ်းဂျွန်းတွေမှာ Capsaicin မပါဝင်သလို ငရုပ်မျိုးစုံလို စပ်ဆေးသိမ်းအောင် မပြင်းထန်ကြပါဘူး။
ဘာလို့ အော်အကြေးအရသာရှိတဲ့ အစားအစာတွေကို ကြိုက်ကြတာလဲ။
အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေ ဘာကြောင့် စပ်လဲဆိုတာ နားလည်သွားပြီဆိုတော့ လူတချို့ဟာ ဘာကြောင့် အကြေးအရသာအစားအစာကို ဝါသနာအတူ သာယာနေကြပြီး အခြားလူမျိုးတချို့ကတော့ လုံးဝမခံနိုင်ကြတာကို လေ့လာကြည့်ရအောင်။ လူအချို့အတွက် အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို ကြိုက်ရတာ အရသာကောင်းလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့အတွက် စပ်ဆေးအစားအစာတွေဟာ အရသာမျိုးစုံပေးနိုင်တယ်လို့ ခံစားကြပြီး ထိုအရသာကြောင့်ပဲ ခေါက်ဆွဲ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ အခြားပါဝင်ပစ္စည်းတွေ အရသာပိုကောင်းလာတယ်လို့ ထင်မြင်ကြတတ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အားလုံးဟာ ဘာသာရပ်အရသာကြောင့်ပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ အချို့လူရဲ့အနေနဲ့ အရသာဖက်ထက် စိတ်ခံစားမှုဖက် ဘက်ကတည်ပြီး အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို နှစ်သက်နေကြပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာလေ့လာမှုတွေက အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို ရေရှည် သုံးစွဲလေ လက်ခံနိုင်စွမ်းသာတဲ့ လူတွေဟာ နာကျင်မှုခံနိုင်ရည် ပိုများပါတယ်လို့ ပြသထားပါတယ်။ အကြာကျော်လာရင် Capsaicin က နာကျင်မှုခံယူကိရိယာတွေကို သိမ်းပိုင်းသလို ဖြစ်စေပြီး နာကျင်မှု နာခံရတဲ့ သတိပြုစိတ်ကို လျော့နည်းစေတတ်လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို သောက်စားသုံးစွဲသလို Endorphins တွေ ထွက်ပေါ်စေပြီး ပျော်ရွှင်သာယာရတဲ့ ခံစားချက်ကို ပေးနိုင်လို့ အကြိမ်ကြိမ် ထပ်စားချင်စေတတ်ပါတယ် (1)။
သိပ္ပံရလဒ်အရ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေရဲ့ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူး ၈ 가지
အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို လူတွေ ဘာကြောင့် နှစ်သက်ကြလဲဆိုတာနဲ့ ၎င်းရဲ့ သိပ္ပံနောက်ခံကို သိသွားပြီဆိုတော့ ဒါတွေကြောင့်ရရှိနိုင်မယ့် မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးတွေ ၈ 가지 ကို ဆက်လက်လေ့လာကြည့်ရအောင်။ အောက်ပါ အကျိုးကျေးဇူး ၈ 가지 ကို သိပ္ပံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုတွေက ထောက်ခံထားပါတယ် –
1. မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးတယ်
အချိန်မရွေး အလေးချင်တဲ့သူအဖြစ်ဖြစ်၊ အလေးချိန်ထိန်းထားရင်း ကျန်းမာရေးအခြေအနေနေတော်တော်မိုရ်တွေ လိုချင်တဲ့သူအဖြစ်ဖြစ်၊ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေဟာ သင့်ရဲ့ လျှို့ဝှက်လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို အပူအ regen မှာကို ပေးတဲ့ Capsaicin ဟာ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်းကို မြန်ဆန်စေပြီး အဆီကြွတ်ကျဖို့ ကူညီတယ်လို့ လေ့လာမှုတွေက ပြသထားပါတယ် (2)။ သုတေသနတစ်ခုမှာတော့ ခရမ်းချဉ်သီးမှုန့် (red pepper) ကို စားသုံးလိုက်ရင် အစားအစာစားပြီးနောက် မိနစ် ၃၀ ခန့် အချိန်အတွင်း မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်း (metabolism) ကို ၂၀% အထိ မြှင့်တင်ပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ် (3)။ ဒါကတော့ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို စားသုံးလိုက်ရင် ကိုယ်ခန္ဓာက ကယ်လိုရီပိုလျော့နိုင်လို့ အလေးချဖို့မှာ အသုံးဝင်တယ်လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။
ဒါနဲ့ အစုံလုံး မပြီးသေးပါဘူး။ Capsaicin ဟာ အစာစားချင်စိတ်ကို လျော့နည်းစေပြီး နေ့လယ်စာနဲ့ ညစာကြားမှာ ခံစားရလေ့ရှိတဲ့ စားချင်စိတ် (snacking) ကိုလည်း လျော့ချပေးနိုင်တဲ့ နားလည်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ ထို့နောက် အစာမချေသွားသေးခင်နဲ့ သင့်ကိုအစာအပြည့်ခံစားမှု ပိုမြှင့်တင်ပေးလို့ အစားအစာ များများမစားချင်အောင် လုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် သင်ကိုယ်တိုင် မကြာခဏ လတိဖွယ်အစားအစာတွေ အမြန်အလိုက်စားချင်နေလျှင် အစားအစာထဲမှာ အကြေးအရသာနည်းနည်း ထပ်ထည့်ကြည့်ပါ၊ ကူညီပေးနိုင်မလား စမ်းသပ်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
2. ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့နည်းစေတယ်
