ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာများ (Biofilm Disruptors) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လိုကူညီပေးနိုင်မလဲ?
- ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အူလမ်းကြိုက်ထဲမှာ စေးကပ်တိပ်လိပ် ဖြစ်နေတဲ့ ဘက်ထရီးယားအစည်းအဝေးတွေဖြစ်တဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု တစ်စင်းအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းထားကြပါတယ်။
- ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေဟာ ဘက်ထရီးယားတွေကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဘဝအခြေအနေတွေကနေ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပေမဲ့ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးအတွက် ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
- ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားပွားများနိုင်ပြီး မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖော်ဆောင်ပေးပါတယ်။
ယနေ့ခေတ် မြန်ဆန်လှုပ်ရှားနေတဲ့ ဘဝထဲမှာ အူလမ်းကြိုက် ကျန်းမာရေးက အထွေထွေ ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ကျန်းမာသည့် အူလမ်းကြိုက်အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ရာမှာ ထိရောက်တဲ့ လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဆိုတာ တိကျစွာ ဘာလဲ၊ ဘာကြောင့် အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး အတွက် အကျိုးရှိမလဲ? ဆိုရင် ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ အူလမ်းကြိုက်ထဲမှာ ကာကွယ်အလွှာ တစ်လွှာ ဘဏ်ထားပေးတဲ့ စေးကပ်တိပ်လိပ် ဘက်ထရီးယားအစည်းအဝေးတွေဖြစ်ပြီး ကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ မရော့မားနိုင်စေ၊ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားဖို့ ခက်ခဲစေပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ဒီကာကွယ်အလွှာတွေကို ခွဲကျော်ဖျက်ဆီးပေးတာကြောင့် ကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးနိုင်လာပြီး မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေကို ဖယ်ရှားပစ်နိုင်စေပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ (gut microbiome) ကို ဖော်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် အာဟာရစုပ်ယူမှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်း၊ ကိုယ်ခံအား လုပ်ဆောင်ချက် ပိုမိုပြည့်စုံလာခြင်းနဲ့ အမျိုးမျိုးသော အူလမ်းကြိုက် ကိုယ့်အင့်သင့်မဟုတ်တဲ့ ပြဿနာတွေ လျော့နည်းစေသော ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို ပေးစွမ်းနိုင် Potential ရှိပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာတော့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေရဲ့ အထူးအားသာချက်တွေ၊ ရင်းမြစ်များနဲ့ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး မြှင့်တင်ဖို့ မေးလျှော့အသုံးချနည်းတွေကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာသွားပါမယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို အသုံးပြုပြီး ပိုမိုကျန်းမာသည့် အူလမ်းကြိုက်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ဖို့ အသင့်ဖြစ်ပါစေ!
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ဆိုတာ ဘာလဲ၊ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လိုသက်ရောက်သလဲ?
