အဓိက ဆက်သွယ်ရမည့် အချက်များ
- “အကြိမ်ဗဟိုသန့်စင် အဖျော်약” အများစုက “အဆိပ်အတောက်ဖယ်ရှားခြင်း” ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သက်သေပြထားသလို မလုပ်ပေးဘဲ၊ အဓိကအားဖြင့် အညစ်အကြေးသွားရေးလာရေး (အချို့မှာ ဝမ်းလျှောဆေးလို သက်ရောက်မှုနဲ့) ကို ပြောင်းလဲစေသော လုပ်ဆောင်ချက်ပဲ ရှိတတ်ပါတယ်။
- အလားတူအတိုကောက် အကြိမ်ဗဟိုသန့်ရှင်းရေးဟာ (ကိုလွန်အောက်စနို့စကုပ်စီ မလွန်မရှည် မတိုင်ခင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့် ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေးလို) အထူးရောဂါဗေဒ ပတ်ဝန်းကျင်တွေမှာ သင့်လျော်ဖို့ ရှိတတ်ပေမယ့်၊ ကိုယ့်မိမိ စမ်းသပ်လုပ်ဆောင်တဲ့ သန့်ရှင်းရေးတွေက လတ်တလော အန္တရာယ်များ — အထူးသဖြင့် ရေဓါတ်ချိုင့် ခံရခြင်းနဲ့ အီလက်ထရိုလိုက် မမှန်ကန်ဖြေရှင်းမှုတို့ — ပါရှိနိုင်ပါတယ်။
- သင့်ရဲ့ လည်းပြောင်းအညစ်အကြေး သာမန်သွားလာရေးကို မြှင့်တင်လိုတာ ဖြစ်ရင်၊ ပိုြောည့်မောတဲ့ (အ纤维၊ ရေဓါတ်၊ လှုပ်ရှားမှု၊ သန့်စင်ခန်း အကျင့်အကဲ) အဆင့်တွေက ဂရုမစိုက်ရတဲ့ ပထမဆုံး အဆင့်တွေ ဖြစ်ကြပြီး၊ အတိုကောက် သန့်ရှင်းရေး စက်လုံးတွေလို ပုံဆက်လုပ်နေတာထက် ရေရှည်အတွက် ပိုထိရောက်ပါတယ်။
နိဒါန်း
အလွန်လွန် အစာရိပ်ရိပ်စားလိုက်တဲ့ နေ့ကိန်းအနည်းငယ်နောက်ပိုင်း — ညနေပိုင်း နာရီအကြာမှ အထမစား, ဘဘယ်လ်တီးတစ်ခွက်, ထို့နောက် နောက်နေ့ “ဘာဖြစ်လို့မလဲ” လက်ဖက်သုပ်ကြော် လို စားချင်သလိုစားပြီးနောက်— သန်နိပ်နိပ်နဲ့ လည်ဝါးထဲက ပုပ်ထူထူ၊ ဝမ်းဗိုက်က ထဲကနေ တင်းကျပ်နေသလို… ခံစားရသလား?
အဲဒီချိန်ပဲ လူအများစုက အကြိမ်ဗဟိုသန့်စင် အဖျော်약 တွေကို ရှာဖွေ စတင်ကြတဲ့ အချိန် ပါပဲ။ မျှော်မှန်းရမယ့်အတိုင်းပါပဲ၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းနေ၊ ဝမ်းချုပ်နေ သို့မဟုတ် သက်မသာရင် “၁၅ ရက် သန့်စင်ရေး” ဆိုတဲ့ ကတိကဝတ်က လုံးဝ သေသပ်ပြီး သန့်ရှင်းသွားမယ်လို့ ထင်ရပါတယ် — အဖျော်약လုံး သောက်လိုက်၊ အရာအားလုံးကို စီးလွှားထုတ်လိုက်၊ ပိုပေါ့လေး သွားမယ်၊ သစ်တစ်စ ကစမယ်… လိုမျိုးပါ။
ဒါပေမယ့် အဓိကက ဒီလိုပါ — အကြိမ်ဗဟိုက အမြဲတမ်း “ဖိနပ်အိမ်အမြှေးကြော” တစ်ချောင်းလို ဆားသလောက် စင်ကြယ်ထားရမယ့် ပိုက်လို မဟုတ်ပါဘူး။ သာမန်အချိန်အများစုမှာ သင့်ကိုယ်ခန္ဓာက အညစ်အကြေးကို စီမံခန့်ခွဲနေဖို့ အတော်လေး ကောင်းမွန်နေပြီးသား — သင်က “ဒီတောက်” လုပ်ပေးဖို့ မလိုအပ်ပါဘူး။ သန့်စင်ရေးတစ်ခါ လုပ်လိုက်တဲ့နောက် သင်ခံစားရတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ရှိလာရင်၊ ဘာကြောင့် အဲဒီအပြောင်းအလဲ ဖြစ်ပေါ်လာသလဲ၊ ဘာတွေလဲ လဲလှယ်မိသလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာတော့ အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်လဲ (အားထုတ်ရင်း ရုပ်ပူလောင် ပူမိုက်တဲ့ စင်္ကာပူ ရာသီဥတုမှာ ရေဓါတ်ချိုင့် ခံရတာ စိတ်မထားခင် လွယ်ကူနေတတ်လို့ပဲ) သိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ဒီ လမ်းညွှန်က အလွန် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် မဟုတ်တဲ့၊ သက်သေခံချက်အရ ဇယားတင်လိုက်တဲ့ အလားတူ အခါကာလ အကြိမ်ဗဟိုသန့်ရှင်းရေးတွေကို စုံလင်စွာ လေ့လာဖော်ပြထားတာပါ — အဲဒါတွေ ဘာလဲ၊ ဘယ်အချိန်မျိုးမှာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအရ သင့်လျော်မလဲ၊ ဘာတွေ လိုက်လံဖြစ်နိုင်မလဲ၊ နေ့ကြီးရက်ကြီးမှာ လူနာတွေကို အသုံးချလေ့ရှိတဲ့ ပိုလုံခြုံပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအရ လက်ခံထားတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေက ဘယ်လိုလားဆိုတာပါ။
လူတွေ “အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေး” “အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약” လို့ ဆိုကြတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ (နဲ့ ဘာကြောင့် ရှုပ်ထွေးနေလဲ)
“အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေး” ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ဆေးဝါးဆိုင်ရာ စကားလုံး တစ်ခုလို ထင်ရပေမယ့်… အလွန် အဆန်းပြားလောက်အောင် မတူညီတဲ့ အရာအမျိုးမျိုးကို ဖော်ပြဖို့ အသုံးပြုထားကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူနှစ်ယောက် “သန့်ရှင်းရေး လုပ်လိုက်တယ်” လို့ ပြောရင်တောင် လုံးဝ မတူညီတဲ့ အတွေ့အကြုံ နှစ်မျိုးကို ထင်ရာရောက် သဘောထားနေနိုင်ပါတယ်။
နည်းလမ်း ပုံစံများ — အဖျော်약/လက်ဖက်ရည်၊ အမှုန့်စပ်၊ အင်နီးမာ၊ အကြိမ်ဗဟို ရေဖိအားဖြင့် သန့်စင်ခြင်း
စားသုံးသူ စျေးကွက်ထဲက သန့်ရှင်းရေးတွေ အများစုက ဒီအမျိုးအစား တစ်ခု (သို့) တစ်ခုထက်ပို ထဲကို လိုက်လျောညီထွေ ဝင်ပါလေ့ရှိပါတယ် —
- ကပ်စူး/တက်ဘလက် (“အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약”) — ခရိမ်းရင်ဆိုင်ဆေးဗေဒ အပင်အပူ၊ အ纤维တွေ နဲ့ အညစ်အကြေး သွားလာဆဲလ်အကြိမ်ရေကို သက်ရောက်စေမယ့် မှုန့်တွေကို သမားရိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတာများပါတယ်။
- လက်ဖက်ရည် (“ချိုလျော့ လက်ဖက်ရည်”、“ဒီတောက် လက်ဖက်ရည်”) — လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေသော ဝမ်းလျှောဆေး အပင်အခြေပြု အချက်အပြုတ်တွေ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး၊ သက်ရောက်မှုက ကြီးမား ဖြစ်တတ်လို့ “အလုပ်လုပ်နေတာ” လို ထင်ရစေတတ်ပါတယ်။
- အမှုန့်/纤维 အချိုရည်များ — သာမန်အားဖြင့် သွေးဝကျိုမ (psyllium) လို ပိုမို ထူထဲစေတဲ့ 纤维တွေ ဖြစ်ပြီး၊ အချို့ အသားဝမ်းချုပ်သူတွေအတွက် အထောက်အကူဖြစ်ပေမယ့်၊ လျင်လျင်မြန်မြန် တိုးမြှင့်သောက်ရင် သစ်သီးဖတ် သည်းထပ်ခြင်းနဲ့ ဓါတ်ငွေ့ကြောင့် ဝမ်းဗိုက်အောင့်ခြင်းကို ပိုဆိုးစေတတ်ပါတယ်။
- အင်နီးမာ (enema) — ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း (rectum) ထဲကို ရေကို ထည့်သွင်းပြီး ဝမ်းအောက်ခြေ သွားလာစေဖို့ အသုံးပြုတာ ဖြစ်ပြီး၊ ဆေးရုံတွေမှာ အသုံးပြုကြတတ်ပေမယ့် ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ်တိုင် သုံးရင် လွယ်လွယ်ကူကူ လွဲထဲသုံးစွဲမိနိုင်ပါတယ်။
- အကြိမ်ဗဟို ရေဖိအား သန့်စင်ခြင်း/ဟိုက်ဒရိုသက်ဘရာပီး — ပိုကြီးမားတဲ့ ပမာဏရေ လှန်ထုတ် လှန်စိမ့်လုပ်ရတဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး လေ့ကျင့်ရေး လုပ်ဆောင်သူတွေ လက်တိုင်လက်ဆောင် လုပ်ခိုင်းနေတာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အန္တရာယ် အလေးအနက် ပိုများပြီး သာမန် သုံးစွဲသူအနေနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် စမ်းသပ်မယ့် အရာအဖြစ် ထင်မြင်မထားသင့်ပါဘူး။
ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အချက်က “သန့်ရှင်းရေး” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သာမန် 纤维 အထောက်အကူပေးမှု ကနေ လွန်ကဲ ဝမ်းလျှောဆေး သက်ရောက်မှု အထိ အားလုံးပေါ်မှာ သုံးလေ့ရှိတဲ့ အချက်ပါ။