ရောင်ရမ်းဖြစ်ခြင်း (inflammation) ဟာ ကိုယ်ခန္ဓာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရချိန်နဲ့ အဖျားဝင်ရောဂါတွေ ကြောင့် အလွန်လည်း ခံစားရသည့် သဘာဝမူလ တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ပေမယ့်၊ ရေရှည်အချိန်ကြာ ရောင်ရမ်းနေလျှင် ရင်ဆိုင်ရမည့် အရိုးအမြဘက်ဆိုင်ရာရောဂါ (arthritis)၊ ဆီးချိုရောဂါ (diabetes)၊ နှလုံးရောဂါ (heart disease) တို့လို ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ကံကောင်းထိုက်အောင် သိပ္ပံလေ့လာမှုအချို့က Capsaicin ကို ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ရောင်ရမ်းမှုလျော့နည်းစေမည့် အားသာချက်ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ် (4)။
သုတေသနတစ်ခုက Capsaicin ဟာ ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှာ ထုတ်လုပ်လေ့ရှိတဲ့ ရောင်ရမ်းမှုအညွှန်းပြ ဆိုင်ရာဓာတုများကို တားဆီးပေးနိုင်သည်လို့ တွေ့ရှိထားပြီး၊ နောက်ထပ်သုတေသနတစ်ခုမှာတော့ ဝမ်းဗိုက်ချောင်းမြောင်း (gut) ထဲက ရောင်ရမ်းမှုကိုလည်း လျော့နည်းအောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်လို့ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ် (5)။ ဒီအချက်တွေကြောင့်ပဲ အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေ စားသောက်သုံးစွဲခြင်းက ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ရောင်ရမ်းမှု လျော့နည်းစေနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းတတ်သော်လည်း Capsaicin ရဲ့ ရောင်ရမ်းဖျောက်ပေးနိုင်စွမ်းကို ဖော်ထုတ်သိရှိဖို့ နောက်ထပ်သုတေသနတွေ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
3. သွေးပေါင်ချိန်ကို လျော့ချပေးနိုင်တယ်
သွေးပေါင်မြင့်ခြင်း (Hypertension) ဟာ နှလုံးရောဂါနဲ့ လေဖြတ်နေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အကြာကြီးသေဆုံးမှု (stroke) တို့အတွက် အဓိက အန္တရာယ်အကြောင်းရင်း တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံလေ့လာမှုအချို့က အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေကို စားသောက်သုံးစွဲခြင်းဟာ သွေးပေါင်ချိန်ကို လျော့နည်းစေနိုင်တယ်လို့ ပေါ်လွင်လာစေပါတယ် (6)။
သုတေသနတစ်ခုအရ Capsaicin ကို စားသုံးလိုက်ရင် သွေးကြောတွေ ခြေလေးကျဖွာ (dilation) လုပ်ပေးနိုင်ပြီး ဒီအတွက် သွေးလည်ပတ်မှု ပိုကောင်းမွန်လာစေသလို သွေးပေါင်ချိန်ကိုလည်း လျော့နည်းစေတယ်လို့ တွေ့ရပါတယ် (7)။ ထပ်ဆင့်သုတေသနတစ်ခုကတော့ သွေးပေါင်မြင့်နေသူတွေမှာ အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေကို စားသုံးခြင်းက သွေးကြောလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို ပိုကောင်းမွန်စေတယ်လို့ ပြသထားပါတယ် (8)။ အကြေးအရသာနဲ့ သွေးပေါင်ချိန် အပြန်အလှန်ဆက်စပ်မှုကို လုံးဝနားလည်သိရှိဖို့ အနည်းဆုံး သုတေသနအသစ်တွေ ပိုလိုသေးပေမယ့် ဒီရလဒ်တွေက ပိုမို လာရောက်လှည့်လည် စိတ်လှုပ်ရှားစေဖို့ လုံလောက်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
4. အစာချေမှုကို మెరుగပြုစေတယ်
အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို ရိုးရာအခါကတည်းက အစာချေမှုကူညီရေးအနေနဲ့ အသုံးပြုလက်ကျန်ရှိနေကြတာ အကြောင်းရင်း ရှိပါတယ်။ Capsaicin ဟာ အစာချေငယ်အင်ဇိုင်း (digestive enzymes) ထုတ်လုပ်မှုကို တိုးပွားစေပြီး အစာကို ပိုမို ခွဲထုတ်လွှာ၊ အစာချေမှုကို တိုးတက်ကူညီပေးတယ်လို့ သုတေသနတွေက ပြသနေပါတယ် (9)။ ထပ်ပြီးနောက် အကြေးအရသာဆိုင်ရာ အစားအစာတွေကို စားသုံးလိုက်ရင် ဝမ်းဗိုက်အာဟာရရည် (gastric juices) ထွက်ပေါ်မှုကို တိုးစေပြီး အစာချေမှုကောင်းစေသလို အန်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း တို့လို ပြဿနာတွေကိုလည်း ရှောင်ရှားကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အရေးကြီးဆုံး သတိထားသင့်တာကတော့ အချို့လူတွေမှာ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေ ဗိုက်အူလမ်းကြောင်းကို လှုံ့ဆော်လွန်းခြင်းကြောင့် အစာလျှိုကျရောဂါ (acid reflux) သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်း ဖွဲ့စည်းမှုမမှန်တဲ့ရောဂါ IBS တို့နဲ့ ရင်ဆိုင်နေရင် သိပ်မခံနိုင်ကြပါဘူး (10)။ ဒါကြောင့် သင့်ဗိုက်အူလမ်းကြောင်း အနူးညံ့လွန်းနေလျှင် အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို လွန်းသုံးမနေနဲ့ မျှတအရသာနည်းနည်းနဲ့ စမ်းသပ်ကြည့်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လို ခံစားရလဲ စောင့်ကြည့်သင့်ပါတယ်။
5. နာကျင်မှု လျော့နည်းစေတယ်
လူသဘောအရ ကြေးတန်ဖြစ်နေတဲ့အကြံထဲကတစ်ခုကတော့ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေ စားရင် နာကျင်လောက်အောင် စပ်လို့ နာကျင်မှု ဖြစ်စေတယ်လို့ ထင်ကြတာပါ။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံနောက်ခံနားလည်မှုအရ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေဟာ တကယ်တော့ နာကျင်မှု လျော့နည်းစေဖို့ မှန်ကန်စွာ ကူညီနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနတွေက Capsaicin ဟာ နာကျင်မှုသက်သာစေမည့် လက္ခဏာများ (analgesic properties) ရှိပြီး နာကျင်ဒုက္ခကို လျော့နည်းစေနိုင်တယ်လို့ ပြသထားပါတယ် (11)။
