အဓိက အချက်ထောက်ချာများ
- နို့သားများသည် သဘာဝအားဖြင့် အသက် ၂၀–၆၀ ကျော်အတွင်း အရုပ်အ Reform, ထိန့်သိမ်းလက်ခံပုံ (texture) နှင့် အရေပြားအရည်အသွေးတွေ ပြောင်းလဲလေ့ ရှိပါတယ် – ဒါပေမဲ့ တစ်ခုတည်းသော စည်းကမ်းတစ်ခုပေါ်မှာမူ ရှိတာထက် “သင့်အတွက် သဘာဝဟာဘာလဲ” ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
- 垂နေခြင်း (ptosis) ဟာ အချက်အလက်အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်လာပါတယ် – အသက်အရွယ်က အရေးပါတာ သေချာပေမဲ့ ကိုယ်ဝန်ဖွားဖြားမှုပိုင်းဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ၊ BMI မြင့်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်သုံးနေခြင်းတွေကိုလည်း အဆုံးသတ်ရလဒ်တွေမှာ ပိုများတဲ့ ptosis နဲ့ ဆက်စပ်တယ်လို့ တွေ့ရပါတယ်။
- ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တဲ့ ဘရာတွေ၊ ကိုယ်ထားအကျင့်တွေ၊ အရေပြားကြည်ကြည်လင်လင် ထိန်းသိမ်းရေး (အထူးသဖြင့် စင်္ကာပူရဲ့ စိုစွတ်ပူနွေးလေထဲမှာ) နဲ့ သက်သေပြထားသည့် စစ်ဆေးမှုတွေက “နို့သား မျက်နာ မြှင့်ပေးတယ်” လို့ဆိုတဲ့ ဆေးပြား၊ အဆေးသောက်ပစ္စည်းတွေပိုလား တာထက် ပိုကိုယ်အပန်းလျော့နည်းစေပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိပါတယ်။
မိတ်ဆက်
ရေချိုးပြီး ခေါင်းလောင်းအောက်က မှန်ထဲကို အာရုံစိုက်မိတဲ့ မိမိကိုယ်ကို မြင်ရတဲ့ အချိန်တွေမှာ “ခဏ… အရင်က အိမ်နီးချင်းနို့သားတွေက ဒီပုံစံ မဟုတ်ဘူးနော်?” လို့ တွေးမိပါသလား။ အရုပ်သွင်ပြင် တော့ သာမန်ထက် ဝါးနေသလို ပိုမိုကွာခြားလာနိုင်ပါတယ်။ အရေပြားက ပိုပဲ ပိုလွတ်လာသလားလို့ ခံစားရနိုင်တယ်။ ဒါမဟုတ် သင့်အသက် ၂၀ ကျော်လောက်မှာ ဘယ်သတ်မှ မဖြစ်ဖူးသလို Under-boob ကိုနေတဲ့ စိုစွတ်နစ်နာ အဖုဒိမ်းအဖောင်းအမြွေးတွေ စတင်ဖြစ်တတ်လာနိုင်ပါတယ်။
အထဲက အရာတွေထဲက တစ်ခုခုနဲ့ မိတ်ဆက်ရခဲ့ဖူးရင် စိတ်ကောက်နေစရာမလိုပါဘူး။ နို့သားပြောင်းလဲမှုတွေက သက်ကြီးရင့်ရော်လာခြင်းနဲ့ နို့သားကျန်းမာရေးရဲ့ သဘာဝအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ် – ရယ်မောရာမျက်ကြည်းများ၊ ကိုယ်ခန့်ချိန်လဲလှယ်မှု (metabolism) ပြောင်းလဲမှု၊ လေ့ကျင့်ခန်းနောက်ပိုင်း အသက်သွင်းအနားယူချိန် ပိုလိုလာတာတွေနဲ့ တူတူပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ (အရေးကြီးတဲ့အချက်က) “အချိန်ကြာလာတာနဲ့ အလိုလို ပြောင်းလဲသွားတဲ့ အရာများ” နဲ့ “အသစ်ပေါ်လာပြီး သေချာစစ်ဆေးသင့်တဲ့ ပြောင်းလဲမှုများ” ပြားသတ် အားလုံး မတူကြပါဘူး။
ဒီလမ်းညွှန်စာမျက်နှာကတော့ ကြောက်မက်ရှုပ်ထွေးအောင်မလုပ်ဘဲ ကိုယ်ခန္ဓာ နားလည်ထိန်းချုပ်နိုင်စေချင်တဲ့ စင်္ကာပူအမျိုးသမီးတွေ အတွက် ရည်ရွယ်တာပါ – အသက်အဆင့်ကြား အချိန်အတွင်း ပုံမှန်ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဘာလဲ၊ နို့သားရဲ့ တင်းရင်းသိပ်သည်းမှုနဲ့ ထောက်ပံ့အားကို သက်ရောက်စေတဲ့အဖို့ ဘာတွေ အရေးကြီးလဲ၊ သင်က အမှန်တကယ် တိုးတက်ကူညီလို့ရမယ့် အချက်များ (အဆင့်မြင့်အဆီအမြှေး စိတ်အပန်းဖြေခြင်းနဲ့ အရေပြားကျန်းမာရေး) ဘာတွေလဲ၊ မပြန်နိုင်တာတွေ (ligament တွေ မထပ်တိုးလိုက်တော့နိုင်ဘူး) ဘာတွေလဲ၊ နောက်ပြီး စင်္ကာပူထဲမှာ စစ်ဆေးမှုနဲ့ ဆေးခန်းတက်လိုက်ရတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ဘယ်လို ကူးသန်းရမလဲဆိုတာတွေကို ထို့အပြင် ထိုးထွင်းရောင်းချတဲ့ အပါအဝင် စပ်ဈေးဆေးပစ္စည်းတွေထဲ မလွယ်လွယ်ကူကူ ကျရောက်သွားစေချင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။
—
နို့သားကျန်းမာရေးနဲ့ သက်ကြီးရင့်ရော်လာခြင်း – ဘာတွေ သဘာဝပါလဲ (ဘာတွေ မသဘာဝပါလဲ)
နို့သားပြောင်းလဲရခြင်းအကြောင်းရင်း – အရေပြား၊ ligament တွေ၊ အဆီနှင့် glandular အကြောအနှာ
နို့သားတွေဟာ အသားအဆီနဲ့သာဖွဲ့စည်းထားတာ မဟုတ်ပေမဲ့ ကြွက်သား (muscle) မဟုတ်ပါဘူး (ဒါကြောင့် နို့သားကို ကိုယ့်ကြိုးစားမှုနဲ့ တိုက်ရိုက် “tone” မလုပ်နိုင်ပါဘူး)၊ ဒါပေမဲ့ ၊ နို့သားတွေဟာ သင့်ရဲ့ ရင်ဘတ်အရိုးအပေါ်မှာ ထိုင်နေပြီး အောက်ပါတို့လို ဖြည့်စည်းတည်ဆောက်ထားသည့် အစိတ်အပိုင်းတွေ ပေါ်မှာ အရုပ်သတ်ပုံကို သက်ရောက်ခံရပါတယ် –
- အရေပြားနဲ့ အညှိအလျောင်းနိုင်စွမ်း (လည်ဝန်ရည် အားနဲ့ နောက်သို့ ပြန်ခါနိုင်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်)
- ချိတ်ဆက်အရည်အသွေး/ligament တွေ (နို့သားအတွင်း ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ Cooper’s ligaments အပါအဝင်)
- အဆီအကြောအနှာ (ကိုယ်အလေးချိန် တက်လှဲကျလှဲနဲ့ အတူ၊ သို့မဟုတ် မီနိုပိုဇ်ဝင်ချိန်နဲ့အတူ ပြောင်းလဲလေ့ရှိပါတယ်)
- Glandular အကြောအနှာ (ဟော်မုန်းလှုပ်ရှားမှု အလှည့်အပြောင်း၊ ကိုယ်ဝန်နှင့် နို့တိုက်စဉ်အလိုက် ချီးထွားကြဲလွယ်၊ စုနှုံးလွယ်)
အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ အလင်းစိုက် ဆွဲအားရဲ့ သဘာဝအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ဒီအရည်အသွေးတွေ ဖန်တီးကာ ခွဲဝေထားတဲ့ နည်းလမ်းတွေ ပြောင်းသွားပါသလို၊ ထို့ကြောင့် သင့်ရဲ့ ဘရာဆိုဒ် မပြောင်းဘဲနဲ့တောင်နို့သား အရုပ်သတ် ပိုပဲ ကွာခြားလာနိုင်ပါတယ် – တချို့နှစ်တွေထဲမှာ မြင့်တက်ထနိပ်ပြီး ပြည့်ဝနေသလို မြင်ရရင်၊ နောက်ထပ် တစ်ခုခု အချိန်အကြာကြီးမှာ ပိုပျော့နေပြီး ပိုအောက်ကျနေသလို ဖြစ်လာနိုင်သလိုပါပဲ။
“သင့်အတွက် သဘာဝ” ဆိုတာ ဘာအဓိပ္ပါယ်လဲ (ပုံမှန်အခြေခံအခြေအနေ နဲ့ အသစ်ပြောင်းလဲလာတဲ့ အရာ)
ဒီလို စဉ်းစားရင် အသုံးဝင်ပါတယ် – သင့်ပုံမှန်အခြေခံအခြေအနေက အခြားလူတွေရဲ့ ပုံမှန်ထက် ပိုအရေးကြီးတယ်။
ပုံမှန်ရောဂါမဟုတ်လောက်တဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေက –
- နို့သားတစုံတယောက် ပိုကြီးနေလို့ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ပေါင်းသင်းမညီမျှမှု သာမန်အနည်းငယ် (ကိုယ်ခန္ဓာအများစုက အနည်းငယ် မညီမညာကြတယ်)
- လစဉ်သွေးထွက်မီကာလ လမ်းကြောင်းနဲ့ အညီ နို့သားနာကျင်ခြင်း၊ ပုပ်ထွေးခြင်းတွေ
