အလုပ်သုံး၊ အပန်းဖြေ အချိန်တိုင်းကို မျက်နှာပြင်မျိုးစုံက အုပ်ချုပ်နေသော ယနေ့ခေတ်တွင် မျက်စိကျန်းမာရေးသည် ပိုမိုအရေးကြီးလာနေခြင်းမှာ အံ့ဩစရာ မဟုတ်ပါ။ အပြာရောင်အလင်းကို ဆက်တင်မဖြတ် အမြဲ ကြည့်ရခြင်း၊ စက်ကိရိယာများကို ကြာရှည်အသုံးပြုရခြင်းနှင့် သဘာဝအသက်မီတင်းမူများကြောင့် မျက်စိအမြင်သည် ထိခိုက်လာနိုင်ပါသည်။ သို့သော် မျက်စိကို ကူညီပံ့ပိုးပေးနိုင်မည့် ရိုးရိုးလမ်းလည်း ရှိနေပါသေးတယ်ဆိုရင် မည်သို့ ဖြစ်မလဲကြည့်ပါစို့။ ယခု Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး သည် မျက်စိကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မြှင့်တင်ရန် အတွက် လူကြိုက်များလာသော ရွေးချယ်စရာတစ်ခု ဖြစ်လာနေပါသည်။

Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေးသည် မယ်သင့်မသင့် စဉ်းစားဖူးသူဖြစ်လျှင် ဤလမ်းညွှန်ချက်လေးက မိမိ၏ မေးခွန်းများကို ဖြေရှင်းရာတွင် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။ Lutein ဆိုတာ ဘာလဲမှစ၍ အကောင်းဆုံး အာဟာရဖြည့်ဆေးကို ရွေးချယ်ရာထိ သိသင့်သည့် အရာအားလုံးကို ဒီမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ဆိုတာ ဘာလဲ?

Lutein သည် carotenoid (အရောင်ရောစပ်သတ္တုဓာတ်) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သီးနှံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အချို့တွင် သဘာဝအရ တွေ့ရနိုင်သော အပင်အရောင်ဆီ အမျိုးအစား တစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။ “မျက်စိ ဗီတာမင်” ဟု မကြာခဏ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြပြီး အထူးသဖြင့် မျက်စိအမြင်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသည့် အာဟာရဖြစ်ပါသည်၊ မျက်စိဖောက်ပြန်အရိုးအတွင်းမှ မျက်နာပြန် (macula) နေရာတွင် စုပေါင်း ကပ်လျက်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Lutein အကြောင်း သင်သိထားသင့်သည်များမှာ –

သဘာဝအစားအစာ ရင်းမြစ်များ:

• အရွက်ပဲရိုင်းအစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ – Palong (spinach)၊ kale၊ collard greens စသည်
• အဝါရောင်၊ လိမ္မော်ရောင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ – ပြောင်းဖူး၊ မုန်လာဥနီ၊ ငရုတ်ကောင်း (bell peppers)
• ကြက်ဥနက်အလိုင်း (egg yolks)

ဘာကြောင့် အာဟာရဖြည့်ပေးရမလဲ – Lutein သည် ကျန်းမာရေးကောင်းသည့် အစားအစာများအတွင်း ရှိပေမယ့် လူအများစုက နေ့စဉ် လုံလောက်အောင် မသုံးဆောင်နိုင်ကြပါ။ ကျွမ်းကျင်ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့များက မျက်စိကျန်းမာရေးကောင်းစေရန် နေ့စဉ် Lutein ၁၀–၂၀ mg ဝင်ရောက်စေဖို့ အကြံပြုကြပေမယ့် ပုံမှန် အစားအစာ စားသောက်ပုံများက ဒီအချက်အလက်အောက်မေ့နေတတ်ပါတယ်။

Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ပြုလုပ်ပေးသည့် အရာများ – Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေးက အစာအာဟာရလိုအပ်ချက် အတားအကန့်ကို ဖြတ်သန်းပေးပြီး မျက်စိကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်ကို စုပေါင်းထောက်ပံ့ပေးနိုင်အောင် Lutein ကို အနှိပ်စက်ထားသော ပမာဏဖြင့် ပံ့ပိုးပေးပါသည်။

Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး၏ အတိုးကျေးဇူးများ

သုံးကြဘို့ စိတ်ဓာတ်မတက်သေးဘူးဆိုရင် မျက်စိကျန်းမာရေးအတွက် Lutein ၏ သိပ္ပံနောက်ခံ အကျိုးကျေးဇူးများကို ပြန်လည် စူးစမ်းကြည့်ရအောင် –

1. အပြာရောင်အလင်း မှ ကာကွယ်ပေးသည်
မျက်နှာပြင်များကို ကြာရှည် ကြည့်နေရခြင်းက မျက်စိများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အပြာရောင်အလင်းကို ကြုံတွေ့စေပြီး အမြင်အာရုံများကို ပင်ပန်းသက်သက်ရောက်စေကာ အချိန်ဖြတ်ပြီး မျက်နာပြန်ကို ပိုမို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ Lutein သည် သဘာဝ နေရောင်ယားကင်း (sunglasses) တစ်ခုလို မျက်စိအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးပြီး အန္တရာယ်ရင်းဖြစ်သည့် အပြာရောင်အလင်းက ထိနဲ့မီ စူးရှနောက်ခံ အလေးအနက်ရှိ မျက်စိအတွင်းအကြောင်းအရာများကို စစ်ထုတ်ချက်ကာကွယ်ပေးပါသည်။

2. မျက်နာပြန်ကြွေ (Macular Degeneration) ဖြစ်ရပ်ကို လျော့ချပေးသည်
အသက်ကြီးသူများတွင် မျက်နှာပြန်အရိုးပျက်စီးခြင်း (Age-related Macular Degeneration – AMD) သည် အမြင်ဆုံးရှုံးခြင်းအတွက် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်တတ်ပါသည်။ သုတေသနများအရ Lutein သည် ၎င်းနှင့်တွဲဖက်စပ်လျက်ရှိသော Carotenoid ဖြစ်သော Zeaxanthin နှင့် တွဲဖက်ယူသုံးရာတွင် AMD ဖြစ်ပွားနိုင်မှုကို ဆက်လက်လျော့နည်းစေသည်ဟု တွေ့ရှိရပါသည်။

3. အမြင်အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးသည်
Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ကို သုံးစွဲနေသူများက ပိုမို ပွင့်လင်းရှင်းလင်းသော မြင်ကွင်း၊ စူးရှသော အမြင်ရှိလာကြောင်း ပြောကြားလေ့ရှိပါတယ်။ ထိုအပြင် အရုပ်တို့၏ ကြွယ်ဝထင်ရှားမှု (contrast sensitivity) ကို တိုးတက်စေပြီး အလင်းပုံရိပ် တောင့်တင်းမှု (glare) ကိုလျော့နည်းစေကာ မီးရောင်သည် ထင်ရှားသောနေရာ/မှိန်နေရာများသို့ မျက်စိပြောင်းလဲလိုက်ပါစဉ်တွင် ပိုမိုလွယ်ကူအောင် ကူညီပေးပါသည်။

Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ကို မည်သူများ သောက်သင့်သလဲ?

Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေးသည် လူအများအတွက် အကျိုးရှိပေမယ့် အောက်ပါ လူစုအဖွဲ အချို့အတွက် အထူးသဖြင့် တန်ဖိုးများစွာ ရှိပါသည် –

1. အသက်ကြီးသူများ
အသက် ကြီးလာသလို သဘာဝ Lutein များလည်း ကိုယ်ခန္ဓာအလတ်အလတ် ချို့ယွင်းလာတတ်ပါတယ်၊ ထို့ကြောင့် မျက်နှာပြန်ကြွေမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ရေရှည် မျက်စိကျန်းမာရေး ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် အာဟာရဖြည့်ဆေး သောက်သုံးခြင်းမှာ အရေးကြီးလာပါသည်။

2. ဒစ်ဂျစ်တယ် စက်ကိရိယာ အသုံးအများပြုသူများ
နေ့တိုင်း မျက်နှာပြင်မျိုးစုံကို နာရီပေါင်းများစွာ ကြည့်နေရပြီး မျက်စိပင်ပန်းနေရသူ ဖြစ်လျှင် များစွာသော အပြာရောင်အလင်း ထိတွေ့ခံနေရခြင်း၏ ထိခိုက်မှုမှ Lutein က ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။