သုတေသနတစ်ခုမှာ နာကျင်ရေးရောဂါတွေဖြစ်တဲ့ ကြောနာရောဂါ (neuropathy) နဲ့ ရှည်လျားလာရင်ဆိုင်ကြရတဲ့ ရက်မြန် Arthritis လို အခြေအနေမျိုးရှိတဲ့သူတွေကို Capsaicin ပါဝင်တဲ့ လိမ်းဆေးကို အသားအရေ နေရာနာလောက်ရာမှာ လိမ်းပေးလိုက်ရင် နာကျင်မှု သက်သာစေနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရပါတယ် (12)။ နောက်ထပ်သုတေသနတစ်ခုကတော့ Capsaicin ကို စားသုံးခြင်းက ခေါင်းကိုက်နာကျင်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်တယ်လို့ ပြသထားတယ် (13)။ ဒီအချက်အလက်တွေကြောင့်ပဲ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေဟာ သဘာဝနာကျင်မှုသက်သာစေမယ့် လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် နတ်ဆက်စေပါသော်လည်း Capsaicin ရဲ့ နာကျင်မှုသက်သာစေမည့် လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို အရင်းအမြစ်နားလည်ဖို့ နောက်ထပ်သုတေသနတွေ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
6. ကာကွယ်ရေးစနစ်ကို ပိုမို ခိုင်မာစေတယ်
အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေဟာ ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွက်လည်း အကျိုးရှိစေပါတယ်။ သုတေသနအချက်အလက်အရ Capsaicin ဟာ အန်တီဘက်တီးရီးယား/အန်တီဗိုင်းရပ်စ် လုပ်ဆောင်မှု (antimicrobial properties) ရှိနေပြီး ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဘက်တီးရီးယား အချို့ကို တိုက်ဖျက်ကာ တိုက်ရိုက်မကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်လို့ တင်စားထားပါတယ် (14)။
သုတေသနတစ်ခုမှာ Capsaicin ဟာ ဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစား အချို့ရဲ့ ကြီးထွားပွားခြင်းကို တားဆီးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရပြီး (15)၊ နောက်ထပ်ခွဲစိတ်လေ့လာမှုတစ်ခုမှာတော့ ကြွက်ငှက်တွေမှာ Capsaicin ကို ထည့်ဖို့ သုံးသပ်လိုက်ရင် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ပိုမို ခိုင်မာခွန်အားတိုးလာစေတယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ် (16)။ ဒီရလဒ်တွေက ရေရှည်အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်စရာကောင်းလောက်တဲ့ အချက်တွေဖြစ်သော်လည်း Capsaicin ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ညှိနှိုင်းသလဲဆိုတာ နားလည်ဖို့ သုတေသနအပိုင်းရေရှည်လိုအပ်နေဆဲပါ။
7. ကင်ဆာရောဂါတချို့ကနေ ကာကွယ်နိုင်စေတယ်
နောက်ထပ်သုတေသနစမ်းသပ်မှုတွေအများကြီး လိုသေးပေမယ့် အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို စားသုံးခြင်းဟာ ကင်ဆာရောဂါအမျိုးအစား တချို့ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်လို့ လေ့လာမှုအချို့က ဖော်ပြထားပါတယ်။ သုတေသနတစ်ခုအရ (17) Capsaicin ဟာ ကင်ဆာတားဆီးရေး လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာတွေ (anti-cancer properties) ရှိပြီး ကင်ဆာကွဲတွေ ကြီးထွားခြင်း၊ ပြန့်ပွားခြင်းတို့ကို တားဆီးကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။
ထို့အပြင် သုတေသနတစ်ခုက Capsaicin ဟာ အမြီး။အုံ၊ နှလုံးနဲ့ ဆုလက်လက် အကြောကြီးတာ စသည့် ပြည်နယ်တွေထဲက ကင်ဆာကွဲများကို သေစေနိုင်တဲ့ (cell death) လုပ်ငန်းစဉ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရသလို (18)၊ ဗိုင်းရပ်စ်တွေကြောင့်ဖြစ်ဖွယ်ရှိတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ဆိုင်ရာ ကင်ဆာများရဲ့ ကြီးထွားမှုကိုလည်း တားဆီးပေးနိုင်တယ်လို့ သုတေသနတစ်ခုက ပြသထားပါတယ်။ ထပ်ဆင့်သုတေသနတွေလိုအပ်နေပေမယ့် Capsaicin ရဲ့ ကင်ဆာတားဆီးရေး လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို နားလည်သိရှိဖို့ အောက်ထပ်သုတေသနအပိုင်းတွေ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
8. စိတ်အနေအထားကို ကောင်းမွန်စေတယ်
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို စားသုံးခြင်းက သင့်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကိုပါ ကောင်းမွန်သွားစေမယ်လို့ ဆိုလိုရပါတယ်။ သုတေသနအချက်အလက်အရ Capsaicin က ကိုယ်ခန္ဓာက သဘာဝထုတ်လုပ်တဲ့ Endorphins တွေ ပိုမို ထွက်ပေါ်လာစေပြီး ဒီဟော်မုန်းတွေဟာ စိတ်ဓာတ်ကောင်းမွန်အောင် ထိန်းညှိရာမှာရော စိတ်ဖိစီးမှု (stress) ကို လျော့နည်းအောင် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ပါတယ် (19)။
သုတေသနတစ်ခုက လူတွေ အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို စားလိုက်ရင် စိတ်ဓာတ်မြင့်တက်သွားပြီး ပိုမို ပျော်ရွှင်မှုအဆင့် မြင့်တက်သွားတယ်လို့ ပြထားပါတယ် (20)။ ထပ်ပြီး Capsaicin ကို စိတ်ဖိစီးရောဂါကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွေကို လျော့နည်းစေတဲ့ အန်တီအန်ဇိုက်တီ (anti-anxiety) လက္ခဏာတွေလည်း ရှိတယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ် (21)။ ဒီအချက်အလက်တွေဟာ အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်စရာကောင်းသော်လည်း Capsaicin ဘယ်လိုနည်းနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို တကယ်တကယ်ပိုင်ပိုင် ကူညီတယ်ဆိုတာ သေချာနားလည်ဖို့ အနာဂတ်သုတေသနတွေ လိုအပ်နေဆဲပါ။