နာမည်ကျော် ကြော်ငြာချက်များ — “အဆိပ်အတောက် ထုတ်ပစ်ပါ”、“အနှစ်နှစ်ပေါင်းစွဲနေတဲ့ အညစ်အကြေး ဖယ်ရှားပါ”、“mucoid plaque ဖယ်ရှားပါ”、“ဝမ်းဗိုက်ကျောကျော ဖြစ်စေမယ်”、“အလေးချိန် လျင်မြန်စွာ လျော့ချပေးမယ်”
ကြော်ငြာအများစုက အောက်ပါ ရိုးရိုး အကြောင်းအရာ အနည်းငယ်ကို မကြာခဏ ကိုးကားထားလေ့ရှိပါတယ် —
- “အဆိပ်အတောက် ထုတ်ပစ်ပါ”
- “နှစ်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းနေတဲ့ အညစ်အကြေး ဖယ်ရှားပါ”
- “mucoid plaque ကို ဖယ်ရှားပါ”
- “ဝမ်းဗိုက်ကျောကျော လုပ်ပေးမယ်”
- “အလေးချိန်ကို လျင်မြန်စွာ လျော့ချပေးမယ်”
- “အူလမ်းကြောင်းကို ပြန်စတင် သတ်မှတ်ပေးမယ်”
ဒီလို ကတိကဝတ်တွေက အော်မြင်စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေတတ်ပါတယ်၊ အကြောင်းက ဘောင့်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာ၊ နွမ်းနယ်တာ လို ရှုပ်ထွေးပြီး စိတ်ညစ်စရာ လက္ခဏာတွေကို အလွန်ရိုးရှင်းတဲ့ ရှင်းကြောင်းနဲ့ ရှင်းပြပေးလို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ရိုးရှင်းတာက အမြဲတမ်း မှန်မနေပါဘူး။
လုပ်ရပ်အဖြစ် ဝမ်းလျှော သက်ရောက်မှုနဲ့ အမှန်တကယ် “ဒီတောက်” ခြားနားချက်
ထုတ်ကုန်တစ်ခုက သင့်ကို ပိုမို ဝမ်းလျှောစေတယ်ဆိုရင် သင် အချုပ်ချုပ် ခံစားရနိုင်တာတွေက —
- နေရင်း ပိုမမို့ မဖြဲဖြဲ ဖြစ်ခြင်း
- ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းရင်း နည်းလာခြင်း
- “ပိုလေးသွား” သော ခံစားမှု
- သက်သာသွားတယ် လို ခံစားရခြင်း
အဲဒါတွေက ဒီတောက် လုပ်နေတာလို ခံစားရစေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အကြမ်းဖျင်း ပြောရရင်တော့ အညစ်အကြေး သွားလာပုံ ပြောင်းလဲမှု တစ်ရပ် လို ရှင်းပြရမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ် — အချို့မှာ 纤维ကြောင့်၊ အချို့မှာ အူထဲ ရေ ပိုများလာခြင်းကြောင့်၊ တချို့မှာတော့ အကြိမ်ဗဟို စ_contract_ လုပ်အားကို တိုက်ရိုက် လှုံ့ဆော်ပေးရခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဒီလောက်နားလည်လာပြီဆိုရင် ပိုအသုံးဝင်မယ့် မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာပါလိမ့်မယ် —
အင်္ဂါရပ်ဝမ်းချုပ်နဲ့ သက်မသာတာကို ကုသချင်နေတာလား… ဒါမှမဟုတ် “အဆိပ်အတောက်” လို မသတ်မှတ်ထားတဲ့ အယူအဆတစ်ခုကို လိုက်လျှောက်နေတာလား?
အကြောင်းက ဒီအကြောင်းရင်း နှစ်ခုကို ကိုင်တွယ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေက လုံးဝ မတူကြဘူးလို့ပါ။
ဖတ်ရှုသူတွေ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိလို့ သီးခြား မှတ်ချက်အနည်းငယ် ထည့်ပြောရရင် — Nano Singapore ရဲ့ 15 Day Colon Detox Formula – 60ct လို ထုတ်ကုန်တွေက psyllium မှုန့်နဲ့ inulin (纤维အမျိုးအစားတွေ), ဂျင်းအမြစ်နဲ့ ပေပေးယား သစ်သီး မှုန့် (အစာချေ လက်ခံမှုအတွက် အသုံးများတတ်တဲ့ အရာတွေ), chlorella, slippery elm သစ်သားအမြစ် သေစာ၊ aloe ferox မှုန့်၊ black walnut၊ acai berry၊ hyssop leaf နဲ့ lycopene လို အပင်အခြေပြု ရောနှောင့်မြိတ်တွေ ပါဝင်ကြောင်း proprietary blend လို့ ဖော်ပြထားတတ်ပါတယ်။ အဲဒီရောနှောလိုက်မှုက “သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်” လို ထင်ရပေမယ့်၊ အပြိုင်အဆိုင် ကွဲပြားတဲ့ ဆေးဗေဒ သက်ရောက်မှုတွေ ဘာတွေလုပ်နေလဲ၊ ပမာဏတွေကို label မှာ ဖြစ်သမျှ ဖြတ်တောက် ဖော်ပြထားလား (proprietary blend တွေမှာ မဖော်ပြထားတာ ပိုများတတ်လို့) ဆိုတာလည်း အရေးကြီးပါတယ်။
အကြိမ်ဗဟိုကို တကယ် “ဒီတောက်” လုပ်ရပါမလား — ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ဒီတောက်စနစ်တွေ အကြောင်း သိပ္ပံသက်သေတွေ
အမှန်လို ပြောရရင် — အများစုက နိုးနက်ရင် “အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေး လိုချင်တယ်” လို့ မဆန္ဒဖြစ်ကြပါဘူး။ လက်တွေ့တွဲဖက်မှာ ဖျားဖျားနွမ်းနွမ်း၊ ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ၊ ဝမ်းချုပ်နေတာ၊ ကိုယ်လေးနေတာ လို အားနည်းမှုတွေ ရှိလို့ လုပ်ကြတာပါ။
ဒါကြောင့် အခြေခံ ပိုမိုတည်ငြိမ်တဲ့ အစပျိုး အစပြုချက်က ဒီလို ဖြစ်တယ် —
သင့်ကိုယ်ထဲက ဒီတောက်စနစ် — အသည်း၊ ကျောက်ကပ်နဲ့ အူကြော ကာကွယ်ဆန့်ကျင် စနစ် (နေ့ရက်စဉ် ဒီတောက် လုပ်ဖို့ မလိုလျော့သလို မလိုအပ်တာ)
မူလကျောင်း ဆေးပညာမှာတော့ “ဒီတောက်” လို့ ဆိုတာ ရောဂါကင်း စောင့်ရှောက်ရေး လုပ်ငန်းတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ အလွန် အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အရာတစ်ခု (အရက်အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်း၊ ဆေးဝါးအလွန်အကျွံ သောက်သုံးပြီး အဆိပ်အတောက်ဖြစ်ခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း စသည်) ထိတွေ့လိုက်ရတဲ့အခါ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးကို ဆေးရုံက မူဝါဒအရ ကူညီ ကယ်ဆယ်ရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို သဘောထားကြတာပါ။
နေ့စဉ် ဘဝမှာတော့ သင့်ကိုယ်ခန္ဓာက အညစ်အကြေးတွေကို ကိုင်တွယ် ဖျက်ဆီး ဖယ်ရှားဖို့ ဒီလို စနစ်တွေ သတ်မှတ်ထားပြီးသား ရှိနေပါတယ် —
- အသည်း — အစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုးကို ပြန်လည် ပြုပြင်သတ်မှတ်ပြီး ဖယ်ရှားနိုင်အောင် ပြောင်းလဲပေးတတ်ပါတယ်။
- ကျောက်ကပ် — သွေးကို စစ်ထုတ်ပြီး ရေဓါတ်နဲ့ အီလက်ထရိုလိုက် နွယ်မျိုးတွေကို ထိန်းညှိပေးတတ်ပါတယ်။
- အူလမ်းကြောင်း — မချေမကျန် အစာအညစ်အကြေးတွေကို အပြင်ပယ် ထုတ်ပေးပြီး မိုက်ခရိုဘို (microbiome) တွေ နေထိုင်ရာ အိမ်နီးချင်း ဖြစ်မှီတတ်ပါတယ်၊ ဒီအရာတွေက အစာချေစနစ်နဲ့ ကိုယ်ခံစနစ်နဲ့ လည်း လှုံ့ဆော်မှု ပြုလုပ်နေပါတယ်။
သင့် အကြိမ်ဗဟိုရဲ့ အလုပ်က အညစ်အကြေးတွေကို စုပေါင်း ဖိသိပ်ပြီး သွေးအပြင်ပယ် ထုတ်ပေးတာပါပဲ။ ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်နေသူ အများစုအတွက် အကြိမ်ဗဟိုကို “အမြဲတမ်း သုတ်သန့်ဆေးကြော” ထားဖို့တော့ လိုအပ်မှု မရှိပါဘူး။
Harvard Health နဲ့ Mayo Clinic က ဒီတောက်/သန့်ရှင်းရေး ကြော်ငြာစာ မဲ့ပြီး သက်သေမလုံလောက်သေးမှုအကြောင်း ဘာပြောထားလဲ
ဆေးပညာ အဓိက အထောက်အထားတွေက တချိန်တည်း စကားတူ ပြောနေကြတာရှိပါတယ် — “အဆိပ်အတောက်” ဖယ်ရှားဖို့ နေ့စဉ်အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေး လုပ်ရမယ်လို့ မလိုအပ်ဘဲ၊ ဒီတောက်/သန့်ရှင်းရေးကြော်ငြာတွေ လို ကြီးမားကျယ်ပြန့်တဲ့ အဆိုအရ အဆိပ်အတောက် ဖယ်ရှား လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တကယ် အဓိပ္ပါယ်ရှိအောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သက်သေခံချက်က နည်းပါးနေတယ်လို့ပါ။