- အနှစ်အနှစ်ကြာလာတာနဲ့ အနည်းငယ်စီ ဖြည်းဖြည်းချင်း နို့သားတင်းရင်းမှု လျော့နည်းလာခြင်း
- ကြီးထွားရပ်တည်ကာလ၊ ကိုယ်ဝန်၊ ကိုယ်အလေးချိန် ပြောင်းလဲမှု အကြား ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အရေပြားဆီနာ အကြမ်းဖက်ကြောင်းတွေ (stretch marks)
- အရေပြားအနားအနား အထူးသဖြင့် နေရာရာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လို့ နေရောင်အဖြောင့် အရမ်းတွေ့ရတဲ့ ရင်ဘတ်ယားယံနေရာမှာ အရေပြား အရည်အလွှာ ပြောင်းလဲလာခြင်း
ဒါပေမဲ့ “ဖြည်းဖြည်းချင်း” လို့ ခေါ်တဲ့စကားပဲ ကိစ္စရင်းဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခုခု အသစ်ထိပ်တန်းပေါ်ပေါက်လာပြီး ဆုတ်မသွားတော့ဘူး၊ ပိုမိုဆိုးရွားလာနေပြန်ရင်တော့ “ကိုယ်တိုင် စောင့်ရှောက်နေတာ” ကနေ “ဒီကို သေချာစစ်ကြည့်ရအောင်” လို့ ပြောင်းသင့်တဲ့အချိန်ပါ။
အရေးပေါ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုံးသပ်စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်သင့်တဲ့ အချိန် (အနီသင်္ကေတ စာရင်း)
အောက်ပါ အချက်များ တစ်ခုခုကို သတိထားမိရင် “စောင့်ကြည့်လိုက်ရအောင်” (သို့) ဆေးပစ္စည်းနဲ့ သာမန်အဆင့်အကျိူးရအောင် လုပ်ခဲ့မယ်လို့ တော်တော်ကြာစောင့်မနေပါနဲ့ –
- အလုံးအသစ် ပေါက်ထွက်လာတာ သို့မဟုတ် ရှိပြီးသားအလုံးက အရွယ်အစား ပိုကြီးလာနေခြင်း
- အရေပြား မှိုက်ဝှေးပုံ သို့မဟုတ် လိမ့်ကျောသီးအရေပြားလို “လိမ်ညက်အသားအရေ” ပုံစံ
- နို့ခွဲ ကွန်ပျပ် အသစ်ចូលအနက်ဖြစ်ခြင်း (နို့ခွဲကို ထိပ်အတွင်းဘက်သို့ ဆွဲသွင်းယူလိုက်သလို ဖြစ်လာခြင်း)
- အလိုအလျောက် နို့ခွဲနက်ရည်ထွက်ခြင်း – အထူးသဖြင့် သွေးပုံရိပ်နက်ရည် သို့မဟုတ် တိမ်မြူရှင်းလင်းပြီး နို့တိုက်နေမှုနဲ့ မဆိုင်ပဲ ဖြစ်လာတတ်သလို ဖြစ်နေလျှင်
- နို့သားတစ်ကျိတ်ချင်း စူးရှနာကျင်မှု (နေရာတစ်နေရာမှာ အမြဲနာနေတာ၊ မပျောက်နေတာ)
- နီခြင်း၊စပ်ခြင်း၊ ဖောင်းပွခြင်း – အထူးသဖြင့် ကိုယ်လက် ပူနွေးသလို ခံစားရ ၊ ဖျားနာနေသလိုလည်း ဖြစ်လာတတ်ရင်
- နို့သား ဒိုက်ခွင်အောက်မှာ ဖြစ်လာတဲ့ အစုအဖွဲ့အချက်အလက်တွေ (mass) ကို စောင့်ကြည့်တာနဲ့ မပျောက်သွားဘဲ များလာနေခြင်း
နို့သားပြောင်းလဲမှုတွေဟာ အများကြီးက သာမန်ရောဂါ (သေတ္တာရောဂါ၊ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု၊ သဏ္ဍာန်ဗိုင်းရပ်စ်/ဘက်တီးရီးယားကူးစက်ရောဂါ၊ fibroadenoma စသဖြင့်) ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ ပြဿနာကတော့ သေချာစစ်ဆေးလို့ မရရင် ခန့်မှန်းမှုနဲ့ အားထားမိသွားလွယ်တာပါ။
—
နို့သားအရုပ်သိမ်းသိပ်သည်းမှုနဲ့ ptosis ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲ (ရုပ်သေချာမှုများအပါအဝင်)
အရေပြား အညှိအလျောင်းနဲ့ collagen – ဆန့်ပြီး ပြန်လှည့်နိုင်စွမ်း ဘာလို့ အရေးကြီးလဲ
လူတွေ “နို့သားတင်းရင်းမှု” လို့ ပြောခါစဉ်က အများကြီးမှာ တစ်ခုတည်းသော “မာကျောမှု ခလုတ်” ကို မအာရုံစိုက်ဘဲ အရေပြား အညှိအလျောင်းစွမ်းရည် နဲ့ အကြောအနှာ ပြန့်နှံ့နေသည့်ပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေကို သတိထားမိနေတာပါ။
Collagen က အရေပြားကို ရင်ဆိုင်နေလာစေတဲ့ အဓိက ဖွဲ့စည်းပစ္စည်းတွေထဲက တစ်ခုပါ။ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ collagen ထုတ်လုပ်ပုံ၊ စီမံဖွဲ့စည်းပုံတွေ ပြောင်းလဲလာလေ့ရှိပြီး အရေပြား သာမန်ထက် ပိုပါးလာနိုင်သလို အညှိအလျောင်း ကွက်လပ်နေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် နေရောင်ရယ် (စင်္ကာပူရဲ့ နေရောင်အားနည်း မဟုတ်လှ) ကြောင့် ရင်ဘတ်အရေပြားမတော်မတဆ sunscreen မလိမ်းထားတဲ့ အလယ် V ပိုင်းနားတွေက နေရောင်ကြောင့် အသက်ကြီးရောဂါ လက္ခဏာတွေ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ပေါ်လာစေတတ်ပါတယ်။
အရေပြား အရည်အသွေးကို (လားရာကျလောက်အောင်) ကူညီပေးနိုင်တာတွေက –
- အမြဲတမ်း နေရောင်ကာဆေး ထိန်းသိမ်းမှု ကို ရင်ဘတ်ပိုင်းအထိ လုပ်ပေးခြင်း (အထူးသဖြင့် “V” အရပ်ကို ထည့်သွင်းပြုလုပ်ပါ)
- လုံလောက်တဲ့ အသားအရိုးအတွက် အာဟာရ ပရိုတီန်း လက်ခံစားသုံးခြင်း (အရည်အသွေး ဖွဲ့စည်းပစ္စည်းတွေ တည်ဆောက်ဖို့ amino acid တွေ လိုအပ်ပါတယ်)
- ဆေးလိပ်သောက်သုံးတာ မလုပ်ခြင်း (ဆေးလိပ်မွန်က အရေပြား အသက်ကြီးခြင်းကို အနည်းငယ်မဟုတ်အောင် မြန်ဆန်စေပါတယ်)
- အောက်နို့သားနား လေထဲစိုချိန် မြင့်မားတဲ့ အခြေအနေမှာ အရေပြား အကြမ်းဖက်မှု၊ အနှေးအနှေးပွတ်ဆွဲမှုတွေ လျော့နည်းအောင် ထိန်းချုပ်ခြင်း
အလွန်ပြီးလွဲမှုနဲ့ မကူညီဘူးတဲ့ အရာတွေ (မည်သည့် စျေးကွက်ဆိုင်ရာ Claim တွေ မဆိုထားပေမဲ့) ကတော့ –
- ကရိမ် သို့မဟုတ် ဆေးတော်ရည် တချို့က “ligament တွေကို မူလနေရာအတိုင်း ပြန်ချည်မိုက်ပေးနိုင်တယ်” လို့ ပြောထားသမျှကဲ့သို့ အာမခံချက်တွေပါဝင်တဲ့ ပစ္စည်းများ။
Cooper’s ligaments နဲ့ ချိတ်ဆက် အရည်အသွေး – အရင်းအမြစ် ကို ထပ်လဲပြီးသာ ထူမပေးနိုင်ဘူး
Cooper’s ligaments တွေက နို့သားအတွင်း ပံ့ပိုးတည်ဆောက်မှု ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။ အချိန်ကြာလာလို့ connective tissue တွေ တဖြည်းဖြည်း ဆန့်ကျင့်နှောင့်ယှက်သွားတာကို အပင်အများ oral supplement တစ်မျိုးနဲ့ သက်သက်လှည့်ပြန်ပိုင်းခြားပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ဖို့ မကောင်းနိုင်ပါဘူး။
ဒီနေရာမှာပဲ နို့သားမြှင့်တင်ပြီး အလှတင်းရင်းစေတယ်လို့ ဆိုကာ ရောင်းချတဲ့ စျေးကွက်နယ်ပယ်အများစုက နှောင့်ယွန်းလာတတ်ပါတယ် – *support, elasticity, firmness* လို စကားလုံးတွေကို သုံးပြီး အသိပညာလိုများစေမဲ့ သဘောထားနဲ့စာရင်းပေးတတ်ပေမဲ့၊ လက်တွေ့မှာတော့ နို့သားနေရာ တည်နေရာကို ထိန်းသိမ်းပေးရတဲ့ အနာတစ်ခုပေါ်ကို လက်တွေ့ သက်ရောက်မှုတွေ ငွေထုတ်ပြ မသက်သေမှု မပေးနိုင်ကြပါဘူး။
အဲဒီအရာက လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘာကို သဘောပေးရမလဲ?