အကြေးအရသာအစားအစာတွေ 危険 ဖြစ်နိုင်လား။
အကြေးအရသာရှိတဲ့ဟင်းလျာတွေ စားသုံးခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးခံစားခွင့် များစွာရှိနေပေမယ့် လူအချို့အတွက်တော့ အန္တရာယ်ရှိနိုင်တယ်ဆိုတာကိုလည်း မမေ့သင့်ပါဘူး။ စပ်လျက်အစားအစာတွေ သောက်စားသုံးစွဲခြင်းက အစာလျှိုကျရောဂါတွေကြောင့် အူလမ်းကြောင်းရောဂါတွေကို ပိုဖြစ်စေသလို သွေးကြောအူလမ်းကြောင်း ပေါက်ကွဲဖွားထွက်တဲ့ အနာ (ulcers) တွေပိုဆိုးရှားစေတတ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် လူအချို့မှာ အကြေးအရသာအစားအစာထဲက ချဉ်းချဉ်းပါတာတွေကို အလွန်ခံနိုင်ရည်နည်းတဲ့ အလားအလာ ရှိလို့ မျက်ကွယ်ခေါင်းထိုးခြင်း (hives)、မျက်နှာနဲ့ လည်ချောင်းအရိုးပေါ် မျက်နှာရည်ဖောင်းမြင့်ခြင်း၊ အသက်ရှူကျပ်ရှူခက်ဖြစ်လာခြင်း လို အစာမလျှင်းအလွန်အကျွံကိုဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ကိုယ်အောက်ခံရောဂါတွေ သို့မဟုတ် အစားအစာအာရုံပြအထူးအရေးကြီးတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရင် အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေ စားသုံးမလုပ်ခင်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ အရင် ဆွေးနွေးကျင့်ကြံသင့်ပါတယ်။
အကြေးအရသာအစားအစာ စားသောက်နိုင်ရည်ကို ဘယ်လို တိုးချေမလဲ။
အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို မျက်နှာမဖောက် စားဖြတ်မရသေးရင် စတင်ချိန်မှာ ကိုယ်မရောစိတ်မရော ခံနိုင်ရည်နည်းနေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အကြေးအရသာအစားအစာ စားသောက်နိုင်ရည် တိုးချဖို့ သင်အကူအညီရစေမယ့် နည်းလမ်း အချို့ရှိပါတယ် –
- နည်းနည်းစပြီး စတင်ပါ – အရင်ဆုံးမှာ သင့်ရဲ့ အစားအစာထဲကို အကြေးအရသာအနည်းငယ်သာ ထည့်ဆေးပြီး အကြမ်းတမ်း မဖြစ်အောင် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားသွားပါ။
- လက်ခံနိုင်ရည် တည်ဆောက်ပါ – အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို ပိုမို မကြာခဏ စားသောက်ပေးတာနဲ့ သင့်ကိုယ်သတ်မှတ်နာကျင်မှုခံနိုင်ရည်အဖြစ် ခံနိုင်ရည်တိုးလာစေပါတယ်။
- နို့ သောက်ပါ – အပူလောင်မှု သယ်ဆောင်နေတဲ့အချိန်မှာ နို့ သို့မဟုတ် နို့ထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေ သောက်လိုက်ရင် ပါးစပ်နဲ့ လည်ချောင်းကို အေးမြအောင် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
- ရေကိုရှောင်ပါ – အကြေးအရသာအစားအစာ စားနေချိန်မှာ ရေနောက်လိုက်သောက်မိရင် အပူလောင်မှု ပိုမို ဖြန့်ကျက်လာနိုင်လို့ ရေကို ရှောင်သင့်ပါတယ်။
- နှေးနှေးစားပါ – စပ်လွန်နေတဲ့ အစာတွေကို အမြန်မစားသင့်ပါဘူး။ အရသာတွေကို နယ်နယ်နိမိတ်နိမိတ်နဲ့ ခံစားရင်း နှေးနှေးစားသင့်ပါတယ်။
သင့်လည်ချောင်းနဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဟာ အကြေးအရသာအစားအစာတွေနဲ့ အသင့်အတင့် လိုက်လျောသွားနိုင်မလား။
အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို လုံးဝချစ်မြတ်နိုးနေလျှင် အရမ်းကြာလာရင် ကိုယ့်ဗိုက်ရင်အူလမ်းကြောင်းကလည်း အကြေးအရသာအစားအစာတွေနဲ့ ရင်းနှီးသွားမလားဆိုတာ စဉ်းစားမိကြမယ်။ အဖြေက – ဟုတ်ပါတယ်။ အချိန်ကြာလာနဲ့အမျှ ကိုယ်ခန္ဓာဟာ အကြေးအရသာဖျားရောဂါတွေ ပိုမို လက်ခံနိုင်သလို အပူလောင်မှုကိုလည်း နည်းနည်းနဲ့လည်း ခံနိုင်ရည်တိုးလာမယ်။ လျှင် လူအများစုက အရမ်းစပ်တဲ့အစားအစာတွေကို ပိုမိုလိုချင်လာပြီး အရသာချိန်ဆန်စေမယ့် အကြေးအရသာအမျိုးအစား ပိုထပ်ထည့်စားလေ့ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုသော်လည်း အကြေးအရသာအစားအစာတွေ ရဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးတွေ ကိုယ်ခန္ဓာရော စိတ်ဓာတ်ရော ခံစားနေရမယ့်နောက်ထပ်လိုအပ်ချက်မျိုး မပျောက်သွားပါဘူး။ အရင်ကပြောခဲ့သလိုပဲ Capsaicin ရဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးတွေဟာ အပူလောင်မှုကို သင်မှာ ဘယ်လောက် ခံစားနေရလဲပေါ်မူတည်သလို မဟုတ်ဘဲ အဖော်အတူရှိနေပါတယ်။
အာဟာရအရ အကောင်းဆုံး မီးလောင်မီငရုပ်မျိုးများ
စပ်လောက်အောင် ယားမြိန်နေတဲ့ ငရုပ်သီးတွေဟာ အမျိုးအစားအလိုက် များစွာရှိနေပါတယ်။ အားလုံး တူညီမလားဆိုရင်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အချို့ငရုပ်သီးမျိုးတွေဟာ အခြားငရုပ်သီးမျိုးတွေထက် ပိုကျန်းမာစေတတ်ပါတယ်။ အောက်တွင် ဖော်ပြထားတဲ့ စပ်လောက်တဲ့ ငရုပ်သီးမျိုးတွေဟာ အာဟာရအရ အကောင်းဆုံးများ ဖြစ်ကြတယ် –
1. ကယန်းငရုပ်သီး (Cayenne Pepper)
