• အလေးသုံး သန့်ခွါး လေ့ကျင့်ခန်းသည် ယောကျာ်းနှင့် မိန်းမ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် တစ်တောင့်စီ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို တိုးစေသည်ဟု ပြသထားသည် (1)။
• လတ်တလော လေ့လာမှုများအရ စပရင့်ပွဲများ ပြေးလွှားခြင်းသည် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို အလွန်သိသိသာသာ တိုးစေနိုင်သည် (7)။
• ခုန်ခြင်း၊ လွန်ခြင်း၊ ခုန်လွှားခြင်း စသည့် လှုပ်ရှားမှုများသည် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို တိုးစေရန် အကျိုးရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားသည် (9)။

တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို တိုးမြှင့်လိုသည့်အခါ လူအများစုသည် ဆပ်လီမင့်များ သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများကို မျှော်လင့်လေ့ရှိကြသည်။ သို့သော် သင့်ရဲ့ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို သဘာဝနည်းလမ်းနဲ့ တက်စေဖို့ အားကစား လေ့ကျင့်ခန်းတွေကလည်း အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍ တစ်ခု ဝင်စားနေတာ သိနေလား။ ဟုတ်တယ် မဖတ်မှားပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာတော့ သိပ္ပံပညာနဲ့ အတူ အထောက်အထားရှိနေတဲ့ တက်စတော့စတီရုန်း တိုးစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ၅ မျိုးကို လေ့လာသွားကြမယ်။ သင်ဟာ ဖစ်နက် အားကစား စိတ်ဝင်စားသူတစ်ယောက် ဖြစ်စေ၊ သူ့ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်အောင် လုပ်ချင်တဲ့ သူတစ်ယောက်ပဲ ဖြစ်စေ၊ ဒီလို လေ့ကျင့်ခန်းတွေက သင့်ရဲ့ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ကူညီပေးနိုင်မယ်။ နေ့ကုန်ချိန် ပြီးတာနဲ့ သင်ဟာ ပိုပြီး ကျန်းမာမာန်ကောင်းပြီး သန်မာသွားတယ်ဆိုတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို ယူဆောင်နိုင်ရမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒီ တက်စတော့စတီရုန်း တိုးစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ၅ မျိုးနောက်ကွယ်က သိပ္ပံပညာကို လေ့လာကြည့်ရအောင်။

ယနေ့ကစပြီး လုပ်သင့်တဲ့ တက်စတော့စတီရုန်း တိုးစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ၅ မျိုး

ယောကျာ်းများ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်တွေ သဘာဝအားဖြင့် ကျဆင်းလာတတ်သည်။ ဒီပphenomena ကြောင့် သူတို့ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ နေမကောင်းမှု အခြေအနေတွေအပေါ် အနုတ်လက္ခဏာ ဂဏန်းတွေ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပါသေးတယ်။ လက်ဝါးကပ်လက်နဲ့ သောက်သုံးစေမယ့် အစာညှိဆေးတွေ၊ ဆေးကုသမှုတွေ အရောင်းပြသထားတာ များစွာ ရှိသော်လည်း တက်စတော့စတီရုန်းကို တိုးမြှင့်ဖို့ အကျိုးရှိပြီး တာရှည်ခံ၊ ပိုစိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းတဲ့ နည်းလမ်းကတော့ အားကစား လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အောက်တွင်တော့ တက်စတော့စတီရုန်း တိုးစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ၅ မျိုးရဲ့ သိပ္ပံနောက်ခံကို သင် စိတ်ဝင်စားသွားစေမယ့် လေ့ကျင့်ခန်းနမူနာတွေနဲ့အတူ လေ့လာသွားမယ်။ အားကစားခန်းကန်ရိုးနေပြီးသားဖြစ်စေ၊ လက်တလော စတင်မိတ်ဆက်နေသေးသူ ဖြစ်စေ၊ ဒီလေ့ကျင့်ခန်းတွေဟာ သက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွေနဲ့ အတည်ပြုထားပြီး သင့်ကို အသက်အရွယ်မရွေး အကောင်းဆုံး ခံစားရစေမယ့် အရာတွေပါပဲ။ နောက်ထပ် အသေးစိတ် သိချင်ရင် ဆက်ဖတ်လိုက်ပါ။