- Harvard Health က “ဒီတောက်” လှုပ်ရှားမှု ရေပန်းစားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းအကြောင်း ဆွေးနွေးထားပြီး၊ ဒီတောက် လေ့ကျင့်ရေးတွေက ကြော်ငြာလို အဆိပ်အတောက်တွေကို ထိရောက်စွာ ဖယ်ရှားပေးတယ်လို့ သက်သေပြနိုင်မယ့် သက်သေခံချက် မလုံလောက်တာကို ဗြဲပြထားပါတယ်။ (Harvard Health: https://www.health.harvard.edu/healthy-aging-and-longevity/the-dubious-practice-of-detox
- Mayo Clinic ကလည်း “အကြိမ်ဗဟိုကို ဒီတောက် လုပ်ပေးရမယ်” ဆိုတာ မဖော်ပြထားသလို မလိုအပ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပြီး၊ အစာအိမ် နဲ့ အူလမ်းကြောင်းစနစ်က ဘေးကြောင့်ပဲ အညစ်အကြေးနဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖယ်ရှားပေးနေတာ ဖြစ်လို့ သီးခြား သန့်ရှင်းရေးက မလိုအပ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပါတယ်။ (Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/expert-answers/colon-cleansing/faq-20058435
ဒါက သင့်အနေနဲ့ လက္ခဏာတွေကို စိတ်ကူးယဉ် လုပ်နေတာ မဟုတ်ကြောင်း မဆိုလိုပါဘူး။ တကယ်တော့ ဇာတ်လမ်း (“အကြိမ်ဗဟိုထဲမှာ အဆိပ်အတောက်တွေ စွဲနေလို့ပါ”) က အမြဲတမ်း မှန်မနေဘူးလို့ သဘောထားရမယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။
“ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ” ဆိုတာ သန့်ရှင်းရေး လိုအပ်နေတာနဲ့ မသတ်မှတ်သင့်တဲ့ အချိန်တွေ
ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ ဆိုတာ သန့်ရှင်းရေးတွေ အတိုကောက် လုပ်ကြည့်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သလို၊ နားလည်ရအလွန်ခက်တဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းရတာ ရှိရလိမ့်မယ့် အကြောင်းအရင်းတွေ —
- ဝမ်းချုပ်ခြင်း (အညစ်အကြေး အကြာကြီး စားနေလို့ = ပိုများတဲ့ ဖန်မရိတ်/ဓါတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်ရခြင်း)
- အစာ လျင်လျင်မြန်မြန် သောက်စားခြင်း၊ လေကို မျှားမိခြင်း
- FODMAP မြင့်တဲ့ အစားအသောက်တွေ (အလွန် လွယ်လွယ် ဖန်မရိတ်ခံရတဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် အချို့)
- ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေ (မိန်းကလေးတွေ အများစုက လစဉ် စက်ဝန်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှု ပြောင်းလဲမှုတွေ တွေ့ရတတ်ပါတယ်)
- စိတ်ဖိစီးမှု နဲ့ အိပ်မပုံမှန်တာ (သင့်ရဲ့ အူလမ်းကြောင်း-ဦးနှောက် ခြေလှမ်းချိတ်ဆက်မှု က အမှန်တကယ် ရှိပါတယ်)
- လက်တိုစီ အမိန့် မခံနိုင်မှု (lactose intolerance) သို့မဟုတ် အခြား အစာအာဟာရကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တဲ့ လက်ခံမရမှုတွေ
- IBS လို အူအနုကြော စနစ် လှုပ်ရှားမှု ပုံစံတွေ
တချို့ အချိန်တွေမှာ “သန့်ရှင်းရေး” တစ်ခါ လုပ်လိုက်တာနဲ့ သက်သာသွားရသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်၊ အကြောင်းက အညစ်အကြေး သွားလာပုံ ပြောင်းလဲသွားတာ သို့မဟုတ် ခဏလေး အကြာအရင်အညစ်အကြေး ပမာဏ လျော့နည်းသွားလို့ ဖြစ်တတ်လို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ဒါနဲ့ “အဆိပ်အတောက်တွေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီ” လို့ သက်သေအလာမရပါဘူး — သင် အလွန်အမင်း ဝမ်းချုပ်နေလို့ လုပ်ရတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ပိုအသုံးဝင်တဲ့ ဖရိမ်းမက်တစ်ခုက —
- သင့်ရဲ့ အဓိက ပြဿနာက ဝမ်းသွားရက် အနည်းငယ်နဲ့၊ လုံးဝ ခက်ခဲရတဲ့ ဝမ်းသွားခြင်းဖြစ်တယ် → အထောက်အထားရှိတဲ့ အဆင့်ဆင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ ဝမ်းချုပ် ပြဿနာကို ဦးစွာ ကိုင်တွယ်ပါ။
- သင့်ရဲ့ အဓိက ပြဿနာက ပြန်ပြန်လည်လည် ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာအပြင် နာကျင်မှု၊ ဝမ်းလျှော/ဝမ်းချုပ် ပြောင်းလဲထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်နေတာ၊ သွေးထွက်နေတာ၊ ဖျားနေတာ သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန် လျော့နေတာ ကျရော → ကိုယ်တိုင် ပြန်ပြန်လည်လည် စမ်းသပ်နေမနေပါနဲ့။ ဆရာဝန်နဲ့ တွေ့ဆုံ သတ်မှတ်ပေးစေပါ။
အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအရ လက်ခံသုံးစွဲသင့်တဲ့ အချိန်တွေ (နဲ့ အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약 တွေနဲ့ ဘယ်လို ခွဲခြားကြလဲ)
ဒီနေရာက စကားဝိုင်းအနေနဲ့ ပိုရှင်းလင်းလာတဲ့ အချက်ပါ — အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဓိကအသုံး များပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူသုံး “ဒီတောက်” ထုတ်ကုန်နဲ့တော့ အနက် သွက် သဘောထားရမယ့် အရာ တစ်ခုထက် မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုလွန်အောက်စနို့စကုပ်စီ မတိုင်ခင် ဝမ်းဗိုက် သန့်ရှင်းရေး — လက်တွေ့ အသုံးအများဆုံး လက်ခံသုံးစွဲမှု
ကိုလွန်အောက်စနို့စကုပ်စီ (colonoscopy) လုပ်မယ့် မတိုင်ခင်မှာ ဆရာဝန်တွေက အကြိမ်ဗဟို လိုင်းနင်းကို သေချာ မြင်နိုင်ဖို့ အကြိမ်ဗဟို အတွင်း ဒီနက်သွင်းထားတဲ့ အညစ်အကြေးတွေ များနေတာ မလိုချင်ကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် လူနာတွေအနေနဲ့ ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားချက် တွေ လိုက်နာဖို့လိုတာ ဖြစ်ပါတယ် — သာမန်အားဖြင့် သတ်မှတ်အစာစားမှု ပုံစံနဲ့ ဝမ်းလျှောဆေး စနစ်တကျ သောက်သုံးရေးတွေ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။
NIDDK ကလည်း ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားချက်တွေကို အညစ်အကြေး ပိုမို နည်းသွားအောင် သို့မဟုတ် လုံးဝ မရှိတော့အောင် ပေးထားပြီး၊ အဖျော်약၊ အရည်ကိရိယာ၊ အမှုန့် အစရှိတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေး ပေါင်းစပ်ချက်မျိုး များစွာ ပါဝင်နိုင်တယ်လို့ ရှင်းပြထားပါတယ်။ (NIDDK colonoscopy စာမျက်နှာ — https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/colonoscopy
အဲဒါတွေက ရည်ရွယ်ချက် ရှင်းရှင်းလင်းလင်းရှိတဲ့ သန့်ရှင်းရေးဖြစ်တယ် — လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း မြင်နိုင်မှုနဲ့ လုံခြုံရေးအတွက်ပါ။
ဘာကြောင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေးတွေကို အချိန်ဇယား၊ သောက်ရေ၊ လုံခြုံရေး စစ်ဆေးမှု တွေနဲ့ စီမံခန့်ခွဲကြလဲ
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေးတွေဟာ “အိမ်မှာ ရှိနေတဲ့ ဒီတောက် အဖျော်약 ဘယ်ဟာမဆို သောက်လိုက်” တာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားတဲ့ ပြင်ဆင်ရေးတွေမှာ —
- အချိန်ဇယား (အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းနေတာကို လိုအပ်တဲ့ အချိန်မှာ ထိရောက်အောင် ခန့်မှန်းပြီး စီမံထားတတ်ပါတယ်)
- ရေဓါတ် သောက်သုံးရေး ညွှန်ကြားချက်
- အစာစားမှု လမ်းညွှန်ချက် (ရှင်းလင်းတဲ့ အရည်အစာတွေ၊ တချို့မှာ မတိုင်ခင် နိမ့်နု 纤维 အစာစားရေး စသဖြင့်)