Cayenne ငရုပ်သီးဟာ Capsaicin ပမာဏ အများအသီးပါဝင်ထားပြီး အလေးချဖို့ ကူညီစေခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှု လျော့နည်းစေခြင်းနဲ့ အစာချေမှု တိုးတက်ကူညီစေခြင်းတို့လို ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး အမျိုးမျိုး ပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။
2. ဇာလာပီနို ငရုပ်သီး (Jalapeno Pepper)
Jalapeno ငရုပ်သီးထဲမှာ Vitamin C တော်တော်များများ ပါဝင်တဲ့အပြင် ဘက်တီးရီးယား တားဆီးရေး လုပ်ဆောင်ချက်လည်း ရှိပါတယ်။ Jalapeno ငရုပ်သီးဟာ ရောင်ရမ်းမှုလျော့နည်းစေဖို့၊ အလေးချဖို့လည်း ကူညီနိုင်တယ်လို့ သုတေသနတွေက ပြသထားပါတယ်။
3. ဟာဘာနီရို ငရုပ်သီး (Habanero Pepper)
Habanero ငရုပ်သီးဟာ အားလုံးထဲက အရမ်းစပ်တဲ့ အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး Capsaicin ပမာဏလည်း အများကြီးပါတာကြောင့် ကြီးမားတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေ ရှိပါတယ်။ Habanero ငရုပ်သီးကို သုံးစွဲခြင်းဟာ အလေးချဖို့ ကူညီပေးခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှု လျော့နည်းစေခြင်းနဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို လှုံ့ဆော်ကူညီပေးခြင်း စသည့် ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးတွေ ရှိတယ်လို့ လေ့လာမှုတွေက ထောက်ခံထားပါတယ်။
မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ (FAQs)
1. ဘာကြောင့် Capsaicin သည် နှာခေါင်းကြား လည်ပတ်မှုကို သန့်စင်ပေးနိုင်လဲ။
အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာ တစ်ခါမိသောက်လိုက်ရင် နှာခေါင်းပိတ်နေတဲ့ ခံစားမှုတွေ သက်သာသွားတယ်လို့ သင်မိတယ်ဆိုရင် သင်တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ Capsaicin ဟာ ပုတီးရည် (mucus) ထွက်ပေါက်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး နှာခေါင်းလမ်းကြောင်းတွေကျယ်ဝန်းအောင် ဖွင့်ပေးနိုင်လို့ အသက်ရှူလွတ်ကူညီပေးပြီး နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းကို သက်သာစေပါတယ်။
2. အရမ်းစပ်ရင် ဘာတွေကူညီပေးမလဲ။
သင့်အတွက် အရမ်းစပ်လွန်းနေတဲ့အစားအစာ တစ်ချပ်စားမိသွားရင် အပူလောင်နေတဲ့ သွေးလည်ပတ်မှုကို လျော့နည်းစေဖို့ အောက်ပါအရာတွေကို စိတ်ဝင်စားကြည့်နိုင်ပါတယ်။ နို့နဲ့ နို့ထွက်ကုန်အစားအစာတွေ (cheese, yogurt စတဲ့အရာတွေပါဝင်)၊ ထမင်း၊ ပေါင်မုန့်လို အာလူးနဲ့ဓာတ်ပိုင်းစိုက်ပစ္စည်းတွေ ထည့်သုံးသောက်လိုက်ရင် အပူလောင်မှုကို လျော့ချ နိုင်ပါတယ်။ လက်ဖက်ရည်အရက်နဲ့ ကော်ဖီလို သောက်စရာတွေကို ရှောင်ရှားရင် အူလမ်းကြောင်းကို ထပ်မံအန္တရာယ် မဖြစ်စေဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
3. အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ Testosterone ပမာဏကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်လား။
သုတေသနအချို့က အကြေးအရသာအစားအစာတွေ အားဖြင့် နှလုံးသား hormone တခုဖြစ်တဲ့ Testosterone ပမာဏ မြင့်တက်စေနိုင်တယ်လို့ ဆက်စပ်ဖော်ပြထားပေမယ့် သိပ္ပံထောက်ခံချက်တွေက တစ်သဘောတည်း လုံးဝ ဖြစ်မလာသေးပါဘူး။ အကြေးအရသာအစားအစာနဲ့ Testosterone အပြန်အလှန် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ပိုမိုနားလည်စေဖို့ နောက်ထပ်သုတေသနတွေလိုအပ်ပါတယ်။
4. စပ်ဟင်းရည်၊ အစပ်ရည်တွေက ဗိုက်အနာတွေ ဖြစ်စေနိုင်လား။
လူအများစုယုံကြည်နေကြသလို အကြေးအရသာအစားအစာတို့ရဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုဟာ ဗိုက်အနာတွေ ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာ မမှန်ပါဘူး။ သုတေသနအချို့က Capsaicin ဟာ ဝမ်းဗိုက်၏ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့နည်းစေပြီး အနာအသစ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို တားဆီးကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ပြသထားပါတယ်။
5. အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ နှာခေါင်းပိတ်ပြန့်ခြင်းအတွက် သက်သာစေနိုင်လား။
ဟုတ်ပါတယ်၊ အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ နှာခေါင်းလမ်းကြောင်း ကျယ်ဝန်းအောင် ဖွင့်ပေးပြီး ပုတီးရည်ထွက်ပေါက်မှုကို တိုးစေခြင်းဖြင့် နှာခေါင်းပိတ်ဖြစ်နေခြင်းကို သက်သာစေပါတယ်။
6. အကြေးအရသာအစားအစာတွေ ဟာ နှလုံးခုန်နှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်လား။
အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေကို စားသုံးလိုက်တဲ့အခါ Adrenaline ဆိုတဲ့ ဟော်မုန်းထွက်ပေါက်မှု ကြောင့် နှလုံးခုန်နှုန်း ပိုမြင့်တက်နိုင်ပေမယ့် ဒီအကျိုးသက်ရောက်မှုတွေက ဖြစ်ချင်ရင် သာယာပြီး ခဏလောက်သာ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။
7. ကင်ဆာရောဂါရှိသူတွေ အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို စားလို့ရမလား။