- နို့သားကို အပြင်ဘက်ကနေ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တယ် (ဘရာ အင်္ဂျင်နီယာရေး ပိုကောင်းခြင်းနဲ့။)
- အရေပြားရဲ့ ကြည့်သလိုမူ များနဲ့ အထိပ်အပြီး ခံစားရတဲ့ အလှအပကို တိုးတက်ကူညီပေးနိုင်တယ် (အရည်အလွှာ ပြန်ဖြည့်ခြင်း၊ အာရုံခံ ကာကွယ်မှု၊ နေရောင်ကာဆေးဖြင့်။)
- နို့သားပတ်ဝန်းကျင် ကြွက်သားတွေကို တင်းကျပ်သန်စွမ်းအောင် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်တယ် (ကိုယ်ထောင်ထားပုံနဲ့ အပေါက်အခွာ အဆင့်မြှင့်ခြင်းအတွက်)
- ဒါပေမဲ့ ligament တွေရဲ့ မဇ္ဈိမကွာဟမှုကို မူလအတိုင်း mechanically ပြန်အစားထိုးပေးမယ့် ဆေးပြားတစ်လုံးကိုတော့ မမျှော်လင့်သင့်ပါဘူး။
အဆီနဲ့ gland ကြောင့် ဘာလို့ ဆိုဒ်တူနေလည်း အရုပ်သတ် မတူနေချင်ရသလဲ
လူနှစ်ယောက်ဟာ နို့သားဆိုဒ် ကပ်တူနေလည်း နို့သား အရုပ်သတ်က အလွန်ကွာသလို ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်၊ အထူးသဖြင့် –
- အဆီ နေရာချထားပုံက လူတိုင်းမှာ မတူကြပါဘူး။
- Glandular အရည်အလွှာလည်း အသက်အရွယ်နဲ့ ဟော်မုန်း အလှည့်အပြောင်းတွေနဲ့အတူ ကွဲပြားနေပါတယ်။
- အရေပြားနဲ့ ချိတ်ဆက်အရည်အသွေးတွေက မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ တစ်သက်တာ အတွေ့အကြုံတွေ (ကိုယ်ဝန်ဖွားဖြားခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် တက်လှဲကျလှဲခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း) ပေါ်မူတည်ပြီး လုံးဝမတူဘူးလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။
ဒီအရာကြောင့်ပဲ အွန်လိုင်းထဲမှာ မြင်ရတဲ့ “မည်သို့ မပြောင်းလဲမီ/ပြောင်းလဲပြီး” ပုံရိပ်တွေ အလွန်လိမ်လည်တတ်ပါတယ်။ ကိုယ်ထောင်ထားပုံ၊ ဖိုက်တင်နဲ့ နိုက်လင်းတင်၊ လစဉ်သွေးထွက်မီအချိန်၊ ကိုယ်အလေးချိန် ပြောင်းလဲမှု၊ ဘရာ အမျိုးအစား စတာတွေနဲ့ပဲ နို့သားရဲ့ မြင်ကွင်းပုံစံ ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး တစ်ကဇာတစ်မေတွက် Tissue အပြောင်းအလဲ မလိုအပ်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Ptosis ဟာ အချက်အလက်အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်လာတတ်တယ် – လေ့လာမှုတွေ ဘာပြောထားလဲ (နာမည်ကျော် မှားယွင်းနားလည်မှုတွေ ဘာလဲ)
垂နေခြင်း (ptosis) ကို တစ်ခုထဲအရင်းအမြစ်မှာပဲ အပြစ်တင်လေ့ရှိပါတယ် – အတိုင်းမဟုတ်မယ်ဆိုရင် ဘရာ သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းပဲ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ် – ဒါပေမဲ့ လေ့လာမှုတွေကတော့ အချက်အလက်အမျိုးမျိုး ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပြနေပါတယ်။
နို့သား ptosis အကြောင်း လေ့လာတဲ့ သုတေသနတစ်ခုက အသက်ကြီးလာခြင်း၊ BMI မြင့်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဖွားဖူးချိန်အရေအတွက် တိုးလာခြင်းနဲ့ ဆေးလိပ် သောက်ပြီးခဲ့ပြီ သမိုင်း တို့နဲ့ ဆက်စပ်မှုတွေကို တွေ့ဖူးပါတယ်။ အသုံးဝင်တဲ့ message က တစ်ခုချင်းစီကို အလွန်အကျွံ စိတ်ထဲမထားဖို့ပါ – နို့သားပြောင်းလဲမှုတွေဟာ များသောအားဖြင့် တစ်သက်တာ ပြီးမြောက်သွားခဲ့တဲ့ ဘဝလမ်းကြောင်း အနှစ်ချုပ်တစ်ခုပါ၊ “အမှားတစ်ခု” ကြောင့် ဖြစ်လာတာမဟုတ်ပါဘူး။
လျော့ချသင့်တဲ့ လူသိများ ရုပ်သေချာတွေ –
- “ဘရာတွေက နို့သား垂သွားစေတယ်” – သက်သေပြနေတဲ့ အကြောင်းအရာတွေက ဒီအကြောင်းအရာကို ရိုးရိုးရိုး ရိုးရှင်းတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုအဖြစ် မထောက်ပံ့ပါဘူး။
- “ရင်ဘတ် လေ့ကျင့်ဆီတွေက နို့သားကို မြှင့်တင်ပေးတယ်” – လေ့ကျင့်ခန်းတွေက ရင်ဘတ်ဆိုင်ရာ ကြွက်သားတွေကို တင်းကျပ်သန်စွမ်းလုပ်ပေးလို့ ကိုယ်ထောင်ထားပုံနဲ့ ရင်ဘတ်နယ်ပယ်ကြည့်ရတာ တိုးတက်စေမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပေမဲ့၊ နို့သား tissue ကို တိုက်ရိုက် “lift” လုပ်ပေးမယ်လို့ မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။
- “ကရိမ်တွေက နို့သားကို တင်းရင်းစေတယ်” – အရေပြားစိုစွတ်မှု ပြန်ဖြည့်ပေးတဲ့ မော်စ်ချာရိုင်ဇာတွေက အရေပြားချွေးထွေးခြင်းနဲ့ အာရုံခံချို့ယွင်းမှု အနည်းငယ်လောက်သာ လျော့နည်းစေမယ်လို့ မျှော်လင့်ရတယ်၊ ဆန့်ကျင်သွားခဲ့တဲ့ ligaments တွေကို ပြန်တည်ဆောက်ပေးမယ် မဟုတ်ပါဘူး။
နို့သားရဲ့ သဘာဝဗီဇ အဖြစ်အပျက်ကို ကိုယ်ကို ရိုက်နှက်ပြီး အပြစ်တင်နေမိခဲ့ရင် ဒီနေရာကနေ ရပ်လိုက်လို့ ရပါတယ်။
—
အသက်အဆင့်အလိုက် ထောက်ပံ့ပေးမှုနဲ့ အားလျော့ကင်းရှင်းမှု – ဘရာ၊ ကိုယ်ထောင်ထားပုံ၊ ကြွက်သားအား၊ ဘယ်ချိန်မှာ အကူအညီ လိုအပ်လဲ
အသက်အဆင့်အလိုက် နို့သားပြောင်းလဲမှု – လက်တွေ့လက်ခံဖော်ပြချက် (စိုးရိမ်စိတ် မဖြစ်စေဘဲ)
အသက် ၂၀ ကျော်:
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုက ပိုမိုတည်ကြည်လာချိန်ပေမဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ကတော့ လေ့ကျင့်ခန်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပြောင်းလဲမှု၊ ဟော်မုန်းသက်ရောက်မှု (contraception) တွေနဲ့အတူ သိသာသလို ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ ဒီအသက်အကြာမှာပဲ နောက်ပိုင်းအတွက် အကျိုးကျေးဇူးရအောင် အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေ စတင်တည်ဆောက်ဖို့ အချိန်ကောင်းပါ – အထိခိုက်အကျိုးသက်ရောက်မှု များတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေအတွက် sports bra ကောင်းကောင်း ဝတ်ပြီး၊ ရင်ဘတ်အရေပြားအတွက် နေရောင်ကာဆေး အခြေခံအလေ့အကျင့်လည်း တည်ဆောက်ထားပါ။
အသက် ၃၀ ကျော်:
ကိုယ်ဝန်ပေါက်ခြင်း၊ နို့တိုက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် တက်လဲကျလဲမှုတွေက နို့သားကျမ်းကို ပြောင်းလဲသွားစေတဲ့ အဓိကအချက်အလက်တွေဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ နို့သားအကြည်အမြင်၊ အရည်အလွှာသိပ်သည်းနှစ်လောက်တွေဟာ အရွယ်အစားနဲ့ သိပ်သည်းမှု အလွန်လှည့်ကွေ့ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန် မရှိသည့်အခါတွင်တောင် မိန်းကလေးတချို့ဟာ ဒီအသက်အကြာမှာပဲ နို့သားတင်းရင်းမှုနဲ့ အရေပြားတည်နေရာအရည်အသွေးလေးတွေ အနည်းငယ်စီ ပြောင်းလဲလာနေတာ သတိထားမိလေ့ ရှိပါတယ်။
အသက် ၄၀ ကျော်:
Perimenopause ဝင်လာချိန်က နို့သားသိပ်သည်းအနေအထားနဲ့ နာကျင်မှု pattern တွေ ပြောင်းသွားနိုင်တဲ့ ကာလဖြစ်ပါတယ်။ အရေပြား သာမန်ထက် ပိုပါးလာနိုင်ပြီး အောက်နို့သား နားမှာ ဖြစ်စေသည့် ပွတ်တိုက်နာမှု (chafing) အနားဖြတ်နာရာတွေက ရှိခဲ့ဖူးသည့်အခါ ထိန်းသိမ်းလေနေရာက ပိုကြာစေတတ်ပါတယ်။
အသက် ၅၀–၆၀ ကျော်:
မီနိုပိုဇ်နောက်ပိုင်းကာလမှာ မိန်းကလေးများအနေနဲ့ နို့သား အရွယ်အစား လျော့နည်းတတ်ခြင်း နဲ့ Tissue ပိုပျော့သွားခြင်းများ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ထောက်ပံ့ရေးလိုအပ်ချက်တွေ ပြောင်းလဲနိုင်သလို၊ အနားကျယ်တဲ့ ဘရာခါးပတ်တွေ၊ ပိုနူးညံ့တဲ့ Cup ပစ္စည်းတွေ၊ သို့မဟုတ် အသက် ၃၀ လောက်မိန့်က လိုသလို မသင့်လျော်တော့တဲ့ ဘရာပုံစံ အစားထိုး နိုင်းနင်းပြောင်းလဲစရာ လိုလာနိုင်ပါတယ်။
ဒီအသက်အဆင့်တိုင်းဟာ “ပိုကောင်း/ပိုဆိုး” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ မဖြတ်တောက်သင့်ပါဘူး – မတူညီတဲ့ Engineering ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းပေးရခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘရာဖြေရှင်းနည်း အမြဲမကောင်းလို့ ပြဿနာဖြစ်နေလား (ဘရာကို ဦးစားနဲ့ ပြင်ဆင်ရမည့်အချက်များ)
အောက်ပါ လက္ခဏာတွေရှိနေတတ်လျှင် –
- ပခုံးပေါ်မှာ ဘရာလှမ်းကြိုးအနက် သက်ရာကျစ်သိုင်းနေခြင်း (grooving)
- လည်ပင်း/ပခုံး/ကျောနာခြင်း
- underwire က အရေပြားထဲ ပိုက်နဲ့ ပိုက်နက် ညစ်ညမ်းနေခြင်း
- ဘရာခါးပတ် (band) က ကျောနောက်ဘက်မှာ မြင့်သွားနေခြင်း
- Cup က အပေါက်အနေနဲ့ ပိုကျယ်နေခြင်း သို့မဟုတ် overflow ဖြစ်နေခြင်း
- အောက်နို့သားရာ က အဖုဒိမ်းအဖောင်းအမြွေးနဲ့ အရေပြားရမ်းပွခြင်းတွေ ဖြစ်ပြီး ဘရာ အချို့နဲ့ ပိုဆိုးသွားနေခြင်း
…ဆိုရင် ဘရာကို ညာစဖြေရှင်းလို့ ဦးစွာ ပြန်အကဲဖြတ်သင့်ပါတယ်။
အသုံးဝင်တဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခုက – အဓိက အလုပ်အကိုင် ကို ဘရာခါးပတ်က ယူသင့်တယ်၊ လှမ်းကြိုးတွေ မယူသင့်ပါဘူး။ လှမ်းကြိုးတွေက အလေးချိန် အဓိကကို ရှိရင် ပခုံးကို နက်ကျစ်သိုင်းသလို ဖြစ်ပြီး မှန်ကန်တဲ့ ကောင်ကိုင်မနေပဲ ခေါင်းကိုနာ၊ ပခုံး၊ လည်ပင်း သက်ရာနာကျင်မှုတွေနဲ့ “အိမ်ရောက်တာနဲ့ ဒီဘရာကို ချေဖျက်ချင်တယ်” ဆိုရတဲ့ အနှောင့်အယှက်ပေးသလို ဖြစ်စေပါတယ်။
ယနေ့တစ်ရက်တည်း စမ်းသပ်ကြည့်နိုင်မယ့် ပြင်ဆင်နည်းလမ်းလေးတွေ –
- ဘရာခါးပတ် ကို ဦးစွာ ညှိ – ကျောနောက်ဘက်မှာ မမြင့်မကျနဲ့ အနည်းငယ်ကျစ်လစ်/တိုးတက်စွာ ပတ်ထားပါ။
- gore (ဘရာအလယ်မှ ရင်ဘတ်ကြားအပိုင်း) ကို စစ်ကြည့်ပါ – ဘရာပုံစံအချို့မှာ (plunge style များ မသက်ဆိုင်) ရင်ဘတ်ပေါ်မှာ အနည်းငယ်တော့ ရှပ်ထိအောင် ထိုင်နေသင့်ပါတယ်။
- Cup က အထက်အနား ပိုကျဲနေလို့ အရေပြားကို ဖြတ်လှီးသလို ဖြစ်နေသလား၊ သို့မဟုတ် overflow ဖြစ်နေလား စစ်ကြည့်ပြီး cup ဆိုဒ် သို့မဟုတ် cup ပုံစံ ပြောင်းပေးပါ၊ လှမ်းကြိုး အရှည်ကိုပဲ သာမန်ပြင်ဆင်နေတာနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။
- စင်္ကာပူစိုစွတ်ပူနွေး လေထုအတွက် – ချောမွေ့ပြီး လေဝင်လေထွက် ကောင်းမယ့် ပစ္စည်းတွေ ရွေးချယ်ပါ၊ ချွေးနဲ့ အရေပြား ပွတ်တိုက်မှုကို လျော့နည်းစေဖို့ပါ။
အခွင့်အလမ်း ရှိရင် ဘရာနိုင်ငံခြားကျွေးပေးတဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဆိုင်တစ်ခုမှာ သွားပြီး တိုင်းတာပေးဖို့ လည်း ကြိုးစားပါ – ကိုယ်ဝန်နောက်ပိုင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ကြီးလာ/ကျနေတာတွေ၊ မီနိုပိုဇ်နောက်ပိုင်းတွေ မှာ အထူးသဖြင့် အကြံပြုပါတယ်။
လုပ်ငန်းအမျိုးအစားနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ ထောက်ပံ့ပေးမှု – နေ့စဉ်ဝတ်ဘရာနဲ့ sports bra ကြား ကွာခြားချက်
ထောက်ပံ့ရေး တိုင်းတာချက်ဟာ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ လှုပ်ရှားမှုနဲ့ ဆက်စပ်ပါတယ်။ စာရုံးတင်နေတဲ့ desk job အတွက် အဆင်ပြေတဲ့ နေ့စဉ်ဘရာတစ်ခုဟာ လိုက်ပြေးနေရတဲ့ အားကစားအတွက် မလုံလောက်နိုင်ပါဘူး။
- အနိမ့် ထိခိုက်လှုပ်ရှားမှု (ယူဂါ၊ လမ်းလျှောက်) – ပိုပိုပင်ပန်းချင်မယ့် အထောက်အကူ မလိုအပ်ပါဘူး၊ အဆင်ပြေမှုနဲ့ ချွေးထွက် လိုက်လျောမှုကို ဦးစားပေးရပါမယ်။
- အမြင့် ထိခိုက်လှုပ်ရှားမှု (ပြေးခြင်း၊ HIIT) – bounce လျော့နည်းဖို့ ထူးချွန်စွာ ဒီဇိုင်းထားတဲ့ ဘရာတွေကို ရှာပါ (encapsulation နဲ့ သို့မဟုတ် compression ပေါင်းစပ်ပုံဖြင့်)၊ ခါးပတ် သိုင်းလာခြင်းနဲ့ လှမ်းကြိုး ခိုင်မာမှုကို သေချာစစ်ဆေးပါ။
- ပူနွေးလေထု – ချွေးစုပ်ရေ ခြောက်လွယ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေက သင် ထင်ထားခဲ့သလောက်ထက် ပိုအရေးကြီးပါတယ်၊ ချွေး + ပွတ်တိုက်မှု က အရေပြားနာကျင်မှုအတွက် မစိမ်းလက်တဲ့ ပုံဖော်ချက်ပါ။
နို့သားအရွယ်အစား ကြီးမားတဲ့ မိန်းကလေးတွေ အတွက်တော့ sports bra ကောင်းတစ်ချောင်း ဝယ်သုံးဖို့ သက်သာဖြစ်စေမယ့် အဓိက အချက်ရင်းက အလှအပမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်လက်ပန်းပဲ တင်းအောင်၊ strain နာကျင်မှုတွေ လျော့နည်းအောင် ပေးပို့မှုပါ။
ကိုယ်ထောင်ထားပုံနဲ့ အထက်ကျောကြွက်သား အားကစား – ဘာတွေ တိုးတက်ကူညီပေးလဲ (ဘာတွေ မပြောင်းလဲနိုင်ဘူး)
ကိုယ်ထားပုံ (posture) ကို လူအများက လိုက်နာတန်ဖိုး နည်းလို့ သုံးတတ်ကြပေမဲ့ ဒါက အားနည်းနေတဲ့အရာတစ်ခုပါ။ ပခုံးတွေ ရှေ့ဘက်ကို လုံးဝကေ့သွားတဲ့ အခါ နို့သားရဲ့ အထိုင်အနေအထားကို တယ်လီဖုန်းအားဖြစ်ပေါ်စေပါတယ် – ရင်ဘတ်ကို အထက်သို့မဟုတ် အရှေ့သို့ မဆန်တက်နိုင်တော့ဘဲ အောက်သို့ ပိုဆင်းသလို ပိုမြင်ရလာပါတယ်။
အောက်ပါတို့ကို မကြာခဏ လေ့ကျင့်ပေးရင် အလွန်အကျွံ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ် –
- အထက်ကျော ကြွက်သား (rows, reverse fly variation လေ့ကျင့်ခန်းများ)
- core stability (ဝမ်းဗိုက်အလယ်ပိုင်း ထိန်းသိမ်းအား)
- pec ကြွက်သားများကို ဖြန့်လွှတ်ပေးတတ်တဲ့ သက်သာချင်စိတ်ဖြင့် ဆန့်ကျင်လေ့ကျင့်ခန်းများနဲ့ အကြောင်းရင်းဖြစ်တဲ့ thoracic mobility လေ့ကျင့်ခန်းများ
ဒီလေ့ကျင့်ခန်းတွေက နို့သား tissue ကိုတုိက်ရိုက် မပြောင်းလဲပေးနိုင်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ –
- အဝတ်အစား ဝတ်လံပွင့်သလို မမြင်ရအောင် ပိုအဆင်ပြေစေတယ်
- လည်ပင်း/ပခုံး strain ကို လျော့နည်းစေတယ်
- သင့်ရဲ့ ကိုယ်ထောင်ထားပုံ ပိုမိုညီမျှလာတဲ့အတွက် ဘရာထဲနဲ့ လည်း နို့သား ပိုကောင်းသလို ထောက်ပံ့ခံရသလို မြင်ရစေတယ်
အလွယ်တကူ ထင်နိုင်အောင် ပြောရရင် – ဒီဟာက “နို့သားမြှင့်တင်ခြင်း” မဟုတ်ဘဲ “အထောက်အကူ scaffolding ပိုကောင်းအောင်” လုပ်ပေးခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နို့သားအလေးချိန်များလွန်းတဲ့အခါ ကျော၊ ပခုံး၊ လည်ပင်းနာကျင်မှု အဖြစ် ကျန်းမာရေးပြဿနာ ဖြစ်လာတတ်ခြင်း
အမှန်တရားကို ပြောရရင် – နို့သားအရွယ်အစားကြီးပြီး အလေးချိန်များလွန်းခြင်းဟာ ကိုယ်လက်အနည်းငယ် မဟုတ်တဲ့ ပင်ပန်းအဆင့်ခွဲ ဖြစ်စေပါတယ်။