၁။ တားဆီးအားကစား (Resistance Exercises)

ဒီစာရင်းကို တားဆီးအားကစား လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ စတင်မယ်။ အရင်ဆုံး ပြောရရင် တားဆီးအားကစား လေ့ကျင့်ခန်း (Resistance Training) ကို အလေးသုံး လေ့ကျင့်ခန်း (Weightlifting) သို့မဟုတ် သန့်ခွါး လေ့ကျင့်ခန်း (Strength Training) လို့လည်း ခေါ်ကြပြီး ယောကျာ်းနဲ့ မိန်းမ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် ကို တိုးစေမယ်လို့ သက်သေခံထားပါတယ် (1)။ ထို့အပြင် သုတေသနတွေအရ တားဆီးအားကစား လေ့ကျင့်ခန်း ပြီးချိန်နဲ့ တစ်ခဏအတွင်းကတင်မက ၂၄ နာရီ ခန့်အထိ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တက်နေတယ်လို့ တွေ့ရပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်း အခက်အခဲ အဆင့် (Intensity) ကလည်း အရေးကြီးပြီး လေးတဲ့ အလေးချိန်နဲ့ လှုပ်ရှားမှု အကြိမ်အနည်းနည်းနဲ့ လေ့ကျင့်တာက ပိုထိရောက်ပြီး ပိုလေးတဲ့ အလေးနဲ့ အကြိမ်အနည်းနည်း လုပ်ပေးရင် ပိုကောင်းတယ်လို့ တွေ့ရှိရပါတယ် (2)။ တားဆီးအားကစား လေ့ကျင့်ခန်းက ကြွက်သား များစွာ တည်ဆောက်ပေးနိုင်ပြီး အဲဒီကြောင့်ပဲ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကိုလည်း ထပ်မံ တိုးစေတတ်ပါတယ် (1)။

၂။ အမျိုးမျိုး ကြွက်သား တွဲဖက် လှုပ်ရှားတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း (Compound Exercises)

တက်စတော့စတီရုန်း တိုးမြှင့်ရေးမှာ နောက်တစ်ခု ထိပ်တန်း ရယူထားတာက Compound လှုပ်ရှားမှုတွေပါ။ ရိုးရှင်း하게 ပြောရရင် Compound လေ့ကျင့်ခန်းတွေက ဆစ်အနည်းငယ် တစ်ခါတည်း လှုပ်ရှားစေပြီး ကြွက်သား အစုအဖွဲ့ များစွာကို တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ကိုင်ရတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေပါ။ အဓိက သုံးမျိုးမှာ ကျောရိုးဓာတ်ပုံ (Squat)၊ Deadlift နဲ့ Bench Press တို့ ပါဝင်ပါတယ်။ အံ့သြဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် ဒီလို လေ့ကျင့်ခန်းတွေဟာ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တိုးမြှင့်ရေးမှာ အထူးထိရောက်ကြောင်း တွေ့ရပါတယ်။ ဥပမာ Strength and Conditioning Research Journal ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ သုတေသနတစ်ခုအရ အင်တင်စတီကြီးတဲ့ Compound တားဆီးအားကစား လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးမှုက ရှုမောမိတဲ့ ယောကျာ်းလေးတွေမှာ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တိုးစေတယ်လို့ တွေ့ရပါတယ် (3)။ ထို့အပြင် Squat နဲ့ Leg Press လို Compound လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို အလေးချိန်ကြီးစွာနဲ့ လုပ်ပေးပြီး လှုပ်ရှားမှု အကြိမ်အနည်းနည်းနဲ့ လေ့ကျင့်ပေးတဲ့အခါ ယောကျာ်းလူ များအနက် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် အလွန်အမင်း တိုးလာတယ်လို့ သုတေသနတစ်ခုက ပြသထားပါတယ် (4)။

၃။ အင်တင်စတီမြင့် Interval လေ့ကျင့်ခန်း (HIIT)

တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တိုးစေဖို့ နည်းလမ်းတွေ ပြောမယ်ဆိုရင် HIIT ကို မထင်ရှားမက မထည့်သွင်း မဖြစ်ပါဘူး။ အရင်ဆုံး ပြောရမယ်ဆိုရင် High-Intensity Interval Training (HIIT) ဆိုတာ အင်တင်စတီ မြင့်မားတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတိုများကို အနားယူချိန် တိုတိုပို့ပို့နဲ့ တွဲဖက် ပြန်လုပ်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးအစားတစ်မျိုးပါ။ သက်ဆိုင်သော သက်သေခံချက်တွေအရ HIIT လေ့ကျင့်ခန်းတွေက ယောကျာ်းလူနဲ့ မိန်းမလူ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တိုးစေဖို့ ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ် (5)။ ထို့အပြင် Strength and Conditioning Research Journal ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ သုတေသနတစ်ခုအရ အင်တင်စတီမြင့် HIIT လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးတဲ့ ယောကျာ်းလူတွေဟာ အချိန်တင့်တယ် တိုးတက်တဲ့ Cardio လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးလေ့ရှိတဲ့ ယောကျာ်းလူတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် ပိုမြင့်ပါသေးတယ် (6)။ ဒါကြောင့် တက်စတော့စတီရုန်း အဆင့်ကို များစွာ တိုးမြှင့်ချင်ရင် HIIT လေ့ကျင့်ခန်းက မလွဲမသွေ လုပ်သင့်တဲ့ ရွေးချယ်စရာ ပြည့်စုံဆုံးပါပဲ။ မျှော်လင့်ချက်ရှိသလောက် ပြေးလွှားခြင်းနဲ့ လုပ်နိုင်သလို စက်ဘီး စီးခြင်း၊ သင်္ဘောလှော်ခြင်း လိုနည်းလမ်းတွေနဲ့ပဲ လုပ်ပေးလို့ရပါတယ်။

၄။ စပရင့်ပြေး လေ့ကျင့်ခန်း (Sprinting)

ဒီစာရင်းထဲက တက်စတော့စတီရုန်း တိုးစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း တစ်ခုက စပရင့်ပြေး လေ့ကျင့်ခန်းပါ။ Sprinting ဆိုတာ အင်တင်စတီ အလွန်မြင့်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အချိန်တို အတိုင်းအတာထဲမှာ အများဆုံး အင်အားထုတ်ပြီး ပြေးလွှားရတာကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။ အံ့သြဖွယ်အချင်းချင်း ဒီလို လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးက ယောကျာ်းလူနဲ့ မိန်းမလူ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တိုးတက်အောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိရပါတယ် (7)။ လတ်တလော သုတေသနတွေအရလည်း Sprint ပြေး လေ့ကျင့်ခန်းက တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို အလွန်အမင်း တိုးစေတယ်လို့ ပြသထားတယ်။ တနည်းနဲ့ပြောရရင် အချိန်ရှည်ရှည် ကြာရှည် ပြေးလျားတာတွေကတော့ ကိုယ်ခန္ဓာက ထုတ်လုပ်တဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု ဟော်မုန်းတစ်ရပ်ဖြစ်တဲ့ ကော်တီဇိုး (Cortisol) ကြောင့် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် လျော့နည်းလာစေတတ်ပါတယ် (8)။ ဒါကြောင့် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် ကို အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ အနားယူမှုကို သင့်တင့်အောင် ချိန်ညှိပေးရမယ်။ Sprint ပြေး လေ့ကျင့်ခန်းကို လမ်းပြေးကြင်း၊ လျှပ်စစ် လျှပ်စစ် ပြေးစက် (Treadmill) သို့မဟုတ် Stationary Bike ပေါ်မှာ လုပ်နိုင်ပါတယ်။