နောက်ထပ်သုတေသနတွေလိုအပ်နေပေမယ့် သုတေသနအချို့က အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို စားသုံးခြင်းဟာ ကင်ဆာရောဂါအမျိုးအစား တချို့ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်လို့ ပြသထားပါတယ်။ သို့သော် ကင်ဆာရောဂါကုသမှု လက်ခံနေသူတစ်ဦးအနေနဲ့ အကြေးအရသာအစားအစာတွေ သောက်စားသုံးစွဲခွင့် အကြောင်း ဆုံးဖြတ်မလုပ်ခင် သင့်ရဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ အရင် ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။
8. အကြေးအရသာအစားအစာ စားရင်း အချိုမြိန်အနာကြီးမယ်လား။
အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို စားပြီးနောက် ခမ္းနားအောင် ခြင်နင်းတိုင်းသလို ခံစားရပြီး ကိုယ်ပူနွေးလာတာကြောင့် ချွေးထွက်ကြပြီး၊ ဒီသဘာဝ အပူလျော့ရေးလုပ်ဆောင်မှုဟာ ကိုယ်ခန္ဓာအပူချိန်ကို ထိန်းညှိရန် နည်းလမ်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အကြေးအရသာအစားအစာ စားလို့ ချွေးထွက်လာခြင်းဟာ ကိုယ်ခန္ဓာထဲက အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေကို ထွက်ပေါက်စေဖို့ အတန်အကူဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
9. ဘာလို့ နို့သောက်ရင် အကြေးအရသာသက်သာသွားလဲ။
နို့ထဲမှာ Casein လို့ ခေါ်တဲ့ ပရိုတိန်းအမျိုးအစားတစ်ခု ရှိပြီး အကြေးအရသာအစားအစာထဲက အပူလောင်မှုရှိတဲ့ ဓာတ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Capsaicin ကို လျော့နည်းသွားစေဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ နို့ထဲမှာ အဆီပါဝင်လည်း အားလုံးသိသိသာသာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီအဆီတွေဟာ Capsaicin ကို ရောနှောနေလုပ်ပြီး အပူလောင်ခံစားရတဲ့ ခံစားမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။
10. စပ်ငရုပ်သီးတွေဟာ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဘာလုပ်ပေးလဲ။
စပ်ငရုပ်သီးမျိုးစုံထဲမှာ Capsaicin လို့ ခေါ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတစ်မျိုး ပါဝင်ပြီး ယခုအခါ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူး ရှိတယ်လို့ သိပ္ပံ လေ့လာထားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေက အရောင်ရမ်းမှု လျော့နည်းစေခြင်း၊ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်း မြှင့်တင်ခြင်း၊ ကင်ဆာရောဂါ တားဆီးကူညီပေးခြင်း စသည်ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် Capsaicin ဟာ နာကျင်မှုသက်သာစေဖို့ အကျိုးရှိတဲ့ လက္ခဏာတွေပါရှိနေလို့ နာကျင်မှုလျော့နည်းပါစေပါတယ်။
11. အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ အလေးချဖို့ အကူအညီဖြစ်နိုင်လား။
ဟုတ်ပါတယ်၊ အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို စားသုံးခြင်းဟာ အလေးချထောက်ပံ့ဖို့ ကူညီနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနတွေက အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးပြီး၊ မီးဖိုဓာတ်မီးသတ်မှုအသုံးပြုမှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာကြောင်း ပြသထားပါတယ်။ ထို့အပြင် အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ အစာစားချင်စိတ်ကို တိုက်ရိုက်လျော့နည်းစေပြီး အစာအပြည့်ခံစားမှု ပိုဖြစ်လာစေတော့ အလေးချဖို့ အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်။
12. အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်းကို တက်စေမလား။
အကြေးအရသာရှိတဲ့အစားအစာတွေဟာ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်း (metabolism) ကို တက်စေတယ်။ အထူးသဖြင့် ငရုပ်သီးထဲက Capsaicin လို့ ခေါ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းဟာ ကိုယ်ခန္ဓာအပူထွက်ပေါက်မှု (thermogenesis) ကို တိုးပွားစေပြီး ဒီအနက် မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်း ကို တိုးစေတဲ့အခန်းကဏ္ဍက လည်း ပါရှိပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
အနှစ်ချုပ်အနေနဲ့ အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို စားသောက်သုံးစွဲခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးက်ေးဇူး အမျိုးအစားများစွာ ပေးနိုင်ပါတယ်။ မီးဖိုဓာတ်ချိုင့်သွေးကြောထုတ်လုပ်နှုန်း မြှင့်တင်ပေးခြင်းကစပြီး ရောင်ရမ်းမှု လျော့နည်းစေခြင်းအထိ အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ သင့်ကျန်းမာရေးအတွက် အားလုံးထဲက စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အကျိုးကျေးဇူးတွေထားရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူအချို့အတွက်တော့ အကြေးအရသာအစားအစာတွေဟာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်လို့ သက်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ရာတွေရှိရင် သင့်ရဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ အရင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။ အကြေးအရသာအစားအစာတွေအတက်မကျိူးသေးရင် စတင်ချိန်မှာ အရမ်းစပ်ရင်မစတင်ဘဲ အနည်းငယ်အရသာနဲ့အထူးတလည် စတင်ပြီး နည်းနည်းချင်း ခံနိုင်ရည်တိုးပွားသွားအောင် လုပ်သင့်ပါတယ်။ ဒီအကြံဉာဏ်တွေကို နားလည်သိရှိထားဖို့အကူအညီဖြစ်စေခဲ့ရင် သင့်တော်တယ်လို့ ထင်ရပါတယ်၊ အကြေးအရသာအစားအစာတွေကို ရွေးချယ်စားသောက်ရင်း သူတို့ရဲ့ အရသာလေးတွေကို အသားပေးခံစားနိုင်သလို ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး အမျိုးမျိုးကိုလည်း အတူတူ ခံစားနိုင်မယ်။