- ဆေးဝါး စာရင်း ပြန်လည်စစ်ဆေးရေး (အချို့ ဆေးဝါးတွေကို သီးခြား ကိုင်တွယ် စီမံပေးရနိုင်ပါတယ်)
- အနီလိုင်း လက္ခဏာ စောင့်ကြည့်ရေး (အန်တာ၊ လည်လည်နာတာ၊ ဝမ်းဗိုက် အလွန်မနာတာ စသဖြင့် ဖြစ်လာရင် ဘာလုပ်ရမလဲ)
ဒါက ဒီတိုင်အတိုင် ရှင်းပြလိုက်ရတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုကိုလည်း သက်သေပြပေးတယ် —
“Tool” တစ်ခု (ဝမ်းလျှော အကျိုးသက်ရောက်မှု) က ပတ်ဝန်းကျင် ပိုင်း မတူရင် လုံခြုံစွာ သုံးနိုင်သလို အန္တရာယ်ရှိစွာလည်း သုံးမိနိုင်ပါတယ်။
အတိုကောက် အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အန္တရာယ်တွေ နဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ
သင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို “နူးညံ့သည့် အတိုကောက် သန့်ရှင်းရေး” လုပ်မယ်လို့ သတ်မှတ်ထားတယ် ဆိုပေမယ့်ပါ၊ အာနိသင် တကယ်လို့ ဝမ်းလျှော ဖြစ်သွားရင် ကိုယ်ခန္ဓာဗေဒ အနက် အန္တရာယ် ရှိတတ်ပါတယ် —
၁) ရေဓါတ် ချိုင့်ခြင်းနဲ့ အီလက်ထရိုလိုက် မညီမညာဖြေရှင်းမှု (စင်္ကာပူ ရာသီဥတုပိုင်း အချက်က အမှန်တကယ် ရှိပါတယ်)
ဝမ်းလျှော ဖြစ်ရင် ရေဓါတ် ပိုမို ထွက်သွားတတ်ပါတယ်။ ရေဓါတ် လျော့နည်းရင် —
- လည်လည်နာခြင်း
- နွမ်းနယ်ခြင်း
- ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်း
- မ अचानक ထိုင်နေရာက လိုက်ထ လိုက်ထ လိုက်ထလိုက် ဝေဝါးနေတာ
- သောက်ရေမရှိသလို ဆီးအနည်းငယ်သာ ထွက်လာခြင်း
စင်္ကာပူလို ပူသွေး အားမနာတဲ့ နေရာမှာ သင် သန့်ရှင်းရေးပေါင်းစပ်မှု မျိုး စတင် သောက်သုံးတဲ့ အခါ၊ အထူးသဖြင့် သင် လမ်းလျှောက်တဲ့ ရက်၊ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်တဲ့ ရက် သို့မဟုတ် နေရာပူပူနဲ့ သွားလာရတဲ့ ရက်တွေမှာ ရေဓါတ်ချိုင့် ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုမြင့်တတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြိုင်ပွဲသဘောက မဟုတ်ပါဘူး၊ ရေခန့်ညင်း သဘောတရား အရ ဖြစ်ရတာပါ။
Harvard Health ကလည်း အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရေဓါတ်ချိုင့် အန္တရာယ်ကို ပြောပြထားပါတယ်။ (Harvard Health colon cleanse safety: https://www.health.harvard.edu/healthy-aging-and-longevity/are-colon-cleanses-safe
၂) ဝမ်းဗိုက်ကျိတ်နာခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အန်အန်မ吐ခြင်း၊ အန်ဒွားပေါက် နာခြင်း၊ ဖျားကလေး သွေးလည်အူအောက်ဆစ် နာကျန်းခြင်း
“အောင်မြင်တဲ့ သန့်ရှင်းရေး” လို့ ပြောကြသလို ခံစားရတဲ့ အရာက ဝမ်းဗိုက်ကျိတ်နာနာနဲ့ တိုက်ရိုက် သန့်စင်ခန်း ပြေးသွားရတဲ့ ခံစားချက် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ သင့်မှာ အရင်က သွေးလည်အူအောက်ဆစ် (haemorrhoids) သို့မဟုတ် အန်ဒွားပေါက် ပြတ်စပါတယ် (fissures) ဆိုရင် လည်ပတ်တဲ့ ဝမ်းလျှော ဖြစ်နေတာကြောင့် ပိုဆိုးသွားနိုင်တယ်။
၃) ဆေးဝါး စုပ်ယူမှု ပြဿနာတွေ နဲ့ ဆေးဝါး ဆက်ဆံသက်ရောက်မှု
သွေးအကြောင်းအရာဟာ အစာအညစ်အကြေးကို အလွန်လျင်မြန် စီးဆင်းသွားအောင် လုပ်ပေးတဲ့ အရာတစ်ခု တက်ရင် အသားထဲ ဝင်ရောက် သွေးထဲ ဝင်ရောက်စေဖို့ လိုအပ်တဲ့ အချိန်နဲ့ နေရာတွေကို လျော့နည်းစေတတ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အီလက်ထရိုလိုက် ပြောင်းလဲမှုတွေ — အထူးသဖြင့် ပိုတက်စီယမ် နိမ့်သွားတာ — က အချို့ ဆေးဝါး သောက်နေပိုင်း သို့မဟုတ် အချို့ အခြေအနေတွေမှာ အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်ပဲ ဆရာဝန်ဆီ သွားရင် သို့မဟုတ် ဆေးဆိုင်က ဖာမစီးတို့က သင် —
- diuretics (“water pills” လို့ ခေါ်တဲ့ ဆီးသီးဆေးများ)
- digoxin
- lithium
- ရှည်လျားစွာ သောက်နေတာ အများကြီးဆေး ဝါက်စေ (polypharmacy)
သောက်နေရင် ပိုမို မေးမြန်းကြရတာပါ။
၄) လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေးတွေ ကို ရိုးရာ အလေ့အကျင့် ထားသုံးလာရင် မရပ်နားနိုင်တော့သလို ဖြစ်လာခြင်း
အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약 အားလုံးမှာ လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေးတွေ ပါမလာနိုင်ပေမယ့်၊ အွန်လိုင်းမှာ ရောင်းချနေတဲ့ “သန့်ရှင်းရေး” ထုတ်ကုန် အများစုမှာ (အချို့ အပင်အခြေပြု မျိုးစုံနဲ့) ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ တစ်ခါတရံ အမြဲတမ်း အလေးထားသောက်နေရင် သင် ဝမ်းသွားဖို့ ထုတ်ကုန်မျိုး မရှိရင် မသွားနိုင်ချင်မသာဖြစ်လာသလို ခံစားရတတ်ပါလိမ့်မယ် — ဒါမှမဟုတ် သောက်ခြင်းရပ်လိုက်ချိန်ကနေ စထွက်၊ ဝမ်းချုပ် ပြန်လည်ထပ်နေခါ စတဲ့ ပုံစံတွေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၅) အင်နီးမာ/အကြိမ်ဗဟို ရေဖိအား သန့်စင်ခြင်းနဲ့ လွန်ကဲ တိုက်ရိုက်ကျသော အန္တရာယ်များ — ပိုးဝင်ခြင်း၊ အူပေါက်ခြင်း
Mayo Clinic နဲ့ Cleveland Clinic နှစ်ခုလုံးက အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေး (အထူးသဖြင့် colonic irrigation) တွေဟာ အန္တရာယ်များပါဝင်တတ်ပြီး၊ အချို့ အခြေအနေတွေမှာ ပိုမို ပြင်းထန်တဲ့ သွေးကြောကူးစက်ရောဂါ သို့မဟုတ် အူပေါက်သွားသလို ပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။ (Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/expert-answers/colon-cleansing/faq-20058435; Cleveland Clinic: https://health.clevelandclinic.org/colon-cleansing-is-it-safe
ဆရာဝန်နဲ့ အကြံပြုချက်မရဘဲ အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약/သန့်ရှင်းရေးတွေကို ရှောင်ရှားသင့်သူအဖွဲ့ (အန္တရာယ်မြင့် အုပ်စု)
အောက်ပါ အုပ်စုတွေထဲက တစ်ခုခုမှာ သင် ပါရင်၊ ကိုယ်တိုင် စမ်းသပ်မလိုမီ GP သို့မဟုတ် ဖာမစီး တစ်ဦးနဲ့ မိန့်ခွန်းပြောတာ ဉာဏ်ရှိမှု ဖြစ်ပါတယ် —
- ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒိုက်ကျွေးနေခြင်း
- အသက်ကြီးပြီ သို့မဟုတ် နူးညံ့နေလောက်အောင် နွမ်းနေသူတွေ (ရေဓါတ်ချိုင့်ခြင်းရဲ့ သက်ရောက်မှု ပိုဆိုးတတ်ပါတယ်)
- ကျောက်ကပ်ရောဂါ သို့မဟုတ် နှလုံးပျက်ကွက် (ရေဓါတ်နဲ့ အီလက်ထရိုလိုက် ပြောင်းလဲမှုတွေက အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်)
- သက်တောင့်ဝမ်းရောဂါ (Crohn’s/ulcerative colitis)၊ diverticulitis သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းရောဂါ သံသယရှိနေသူတွေ
- အူပိတ်ခြင်း၊ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အန်နေသူတွေ
- လတ်တလော အူလမ်းကြောင်း ခွဲစိတ် ခံယူခဲ့သူတွေ
- အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ သွေးလည်အူအောက်ဆစ်/အန်ဒွားပေါက် ပြဿနာရှိသူတွေ
Harvard Health ကလည်း နှလုံး/ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူတွေ၊ သက်တောင့်ဝမ်းရောဂါရှိသူတွေ၊ diverticulitis နဲ့ အကြိမ်ဗဟို ဆိုင်ရာ ခွဲစိတ် ခံဖူးသူတွေမှာ အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးတွေက ပိုအန္တရာယ်များတယ်လို့ သီးခြား သတိပေးထားပါတယ်။ (Harvard Health: https://www.health.harvard.edu/healthy-aging-and-longevity/are-colon-cleanses-safe