၅။ ပလိုမက်ထရစ် (Plyometric) လေ့ကျင့်ခန်းများ

Plyometric လေ့ကျင့်ခန်းတွေက ခုန်ချခြင်း၊ လွန်ခြင်း၊ ခုန်လွှားခြင်း စတဲ့ ပေါက်ကွဲအားဖြင့် လှုပ်ရှားရသော လေ့ကျင့်ခန်းတွေပါ။ ဒီလို လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးတွေက တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် တိုးမြှင့်ရေးမှာ အကျိုးရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ် (9)။ နောက်ထပ် အချက်တစ်ခုကတော့ အသက်ငယ်တဲ့ ရက်ဘီ ရွှေ့ကူး ကစားသမား ယောကျာ်း ၁၁ ယောက်ကို စမ်းသပ်ခဲ့တဲ့ သုတေသနတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ကို အကျပ်လမ်းဘား ကုန်တံတား ခုန်ခြင်း ၁၀၀ စင်း၊ ၂၀၀ စင်း၊ ၃၀၀ စင်း လုပ်ခိုင်းပြီး ကျပန်း ခွဲထုတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အကျဉ်းချုပ်ရလျှင် Plyometric လေ့ကျင့်ခန်း အရွယ်အစား (Volume) များလာသလို နေ့တစ်နေ့တည်း အားကစားသန့်ခွါး အင်အားနဲ့ ခုန်လွှားမှု စွမ်းဆောင်ရည်တွေ တိုးလာတယ်လို့ တွေ့ရပြီး ၃၀၀ ခုန်လုပ်တဲ့ အဖွဲ့ထဲမှာတော့ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့် အလွန်အမင်း တက်လာတာ ဒေတာတွေက ပြသထားပေမယ့် ၁၀၀ နဲ့ ၂၀၀ ခုန်လုပ်တဲ့ အဖွဲ့မှာတော့ အဲဒီလောက် မတွေ့ရပါဘူး (10)။ Plyometric လေ့ကျင့်ခန်းတွေမှာ Box Jump၊ Jump Squat၊ Single-Leg Bound လို လှုပ်ရှားမှုတွေ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

နိဂုံးချုပ် ပြောရရင် တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို လေ့ကျင့်ခန်းတွေ ဖြင့် တိုးမြှင့်ပေးခြင်းဟာ ကြွက်သားတည်ဆောက်ရာမှာ ဘာသာရပ်တစ်ခု အကျိုးရှိပေမယ့် သင့်ရဲ့ စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးနဲ့ သက်သော့မှုပေါ်မှာလည်း ထိရောက်မှုရှိစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဆောင်းပါး ဖြစ်ထွက်ထားတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ၅ မျိုးကို သင့်ရဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း အစီအစဉ်အတွင်း ထည့်သွင်းပေးနိုင်ရင် သင့်ရဲ့ စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးအပေါ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မြင်သာလာမယ့် တိုးတက်မှုတွေကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အဓိကအားဖြင့် သဘာဝနည်းလမ်းနဲ့ တက်စတော့စတီရုန်းအဆင့်ကို တိုးမြှင့်နိုင်မယ်နဲ့ အဲ့ဒီနောက်လိုက်လာမယ့် အံ့သြဖွယ် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးတွေကို ခံစားရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကျိုးကျေးဇူးတွေကို မလိုချင်တဲ့ သူရှိမလား။ နောက်ဆုံးမှာတော့ စည်းကမ်းရှိစွာ ပြီး တည်ငြိမ်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရင် သင့်ရဲ့ ဖစ်နက်နည်းလမ်း ဂိုးများကို အောင်မြင်စေရုံ မကဘဲ သင့်ရဲ့ ဘဝ အရည်အသွေးကိုပါ တကယ်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

ဖတ်ရတာ စိတ်ဝင်စားမိလား။ ဆက်စပ်ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို ဒီမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ် – အသက်အလိုက် (၂၀–၇၀) တက်စတော့စတီရုန်း အဆင့် ပုံမှန် မည်သို့ရှိသနည်း