ကိုးကားချက်များ
- Byrnes, N. K., & Hayes, J. E. (2013). Personality factors predict spicy food liking and intake. Food Quality and Preference, 28(1), 213–221. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2012.09.008 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3607321/
- Zheng, J., Zheng, S., Feng, Q., Zhang, Q., & Xiao, X. (2017). Dietary capsaicin and its anti-obesity potency: from mechanism to clinical implications. Bioscience Reports, 37(3), BSR20170286. https://doi.org/10.1042/bsr20170286 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5426284/
- Ludy, M.-J. ., Moore, G. E., & Mattes, R. D. (2011). The Effects of Capsaicin and Capsiate on Energy Balance: Critical Review and Meta-analyses of Studies in Humans. Chemical Senses, 37(2), 103–121. https://doi.org/10.1093/chemse/bjr100 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3257466/
- Xiang, Q., Tang, X., Cui, S., Zhang, Q., Liu, X., Zhao, J., Zhang, H., Mao, B., & Chen, W. (2022). Capsaicin, the Spicy Ingredient of Chili Peppers: Effects on Gastrointestinal Tract and Composition of Gut Microbiota at Various Dosages. Foods, 11(5), 686. https://doi.org/10.3390/foods11050686 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8909049/
- Jolayemi, A., & Ojewole, J. (2013). Comparative anti-inflammatory properties of Capsaicin and ethylaAcetate extract of Capsicum frutescens linn [Solanaceae] in rats. African Health Sciences, 13(2). https://doi.org/10.4314/ahs.v13i2.23 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3824481/
- Zhang, Y., Lu, Z. L., Zhang, W. S., Jin, Y. L., Zhu, T., & Xu, L. (2022). Association between spicy foods consumption and cardiovascular disease risk factors: Guangzhou Biobank Cohort Study. BMC Public Health, 22(1). https://doi.org/10.1186/s12889-022-13697-6 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9248154/
- McCarty, M. F., DiNicolantonio, J. J., & O’Keefe, J. H. (2015). Capsaicin may have important potential for promoting vascular and metabolic health: Table 1. Open Heart, 2(1), e000262. https://doi.org/10.1136/openhrt-2015-000262 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4477151/
- Wang, H., Chen, L., Shen, D., Cao, Y., Zhang, X., Xie, K., Wang, C., Zhu, S., Pei, P., Guo, Y., Bragg, F., Yu, M., Chen, Z., & Li, L. (2021). Association between frequency of spicy food consumption and hypertension: a cross-sectional study in Zhejiang Province, China. Nutrition & Metabolism, 18(1). https://doi.org/10.1186/s12986-021-00588-7 https://nutritionandmetabolism.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12986-021-00588-7
- Long, S., Liu, S., Wang, J., Mahfuz, S., & Piao, X. (2021). Natural capsicum extract replacing chlortetracycline enhances performance via improving digestive enzyme activities, antioxidant capacity, anti-inflammatory function, and gut health in weaned pigs. Animal Nutrition, 7(2), 305–314. https://doi.org/10.1016/j.aninu.2020.12.004 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8245799/
- Gonlachanvit, S. (2010). Are Rice and Spicy Diet Good for Functional Gastrointestinal Disorders? Journal of Neurogastroenterology and Motility, 16(2), 131–138. https://doi.org/10.5056/jnm.2010.16.2.131 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2879848/
- Chang, A., Rosani, A., & Quick, J. (2023). Capsaicin. PubMed; StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459168/#:~:text=Capsaicin%20is%20a%20chili%20pepper