အောက်ပါ လက္ခဏာတွေ ပေါ်လာမယ်ဆိုရင် ချက်ချင်း ရပ်လိုက်ပြီး ဆေးကုသရေး လိုက်ရှာရမည့် အချိန် (နီလိုင်း အချက်ပြ)
အောက်ပါ လက္ခဏာတွေကို “အောင်မြင်တဲ့ သန့်ရှင်းရေး လို့ ထင်ပြီး ဆက်ခံစားနေမနေပါနဲ့” —
- အလွန် ပြင်းထန်၊ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်မှု
- အမြဲတမ်း အန်နေတာ (သို့) အန်ရပ်မနေတာ
- လုံလောက် မကောင်းတဲ့ လည်ပန်းနာတယ်၊ စိတ်ပျက်နာနေတာ၊ မသိမသာ ကျိုးကျိုးကျိုး ကျလာမယ့် ခံစားချက်
- ဝမ်းထဲ သွေးထွက်နေတာ သို့မဟုတ် ဝမ်းက အနက်ရောင်/ချိန်းကြမ်းရောင် ဖြစ်နေတာ
- ဖျားနေတာ
- ရေဓါတ်ချိုင့်မှု လက္ခဏာ — လည်သောက၊ ဆီးအလွန်နည်းလာခြင်း၊ ရှုပ်ထွေး လိမ်လည် သွားလာသလို ဖြစ်ခြင်း
ထို့အပြင် — ဝမ်းချုပ်ပြဿနာက ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်လည်ဖြစ်နေပြီး သင် အကြိမ်ကြိမ် သန့်ရှင်းရေး သောက်နေတာ ဖြစ်နေပြန်ရင်၊ အရင်းအမြစ် ပြဿနာကို သတ်မှတ်ဆန်းစစ်မယ့် အချိန် ရောက်နေပြီလို့ ထင်သင့်ပါတယ်၊ အလားတူ နည်းလမ်းတစ်ခုကို ပိုမို ပြင်းထန်စွာ ပိုယူသောက်နေတယ် ဆိုတာ မဖြေရှင်းနိုင်ပါဘူး။
သင့်ရဲ့ တကယ့် ပြဿနာက ဝမ်းချုပ်နေတာပဲ ဖြစ်ရင် — ပိုလုံခြုံတဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေ + စင်္ကာပူ အွန်လိုင်းအရောင်းဆိုင်မှာ အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약 ဝယ်ယူမယ်ဆိုရင် စစ်ဆေးစရာ စာရင်း
အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약 အကြောင်း ရှာဖွေနေသူ အများစုဟာ တကယ့်အားဖြင့် အောက်ပါ ရလဒ် နှစ်မျိုးထဲက တစ်ခု (သို့မဟုတ်) နှစ်ခုလုံး ကို ရှာဖွေနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ် —
၁) ဝမ်းချုပ် ပြဿနာ မှ လျော့နည်းသက်သာ ခံစားချင်ခြင်း
၂) ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ ယခုနည်းရိနေတာ/ဝမ်းဗိုက် ပိုကျောကျော လို ခံစားချင်ခြင်း
သင့်အနေနဲ့ ဒီအခြေအနေကို တွေ့နေရင်၊ အောက်ပါ လက်တွေ့ အဆင့်တွေက ထုံးစံအရ အကောင်းဆုံး အလုပ်လုပ်တတ်တာ ဖြစ်ပြီး — အွန်လိုင်းမှာ ဝယ်ယူသောက်သုံးချင်နေဆဲဆိုရင်လည်း စနစ်တကျ စဉ်းစားနိုင်အောင် ဘယ်လို စိတ်ထားပြောင်းရမလဲ ဆိုတာပါ။
အချိန်ပေးပြီး အွန်လိုင်းက ဆေးဖက်ဝင် အစာကျွေး အထောက်အကူပေးတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ ဝယ်ယူရတာ လွယ်ကူနေတတ်သလို၊ အဲဒီထဲက ဘယ်ဟာက ကိုယ့်ကိုယ်တိုင် အတွက် သိသိသာသာ သင့်တော်မလဲဆိုတာ သိဖို့က ထပ်ကြိုးစားရပါတယ်။
| ရွေးချယ်စရာ | အများအားဖြင့် ဘာလုပ်ပေးလဲ | ဘယ်သူတွေအတွက် အကောင်းဆုံးလဲ | မှတ်ချက်များ / သတိပြုစရာအချက်များ |
|---|---|---|---|
| ဘဝစနစ် ပြန်ချိန်ညှိရေး (纤维 + ရေဓါတ် + လှုပ်ရှားမှု + သန့်စင်ခန်း အကျင့်အကဲ) | အချိန်ကြာလာရင် သာမန် အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုနဲ့ ဝမ်းပုံစံကို ထောက်ကူပေးတယ် | ပုံမှန် ထပ်ခါထပ်ခါ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ဝမ်းချုပ် ပြဿနာ သာမန်အဆင့် ရှိသူ အများစု | ရေရှည်အတွက် အကြီးစား အကျိုးကျေးဇူးရှိပေမယ့် အလွန်နှေးကွေးပါတယ်။ သီတင်းပတ်ပေါင်းများစွာ သွားနေရတဲ့ အလေ့အကျင့် ပြောင်းလဲမှု အနည်းငယ်အနည်းငယ်တွေနဲ့ ပူးတွဲလုပ်သင့်ပါတယ်၊ နေ့ရက် ၂ရက် လောက် အရာတစ်ခုတည်း စမ်းသပ်ပြီး ပြန်ရပ်မနေတာ ပိုကောင်းပါတယ်။ |
| 纤维 အားဖြည့် စပ်ဆေး (ဥပမာ — psyllium) | ဝမ်းကို ထူထဲစေဖို့ 纤维 ပိုမိုထည့်သွင်းပေးပြီး ရေကို ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ဂျယ်လိုပုံရိပ် ဖွဲ့စည်းစေကာ ဝမ်းပုံစံနဲ့ သွားရောက်မှုကို ကောင်းမွန်စေတယ် | အလွန် ခဲနေတဲ့ ဝမ်းပုံစံ၊ 纤维 နည်းနေတဲ့ အစာစားမှု | အနည်းငယ် အနည်းငယ် ပြင်းထန်စွာ တိုးမြှင့်သောက်ပါ။ ရေဓါတ် မလုံလောက်ရင် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းရင်း နဲ့ ဝမ်းချုပ် ပြဿနာ ပိုဆိုးစေတတ်တယ်။ |
| osmotic ဝမ်းလျှောဆေး (ဆရာဝန်/ဖာမစီး ညွှန်ကြားမှုနဲ့ သောက်သုံးသင့်သမျှ) | အူလမ်းကြောင်းထဲကို ရေ ဆွဲသွင်းပေးပြီး ဝမ်းကို ပိုနူးညံ့စေတယ် | ဘဝစနစ် ပြောင်းလဲရုံနဲ့ မလုံလောက်တဲ့ အတိုကောက် လျော့နည်းသက်သာမှု လိုအပ်တဲ့အခါ | ရေဓါတ် သောက်သုံးမှုအရေးကြီးတယ်။ သင် သောက်နေတဲ့ ဆေးဝါးတွေ/ရောဂါ အခြေအနေတွေကို ဖာမစီးနဲ့ ပြောဖို့ လိုတယ်။ |
| “အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약” / သန့်ရှင်းရေး ရောနှောမှုတွေ (အများအားဖြင့် အပင်အခြေပြု + 纤维; တခါတရံ ဝမ်းလျှောဆေး လို သက်ရောက်မှု ရှိတတ်တဲ့ အပင်တွေ ပါဝင်တတ်) | အညစ်အကြေး သွားလာမှု ပိုမို ဖြစ်ပေါ်အောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ် (သက်ရောက်မှုက ပါဝင်တဲ့ အစိတ်အပိုင်း အပေါ် မူတည်တယ်) | အတိုကောက် သန့်ရှင်းရေး အကျိုးသက်ရောက်မှု ခံစားချင်တဲ့သူတွေ — သတိထားရမယ် | လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေး အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါလား၊ proprietary blend လို့ ပြောပြီး ပမာဏ မဖော်ပြထားဘူးလား စသဖြင့် စစ်ပါ။ အကြိမ်ကြိမ် စက်လုံးလို အသုံးမပြုပါနဲ့။ ဝမ်းဗိုက်ကျိတ်နာ၊ ဝမ်းလျှောတိုးနေတာ၊ ရေဓါတ်ချိုင့်နေတာ ပေါ်လာရင် ရပ်လိုက်ပါ။ |
ဒီဇယားကို ဆုံးဖြတ်မီ စစ်ထုတ်ဖို့ ဖီလ်တာတစ်ခုလို သုံးပါ — သင် အညစ်အကြေး သာမန်သွားလာမှု တည်ဆောက်ချင်ရင်၊ ဘဝစနစ် + 纤维 လုပ်ရုံနဲ့ အများကြီး အကျိုးရှိပါတယ်။ သင် မဟုတ်မဖြစ် အခုချိန်မှာ သက်သာချင်နေရင်၊ ဖာမစီးညွှန်ကြားမှုရှိတဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေ သင့်တော်စေနိုင်ပါတယ်။ သန့်ရှင်းရေး ရောနှောထုတ်ကုန်တွေက “ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် နားလည် စိတ်ရှည်စွာ သုံးရမယ်၊ သတိထားရမယ်” ဆိုတဲ့ အကွာအဝေး ထဲမှာ ရှိတယ် — အထူးသဖြင့် သင် ဝမ်းလျှောရင် လွယ်လွယ်ငယ်ငယ် ရေဓါတ်ချိုင့်သွားတတ်သူ သို့မဟုတ် သွေးလည်အူအောက်ဆစ် ပြဿနာရှိသူ ဖြစ်နေရင် ပို၍ သတိထားသင့်ပါတယ်။
အခြေခံအချက်တွေကို ဦးစွာ စစ်ဆေးပါ — ဝမ်းသွားရက် အကြိမ်ရေ နဲ့ လက္ခဏာ ခွဲခြားကြည့် (နေ့စဉ် ဝမ်းသွားရမယ်လို့ မလိုအပ်ပါ)
တနေ့တစ်ကြိမ် မဖြစ်မနေ ဝမ်းသွားရမယ်ဆိုတဲ့ မျိုးချစ်ဝါဒတစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ တချို့က နေ့တိုင်း သွားပါတယ်။ တချို့ကတော့ မသွားပါဘူး။ အဓိက အရေးကြီးတာက —
- ဝမ်းက အလွန် ခဲနေသလား၊ ခဲခဲခြောက်ခြောက် ဖြစ်နေသလား၊ သွားရတာ နာကျင်နေသလား
- အလွန် လွန်ကဲ ဖိပွေးပြီး နိုင်ငံတကာရော၊ လိုအပ်တဲ့အထိ အလွန်အမိုးမသွားနိုင် သလို ဖြစ်နေသလား
- သွားပြီးမှ မလုံးဝ သာမန် သတ်မှတ်ထားသလို မလက်ခံနိုင်သလို ခံစားနေရလား (incomplete emptying)
- မတိုင်ခင် သင့်ရဲ့ သာမန် အကျင့်အကဲ နဲ့ သာမန်ထက် ကွာခြားနေသလား