ကိုးကားချက်များ

1. Sheikholeslami-Vatani D, Ahmadi S, Salavati R. Comparison of the Effects of Resistance Exercise Orders on Number of Repetitions, Serum IGF-1, Testosterone and Cortisol Levels in Normal-Weight and Obese Men. Asian J Sports Med. 2016;7(1):e30503. Published 2016 Mar 1. doi:10.5812/asjsm.30503 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4870831/
2. Craig BW, Brown R, Everhart J. Effects of progressive resistance training on growth hormone and testosterone levels in young and elderly subjects. Mech Ageing Dev. 1989;49(2):159-169. doi:10.1016/0047-6374(89)90099-7 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2796409/
3. Kern, Ben D; Robinson, Tracey L. Effects of β-Alanine Supplementation on Performance and Body Composition in Collegiate Wrestlers and Football Players. Journal of Strength and Conditioning Research 25(7):p 1804-1815, July 2011. | DOI: 10.1519/JSC.0b013e3181e741cf  https://journals.lww.com/nsca-jscr/fulltext/2011/07000/effects_of_combining_resistance_training_and.5.aspx
4. “ The Testosterone-Boosting Workout” by Christian Thibaudeau https://www.t-nation.com/workouts/the-testosterone-boosting-workout/
5. Atakan MM, Li Y, Koşar ŞN, Turnagöl HH, Yan X. Evidence-Based Effects of High-Intensity Interval Training on Exercise Capacity and Health: A Review with Historical Perspective. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(13):7201. Published 2021 Jul 5. doi:10.3390/ijerph18137201 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34281138/
6. Crotin, Ryan L.1; Forsythe, Charles M.2; Bhan, Shivam3; Karakolis, Thomas3. Changes in Physical Size Among Major League Baseball Players and Its Attribution to Elite Offensive Performance. Journal of Strength and Conditioning Research 28(10):p 2705-2708, October 2014. | DOI: 10.1519/JSC.0000000000000475 https://journals.lww.com/nsca-jscr/fulltext/2014/10000/effects_of_high_intensity_interval_training_on.1.aspx
7. Ross LM, Porter RR, Durstine JL. High-intensity interval training (HIIT) for patients with chronic diseases. Journal of sport and health science. 2016 Jun 1;5(2):139-44. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/high-intensity-interval-training/
8. “ Prolonged exercise can lead to increases in cortisol and decreases in testosterone” from Livescience: https://www.livescience.com/does-running-increase-testosterone
9. Cadore EL, Pinheiro E, Izquierdo M, et al. Neuromuscular, hormonal, and metabolic responses to different plyometric training volumes in rugby players. J Strength Cond Res. 2013;27(11):3001-3010. doi:10.1519/JSC.0b013e31828c32de https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23442289/
10. Cadore EL, Pinheiro E, Izquierdo M, et al. Neuromuscular, hormonal, and metabolic responses to different plyometric training volumes in rugby players. J Strength Cond Res. 2013;27(11):3001-3010. doi:10.1519/JSC.0b013e31828c32de https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23442289/

သတိပေးရေးရာ

ဤဘလော့ဂ်တွင်ပါဝင်သော အကြောင်းအရာအားလုံးအနက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆိုင်သည့် အချက်အလက်များအပြင် အခြား အကြောင်းအရာများမှာလည်း သတင်းအချက်အလက် ပံ့ပိုးရေး ရည်ရွယ်ချက်သာ ဖြစ်သည်။ ဤဘလော့ဂ်ထဲမှ မည်သည့် အချက်အလက်/ဖော်ပြချက်များမျှ ရောဂါများကို ခွဲခြား သတ်မှတ်ရမည်၊ ကုသရမည်၊ ကုသ၍ ပျောက်ကင်းစေမည် သို့မဟုတ် ကာကွယ်မည် ဆိုသည့် ရည်ရွယ်ချက် မဟုတ်သလို သင်၏ ဆရာဝန်/ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ မှပေးနိုင်မည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစား ထိုးသင့်သည့် အရာလည်း မဟုတ်ပါ။  ကျွန်ုပ်တို့ Nano Singapore Shop အနေဖြင့် သင့်ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အာဟာရ စနစ်များကို ပြောင်းလဲမည်ဆိုပါက အထူးသဖြင့် သတ်မှတ် ခွဲခြားထားသော ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ရပ်နှင့် ဆက်နွယ်လျှင် ဆရာဝန်နှင့် မိမိကိုယ်တိုင် အကြို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရန် လုံးဝအားပေးပေးလိုပါသည်။