macromastia (နို့သားအရွယ်အစား အလွန်ကြီးမားခြင်း) အကြောင်း သုတေသနတွေက နာကျင်မှုနဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်မှု ချွေတာမှုတွေဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း၊ ရွေးချယ်သင့်တဲ့ လူနာတွေမှာ နို့သားလျှော့ချမှု ခွဲစိတ်ကုသမှုက လက္ခဏာတွေ လျော့နည်းစေတယ်လို့ systematic review/meta-analysis အသက်မဲ့အရ သက်သေပြထားပါတယ်။
ခွဲစိတ်ကုသမှုဆီ လက်နက်ချလိုက်ဖို့ မလိုအပ်သလို ငြီငြီနာနာ ခံစားနေရမလဲလို့လည်း မလိုအပ်ပါဘူး။
အရင်ဆုံး တစ်ခုချင်းစီ စမ်းသပ်ကြည့်ပါ –
- ဘရာကို မှန်ကန်စွာ လည်ပတ်ဝတ်ဆင်နိုင်အောင် တိုင်းတာမှန်ကန်အောင် ပြန်လုပ်ပေးခြင်း (လှမ်းကြိုးကျယ်နေခြင်းကသာ အဖြေမဟုတ်ပါဘူး၊ ခါးပတ်ထောက်ပံ့မှုက အဓိကပါ)
- ကြွက်သားအားကစားနဲ့ physiotherapy လမ်းညွှန်ထားသော လေ့ကျင့်ရေးများ
- မကြာခဏ ထပ်တက်ဖြစ်လာသော အရေပြားအဖုဒိမ်းအစဉ်ရောဂါတွေ တရားဝင်ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်အောင် အရေပြားစောင့်ရှောက်ရေး
- ကိုယ်အလေးချိန် တက်လဲကျလဲမှုတွေ တိုးတက်စေဖို့ အလေးချိန် တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း (weight cycling သက်ရောက်မှု ရှိရင်)
လက္ခဏာတွေ ဆက်လက် အားနည်းနေရင် GP ဆရာဝန်နဲ့ စတင်ညှိနှိုင်းပြီး လိုအပ်ရင် ထပ်မံ ရည်ညွှန်းချက်တွေ ရရှိနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ပါ။
အမြန်နှုန်း ပြောပြချက် – အရုပ်သတ် ပုံသဏ္ဍာန်၊ ထောက်ပံ့ရေးနဲ့ အရေပြား အဆင်ပြေမှုအတွက် ဘာတွေ အများဆုံး အကျိုးရှိလဲ
အွန်လိုင်းမှာတွေ့ရတဲ့ “နို့သားတင်းရင်းခြင်း” အကြံပြုချက်တွေက မြင်ကွင်းပုံသတ်/အလှအပ၊ အဆင်ပြေမှု နဲ့ ကျန်းမာရေး အထိ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို တစ်ဖက်တလမ်း အလုံးစုံ ပေါင်းထည့်ပြီး ရောထွေးစေတတ်ပါတယ်။ ဒီဇယားလေးကတော့ အကူအညီ အမျိုးအစား တစ်ခုချင်းစီ ဘာတွေလောက် လက်တွေ့အကျိုးရှိနိုင်လဲ ဆိုတာ ပိုရှင်းလင်းအောင် သရုပ်ဖော်ပေးထားပါတယ်။
| ရွေးချယ်စရာ | လက်တွေ့ ကူညီပေးနိုင်သောအရာ | ဘယ်သူတွေ အတွက် အကောင်းဆုံးလဲ | မှတ်ချက် / သတိပြုရမည့်အချက်များ |
|---|---|---|---|
| ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘရာတိုင်းတာဝတ်ဆင်ခြင်း + မှန်ကန်သော ဘရာပုံစံ | အဆင်ပြေမှု၊ bounce လျော့နည်းခြင်း၊ လှမ်းကြိုးနက်ကျစ်သိုင်းမှု လျော့နည်းခြင်း၊ အဝတ်အစားအောက်က ပုံသဏ္ဍာန် ကောင်းမွန်ခြင်း | အများစု လူတွေ၊ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန်နောက်ပိုင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပြောင်းလဲမှုနောက်ပိုင်း သို့မဟုတ် မီနိုပိုဇ်နောက်ပိုင်း | ခါးပတ်ထောက်ပံ့မှုကို ဦးစားပေးပါ၊ စင်္ကာပူ စိုစွတ်လေထုအတွက် လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ရွေးချယ်ပါ |
| ကြွက်သားအားကစား (အထက်ကျော၊ core) + ကိုယ်ထောင်ထားပုံ အလေ့အကျင့် | ကိုယ်ထောင်ထားပုံတိုးတက်စေခြင်း၊ လည်ပင်း/ပခုံး strain လျော့နည်းစေခြင်း၊ အဝတ်အစားဝတ်သားတဲ့အခါ “held up” ပိုကောင်းစေခြင်း | desk work လုပ်ရသူတွေ၊ ပခုံးရှေ့နားကွေးနေမိသူတွေ | နို့သား tissue ကို တိုက်ရိုက် မမြှင့်တင်ပေးနိုင်ဘူး၊ အားကစား အကြမ်းမလောက်ဖဲပေမဲ့ အခြေအနေ တည်ငြိမ်ဖို့ ထပ်ထပ် လုပ်ပေးရင်းက ပိုအရေးကြီးတယ် |
| အလေးချိန် တည်ငြိမ်မှု + ဆေးလိပ်မှ ဝေးကွာခြင်း | အရေပြား အသက်ကြီးခြင်း အလွန်မမြန်စေအောင် ကူညီခြင်း၊ ဆန့်ကျင်ဆန့်ကျင် ချိတ်ဆက်ချဲ့ထွင်ခြင်း/ကျုံ့တွဲခြင်းအတွဲတွေ လျော့နည်းစေခြင်း | အလေးချိန် တက်လဲကျလဲနေဖူးသူတွေ သို့မဟုတ် ဆေးလိပ် သောက်သူတွေ | သုတေသနအရ ဆေးလိပ် သောက်သုံးမှုက အရေပြား အသက်ကြီးခြင်းနဲ့ ptosis ပိုဆိုးလာခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ် |
| စိုစွတ်ပူနွေး လေထုအတွက် လိုက်လျောတဲ့ အရေပြားအRoutine (သန့်စင်၊ ခြောက်၊ barrier) | အောက်နို့သား အဖုဒိမ်းဖြစ်ခြင်း (intertrigo) လျော့နည်းစေခြင်း၊ ပွတ်တိုက်နာကျင်မှု လျော့နည်းစေခြင်း၊ နေ့စဉ်အဆင်ပြေမှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေခြင်း | ချွေးနဲ့ သေးညှာနာခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြားအရောင်ပြောင်းခြင်းတွေ ဖြစ်နေလူတိုင်း | မကြာခဏ ထပ်ဖြစ်တဲ့ အဖုဒိမ်းတွေ သို့မဟုတ် နာကျင်မောပန်းစေတဲ့ အဖုဒိမ်းတွေကို ဆရာဝန်နဲ့ ပြသရပါမယ်၊ လိုအပ်ရင် antifungal ကုသမှုကိုလည်း စဉ်းစားပါ |
| အရေပြားအတွက် အာဟာရပံ့ပိုးတဲ့ ဆေးထိုး/ဆေးယော (ဥပမာ – collagen + vitamin C) | အချို့လူတွေမှာ အရေပြားစိုစွတ်မှု/အညှိအလျောင်းစွမ်းရည်ကို တိတ်တဆိတ် သန့်ရှင်းစိုစွတ်အောင် ကူညီပေးနိုင်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် နေ့စဉ် ပရိုတီန်း လုံလောက်မှုမရှိသူတွေအတွက် | အသားအရိုးအတွက် ပရိုတီန်း လက်ခံစားသုံးမှု နည်းပါးခြင်း သို့မဟုတ် အစာစားပုံ အတတ်အကျွမ်း မတည်ငြိမ်သူတွေ | ဘယ်ဆေးထိုး/ဆေးယောမျိုးမဆို နို့သားကို “lift” လုပ်ပေးနိုင်မယ်လို့ မမျှော်လင့်သင့်ပါဘူး၊ အလွန်အကျွံ စွမ်းအားမြင့် စပ်ဆေးတွေ မသောက်သင့်သလို အခြားဆေးဝါးတွေနဲ့ ရောနှောမှုလည်း စစ်ဆေးသင့်ပါတယ် |
ဒီဇယားကို ဘယ်လိုဖတ်ရမလဲ – နေ့နေရဲ့ အကောင်းဆုံး နေ့ရက်သွားလာမှုအတွက် အမြင့်ဆုံး အကျိုးသက်ရောက်မယ့် အရာတွေက support engineering (ဘရာ) + friction control (အရေပြားစောင့်ရှောက်ရေး) + posture/strength လို့ ခွဲလို့ရပါတယ်။ ဆေးထိုး/ဆေးယောတွေက အများဆုံး အနည်းငယ် အသုံးဝင်နိုင်တဲ့ အဆင့်မှာပဲ ရပ်တန့်နေတတ်ပါတယ် – အထူးသဖြင့် အာဟာရအကွာအဝေးတွေ ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်ရင်အသုံးဝင်ပါတယ်။
—
စင်္ကာပူ ရာသီဥတုအတွက် အရေပြားထိန်းသိမ်းရေး + လက်တွေ့ကျ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အာဟာရနဲ့ ဆေးယောပံ့ပိုးမှု (အကြားဆုံး စျေးကွက် ကြော်ငြာ မပါဘဲ)
ဘာလို့ စိုစွတ်ပူနွေးရာသီဥတုက ပွတ်တိုက်နာယူခြင်းနဲ့ intertrigo ကို ပိုဆိုးလာစေသလဲ (ချွေး + အရေပြားအဖောင်းများ)
စင်္ကာပူလို နေရာမှာ “Under-boob sweat” ဆိုတာ လက်နက်ချတာနဲ့ ပြီးသွားတဲ့ လက်သင့်မဖြစ်ပဲ အရေပြား ပြဿနာ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ချွေးက အရေပြားအဖောင်း အတွင်း စိုစွတ်ထားနေတာနဲ့ အရေပြားတစ်ဖက်က အခြားဖက်နဲ့ အချိန်ကြာရှည် ပွတ်တိုက်နေရင် (သို့) ဘရာအထည်နဲ့ ပွတ်တိုက်နေရင် intertrigo လို့ ခေါ်တဲ့ အရေပြားရောင်ရမ်းယားယံခြင်း ဖြစ်တတ်ပါတယ် – အဲဒီနေရောက်ရာမှာ yeast (ဖွားဖွား) သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယား ပိုမိုတိုးပွားလာခြင်းနဲ့ စပ်လျဉ်းနိုင်ပါတယ်။
အမျိုးသမီးတွေ ရေးရသလို လက်တွေ့အတွေ့အကြုံ Pattern က –
- အစမှာတော့ အနည်းငယ် နီလာနာကျင်နေတာနဲ့ စတင်တတ်တယ်။
- နောက်တဖြည်းဖြည်း ယားယံလာတယ်၊ သို့မဟုတ် သွေးနေလောက်အောင် sting လုပ်လာတယ်။