NIDDK ကလည်း ဝမ်းချုပ်ပြဿနာကို ဝမ်းသွားရက် အကြိမ်ရေ နဲ့ ဝမ်းပုံစံ (ခဲခဲခြောက်ခြောက်၊ နာကျင်ရခြင်း၊ မလုံးဝ လျော့နည်းခြင်း) အရ ဖော်ပြထားပါတယ်။ (NIDDK definition & facts: https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/constipation/definition-facts
အစာအာဟာရ 纤维 — အနည်းငယ် တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်သုံး (စင်္ကာပူမှာ ရိုးရိုးရိုး အစားအသောက်တွေ ထည့်သုံးပါ)
纤维 နည်းနေမယ်ဆိုရင် သင့်အကြိမ်ဗဟိုမှာ ရေကို ကိုင်ဆောင်ထားပြီး နူးညံ့လွယ်တဲ့ ဝမ်းကို ဖွဲ့စည်းပေးဖို့ ပစ္စည်းက နည်းနေတတ်ပါတယ်။
စင်္ကာပူမှာ များစွာ အသုံးခံပြီး လူအများစု လိုက်လျောနိုငျတဲ့ 纤维 အရင်းအမြစ် အသုံးများ — (သင် အလွန် ထိခိုက်လွယ်သူ ဖြစ်ရင် တဖြည်းဖြည်း စတင်သောက်ပါ) —
- အုပ် (oats)
- ချီယာ အစေ့ (chia seeds — ပမာဏ နည်းနည်းစပြီး)
- ပေပေးယား၊ ကီ၀ီ၊ ပီယာလောက် သီးယိုနဲ့ သစ်သီးမျိုးစုံ
- အရောင်စုံ ဟင်းသီးဟင်းရည်၊ အထူးသဖြင့် အသားအရေအထဲ အချောင်းသိပ်မစားချင်ရင် ချက်စားထားတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်
- ပဲ မျိုးစုံ (ပမာဏ နည်းနည်းစပြီး; သုံးမတိုင်ခင် ရေဖြင့် သန့်စင်ပြီး သောက်ပါ)
သင် 纤维 အားဖြည့် ဖြေရှင်းမလားဆိုရင် psyllium က သာမန် အားဖြင့် အသုံးအများဆုံး 纤维 အခြေခံ ဖြစ်ပါတယ်။ ရေနဲ့ ပေါင်းလျှင် ဂျယ်လိုပုံ ဖြစ်စေတတ်လို့ ရေဓါတ် သောက်သုံးမှုဟာ အရေးကြီးနေပါတယ်။
ရေဓါတ် — “ရေ ပိုသောက်ပါ” လို့ ပြောရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါ — ဉာဏ်ရှိအောင် သောက်ပါ
纤维 ကို တိုးမြှင့်သောက်ရင်း ရေဓါတ် မလုံလောက်ရင် သင် ပိုဆိုးသွားနိုင်ပါတယ်။ ရိုးရှင်းတဲ့ ရေဓါတ် စစ်ဆေးမှု တစ်ခုပဲ လိုပါတယ် —
- နေ့အများစုမှာ ဆီးရောင် ပိုမို ဖျော့ရွဲနေလျှင် သောက်ရေ အလုံအလောက် သောက်နေတာ အနည်းငယ် ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်
- ဆီးရောင် အရောင်စပ်နေတာ၊ ဆီး အလွန်နည်းနေတာ၊ အမြဲအားနည်းမှုနဲ့ သောက်ရေ လိုချင်စိတ် မချက်ချင်း ရသလို ဖြစ်နေရင် သောက်ရေ နောက်ကျနေပေမယ့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်
စင်္ကာပူ ရာသီဥတုမှာ ဆိုရင် သင် လမ်းလျှောက်နေရင်၊ နေကြီးထဲ ထွက်နေမိရင် သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်နေရင် သောက်ရေ ပိုလိုအပ်နိုင်ပါတယ်။
လှုပ်ရှားမှု — ဝမ်းချုပ်နေတာကို မျှော်လင့်ထားရတဲ့ အ underrated အဖော်စပ်
ကိုယ်လက် လှုပ်ရှားမှုက အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို နူးညံ့စက်စက် လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အလွန် အားဖြည့် သွေးသွင်းမှု မလိုအပ်ပါဘူး — နေ့စဉ် လမ်းလျှောက်လောက် ရင်တော့ အလွန် ကောင်းမွန်တာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
သင် သုံးစွဲရတာ အမြဲတမ်း စာရေးစားရေးလုပ်ရတာ၊ စာလေ့လာရတာ အားကောင်းတဲ့ လူမျိုး ဖြစ်ရင်၊ ဒီ အလေ့အကျင့် ရှိလာဖို့ သွေးသန်းထဲ ကနေ နေရေးစီပြီး လုပ်ရင် အတော်လေး အကျိုးရှိမယ်။
သန့်စင်ခန်း အကျင့်အကဲ — အချိန်ဇယား၊ ခန္ဓာကိုယ် အနေအထားနဲ့ လိုချင်စိတ်ကို မဖိသိပ်ရ
အလွန် လျစ်လျူရှုခံရပြီး အလုပ်နှင့် လိုအပ်ချက် မိုက်မောလို့ overlook လိုက်မိတတ်တဲ့ အလေ့အကျင့် သေးငယ်ရာ အချက်အနည်းငယ် —
- သင် ဝမ်းသွားချင်စိတ် မူလမရှိသေးပဲ နာရီရေ သာညီနေချိန်မှာ သွားဖို့ ကြိုးစားမနေဘဲ၊ အလိုလို ဝမ်းသွားချင်တဲ့ ခံစားချက် ပေါ်လာတာနဲ့ ပြန် လျှောက်သွားရေး စဉ်းစားပါ (က်နေကျနေ ရပ်တန့်မထားပါနဲ့)
- အစာစားပြီးနောက် အချိန်နည်းနည်း ခွင့်ပြုထားပါ (gastrocolic reflex လို့ ခေါ်တဲ့ အစာကျော/အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှု ပိုများလာခြင်း သဘာဝ ပုံစံက တကယ့်လည်း ရှိပါတယ်)
- သန့်စင်ခန်းမှာ လက်ချောင်းကုန်း ထိုင်နေရာတက်ပြီး ခြေထောက် နိမ့်တဲ့ လမ်းအစား ခြေလက် အနည်းငယ် မြှင့်ပေးထားဖို့ စမ်းသပ်ပါ (squat posture လိုနည်းနည်း ဆန်သွားလို့ ဝမ်းသွားချင်စိတ် ပိုကောင်းလာတတ်ပါတယ်)
ဆရာဝန် ညွှန်ကြားထားတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေးတွေကို ဘယ်အချိန်မျိုးမှာ သတ်မှတ် သုံးစွဲသင့်လဲ (အတိုကောက်၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှင်းလင်းမှုနဲ့ သုံးစွဲဖို့)
တချို့အခါ သင် အလုပ်ခံရဖို့ လိုရင်တော့ တကယ်လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ အဓိကစကားလုံးတွေကတော့ အတိုကောက် နဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှင်းလင်းမှု ဖြစ်ပါတယ်။
သင် တဖန်တပုံ ဝမ်းလျှောဆေး (အပင်အခြေပြုဖြစ်စေ၊ အခြားဖြစ်စေ) လက်လှမ်းကနဲ ယူသောက်နေလျှင်၊ အောက်ပါ အချက်တွေကို ပြန်လည်စဉင်းးစားဖို့ လိုအပ်လိမ့်မယ် —
- 纤维/ရေဓါတ် လုံလောက်စွာ မယူသောက်နေတာလား
- pelvic floor လှုပ်ရှားမှု (pelvic floor dysfunction) စနစ်မကျနေတာ မရှိဘူးလား
- သင် သောက်နေတဲ့ အခြားဆေးဝါးတွေရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး မရှိဘူးလား
- IBS-C (အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှား၍ ဝမ်းချုပ် ပုံစံ) လို pattern မျိုး မဟုတ်ဘူးလား
- သိုင်ရိုက် (thyroid) ပြဿနာ မရှိဘူးလား
- သံဓာတ် အားဖြည့် ဆေးတွေ (ဝမ်းချုပ်ပြဿနာ အလွန်သိသာစေတတ်တဲ့ အကြောင်းရင်း တစ်ခု) သောက်နေမိလား
အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약 ဝယ်ယူချင်နေဆဲဆိုရင် စင်္ကာပူ အိမ်သုံး စျေးဝယ်ရေး စစ်ဆေးစရာ စာရင်း
သန့်ရှင်းရေး ထုတ်ကုန်တစ်ခု လက်ခံသောက်သုံးလို့ ဆ weiterhin ဆွဲငင်နေတာ ဖြစ်နေဆဲဆိုရင်၊ အောက်ပါ စိတ်ထား ပြောင်းလဲမှု တစ်ခုက သင့်ကို ပိုမို လုံခြုံစေပါလိမ့်မယ် —
၁) “ဒီတောက် လုပ်ချင်တယ်” ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် မထားတော့ပါနဲ့။
“နောက်တစ်ပါတ်အတွင်း ဝမ်း ပိုနူးညံ့ပြီး ဖိပွေးနေတာ လျော့နည်းစေချင်တယ်” လို စကားပုံ ကို သတ်မှတ်ကြည့်ပါ။ အဲဒါက သိသာနေတာ၊ တိုင်းတာနိုင်ပါတယ်။
၂) ပါဝင်ပစ္စည်း စစ်ဆေးရေး — လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေးတွေ နဲ့ နမူနာတူ မျိုးစုံ ထပ်တူ ထည့်ထားချက်တွေ ရှာပါ
“သဘာဝ” သန့်ရှင်းရေး ထုတ်ကုန် အများစုက senna လို လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေး အပင်တွေကို ကိုးစားထားပါတယ်။ ဒီလို ဝမ်းလျှောဆေးတွေဟာ အူလမ်းကြောင်းရဲ့ နေရာအနားနားကို တိုက်ရိုက် လှုံ့ဆော်ပေးတဲ့အတွက် ဝမ်းသွားခွင့် ပိုစေပါတယ်၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအနေနဲ့ ဝမ်းဗိုက်ကျိတ်နာခြင်းနဲ့ အီလက်ထရိုလိုက် မညီမျှဖြေရှင်းမှုတိုက်ရိုက် ဖြစ်တတ်ပါတယ် (NCBI LiverTox မှ senna အကြောင်း ဖော်ပြထားတဲ့ စာမျက်နှာမှာ ပိုမို သေချာသော လုပ်ဆောင်ချက်နဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေကို ရှင်းပြထားပါတယ် — https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547922/