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အူလမ်းကြိုက်ထဲမှာ စေးကပ်တိပ်လိပ် ဖြစ်နေတဲ့ ဘက်ထရီးယားအစည်းအဝေးတွေဖြစ်တဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေက ကာကွယ်အလွှာ တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးပါတယ်။ အဲဒီတို့ဟာ ဘက်ထရီးယား၊ ဒဏ်ရာဖန်ဂျိုင် (fungi) နဲ့ အခြား မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်ဇင်အမျိုးစားတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မက်ထရစ်စ် (matrix) တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အူအတွင်းသားတို့လို မျက်နှာပြင်တွေကို ကပ်ခြားထားပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေဟာ သဘာဝမှာ ဘက်ထရီးယားတွေကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကနေ ကာကွယ်ပေးတာ လိုလားလောက်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ ရှိပေမဲ့ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး အတွက်တော့ မကောင်းတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
ဒီကာကွယ်အလွှာတွေကြောင့် မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ အရေးတကြီး ရှိနေမိဖို့ လွယ်ကူသလို အကျိုးရှိတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားပွားများဖို့ ခက်ခဲသွားပါတယ်။ ဒီလို မိုက်ခရိုဘိုုမ ဆန့်ကျင်ညီမျှမှု လဲသွားတာကြောင့် အူဖောင်းခြင်း (bloating)၊ အလာဆီးဓါတ် (gas) များခြင်း၊ အချေခွဲ မရိုးရာဖြစ်ခြင်း (constipation)၊ ဝမ်းလျှောခြင်း (diarrhea) စတဲ့ ပြဿနာတွေကနေ စပြီး အူဖောင်းရောင်ခြင်းရောဂါ (IBD) နဲ့ အူလမ်းကြိုက်ယားယံရောဂါ (IBS) လို ပြင်းထန်တဲ့ အခြေအနေတွေထိ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး အခြား အူလမ်းကြိုက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာ အမျိုးမျိုးကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေက ကိုယ်ခံအားလုပ်ဆောင်ချက်ကိုလည်း ထိခိုက်စေပြီး ကြောင့် ရောဂါကူးစက်မှုတွေ နဲ့ အခြားရောဂါတွေကို တိုက်ဖျက်နိုင်စွမ်း ပိုမိုနည်းပါးစေနိုင်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ရောဂါကူးစက်မှုရှိနိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ရောဂါကူးစက်မှုရဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ အခြား အူလမ်းကြိုက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေရဲ့ လက္ခဏာတွေနဲ့ ဆင်တူလွန်းလို့ သေချာ ခွဲခြားသတ်မှတ်လျက် ရောဂါကို တွေ့ဆုံဖို့ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အူလမ်းကြိုက်ထဲမှာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေ ရှိနေနိုင်ကြောင်း သတိပေးတဲ့ လက္ခဏာတွေ အချို့တော့ ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကတော့ –
- အမြဲတမ်း ဖြစ်နေသော အူလမ်းကြိုက် ပြဿနာများ – အလာဆီးဓါတ် များနေခြင်း၊ အူဖောင်းနိုးခြင်း၊ အချေ မကြာခဏ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခြင်း စတဲ့ အူလမ်းကြိုက်ပြဿနာတွေ မရပ်မနား ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ရောဂါကူးစက်မှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
- အန်တီဘိုင်အော်တစ် (antibiotic) ကို ခံနိုင်ရည်မြင့်ခြင်း – ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေက ဘက်ထရီးယားတွေကို အန်တီဘိုင်အော်တစ်ဆေးဝါးတွေ ဆန့်ကျင်နိုင်အောင် ကာကွယ်ပေးတာ နာမည်ကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကုသနေတုန့် အန်တီဘိုင်အော်တစ်တွေကို မဖြေရှင်းသွားတဲ့ ရောဂါကူးစက်မှုတွေ မကြာခဏ ဖြစ်နေလျှင် ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
- ကိုယ်ခံအား ပိုင်း လျော့နည်းခြင်း – ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကြောင့် ကိုယ်ခံအား ပိုင်းစနစ်အားနည်းသွားပြီး ရောဂါကူးစက်မှုတွေ မကြာခဏ ရလာခြင်း၊ အနာထိန်းကျောင်း အချိန်ကြာခြင်း၊ ကိုယ်လုံးမသန်စွမ်း ခံစားရခြင်း စတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