3. အစားအစာမကောင်းသူများ
အရွက်စိမ်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် Lutein ကြွယ်ဝသည့် အစားအစာများကို နည်းနည်းသာ စားနေလျှင် အာဟာရဖြည့်ဆေး သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ဤအရေးကြီးသော အာဟာရဓာတ်ကို လုံလောက်အောင် ရရှိစေရန် အကူအညီပေးနိုင်ပါသည်။

4. မျက်စိရောဂါ မျိုးရိုးလိုက် ရင်းမြစ်ရှိသူများ
မျိုးရိုးဗီဇ သက်ရောက်မှုအရ မျက်နာပြန်ကြွေခြင်းနှင့်အပါအဝင် မျက်စိရောဂါအချို့သို့ လွယ်ကူစွာ ကျရောက်နိုင်ပါသည်။ Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး သောက်သုံးခြင်းဖြင့် မိမိ မျိုးရိုးလိုက် အန္တရာယ်များကို တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။

အကောင်းဆုံး Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ကို ဘယ်လိုရွေးမလဲ

စျေးကွက်ထဲမှာ ရွေးချယ်စရာ များစွာ ရှိနေတဲ့အတွက် မိမိအတွက် သင့်တော်မည့် Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ကို ဘယ်လို ရွေးချယ်မလဲဆိုတာ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ အောက်ပါ အချက်များကို အထူးဂရုပြု ကြည့်ရှုပါ –

1. မူးယစ်ပမာဏ (Dosage)
နေ့စဥ် Lutein ၁၀–၂၀ mg ဝင်ရောက်စေရန် ကို ရည်ရွယ်ပါ။ ဤပမာဏသည် မျက်စိကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးရလဒ်များ ရရှိနိုင်ရန် လေ့လာထားသည့် သုတေသန အချက်အလက်များနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။

2. အသုံးပြုမူ အစိတ်အပိုင်း အရည်အသွေး
သဘာဝ သက်ရောက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်သော သဲငယ်ပန်း (marigold flowers) မှ ထုတ်ယူထားသော Lutein ကို အသုံးပြုသည့် အာဟာရဖြည့်ဆေးများကို ရွေးချယ်ပါ။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာတွင်း စုပ်ယူနိုင်စွမ်း (bioavailability) ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး စုပ်ယူလွယ်ကူပါသည်။

3. လိုက်ဖက်ညီသည့် အစိတ်အပိုင်းများ
Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေးက Zeaxanthin ကိုလည်း ပါဝင်စေသင့်ပါတယ်။ ဤ Carotenoid နှစ်မျိုးသည် မျက်စိကို ကာကွယ်ပေးရာတွင် အချင်းချင်း လက်တွဲ ပြုလုပ်အားပေးကြပါသည်။

4. ခိုင်မာမှန်ကန်မှု အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်များ
သန့်စင်မှုနှင့် အရည်အသွေးအတွက် တတိယပါတီ စမ်းသပ်ခြင်းခံထားရသည့် ထုတ်ကုန်များကို ရွေးချယ်ပါ။ NSF၊ GMP သို့မဟုတ် USP စသည့် အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်များ ပါဝင်ခြင်းကို ကြည့်ရှုပါ။

5. ထပ်တိုးအကြမ်းနဲ့ အရောအယှက်များကို ရှောင်ရှားပါ
မလိုအပ်သော အရည်ဆိုးများ၊ ကောင်လာအရောင်များ သို့မဟုတ် ထည့်ပေါင်းဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများ (fillers) များပါဝင်သည့် ထုတ်ကုန်များကို ရှောင်ရှားပါ။

Lutein ကို နေ့စဉ် အလေ့အထတွင် ထည့်သွင်းသုံးစွဲရန် အကြံပြုချက်များ

အကောင်းဆုံး Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေးကို ရွေးချယ်ပြီးသောအခါ အမြင်မြင်သာသာ ရလဒ်တွေကို ကြည့်ရှုလိုရင် တစ်စဉ်တစ်ယောက် စဉ်ဆက်မပြတ် သုံးစွဲမှုက အဓိကပါ။ အောက်ပါ အကြံပြုချက်များကို လိုက်နာကြည့်ပါ –