ထို့အပြင် “stacking” ဖြစ်မဖြစ် စစ်ကြည့်ပါ — သင် အခုနောက်မှ လောလောဆယ် magnesium၊ 纤维 သွေးပေါင်းအပင် သားငယ်ဖက်ရည် စသည်တို့ သောက်နေလျှင်၊ အပေါ်က “ဒီတောက် အဖျော်약” စုပေါင်းသောက်လိုက်ရင် အားလုံးကို ပေါင်းစပ် ထပ်တူ သောက်သွားမိနိုင်ပါတယ်။
၃) အထူအကျ ပြဿနာ — ပိုများ ပါရင် ပိုကောင်းမလျှင်
အကြီးစား အန္တရာယ်တစ်ခုက “ကပ်စူး ၁လုံး သောက်ရင် လျော့နည်းသက်သာမယ်ဆိုရင်၊ ၂လုံး သောက်ရင် ပိုသက်သာမယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးယဉ်ပါ။ ဝမ်းလျှောဆေး နယ်ပယ်မှာတော့ အဲဒီလို ထင်နေတာက ရေဓါတ်ချိုင့်ရောက်မလောက် ဝမ်းဗိုက်နာပြီး စိတ်မကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၄) ရေဓါတ် စီမံခန့်ခွဲမှု စာရင်း — နေကြီးထဲ ထွက်ရမယ့် ရက်မှာ မစတင်သောက်သင့်ပါ
ဒါက ရိုးရိုးထင်ရပေမယ့် လုပ်ငန်းတွေ ပိုများနေတာကြောင့် လူအများစု မန်တွားမိနေတတ်တဲ့ သေချာမှု သေးငယ်ရာ တစ်ခုပါ။ သင် အတိုကောက် သန့်ရှင်းရေး စမ်းသပ်သောက်သုံးမယ်ဆိုရင် —
- နွေရာသီ ရာသီဥတုပူတဲ့ နေ့မှာ သွားလမ်းအတော်လှည့်ရမယ့်နေ့ ကို မရွေးပါနဲ့
- အလွန် ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း အတန်းသီးသန့် မတိုင်ခင်မှာ မစတင်ပါနဲ့
- အလုပ် အစည်းအဝေးများပြီး လမ်းပူပူနဲ့ သွားလာရမယ့် ရက်မှာ မစတင်ပါနဲ့
၅) လုံခြုံရေး စစ်ဆေးချက် — ရောဂါ အခြေအနေတွေ + ဆေးဝါး စာရင်း ပြန်လည် သုံးသပ်ခြင်း
သင့်မှာ ရောဂါ ရှည်လျားစွာ ရှိနေလျှင် သို့မဟုတ် ရေရှည် သောက်နေရတဲ့ ဆေးဝါးတွေ များများ သောက်နေရင်၊ ဖာမစီးနဲ့ ခဏလောက် စကားပြောတာက တကယ်အဓိပ္ပါယ်ရှိပါတယ်။
Nano Singapore ထုတ်ကုန်တွေ ဘယ်နေရာမှာ သင့်တော်မလဲ (“ ဒီတောက်” ကို မှော်နဲ့ မသတ်မှတ်ဘဲ)
သန့်ရှင်းရေး ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောနှောထုတ်ကုန်တွေကို လိုက်လျှော်ကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားလေ့လာရင် ပိုထိရောက်ပါတယ် —
- 纤维တွေ (psyllium, inulin) — ရေဓါတ် လုံလောက်စွာ လိုက်ဖော်သောက်သုံးပေးရင် ဝမ်းပုံစံနဲ့ အညစ်အကြေး သွားလာမှုကို ထောက်ကူပေးနိုင်တယ်။
- အစာချေ လက်ခံမှု အပင်အခြေပြု (ဂျင်း လိုမျိုး) — ကံကောင်းရင် လူအချို့မှာ ဓါတ်ငွေ့ကြောင့် ဝမ်းဗိုက် အောင့်နေတာကို လျော့နည်းစေဖို့ ထောက်ကူပေးနိုင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် ရလဒ်တွေက လူအလိုက် ကွာခြားပါတယ်။
- ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ — အချို့ အူလမ်းကြောင်း ပုံစံတွေမှာ အထောက်အကူဖြစ်နိုင်တယ်၊ အထူးသဖြင့် အစာစားပုံ ပြောင်းလဲမှုကြောင့်၊ ခရီးသွားပြီးနောက် သို့မဟုတ် အနောက်ထပ် အနာကြီးဆေး သောက်သုံးပြီးနောက် — ဒါပေမယ့် ဝမ်းလျှောဆေး မဟုတ်ပါဘူး။
သင် “ အကြိမ်ဗဟိုကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်ချင်” ဆိုတာထက် အူလမ်းကြောင်း တိကျတဲ့ တည်ငြိမ်မှုကို ထူထောင်ချင်တယ် လို့ ထင်မြင်နေလျှင်၊ ပိုအမှန်တကယ် ရေရှည် လုံခြုံတဲ့ လမ်းကြောင်းအနေနဲ့ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး ထောက်ပံ့ထုတ်ကုန် (ပရိုဘိုင်အိုတစ်/Prebiotic/纤维ဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်တွေနဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ အုပ်စုတွေ) ကို ရှာဖွေကြည့်တာ ပိုသင့်လျော်တတ်ပါတယ်၊ လစဉ် သန့်ရှင်းရေး အစီအစဉ် စက်လုံးလက်လုံး ထားသောက်နေရတာထက်။ Nano Singapore ရဲ့ Digestive Health စုစည်းမှုကို ဒီမှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ် — Natural Gut Health Supplements။
အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေး ပေါင်းစပ်မှု တစ်ခု (ဥပမာ Nano Singapore 15-ရက် စနစ် လိုမျိုး) ကို လှမ်းကြည့်နေမယ်ဆိုရင်လည်း၊ အဲဒါကို အတိုကောက်၊ သတိထားစွာ စမ်းသပ်သောက်သုံးမှု တစ်ခါ လို သတ်မှတ်လိုက်ပြီး လစဉ် လိုက်နာရမယ့် ရည်မှန်းထားတဲ့ အရာ တစ်ခုလို မယူဆဘဲ label ထဲက ပမာဏဖော်ပြမှု အလင်းပြဖို့ လိုတဲ့ အချက်တွေကိုလည်း သတိထားကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ် (အထူးသဖြင့် proprietary blend တွေမှာ ပမာဏ မဖော်ပြထားလေ့ ရှိတာကြောင့်)။
နိဂုံးချုပ်
အတိုကောက် အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးတွေက လက်တွေ့နေလမ်းမှာ မျက်နှာချင်းဆိုင်နေရတဲ့ ပိုက်ဆံကစားနယ်ပယ်တစ်ခုထဲ ဝင်နေတာပါ — နေ့စဉ် ကျန်းမာရေး လုပ်ငန်းထဲ ခေါ်သွားဖို့ ကြော်ငြာသလို လုပ်ကြပေမယ့်၊ လက်တွေ့မှာတော့ (အများအားဖြင့်) ဝမ်းသွားသွား၊ လှုပ်ရှားမှု ပြောင်းလဲသွားအောင် လုပ်ပေးရတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေး အလေ့အကျင့် နဲ့ မကွာခွံတဲ့ နည်းလမ်းတွေ ဖြစ်ပါတယ် — ဒါတွေဟာ ကိုယ်ခန္ဓာဗေဒ အနက် အကျိုးသက်ရောက်မှု နေရာမှာ အမှန်တကယ် ရှိနေတာဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်လည်း ရှိပါတယ်။
အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနဲ့ အများဆုံး သင့်လျော်တဲ့ ပုံစံက ကိုလွန်အောက်စနို့စကုပ်စီ လို လုပ်ငန်းစဉ်တွေ မတိုင်ခင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားတဲ့ ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်၊ အချိန်ဇယား၊ ရေဓါတ် နဲ့ လုံခြုံရေး စစ်ဆေးချက်တွေကို ယခင်ကတည်းက စီမံထားရတဲ့ အခြေအနေတွေပါ။ အဲဒီအပြင်က အခြေအနေတွေမှာတော့ လူအများစုအတွက် “အကြိမ်ဗဟိုကို ဒီတောက် လုပ်ဖို့” မလိုအပ်ပါဘူး။ သင် ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ သို့မဟုတ် သက်မသာနေတာ ခံစားနေရင်၊ အများအားဖြင့် ပိုထိရောက်ပြီး (နဲ့ ပိုလုံခြုံတဲ့) နည်းလမ်းက ဝမ်းချုပ် အခြေခံအချက်တွေကို အာရုံစိုက်ခြင်းပါ — 纤维 ကို နည်းနည်းနဲ့ တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်သောက်ခြင်း၊ ပိုဉာဏ်ရှိအောင် ရေဓါတ် သောက်သုံးလိုက်နာခြင်း၊ ထုံးစံကျ လှုပ်ရှားနေထိုင်မှု ဖန်တီးထားခြင်း နဲ့ သန့်စင်ခန်း အကျင့်အကဲ တွေကို ပြန်လည် စဉ်းစားခြင်း — နဲ့ လက္ခဏာတွေ ရပ်မနေရင် သို့မဟုတ် အနီလိုင်း လက္ခဏာ တွေ ဖြစ်လာရင် ဆရာဝန်ကို သတ်မှတ်သွားတွေ့ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
နောက်ထပ် အစာအထောက်အကူ ပေးတဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေကို ပိုထိရောက်စွာ label ဖတ်ရှုလေ့လာနိုင်မလားဆိုတာ စဉ်းစားနေသေးရင်၊ အွန်လိုင်းနဲ့ အစာကျည်းကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်တွေ ဝယ်ယူကြည့်နိုင်ပါတယ်။
အမြဲမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
မေးခွန်း ၁
ဟော့ကာ စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ အစာစားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ ကို အကြိမ်ဗဟို ဒီတောက် အဖျော်약တွေ ကူညီပေးနိုင်မလား?