- ရေရှည်ရောင်ရမ်းခြင်း – ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ရောဂါကူးစက်မှုတွေက မရပ်မနား ရောင်ရမ်းခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာစေကြာ်သည်။ အူလမ်းကြိုက်ရောင်ရမ်းမှု အမြဲတမ်း ရှိနေတယ်ဆိုရင် သာမန် ဘက်ထရီးယားညီမျှမှုကို လိုက်လျောစေမယ့် ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကြောင့် ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။
မင်းမှာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ရောဂါကူးစက်မှုရှိနေနိုင်တယ်ထင်ရလျှင် သေချာ ရောဂါခွဲခြားပေးနိုင်ဖို့ နဲ့ သင့်တော်တဲ့ ကုထုံးရအောင် ဆေးခန်း/ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်ဖို့ တကယ့်ကို အရေးကြီးပါတယ်။
အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးအတွက် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေ ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးများ
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်ရဲ့ ကာကွယ်အလွှာတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းအားဖြင့် အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးရတဲ့ အဓိက ဘားသာတရားရှိပါတယ်။ ဒီလို ဖျက်ဆီးပေးခြင်းကြောင့် ကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားခွင့်ရပြီး မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်ရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် အောက်ပါလို အကျိုးကျေးဇူးတွေကို အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရရှိစေနိုင်ပါတယ် –
- မိုက်ခရိုဘိုုမ ညီမျှမှု ပြန်လည်ထူထောင်ပေးခြင်း – ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ များပြားပွါးများခွင့်ရစေတဲ့ ကာကွယ်အတားအဆီးတွေအား ဖယ်ရှားပေးပြီး ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ကို ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ ဒါက အကျိုးရှိတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားပွားများဖို့ အထောက်အကူဖြစ်စေပြီး မိုက်ခရိုဘိုုမ ညီမျှမှုကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ပေးဖို့ ကူညီပါတယ်။
- အူလမ်းကြိုက် ပြဿနာများ လျော့နည်းစေခြင်း – ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို လုပ်ကိုင် တိုက်ရိုက် သတိထားဖျက်ဆီးပေးကာ အူဖောင်းခြင်း၊ အလာဆီးဓါတ်များခြင်း၊ အချေမရိုးရာဖြစ်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ အများပြည်သူတွေကြား တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ အူလမ်းကြိုက် ပြဿနာတွေကို လျော့နည်းစေဖို့ ကူညီနိုင်ပါတယ်။ ဒါက အူလမ်းကြိုက် ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံ သက်မသာရမှု ကောင်းမွန်လာစေပြီး စနစ်တကျ လိုက်လံ ခြေရာခံရတဲ့ စိုက်ထုတ်လုပ်ခြင်း (digestion) ကို အားဖြည့်ပေးနိုင်ပါတယ်။
- ကိုယ်ခံအား လုပ်ဆောင်ချက် မြှင့်တင်ပေးခြင်း – မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယား အရေအတွက် လျော့နည်းလာအောင် လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းကြောင့် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ကိုယ်ခံအားစနစ်ရဲ့ စုစုပေါင်း ခိုင်မာမှုကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။ ရောဂါပိုးတွေကို တိုက်ဖျက်ရာမှာ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ကျန်းမာရေးက အလွန်အရေးကြီးလို့ ကောင်းမွန်တဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ က အကောင်းဆုံး ကိုယ်ခံတုံ့ပြန်မှု ရရှိဖို့ အခြေခံအောင်လုပ်ပေးပါတယ်။