- နောက်ဆုံး ဇကာပါလာပြီး အနံ့ဆိုး၊ အရေပြား ပဲ့လိမ့်ယက်ယက်များ၊ အရောင်တစ်ခါတန့် မပြန်ပြောင်းတော့တဲ့ အမှတ်အသားသစ်တွေ ပိုကြာလာတတ်တယ်။
ဒီလို အကြိမ်ကြိမ်ကြုံနေရင် ကိုယ်ရေးလူရေး သန့်ရှင်းမှု ကျဆင်းနေတာမဟုတ်ပါဘူး – Biology + ရာသီဥတု + ပွတ်တိုက်မှု အပေါင်းအဆက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နေ့စဉ် Routine – သန့်စင်၊ ခြောက်အောင် ဆေး၊ barrier ထည့်ပေးခြင်းနဲ့ အထည်ရွေးချယ်မှု
အသေးလေးပဲဖြစ်ပေမဲ့ စနစ်တကျရှိတဲ့ Routine တစ်ခုက အလွန်အကျွံ ကူညီပေးတတ်ပါတယ် – ၁၀ ပစ္စည်း အရေပြားစောင့်ရှောက်ရေးတွေထက် ပိုအကျိုးရှိတတ်ပါတယ် –
၁။ နူးညံ့စွာ သန့်စင်ခြင်း
နူးညံ့တဲ့ သန့်စင်ဆေး သုံးပါ၊ အောက်နို့သားနားကို လုံလောက်အောင် အကြမ်းဖျက် Scrub မလုပ်ပါနဲ့။
၂။ အပြည့်အဝ ခြောက်အောင် ရှင်းလင်းမှု
ခြောက်သွေ့အောင် လည်ပတ်သန့်စင်ပြီး ပိုမိုလျင်မြန်စွာ အဝတ်မဝတ်မီ ထိုင်အေးပြီး လေဖန်/အေးစေမယ့်လေတိုက်ချောကပ်မှုနဲ့ အနည်းငယ် ခြောက်အောင် လုပ်ပေးပါ – အဖုဒိမ်းဖြစ်လေ့ရှိလူတွေ အတွက် အထူးအသုံးဝင်ပါတယ်။
၃။ ပွတ်တိုက်မှုကနေ ကာကွယ်ခြင်း
သင့်ရဲ့ အရေပြားအနုပညာပေါ်မူတည်ပြီး သက်မလုံလောက်တဲ့ ဆိုဒ်တွေမှာ သွေးပူးပူနွေးထားမယ့် light barrier product သို့မဟုတ် anti-chafe layer တစ်ခုခု ထည့်ပေးနိုင်ပါတယ်။
၄။ လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရွေးချယ်ရေး
ချွေးကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး လေဝင်လေထွက် မကောင်းဘူးသော ဘရာ အထည်တွေက နေ့လည်တစ်နေ့လုံး လက်မခံနိုင်တဲ့ စိုစွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းစေတတ်ပါတယ်။ ဘရာတွေကို လှဲဖောက်ဝတ်ပြီး စိုစွတ်မှု လုံးဝခြောက်သွေ့အောင် စောင့်ရှောက်ပြီးမှ ပြန်ဝတ်တာလည်း ညီညွတ်ဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
ပွတ်တိုက်နာခြင်းနဲ့ အဖုဒိမ်း – OTC ဖြေရှင်းချက်တွေ နဲ့ ဆရာဝန်ကို ဘယ်ချိန်တွေ တွေ့သင့်လဲ
ပဋိညာဉ်တူ ပွတ်တိုက်နာကျင်မှုရောဂါ လို့ ခံစားရရင် barrier ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ ခြောက်သွေ့စေမှုတွေ ကြိုးစားပေးရုံနဲ့လည်း အချို့က ပြန်သက်သာနိုင်ပါတယ်။
အဖုဒိမ်းက “beefy red” လို့ ခေါ်ရမယ့် ပိုအနီရောင် တောက်ပြီး ယားယံနေရင်၊ အသားပေါ်မှာ အစိတ်အပိုင်း အသီးသီး သတ်သတ်လွတ် လေးလေးအနက် ကျန်ရစ်နေပြန်ရင် yeast ပါဝင်နိုင်ပြီး မှန်ကန်တဲ့ antifungal လိုအပ်လာနိုင်ပါတယ်။ နာကျင်မှု၊ အရေပြားကျောက်ယမ်းသလို crust ဖြစ်လာခြင်း၊ ကိုယ်အလူးအလဲသိပ်ကို ဆိုးရွားလာပြီး အားနည်းနေတာ တွေ ဖြစ်လာတယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်ကို တွေ့ဖို့ အချိန်ရောက်ပါပြီ။
အောက်ပါအခြေအနေတွေမှာ ဆရာဝန်ကို ချက်ချင်း တွေ့သင့်ပါတယ် –
- အဖုဒိမ်းက အလွန်နီလာ၊ လျှပ်စစ်လို လျင်မြန်စွာ ပြန့်သွားနေတာ သို့မဟုတ် အကြိမ်ကြိမ် ထပ်ဖြစ်နေခြင်း
- အရေပြား ပဲ့လိမ့်ယက်ယက်ဖြစ်ခြင်း၊ ပုပ်ထွက်ခြင်း၊ အနံ့ဆိုး သက္ကာ ဒုက္ခရောက်အောင် ဖြစ်နေခြင်း
- ဖျားနာလာခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျန်းမာရေး အားနည်းနေတာ ခံစားရခြင်း
- eczema ဖြစ်တာလား၊ ဖန်ဂပ် ဖြစ်တာလား၊ ဘက်တီးရီးယားကူးစက်ရောဂါလား အခြားဘာလဲဆိုတာ မသေချာဖြစ်နေခြင်း
နေထွက်/UV နဲ့ ရင်ဘတ်အရေပြား photoaging – လက်တွေ့ကျ စောင့်ရှောက်ရေး
ရင်ဘတ်နား အရေပြားက စင်္ကာပူလို နေရာမှာ နေရောင် အထိအပေး အမြင့်ဆုံး အစိတ်အပိုင်းတွေထဲတစ်ခုပါ – အထူးသဖြင့် V-neck၊ scoop neckline တွေ ဝတ်တဲ့သူတွေ၊ ရှေ့ကပဲ လမ်းလျှောက်ကစား သို့မဟုတ် ပြင်ပ အသက်ရှူလေ့ကျင့်မှုတွေ လုပ်ချင်သူတွေမှာ ထူးခြားပါတယ်။
အရေပြား အညှိအလျောင်းနဲ့ မကြာခဏ ညှိနိုင်းထားစေချင်ရင် ရင်ဘတ်အရေပြားကို နေရောင်ကာဆေး လိမ်းပေးတာ က အမြင့်ဆုံး Return-on-effort ရတဲ့ အလေ့အကျင့်ထဲ ပါပါတယ် –
- မျက်နှာ၊ လည်ပင်းနဲ့အတူ *ရင်ဘတ်* ကိုလည်း လိမ်းပေးပါ
- ပြင်ပမှာ အလွန်ကြာရှည် ရပ်နေရင် သို့မဟုတ် ချွေးများလွန်းတဲ့ အခါတွေမှာ ပြန်လိမ်းပေးပါ
- နေရောင်ကျယ်ပြန့် ထိနေပုံများတဲ့ လမ်းလျှောက်/ပြေးခြင်းတွေ အတွက် UPF အဝတ်အစားတွေ ကိုလည်း စဉ်းစားပါ
အရေပြား photoaging ကို ကာကွယ်ဖို့ အားကျတဲ့ အ Oral supplement ဘယ်ခုနေတာမျိုးမဆို UV ကာကွယ်ရေးအလေ့အကျင့်ကို ကျော်လွန်မ ပြနိုင်ပါဘူး။
အာဟာရ သို့မဟုတ် ဆေးယောတွေက နို့သားကို “lift” လုပ်ပေးနိုင်မလား – သက်သေပြထားတဲ့ မျှော်လင့်ချက်များ
နို့သားမြင့်တက်ရန် lifting သို့မဟုတ် ptosis ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်မယ့် Oral supplement အကြောင်း သက်သေပြထားတဲ့ ထင်ရှားလက်တွေ့ ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှု အချက်အလက် မရှိသေးပါဘူး လို့ ပြောရပါတယ်။ နို့သားနေရာနဲ့ နို့သားတင်းရင်းမှုဟာ အရေပြား၊ ligament တွေ၊ အကြောအနှာ ဖွဲ့စည်းပုံတွေ ပေါင်းစည်းထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းမျိုးဖြစ်ပြီး အားလုံးကို supplement တွေက တိုက်ရိုက် “ထပ်တိုးစေ” မပေးနိုင်ပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ အာဟာရက အရေပြားအရည်အသွေး၊ connective tissue အားကောင်းမှု အတွက် သို့မဟုတ် စုစုပေါင်းကျန်းမာရေးအတွက် တကယ်ပဲ အရေးပါနိုင်ပါတယ် –
- ပရိုတီန်း က ကိုယ်လုံးတလုံးအတွက် လိုအပ်တဲ့ amino acid တွေ ပေးစွမ်းပေးနေတာဖြစ်လို့ အရေပြားအပါအဝင် အရည်အသွေးတွေ ပေါ်မှာ သက်ရောက်ပါတယ်။
- Vitamin C က နည်းလမ်းမှန်ကန်တဲ့ collagen စနစ်ပြုလုပ်ရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လို့၊ မလုံလောက်ရင် connective tissue အားနည်းခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ် (scurvy သမိုင်းဆိုင်ရာရောဂါမှာ အရေပြားနဲ့ နာနင်းပြန်တတ်လက်ခဏာတွေ ပါဝင်ထားတဲ့ အကြောင်းအရာလည်း ဒီအကြောင်းရင်းကြောင့်ပါ။)
အောက်အလွှာမှာ ဆိုရရင် supplement တွေက အာဟာရလွတ်လပ်ဆန်မှုတွေ ပြန်ဖြည့်ပေးလို့ အကျိုးရှိနိုင်ပေမဲ့၊ မျှော်လင့်ချက်တွေကိုတော့ လက်တွေ့ကျအောင် သတ်မှတ်ထားဖို့ လိုပါတယ်။
သင်က အွန်လိုင်းနဲ့ ဆေးယောတွေ ဝယ်သုံးရတာ နှစ်သက်သူ ဖြစ်နေလျှင် စျေးကွက် ကြော်ငြာအသံကြီးတာနဲ့ သက်သေတောက်ရင်း ငြိမ်မြောင်းနေတာကြား ခွဲတတ်ဖို့ ပိုသဘောထား တိကျသင့်ပါတယ်။
ဆေးယော သောက်သုံးဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားသေးရင် – အရည်အသွေး၊ Label နဲ့ လုံခြုံရေး ဘယ်လို သတ်မှတ်မလဲ
မဆိုးရံ့တဲ့ Check-list တစ်ခုပဲ –
၁) Label ပွင့်လင်းမှု သတိပြုကြည့်ပါ
- ပစ္စည်းအပြီးအစီး ပြည့်စုံစွာ အသေးစိတ်စာရင်းထုတ်ထားပြီး သတ်မှတ်ထားသော ပမာဏတွေပါဝင်နေလား (“ proprietary blend” လို့သာ ဆက်၍အနှောင့်အယွင်း မရှိလို)