• အစာနှင့် တွဲသောက်ပါ – Lutein သည် အဆီအတွင်း လွယ်ကူစွာ ချောမွေ့သွားနိုင်သည့် (fat-soluble) အာဟာရဖြစ်သောကြောင့် ကြက်သွန်နီ၊ အာဗိုကာဒို၊ သံလေးမျိုး၊ အာလီဗ်ဆီ စသည့် ကျန်းမာသော အဆီများ ပါဝင်သည့် အစားအစာနှင့် တွဲဖက်သောက်သုံးပါက ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ စုပ်ယူနိုင်ပါသည်။
• အကြာကြီး စောင့်ရှုတ်မနေပါနှင့် – ရလဒ်များကို မြင်ရဖို့ အချိန်လိုအပ်ပါတယ်။ လူအများအပြားက ၂–၃ လခန့် အစဉ်မပြတ် သုံးစွဲပြီးနောက်မှာသာ ပြောင်းလဲမှုတွေကို တွေ့မြင်လေ့ရှိကြပါတယ်။
• ကျန်းမာသည့် ဘဝ နိုင်ငံရေးနဲ့ တွဲဖက်သုံးပါ – အာဟာရဖြည့်ဆေးတစ်ခုတည်းနဲ့ အားလုံး ပြဿနာ တစ်လိုင်းဖြတ် မဖြေရှင်းနိုင်ပါ။ ထိုးဝင်သော အစားအစာ စနစ်၊ ပုံမှန် မျက်စိစစ်ဆေးထိုးသွင်းမှုများနှင့် မျက်နှာပြင် ကြည့်ကာလ ခဏခဏ ဆန္ဒလွတ်ပေးခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲပါက အကောင်းဆုံး ရလဒ်တွေ ရရှိနိုင်ပါသည်။

အကျဉ်းချုပ် – Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ

နေ့စဥ်ဘဝရဲ့ အချိန်အများစုမှာ မျက်နှာပြင်မျိုးစုံနဲ့ နေ့တိုင်း ထိတွေ့နေရပြီး အသက်မီတင်းမှုကြောင့် မျက်စိပြဿနာများ တဖြည်းဖြည်း တိုးလာနေတဲ့ ယနေ့ခေတ်မှာ မျက်စိကို ကာကွယ်ရုံသာမက စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းပေးဖို့ လိုအပ်လှပါတယ်။ Lutein အာဟာရဖြည့်ဆေး သည် ဒစ်ဂျစ်တယ် မျက်နှာပြင်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော မျက်စိပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ အသက်ကြီးလာခြင်း သို့မဟုတ် အာဟာရချို့တဲ့တဲ့ အစားအစာ စနစ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ပြဿနာမျိုးတို့အတွက် မျက်စိအမြင်ကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနိုင်သော ရိုးရှင်းသော်လည်း ထိရောက်သော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Lutein ကို မိမိရဲ့ နေ့စဉ် အလေ့အထတွင်း စောင့်ရှောက်ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် မျက်စိတွေကို လိုအပ်နေတဲ့ စောင့်ရှောက်မှု၊ ပရိန်းမိမိပေးနိုင်လိမ့်မယ် — အခုချိန်ပဲ စတင်နိုင်ပါတယ်။

အရင်းအမြစ်များ

1. Ma, L., Yan, S.-F., Huang, Y.-M., Lu, X.-R., Qian, F., Pang, H.-L., Xu, X.-R., Zou, Z.-Y., Dong, P.-C., Xiao, X., Wang, X., Sun, T.-T., Dou, H.-L., & Lin, X.-M. (2012). Effect of Lutein and Zeaxanthin on Macular Pigment and Visual Function in Patients with Early Age-related Macular Degeneration. Ophthalmology, 119(11), 2290–2297.
2. Roberts, J. E., & Dennison, J. (2015). The Photobiology of Lutein and Zeaxanthin in the Eye. Journal of Ophthalmology, 2015, 1–8.
3.  Mrowicka, M., Mrowicki, J., Kucharska, E., & Majsterek, I. (2022). Lutein and Zeaxanthin and Their Roles in Age-Related Macular Degeneration—Neurodegenerative Disease. Nutrients, 14(4), 827.
4. Jaret, P. (2012, February 29). Lutein and Zeaxanthin for Vision. WebMD; WebMD.
5.  Ma, L., Lin, X.-M., Zou, Z.-Y., Xu, X.-R., Li, Y., & Xu, R. (2009). A 12-week lutein supplementation improves visual function in Chinese people with long-term computer display light exposure. British Journal of Nutrition, 102(2), 186–190.