- အာဟာရ စုပ်ယူမှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေခြင်း – ထိရောက်တဲ့ အာဟာရစုပ်ယူမှု အတွက် ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ တစ်ခု လိုအပ်ပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ကို ဖော်ဆောင်ပေးခြင်းအားဖြင့် အာဟာရ စုပ်ယူမှုကို မြှင့်တင်ပြီး ကိုယ်လုံးအာဟာရအခြေအနေကိုလည်း ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။
ဒီအကျိုးကျေးဇူးတွေက ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးနဲ့ အထွေထွေ အကျိုးရှိသည့် ကျန်းမာရေးအတွက် ဘယ်လောက် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သလဲကို ပြသပေးပါတယ်။
လူကြားတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာ အမျိုးအစားများ
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို သဘာဝဓာတ်တိုးပစ္စည်းတွေထဲ၊ သီးခြား ဆေးဖြေဖြေထိုးထည့်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်အာဟာရ (supplements) တွေအပါအဝင် အမျိုးမျိုး ဖွဲ့စည်းပစ္စည်းတွေထဲမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အသုံးများအနေနဲ့ တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာ အမျိုးအစားတွေကတော့ –
- အင်ဇိုင်းများ (Enzymes) – Proteases နဲ့ DNases လို အင်ဇိုင်းအမျိုးအစားတွေဟာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို ပိုပြီး ထိရောက်စွာ ခွဲထုတ်ဖျက်ဆီးပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ဒီအင်ဇိုင်းတွေကို သဘာဝအားဖြင့် အချို့အစားအစာတွေထဲမှာလည်း တွေ့နိုင်သလို သီးခြား ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေထဲမှာလည်း ထည့်သွင်းထားလေ့ ရှိပါတယ်။
- အာရုံကြောဆီ (Essential oils) – ထီး့ထရီဆီ (tea tree oil)၊ အော်ရီဂါနို (oregano) နဲ့ ထိုင်းဆီ (thyme) လို အာရုံကြောဆီအချို့မှာ ဘက်ထရီးယား ဆန့်ကျင်နိုင်စွမ်း ရှိပြီး ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို ခွဲထုတ်ဖျက်ဆီးနိုင်ပေးပါတယ်။ ဒီဆီတွေကို သောက်သုံးသလို ပြင်ပ ပတ်လည် လိမ်းဆိုးသုံးစွဲလည်း လိုက်နာသုံးစွဲလေ့ ရှိပါတယ်။
- အပင်ဆေး ထုတ်ယူမှုများ (Herbal extracts) – ဘာဘဲရီနင်း (berberine) နဲ့ ကြံရိုးဆီ ထုတ်ယူမှု (garlic extract) လို အပင်ဆေး ထုတ်ယူမှုအချို့မှာလည်း ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းနိုင်စွမ်း ရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ဒီထုတ်ယူမှုတွေကို အစားအစာ ချက်ပြုတ်ရာမှာ သုံးလို့ရသလို ဖြည့်စွက်အာဟာရအဖြစ် သောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။
- ပရိုဘိုင်အိုတစ် (Probiotics) – သီးခြား ပရိုဘိုင်အိုတစ် အမျိုးအစားအချို့က ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို ခွဲထုတ်ဖျက်ဆီးပေးနိုင်တယ်လို့ သုတေသနတွေက ပြထားပါတယ်။ ဒီပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို သီးခြား ဖြည့်စွက်အာဟာရ ထုတ်ကုန်တွေမှာ ထည့်သွင်းထားသလို ချေပြုတ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေမှာလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အခြား လုပ်ရပ်တွေဖြစ်တဲ့ 균형ရှိတဲ့ အစားအစာစားသုံးခြင်း၊ အကြာကြီး လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှု လျော့နည်းစေခြင်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ ရေဓါတ် လုံလောက်သောက်သုံးထားခြင်းတို့နဲ့ တွဲဖက်သုံးစဉ်မှာ ပိုမို ထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်မယ်ဆိုတာကို ဂရုစိုက်ထားသင့်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေနဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ညီမျှမှု