- အသုံးပြုနည်းလမ်းကို သေချာရေးထားခြင်း
- အာဟာရအရညစ်ညမ်းပစ္စည်းတွေ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိတဲ့ အာလက်ဂျီ အကြောင်းအရာတွေ ထိတွေ့နေလား ဆိုတာ စစ်ဆေးရမယ်
၂) အရည်အသွေး ကို သက်သေပြနိုင်တဲ့ လက်မှတ်တွေကို ဦးစားပေးပါ
- GMP အတည်ပြု ထုတ်လုပ်ရေး စက်ရုံတွေဆီ ထုတ်လုပ်ထားခြင်း
- identity၊ purity၊ contaminant စတာတွေ အတွက် third-party စမ်းသပ်မှုတွေ ရှိနေလား စစ်ဆေးပါ
၃) ဆေးယောရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို လက်တွေ့ကျအောင် ကိုက်ညီဖို့
- Collagen + vitamin C – အချို့လူတွေမှာ အရေပြားစိုစွတ်မှု/အညှိအလျောင်းစွမ်းရည်ကို ပိုမိုတိုးတက်အောင် ဖြည့်စွက်ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ သုတေသနအချို့ပြထားပါတယ်၊ အထူးသဖြင့် တစ်နေ့တာ ပရိုတီန်းမလုံလောက်သူတွေ သို့မဟုတ် အစာစားပုံမတည်ငြိမ်သူတွေမှာ။
(“အရေပြားအာဟာရ” အမျိုးအစားဖော်မူထားတဲ့ နမူနာတစ်ခု – Nano Collagen 5+ Drink က ငါးအသား Collagen Peptide တွေကို vitamin C နဲ့ အခြားအလှအပ ပံ့ပိုးပစ္စည်းတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ Formula တစ်ခုဖြစ်ပါတယ် – ဒါပေမဲ့ တကယ့် “lift” လို့ မမြင်သင့်ပါဘူး။)
၄) ဟော်မုန်း သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်တဲ့ ရွက်ဖောက်သီးဖောက် အပင်ဆေးတွေကို သတိထားပါ
နို့သားမြှင့်တင်ရေး/အရွယ်အစားတိုးရေး Blend အချို့က phytoestrogen ပါဝင်တဲ့ အပင်ဆေးတွေ သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် Nano Singapore ရဲ့ Breast Lift Formula – 60ct မှာ papaya, fenugreek, pueraria mirifica, dong quai, blessed thistle စတဲ့ အပင်ဆေးတွေ ပါဝင်ကြောင်း mention လုပ်ထားပါတယ်။ ဒီအပင်ဆေးတွေဟာ နို့သားမြင်သာမှု သို့မဟုတ် မိန်းကလေးကျန်းမာရေး အတွက် အကျိုးရှိနိုင်တယ်လို့ စျေးကွက်က ပြောလေ့ရှိပေမဲ့ လက်တွေ့နဲ့ မျှော်လင့်ရမည့်အရာကတော့ ဘရာမှာ ရှိသလို အင်္ဂါရပ် mechanical support ကို မအစားထိုးနိုင်ဘူး၊ နို့သားရောဂါလက္ခဏာတွေကိုလည်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုအစား မထားသင့်ဘူးလို့ ဆိုရပါတယ်။
သင် ကိုယ်ဝန်ရှိပြီးနေလျှင်၊ နို့တိုက်နေလျှင်၊ ကိုယ်ဝန်ရဖို့ ကြိုးစားနေသူဖြစ်နေလျှင်၊ ဟော်မုန်း Contracptive ထောက်ပံ့ရေး သုံးနေသူ၊ HRT သောက်နေသူ၊ ဟော်မုန်းနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ရောဂါပစ်မှတ်ရှိသူ သို့မဟုတ် သွေးအခဲ ဆေးသောက်နေသူဆိုရင် – ဆေးယောသောက်မီ ဆရာဝန်နဲ့ အမြဲ စစ်ဆေးရမယ်။ “သဘာဝ” ဆိုတာ “အန္တရာယ်ကင်း” လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
၅) megadose တွေကို ရှောင်ပါ
သောက်လေမယ့် ပမာဏ ပိုများတာနဲ့ ပိုအကျိုးရှိမယ်လို့ မယူဆသင့်ပါဘူး – အထူးသဖြင့် fat-soluble vitamin တွေ (A, D, E, K) အတွက်။ ရေဒြပ်ဖြေတဲ့ ဗီတာမင်တွေတောင် ပမာဏအသုံးအများရင် ဘေးထွက်အကျိုးဆိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
အနီသင်္ကေတ (ဆေးယော မသောက်ဘဲ – စစ်ဆေးရမည့် အချက်များ) –
- နို့သားအလုံး အသစ်ပေါက်လာခြင်း၊ နို့ခွဲအရောင်သွေးသွင်းသွားခြင်း၊ အရေပြား မှိုက်ဝှေးပုံတွေ ဖြစ်လာခြင်း
- တပြိုင်နက်တည်းနဲ့ မပျောက်သွားတဲ့ နို့သားတစ်နေရာ နာကျင်မှု
- အကြောင်းမသိနဲ့ နို့ခွဲနက်ရည် ထွက်ပေါက်လာခြင်း
- လုံးဝနီနေပြီး ပူနွေး၊ ဖောင်းရောင်နေခြင်း
- ဒိုက်ခွင်အောက် mass တစ်ခု ထိတွေ့ရရှာမိပြီး မပျောက်သွားဘဲ အတက်အကျ မပျောက်သွားခြင်း
ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးမှုတွေ၊ စိစစ်ကြည့်ရှုမှုနဲ့ စင်္ကာပူမှာ ဘယ်ကို သွားရမလဲ (လက်တွေ့ လမ်းကြောင်း)
ဒီအရာကို “နို့သားကိုယ်တိုင် သတိပြုမိမှု” လို့ စဉ်းစားပါ – “လစဉ် စိုးရိမ်ခန်း” မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုယ်တိုင်သတိပြုမိမှု –
- နို့သားတွေ ပုံမှန်အတိုင်း ရင်းနှီးရင် ဘယ်လို ခံစားရလေ့ရှိလဲ သိထားပါ
- ပုံသဏ္ဍာန်၊ အရေပြား၊ နို့ခွဲ ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ သို့မဟုတ် မပျောက်တော့တဲ့ အလုံးတစ်ခုလောက် သတိထားပါ
- လစဉ်သွေးထွက်နေသူတွေ အတွက်တော့ မိမိရဲ့ Cycle အချိန်တစ်ခုခုကို ပုံမှန်အချိန်အဖြစ် ရွေးပြီး သူ့အချိန်တိုင်း လက်ထပ် အစမ်းစစ်ပေးပါ (နို့သားတွေက သွေးထွက်မီကာလမှာ ပိုလို့ lumpier ဖြစ်တတ်လို့)
Screening အခြေခံ (အကျဉ်းချုပ်) –
- Screening mammogram ကတော့ လက္ခဏာမရှိသူ (သိသာရတဲ့ လက္ခဏာမရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ) အတွက် စစ်ဆေးရေး ဖြစ်ပါတယ်။
- Diagnostic mammogram/ultrasound ကတော့ နို့သားနာကျင်မှု၊ နို့သားအလုံး၊ နို့ခွဲနက်ရည်ထွက်ခြင်းလို လက္ခဏာတွေ ရှိနေလျှင် စုံစမ်းခြင်းအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။
စင်္ကာပူမှာ လူသိများလာတဲ့ Screen အကြံပြုချက်တွေမှ –
- အသက် ၅၀ နှင့်အထက် – နှစ်တိုင်း တိုင်းနှစ် ၂ နှစ်လောက် တစ်ကြိမ် mammogram စစ်ဆေးပေးဖို့ အကြံပြုလေ့ရှိပါတယ်
- အသက် ၄၀–၄၉ – ကိုယ်ပိုင် အန္တရာယ်ကိစ္စရပ်တွေ၊ ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးမှုလိုအပ်ချက်တွေ၊ Healthier SG Screening လမ်းညွှန်မှု ပေါ်မူတည်ပြီး နှစ်စဉ် Screen လုပ်ဖို့ စဉ်းစားစေတတ်ပါတယ် – အန္တရာယ်/အကျိုးကျေးဇူး လေ့လာချက်အပေါ်မူတည်ပြီး။
စိုးရိမ်မှု ရှိရင် ဘယ်ကို သွားရမလဲ –
- အရင်ဆုံး GP ဆရာဝန် (သို့မဟုတ် polyclinic) ကို သွားပြီး သုံးသပ်စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်
- လိုအပ်ရင် နို့သားဆေးခန်း သို့မဟုတ် imaging centre (ultrasound/mammogram) ဆီကို ရည်ညွှန်း စီစဉ်ပေးလိမ့်မယ်
- စျေးနှုန်း သက်သာရမယ့်ရွေးစရာတွေ လိုအပ်သူတွေ အတွက် HealthHub Resources တွေ (အနွယ်မြို့မိုဘိုင်း Service အပါအဝင်) ကို ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်
အလှပေါက်အဖြောင့် စိတ်မငြိမ်တဲ့ သူတွေ အတွက် ဆရာဝန်စုံစမ်းမေးမြန်းသင့်တဲ့ မေးခွန်းလေးတွေ –
- “ဒီပြောင်းလဲမှုက ဟော်မုန်းပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာလား၊ အရေပြားပြဿနာလား၊ သို့မဟုတ် imaging လိုအပ်တဲ့ အရာလား?”
- “ဒီအခြေအနေမှာ ultrasound လုပ်ပေးရမလား၊ mammogram လုပ်ရမလား၊ ဒါမှမဟုတ် နှစ်မျိုးလုံး လိုအပ်မလား?”
- “ဒီကိစ္စက benign ဖြစ်မယ်ထင်ရသလို ဖြစ်နေလျှင် နောက်တစ်ခါ ပြန်လည်စစ်ဆေးဖို့ လာရမယ့် လက္ခဏာတွေ ဘာတွေလဲ?”
- “ငါ့မိသားစု နို့သားကင်ဆာ သမိုင်းသော်လည်းကောင်း၊ သောက်သုံးနေတာရှိတဲ့ ဆေးဝါးတွေ သော်လည်းကောင်း၊ Screen လုပ်ဖို့ စီမံချက်နဲ့ ဘယ်လို သက်ရောက်မှု ရှိသလဲ?”