တချို့အခါတွေမှာ *ကူညီပေးသလို* ထင်ရတတ်ပါတယ် — အထူးသဖြင့် အညစ်အကြေး သွားလာမှုကို တိုးမြှင့်ပေးရင် သို့မဟုတ် ခဏလေးအကြာ အညစ်အကြေး ပမာဏ လျော့နည်းသွားရင် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အစာစားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ အကြောင်းရင်းက အစာအာဟာရ မခံနိုင်မှုတွေ၊ ဖန်မရိတ်လုပ်ဆင်းမှု ကြောင့် ဓါတ်ငွေ့ ထွက်လာတာတွေ၊ အစာ လျင်လျင်မြန်မြန် စားတဲ့ အကျင့်၊ သို့မဟုတ် IBS လို အူအနုကြော အလွန် ထိခိုက်လွယ်မှုနဲ့လည်း ပတ်သက်နေတတ်ပါတယ်။ ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာ ပြန်ပြန်လည်လည် ဖြစ်နေပြီး နာကျင်နေတာ ဖြစ်နေရင် သန့်ရှင်းရေးကို ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်နေထက် ပုံစံတွေကို စောင့်ကြည့် သုံးသပ်ဖို့ ပိုကောင်းပါတယ်။
မေးခွန်း ၂
“သဘာဝ” အပင်အခြေပြု ဝမ်းလျှောဆေးတွေက ဆေးဆိုင် ဝမ်းလျှောဆေးတွေ ထက် ပိုလုံခြုံလား?
အလိုအလျောက် မဟုတ်ပါဘူး။ “သဘာဝ” လို့ ပြောထားရုံနဲ့ သက်သက် နူးညံ့ပါလိမ့်မယ်လို့ မထင်သင့်ပါဘူး။ senna လို အပင်တွေက အလွန် လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေပြီး ဝမ်းဗိုက် ကျိတ်နာခြင်းနဲ့ ရေဓါတ်/အီလက်ထရိုလိုက် ပြဿနာတွေကို စေတတ်ပါတယ် — အထူးသဖြင့် အလွန်အကျွံ သောက်သုံးသွားရင် သို့မဟုတ် အခြားထုတ်ကုန်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်သောက်သုံးထားမိရင်ပါ။
မေးခွန်း ၃
ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် ကိုလွန်အောက်စနို့စကုပ်စီ မတိုင်ခင် သန့်ရှင်းရေး လုပ်ထားသင့်လား?
အလုံးစုံကို သင့်ရဲ့ ဆေးခန်းက ပေးထားတဲ့ ဝမ်းဗိုက်ပြင်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း လိုက်နာပါ။ ဆေးခန်းက သတ်မှတ်ပြီးသား သန့်ရှင်းရေး ဝမ်းလျှောဆေး အစား လူသုံး ဒီတောက် ထုတ်ကုန်ကို မအစားထိုးပါနဲ့။ ဝမ်းဗိုက် ပြင်ဆင်ရေးက လုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ မြင်နိုင်မှုနဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် အချိန်ဇယား စနစ်တကျ ပုံဖော်ထားရတဲ့ စနစ်တခုဖြစ်ပါတယ်။
မေးခွန်း ၄
senna လို လွန်ကဲ လှုပ်ရှားစေတဲ့ ဝမ်းလျှောဆေးတွေကို “အတိုကောက်” လို့ ဆိုရင် ဘယ်လောက် ကြာသောက်လို့ ရမလဲ?
“အတိုကောက်” လို့ ဆိုရင် အကြိမ်ကြိမ် ပုံမှန် သောက်နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ တဖြည်းဖြည်း တခါတရံ လိုအပ်တဲ့အခါ သောက်သုံးတဲ့ နည်းလမ်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ သင် အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်သောက်နေရမှသာ ဝမ်းသွားလက်ခံနိုင်မယ်လို့ ခံစားနေရင်၊ အဓိက အကြောင်းရင်းကို ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဖာမစီးနဲ့ တွေ့ဆုံပြီး သတ်မှတ်သင့်ပါတယ်၊ ရေရှည်အတွက် ပိုလုံခြုံတဲ့ အပြန်အလှန် လမ်းကြောင်းတွေ ရှာဖွေရန်လည်း လိုအပ်ပါတယ်။
မေးခွန်း ၅
ကျွန်တော်/ကျွန်မမှာ IBS လို ပုံစံတူ လက္ခဏာတွေ သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှော/ဝမ်းချုပ် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောင်းလဲနေတာ ရှိရင် ဘာလုပ်သင့်လဲ?
အကြိမ်ဗဟို သန့်ရှင်းရေးတွေကို သတိလွန်စွာ နီးကပ်ကြည့်ပါ။ ဝမ်းလျှောနေတာနဲ့ ဝမ်းချုပ်နေတာ ကြား ပြောင်းလဲနေတာ လို ပုံစံတွေဟာ အလွန် ပြင်းထန်တဲ့ ဝမ်းလျှောဆေး သုံးစွဲမှုနဲ့ ပိုဆိုးသွားနိုင်ပါတယ်။ အစာအာဟာရတွေ၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ရာပုံစံ တွေလို အရင်းခံ အကြောင်းရင်းတွေကို မှတ်သား စောင့်ကြည့်ပြီး အအေးခန်း ဆေးလက်မှတ်ရ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာ သတ်မှတ် ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ် — အထူးသဖြင့် သင်မှာ သွေးထွက်နေတာ၊ ဖျားနေတာ၊ မျှော်လင့်မထားတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့နေတာ၊ အမြဲတမ်း အန်နေတာ သို့မဟုတ် မဖူးမြင်ဖူးမနာဖူးတဲ့ လက္ခဏာအသစ်တွေ ပိုမို ပြင်းထန်လာရင်တော့ ပို၍ အရေးကြီးပါတယ်။
ကိုးကားချက်များ
- https://www.health.harvard.edu/healthy-aging-and-longevity/the-dubious-practice-of-detox
- https://www.health.harvard.edu/healthy-aging-and-longevity/are-colon-cleanses-safe
- https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/expert-answers/colon-cleansing/faq-20058435
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/diagnostic-tests/colonoscopy
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/constipation/definition-facts
- https://health.clevelandclinic.org/colon-cleansing-is-it-safe
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547922/
သတိပေးချက်
ဤ ဘလော့ဂ်တွင် ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာအားလုံးအပါအဝင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထင်မြင်ချက်များနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များအားလုံးသည် သတင်းအချက်အလက် မျှဝေရာ အတွက်သာ ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤဘလော့ဂ်ပေါ်ရှိ သတင်းအချက်အလက်/စာဆိုချက် မည်သည့်အရာကိုမျှ ကုသခြင်း၊ ကုလေရာခြင်း၊ ကုသပြီး ကုတင်အောင်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် မည်သည့် ရောဂါမျိုးကိုမျှ ကြိုတင်ကာကွယ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းမဟုတ်သလို၊ သင်၏ ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးအောင်ရ ဆရာဝန်မှ ပေးနိုင်သော ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များအစား ဆန္ဒဖြစ်ရန် မဖြစ်သင့်ပါ။
ကျွန်ုပ်တို့ Nano Singapore Shop မှ သင်၏ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာ စနစ်များကို ပြောင်းလဲမီ အထူးသဖြင့် သီးခြား ရောဂါဗေဒ သတ်မှတ်ထားပြီး အခြေအနေ တစ်ခုခုနှင့် သက်ဆိုင်သော ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်မည့်အခါ ကျန်းမာရေး ဆရာဝန်တစ်ဦးနှင့် အမြဲတမ်း ရှေ့ဆက် တိုင်ပင်ရန် လေးစားစွာ အကြံပြုလိုပါသည်။