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အူလမ်းကြိုက်ထဲမှာ နေထိုင်ပွါးများနေတဲ့ မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်ဇင် အစည်းအဝေးကို အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ (gut microbiome) လို့ ခေါ်ပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အထွေထွေ ကျန်းမာရေးကို အလွန် အရေးကြီးစွာ သက်ရောက်တယ်။ အစာခြေစနစ်၊ အာဟာရ စုပ်ယူမှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ် အားကောင်းမှုနဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေး အပါအဝင် လုပ်ငန်းစဉ် အများကြီးထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံး ကျန်းမာရေးရဖို့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ညီမျှမှုကို ထိန်းသိမ်းထားရတာ အရေးကြီးပြီး ဒီညီမျှမှုကို ရရှိဖို့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက အလွန် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ဘိုင်အိုဖီလ်မ်ရဲ့ ကာကွယ်အလွှာတွေကို ခွဲဖျက်ပစ်ခြင်းအားဖြင့် ကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးနိုင်ဖို့ သင့်တော်တဲ့ အခြေအနေကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိုက်ခရိုဘိုုမ ညီမျှမှု ပြန်လည်ရရှိလာပြီး မျိုးစုံ ချီးကျူးလောက်တဲ့ ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးပါတယ်။ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ညီမျှဖြစ်နေရဲ့ အခါမှာ အစာခြေ လုပ်ငန်းစဉ်၊ အာဟာရ စုပ်ယူမှုနဲ့ ကိုယ်ခံတုံ့ပြန်မှု တို့ကို အကောင်းဆုံး အဆင့်သို့ ရောက်စေပါတယ်။ ထို့အပြင် အူလမ်းကြိုက်ဆိုင်ရာ ရောဂါအမျိုးမျိုး နဲ့ မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယား အလွန်များပြားထွားလာခြင်းတွေကိုလည်း ကာကွယ်ထားဖို့ အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို နေ့စဉ် ဘဝထဲ ထည့်သုံးခြင်းက ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး သင့်ရဲ့ စုစုပေါင်း အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို ဆိုင်ရာ သုတေသနများ
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဆိုတာ နယ်ပယ်အသစ်တစ်ခုဖြစ်လို့ သူတို့ရဲ့ အသုံးချနိုင်စွမ်းနဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံတွေကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာဖို့ သုတေသနတွေကို လက်ရှိတင်ဆက်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သုတေသန ပိုလက်လက် လိုအပ်နေသေးပေမဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို အသုံးပြုပေးခြင်းက အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ကြောင်း သက်သေပြနေတဲ့ သက်သေ အချက်အလက်တွေ ပိုမို ကြီးထွားလာနေလေ့ရှိပြန်ပါတယ်။
“ Antimicrobial Agents and Chemotherapy” ဂျာနယ်ထဲ ထုတ်ဝေထားတဲ့ သုတေသနတစ်ခုအရ အင်ဇိုင်းတွေ နဲ့ အာရုံကြောဆီတွေကို ပေါင်းစပ် အသုံးပြုပေးခြင်းက အသစ်ဖွဲ့စည်းလာမယ့် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ပေါက်ဖွားမှုကို ထိရောက်စွာ တားဆီးနိုင်သလို ရှိပြီးသား ဘိုင်အိုဖီလ်မ်အိုတွေကိုလည်း ခွဲဖျက်ပစ်နိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ် (1)။ နောက်ထပ် သုတေသနတစ်ခုမှာတော့ “ Journal of Clinical Periodontology” ထဲမှာ ဖော်ပြထားသလို သီးခြား ပရိုဘိုင်အိုတစ် strain တစ်မျိုးက သွားရံပါးရေရှည်ရောင်ရမ်းရောဂါနဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ် (2)။
ဒီသုတေသနတွေ အပြင် အခြား လေ့လာမှုတွေကလည်း ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ အူလမ်းကြိုက်ဆိုင်ရာ ရောဂါအမျိုးမျိုးကို ကုသရာမှာ၊ နဲ့ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို အထွေထွေ ထိန်းသိမ်းရာမှာ အရေးပါတဲ့ လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ပြသနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဦးချင်း အသားတော် တုန့်ပြန်မှုက မတူကြနိုင်လို့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေရဲ့ ထိရောက်မှုနဲ့ ဘေးကင်းမှုကို ပြည့်စုံစွာ သိရှိရန် အပိုဆု သုတေသနတွေ အရင်ထပ် လိုအပ်ပေမယ့်လည်း သတိပြုစေချင်ပါတယ်။
ဖြစ်နိုင်ချေရှိတဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနဲ့ သတိပြုသင့်ချက်များ