ဘဝအလေ့အကျင့်ပြောင်းလဲရုံနဲ့ မလုံလောက်တဲ့အခါ – ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ရွေးနည်းလမ်းများ (အမြင်ကျတဲ့ အဆင့်)
တချို့အခါမှာ အကောင်းဆုံး အထောက်အကူပေးနိုင်မယ့် အရာက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကူအညီဖြစ်တတ်ပါတယ် – ဘာမှားနေလို့ မဟုတ်ပါဘဲ သင်ခံစားနေရတဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ တကယ့်အရာများဖြစ်နေလို့ပါ။
- အကြိမ်ကြိမ် ထပ်ဖြစ်တဲ့ အဖုဒိမ်း/ကူးစက်ရောဂါတွေ အတွက် – အရေပြားရောဂါ အောက်ခံအခြေခံကြောင်းကို ကုသပေးနိုင်တာ များလိုက်တာဟာ မတော်တဆ ပစ္စည်းခေါင်းဆောင် အပြောင်းအလဲတွေထက် ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
- နို့သားအလေးချိန်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အနေအထားနာကျင်မှု အခက်အခဲတွေ အတွက် – ထောက်ပံ့ရေး လုပ်ရပ်တွေက ကူညီပေးနိုင်ပေမဲ့ မိန်းကလေးတချို့အတွက်တော့ Specialist သုံးသပ်စစ်ဆေးမှုလည်း အကျိုးအမြတ်ရှိနိုင်ပါတယ်။ Reduction mammaplasty ကလည်း သက်ဆိုင်ရာ လူနာများအတွက် လက္ခဏာကူညီသက်သာစေတယ်လို့ ဆေးပညာစာတမ်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
- အလှအပ ရည်ရွယ်တဲ့ လုပ်ငန်း (lift/augmentation) – ဒီဟာက ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုပါ။ အကောင်းဆုံး သဘောထားကတော့ အတိအကျ မျှော်လင့်ချက် သတ်မှတ်ထားဖို့၊ နောက်ထပ် ရှုပ်ထွေးနိုင်မယ့် အန္တရာယ်တွေကို နားလည်ထားဖို့၊ ကျွမ်းကျင် ဆရာဝန်တွေကို ရွေးချယ်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ် – ဆေးယော supplement တွေကို ခွဲစိတ်ကုသမှု နဲ့ တူညီတယ်လို့ ထင်မိနေတတ်တာထက် ပိုကောင်းပါတယ်။
—
ချုပ်ဆိုချက်
နို့သားတွေ ပြောင်းလဲလေ့ရှိပါတယ်။ အဲဒါဟာ အပြစ်မဟုတ်ပါ – သဘာဝဗီဇ၊ အသက်အဆင့်အပြောင်းအလဲတွေ၊ စိုစွတ်ပူနွေးတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံထဲမှာ နေရင်းနေတာကြောင့် အရေပြားနဲ့ ဘရာတို့ဟာ ရေရှည်ရုံးဖွင့်ထားတဲ့ တည်ငြိမ်ဆက်ဆံရေး တစ်ခုလို ဖြစ်နေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နို့သားအကြောင်း “upgrade path” တကယ့်လက်တွေ့ကျအောင် ရှာဖို့ ချင့်ချွတ်ချင်ရင် အမြဲတမ်း အခြေအန်ကို အောက်ပါ အချက်လေးတွေ အပေါ် သတ်မှတ်ထားရပါမယ် –
- သင့်အတွက် ပုံမှန်က ဘာလဲ ဆိုတာကို လက်တွေ့ သိထားပြီး အနီသင်္ကေတ လက္ခဏာတွေကို အလေးထားပါ။
- ထောက်ပံ့ရေးကို Engineering လို သတ်မှတ်ပါ – ဘရာကို သင့်လျော်အောင် ညှိနှိုင်းခြင်း၊ အထိခိုက်လှုပ်ရှားမှုအတွက် sports bra သီးသန့်အသုံးပြုခြင်း၊ ကိုယ်ထောင်ထားပုံနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ ကြွက်သားအားကစားများပေါင်းစပ်ခြင်း။
- အရေပြားကို Skincare လို ကိုင်တွယ်ပါ – အရေပြားအဖောင်းတွေ ကို ခြောက်သွေ့စေ၊ ပွတ်တိုက်မှု လျော့နည်းအောင် ထိန်းသိမ်း၊ ရင်ဘတ်အရေပြားကို UV ကာကွယ်ပါ။
- ဆေးယော supplement တွေကို *အထောက်အကူ တူသားသရုပ်ဆောင်* လိုပဲ သတ်မှတ်ပါ – တကယ်ရှိနေတဲ့ အာဟာရချို့တဲ့မှုတွေကို ဖြည့်စွက်ဖို့ အသုံးပြုရတာကောင်းပါတယ်၊ “lift” က သူတို့ဘက်က မလာပါဘူး။
Label ပွင့်လင်းတဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေကို လေ့လာကြည့်ပြီး ဆေးယော supplement တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ တစ်စုတစ်စည်းလုံး အကာအကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ပန်းတိုင်တစ်ခုအဖြစ် လေးနက်စွာ ထည့်သွင်း သုံးသဖို့ စိတ်ဝင်စားမိရင်၊ ဒီနေရာကနေ သက်သာသော စတင်ရာအဖြစ် စတင်ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ် – buy supplements online
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
FAQ 1
နို့သားတွေဟာ အသက်ကြီးလာတာနဲ့ အမြဲ垂သွားရမှလား?
မလိုအပ်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အနည်းငယ် တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာတာကတော့ ပုံမှန်ဖြစ်ပါတယ်။ နို့သားနေရာတည်နေရာနဲ့ နို့သား တင်းရင်းမှုဟာ အရေပြားအညှိအလျောင်း၊ ချိတ်ဆက်အရည်အသွေး၊ အကြောအနှာဖွဲ့စည်းပုံတွေကို အဓိက မူတည်ထားပြီး အသက်ကြီးလာတာနဲ့အတူ ကိုယ်အလေးချိန်ပြောင်းလဲမှု၊ ကိုယ်ဝန်သမိုင်းနဲ့ ဆေးလိပ်သောက်သုံးမှုအလေ့အထတွေ ပေါင်းစပ်လို့ ပြောင်းလဲဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။
FAQ 2
ရင်ဘတ်လေ့ကျင့်ခန်းတွေက နို့သားကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်မလား?
ရင်ဘတ်နဲ့ အတွဲဖက် အထက်ကိုယ်ရင်ဘတ်ကြွက်သားအားကစားတွေက ရင်ဘတ်နယ်ပယ်ကို ပိုတင်းရင်းသန်စွမ်းအောင် လုပ်ပေးလို့ ကိုယ်ထောင်ထားပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရုပ်သတ် ပိုကောင်းစေမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နို့သားတွေဟာ ကြွက်သားမဟုတ်လို့ နို့သား tissue ကို တိုက်ရိုက် “tone” လုပ်ပေးမယ်လို့ မမျှော်လင့်သင့်ပါဘူး၊ ptosis ပြန်လည် ရှုံးနိမ့်မှုကိုလည်း ယုံကြည်ရလောက်အောင် ပြန်လည်စေမယ်လို့ မနှိုးဆော်သင့်ပါဘူး။
FAQ 3
စင်္ကာပူလို နေလို့ အောက်နို့သား အဖုဒိမ်း ဖြစ်နေတတ်တာ ပုံမှန်လား?
အများစုမှာ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်၊ ချွေး + ပွတ်တိုက်မှု + အရေပြားအဖောင်းတွေ ကြောင့် intertrigo ဖြစ်တတ်လို့ပါ။ နူးညံ့စွာ သန့်စင်ခြင်း၊ အပြည့်အဝ ခြောက်သွေ့စေခြင်း၊ ပွတ်တိုက်မှု ကာကွယ်ရေးနဲ့ လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့ အထည်ရွေးချယ်ခြင်း စတဲ့ Routine တစ်ခုက ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ မကြာခဏ ထပ်ဖြစ်နေတာ၊ နာကျင်လွန်းနေတာ၊ အနံ့ဆိုးနေတာ သို့မဟုတ် ပြန်ပြန့်နေတာဆိုရင် yeast သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယား ပါဝင်နိုင်လို့ စိတ်ကျန်းမာရေး ပြသစစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါတယ်။
FAQ 4
“Breast lift” supplement တွေ အလုပ်လုပ်ပါစေမလား?
Oral supplement တစ်မျိုးခုနီက နို့သားလှိုင်းညှိပြီး ligament ဆန့်ကျင်သွားတာကို ပြန်ကောင်းအောင် လုပ်ပေးနိုင်မယ်လို့ သက်သေပြထားတဲ့ လက်တွေ့ Clinical Evidence မရှိပါဘူး။ အချို့ supplement တွေက အရေပြားကျန်းမာရေးအားနည်းနေသူတွေကို အနည်းငယ် ကူညီပေးနိုင်တတ်ပါတယ် – အာဟာရချို့တဲ့မှုတွေ ဖြည့်စွက်ပေးသလို – ဒါပေမဲ့ ဘရာထောက်ပံ့ရေး၊ အရေပြားထိန်းသိမ်းရေး၊ နို့သားဆိုင်ရာ လက္ခဏာတွေကို ဆရာဝန်နဲ့ စစ်ဆေးသင့်တဲ့ အခြေအနေတွေကို အစားထိုးမထားသင့်ပါဘူး။
FAQ 5
စင်္ကာပူမှာ ဘယ်အရွယ်ထဲမှာ စ mammogram လုပ်သင့်လဲ?
လေ့လာပြီ guidance တွေအရ အသက် ၅၀ နဲ့ အထက် အမျိုးသမီးတွေအတွက် နှစ် ၂ နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် mammogram screen လုပ်ဖို့ အကြံပေးလေ့ရှိပါတယ်။ အသက် ၄၀–၄၉ ကြားမှာ မိမိကိုယ်ပိုင် အန္တရာယ်တတ်နိုင်မှုနဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးရလဒ်အရ Screen လုပ်မလား ကို ဆုံးဖြတ်ကြရပါတယ်။ လက္ခဏာ ရှိနေလျှင် (နို့သားအလုံး၊ နို့ခွဲနက်ရည်ထွက်ခြင်း၊ အရေပြားပြောင်းလဲမှု စသည်) စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု (diagnostic) လုပ်သင့်ပြီး၊ ဒီအချိန်တွေမှာတော့ အသက်အရွယ် မပေါက်စီ မလိုပါဘူး။
ကိုးကားချက်များ
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19338862/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19935287/
- https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/
- https://ods.od.nih.gov/factsheets/list-all/
- https://www.moh.gov.sg/newsroom/reducing-breast-cancer-screening-age-limit-for-early-detection-and-subsidies-for-women-under-50/
- https://www.primarycarepages.sg/healthier-sg/care-protocols/preventive-health-care-protocols/cancer-screening
- https://www.healthhub.sg/support-and-tools/screening/nhg-mobile-services-mammobus
- https://www.nccih.nih.gov/health/fenugreek
- https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/dong-quai
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21693-intertrigo
ဝန်ခံကြေငြာချက်
ဒီဘလော့အပေါ် တင်ထားတဲ့ မည်သည့်အကြောင်းအရာမဆို – ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်သုံးသပ်ချက်နဲ့ အခြား ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက် အပါအဝင် – သတင်းအချက်အလက်ပေးရုံသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘလော့အပေါ် သတင်းအချက်အလက်/အခွင့်အရေး ကြေငြာချက်များဟာ မည်သည့်ရောဂါမျိုးကိုမဆို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း၊ ကုသခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်းအတွက် ရည်ရွယ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး ၊ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးရုံမှ ပေးနိုင်မယ့် ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစားလည်း ရပ်တည်မထားပေ။
Nano Singapore Shop က ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် သင့်ရဲ့ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာအလေ့အကျင့်တွေ ပြောင်းလဲရန် ယခုဘလော့ကို တိုက်ရိုက် အသုံးမချဘဲ အထူးသဖြင့် သင့်ရဲ့ ရောဂါခွဲခြားအတည်ပြုမှု သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ခုတည်းနှင့် ပတ်သက်လာမယ့် ပြောင်းလဲမှုတွေဆိုပါက ဆရာဝန်နဲ့ အမြဲ ဆက်သွယ် ညှိနှိုင်းဖို့ အားလုံးကို အားပေးလိုက်ပါတယ်။