- Derry, S., Lloyd, R., Moore, R. A., & McQuay, H. J. (2009). Topical capsaicin for chronic neuropathic pain in adults. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 4, CD007393. https://doi.org/10.1002/14651858.CD007393.pub2 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4161117/
- Pasierski, M., & Szulczyk, B. (2022). Beneficial Effects of Capsaicin in Disorders of the Central Nervous System. Molecules, 27(8), 2484. https://doi.org/10.3390/molecules27082484 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9029810/
- Marini, E., Magi, G., Mingoia, M., Pugnaloni, A., & Facinelli, B. (2015). Antimicrobial and Anti-Virulence Activity of Capsaicin Against Erythromycin-Resistant, Cell-Invasive Group A Streptococci. Frontiers in Microbiology, 6. https://doi.org/10.3389/fmicb.2015.01281 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4643145/
- FÜCHTBAUER, S., MOUSAVI, S., BERESWILL, S., & HEIMESAAT, M. M. (2021). Antibacterial properties of capsaicin and its derivatives and their potential to fight antibiotic resistance – A literature survey. European Journal of Microbiology & Immunology, 11(1), 10–17. https://doi.org/10.1556/1886.2021.00003 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8042654/
- Fattori, V., Hohmann, M., Rossaneis, A., Pinho-Ribeiro, F., & Verri, W. (2016). Capsaicin: Current Understanding of Its Mechanisms and Therapy of Pain and Other Pre-Clinical and Clinical Uses. Molecules, 21(7), 844. https://doi.org/10.3390/molecules21070844 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6273101/
- Chapa-Oliver, A. M., & Mejía-Teniente, L. (2016). Capsaicin: From Plants to a Cancer-Suppressing Agent. Molecules, 21(8). https://doi.org/10.3390/molecules21080931 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6274000/
- Adetunji, T. L., Olawale, F., Olisah, C., Adetunji, A. E., & Aremu, A. O. (2022). Capsaicin: A Two-Decade Systematic Review of Global Research Output and Recent Advances Against Human Cancer. Frontiers in Oncology, 12. https://doi.org/10.3389/fonc.2022.908487 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9326111/
- Fattori, V., Hohmann, M., Rossaneis, A., Pinho-Ribeiro, F., & Verri, W. (2016). Capsaicin: Current Understanding of Its Mechanisms and Therapy of Pain and Other Pre-Clinical and Clinical Uses. Molecules, 21(7), 844. https://doi.org/10.3390/molecules21070844 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6273101/
- Bell, B., Adhikari, K., Chambers, E., Alavi, S., King, S., & Haub, M. (2017). Spices in a Product Affect Emotions: A Study with an Extruded Snack Product †. Foods, 6(8), 70. https://doi.org/10.3390/foods6080070 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5575645/
- Pasierski, M., & Szulczyk, B. (2022). Beneficial Effects of Capsaicin in Disorders of the Central Nervous System. Molecules, 27(8), 2484. https://doi.org/10.3390/molecules27082484 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9029810/
သတိပေးချက်
ဒီဘလော့ဂ်ထဲက ပါဝင်နေသော အကြောင်းအရာအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာထင်မြင်ချက်နဲ့ အခြား ကျန်းမာရေးသတင်းအချက်အလက်များအားလုံးသည် သတင်းအချက်အလက် ပေးရန်သာ ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤဘလော့ဂ်တွင် ပါဝင်သည့် မည်သည့်အချက်အလက်/အဆိုအလုံးစုံမှ မည်သည့်ရောဂါကိုမျှ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၊ ကုသခြင်း၊ နာတာရှည်ကာကွယ်ခြင်း စသည့် ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် မရည်ရွယ်ထားပါ။ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးဝန်ထမ်းမှ ပေးသည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အ बदလ အဖြစ် လုံးဝမထည့်သွင်းသင်္ကေတထားသင့်ပါ။ Nano Singapore Shop အနေနဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် အစားအစာ စနစ်ဖျော်ဖြေပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်မည်ဆိုလျှင် (အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ရောဂါ၊ အခြေအနေတစ်ခုခုနဲ့ ဆက်စပ်နေပါက) ဆရာဝန်နှင့် အရင် ဆွေးနွေးရန် လုံးဝအားပေး လို့ပါ။