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံတဲ့ အရာတွေလို ထင်မြင်ကြပေမဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မျှော်မှန်းကန့်သတ်ချက် (dosage) တွေကို လိုက်နာသုံးစွဲဖို့၊ အသုံးပြုရာမှာ သတိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ အသုံးများတဲ့ အာရုံကြောဆီတွေဟာ အလွန် တအားသန် မကြာခဏ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာ အဖြစ် သုံးလေ့ရှိကြပေမဲ့ မှန်မ맞သုံးစွဲရင် အသားယားယံခြင်း သို့မဟုတ် အမြိုက်ကြောင့် အာရုံကြော အနာတရ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ သီးခြား ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေ သို့မဟုတ် ကုထုံးအသစ် အစပြုမယ့်အခါတိုင်းမှာ မိမိ သောက်နေလက်ရှိ ဆေးဝါးတွေ၊ ရှိနေပြီးသား ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေကို တိုက်ဆိုင်စဉ်းစားထားရတဲ့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ရသင့်ပါတယ်။
ထို့အပြင် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး အတွက် မျိုးစုံပါဝင်တဲ့ မဟာဗျူဟာတစ်ခုရဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာလည်း သတိပြုရပါမယ်။ အကောင်းဆုံး အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးရဖို့အတွက် သူတို့ကို 균형ရှိတဲ့ အစားအစာ ကျင့်သုံးခြင်း၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ရေဓါတ်လုံလောက်စွာ သောက်သုံးခြင်းလို ဘဝလုပ်ပိုင်ခွင့် ပြောင်းလဲမှုတွေကြားမှာ တွဲဖက်သုံးသင့်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေ နှင့် ရိုးရုံး အူလမ်းကြိုက် ကျန်းမာရေး ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေ ကြား ကွာခြားချက်
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ ရိုးရုံး အူလမ်းကြိုက် ကျန်းမာရေး ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေထဲကနေ မယ်လို့ ခွဲခြားနိုင်တာက ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေအပေါ်ကို တိကျစွာ ဗဟိုရောက် လားခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ်နဲ့ အစာခြေ အင်ဇိုင်းတွေလို ရိုးရုံး အူလမ်းကြိုက် ကျန်းမာရေး ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေက အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့ အရေးကြီးပေမဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကတော့ ကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားမလာအောင် ပိတ်ပင်နေတာနဲ့ မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ အလွန်များပြားလာဖို့ အကြောင်းရင်းဖြစ်နေနိုင်တဲ့ ကာကွယ်အတားအဆီးတွေကို တိတိကျကျ ပစ်မှတ်ထားထိန်းချုပ်ပေးပါတယ်။
ဒီကာကွယ်အလွှာတွေကို ဖယ်ရှားပေးခြင်းအားဖြင့် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက အကျိုးရှိတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ကြီးထွားဖို့ သင့်တော်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ မကောင်းတဲ့ ဘက်ထရီးယားတွေ ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့ ပိုမိုသင့်လျော်တဲ့ အခြေအနေကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ရောဂါကူးစက်မှုရှိသူတွေ၊ သို့မဟုတ် အူလမ်းကြိုက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ရေရှည်ကြာရှည် ခံစားနေရသူတွေ အတွက် ဒီလို တိကျတဲ့ လမ်းကြောင်းဟာ အထူး အကျိုးရှိနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ရိုးရုံး အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေကို အစားထိုးသင့်တယ်လို့ ထင်နိုင်အောင် သုံးသင့်ခြင်း မဟုတ်ပါဘူးဆိုတာကို သတိပေးချင်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံး ရလဒ်ရဖို့ သူတို့ကို အခြား အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး လုပ်ရပ်တွေ၊ ဖြည့်စွက်အာဟာရတွေနဲ့ တွဲဖက်သုံးသင့်ပါတယ်။
အလေ့ရှိ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ (FAQs)
1. ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်ကို ဘာက ဖျက်လိုက်နိုင်မလဲ?
ကိုယ်ခန္ဓာ အတွင်းဘက်ထဲမှ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို ထိရောက်စွာ ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်တဲ့ ပစ္စည်းအမျိုးအစားတွေနဲ့ ဓာတ်တိုး ပစ္စည်းအမျိုးအစားတွေ အများကြီးကို တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ဒါတွေထဲမှာ ပရိုဘိုင်အိုတစ် strain အမျိုးအစားတွေနဲ့ သီးခြား အင်ဇိုင်းတွေ၊ အာရုံကြောဆီတွေ၊ အပင်ဆေး ထုတ်ယူမှုတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ သင့်ရဲ့ လိုအပ်ချက် အထူးသီးသန့်အတွက် သင့်တော်ဆုံး လမ်းကြောင်းကို ဆရာဝန်/ကျန်းမာရေး ပညာရှင်နဲ့ တိုင်ပင် သတ်မှတ်သင့်ပါတယ်။
2. SIBO အတွက် အကောင်းဆုံး ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေ ဘာတွေလဲ?
အသေးအုပ် အူလမ်းကြိုက် ဘက်ထရီးယား အလွန်များပြားခြင်း (Small Intestinal Bacterial Overgrowth – SIBO) က အသေးအုပ် အူလမ်းကြိုက်ထဲမှာ ဘက်ထရီးယား အလွန်များပြားနေတာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါ။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ SIBO ရှိသူတွေအတွက် အကူအညီပေးနိုင် Potential ရှိပေမဲ့ အပြည့်အစုံ ကုထုံး မဟာဗျူဟာ တစ်ခုကို ဆရာဝန်နဲ့ တွဲဖက် စီစဉ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီထဲမှာ ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေ၊ သီးခြား ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေအပြင် အစားအစာ ပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ အခြား လက်မှတ်ထားတဲ့ ကုထုံး အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။
3. ကင်ဒီဒါ (candida) အလွန်များပြားမှုအတွက် အကောင်းဆုံး ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာ ဘာလဲ?
ကင်ဒီဒါ အလွန်များပြားခြင်း (Candida overgrowth) ဟာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ဖွဲ့စည်းခြင်းနဲ့ ဆက်နွယ်နေတတ်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါ။ ကင်ဒီဒါအတွက် အကောင်းဆုံး ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာ တစ်မျိုးတည်း မရှိသလို သတ်မှတ်ချက် တစ်ခုတည်း ချမှတ်ထားတာမျိုးလည်း မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အင်ဇိုင်းတွေ၊ အာရုံကြောဆီတွေ၊ အပင်ဆေး ထုတ်ယူမှုတွေ၊ သီးခြား ပရိုဘိုင်အိုတစ် strain တွေလို ပစ္စည်းအမျိုးအစားအချို့မှာ ကင်ဒီဒါ ဆိုင်ရာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေကို ခွဲထုတ်ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ ထိရောက်စွမ်းရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။ ကင်ဒီဒါ အလွန်များပြားမှုကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အကောင်းဆုံး လမ်းကြောင်းကို ဆရာဝန်နဲ့ တွဲဖက် ဆွေးနွေး သတ်မှတ်သင့်ပါတယ်။
4. UTI အတွက် အကောင်းဆုံး ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေ ဘာတွေလဲ?
ဆီးလမ်းကြောစနစ်ထဲမှာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်တွေ ရှိနေရင် ဆီးလမ်းကြော ကူးစက်ရောဂါ (UTI) တွေ ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ပါတယ်။ UTI အတွက် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို သုံးသပ်နေဆဲဖြစ်လို့ ရှင်းလင်းသတ်မှတ်ထားသေးသလို မဟုတ်သေးပေမဲ့ သီးခြား အင်ဇိုင်းတွေ၊ အာရုံကြောဆီတွေ၊ ပရိုဘိုင်အိုတစ် strain အချို့နဲ့ လေ့လာထားတဲ့ သုတေသနတွေက ရဲရင့်ဖွယ် ရလဒ်တွေ ပေးနေပါတယ်။ သို့သော် UTI တွေကို သေချာ ခွဲခြား ကုသဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးရမယ့် အရေးကြီးမှုကို လည်း မမေ့သင့်ပါ။
အနှိပ်ချုပ်နှင့် နောက်ဆုံး အတွေးအခေါ်များ
အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးရဲ့ တိုက်ပွဲမှာ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေဟာ အသစ်ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ လက်နက်တစ်ခုအဖြစ် ထင်ဟပ်လာနေပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ်ရဲ့ ကာကွယ်အလွှာတွေကို ခွဲဖျက်ပစ်ခြင်းအားဖြင့် ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေက ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ကို ဖော်ဆောင်ပေးပြီး အူလမ်းကြိုက် ပြဿနာတွေကို လျော့နည်းစေ၊ ကိုယ်ခံအား လုပ်ဆောင်ချက်ကို မြှင့်တင်ပေး၊ အာဟာရစုပ်ယူမှုကိုပါ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေပါတယ်။
ဒီနယ်ပယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သုတေသနတွေ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေဆဲပေမဲ့ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို အသုံးပြုပေးခြင်းက အူလမ်းကြိုက် ကျန်းမာရေး မြှင့်တင်ရာမှာ အကျိုးရှိကြောင်း ပြသနေတဲ့ သက်သေတွေ ပိုမို တိုးပွားလာနေပါတယ်။ သို့သော် ဖြည့်စွက်အာဟာရအသစ် သို့မဟုတ် ကုထုံးအသစ် စတင် သောက်သုံးမယ့်အခါတိုင်းမှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကို လိုက်နာသင့်သလို ဆရာဝန်နဲ့လည်း စတင် မေးမြန်း တိုင်ပင်ဖို့ အလွန်လိုအပ်ပါတယ်။
ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေကို သင့်ရဲ့ နေ့စဉ် ဘဝထဲ ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းက ကျန်းမာတဲ့ အူလမ်းကြိုက် မိုက်ခရိုဘိုုမ ကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေးကို စုစုပေါင်း အဆင့်မြှင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အခြား အူလမ်းကြိုက်ကျန်းမာရေး မဟာဗျူဟာတွေကတော့ ကျန်းမာသင့်တော်တဲ့ အစားအစာ စားသုံးနေတာ၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်နေတာ၊ စိတ်ဖိစီးမှုပြီးနောက် စီမံခန့်ခွဲနေတာနဲ့ ရေဓါတ် လုံလောက်စွာ သောက်သုံးထားနေတာတို့ပါဝင်ပါတယ်။ ဘိုင်အိုဖီလ်မ် ခွဲသိမ်းကိရိယာတွေ နဲ့အတူ ပိုမို ကျန်းမာသည့် အူလမ်းကြိုက်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး အကောင်းဆုံး ကျန်းမာရေးဘက်ကို ခရီးစတင်လိုက်ပါ။
အကိုးအကားများ (References)
- Singh, S., Datta, S., Narayanan, K. B., & Rajnish, K. N. (2021). Bacterial exo-polysaccharides in biofilms: role in antimicrobial resistance and treatments. Journal of Genetic Engineering and Biotechnology, 19(1). https://doi.org/10.1186/s43141-021-00242-y https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8460681/
- Teughels, W., Durukan, A., Ozcelik, O., Pauwels, M., Quirynen, M., & Haytac, M. C. (2013). Clinical and microbiological effects of Lactobacillus reuteri probiotics in the treatment of chronic periodontitis: a randomized placebo‐controlled study. Journal of Clinical Periodontology, 40(11), 1025–1035. https://doi.org/10.1111/jcpe.12155 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3908359/
သတိပေးချက်များ
ဒီဘလော့ဂ်ထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ အကြောင်းအရာအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သဘောတရားတင်ပြချက်တွေ၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ပတ်သက်သည့် အချက်အလက် အားလုံးဟာ အချက်အလက်ပေး ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုတည်းအတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်ထဲက မည်သည့် အချက်အလက်/ထပ်တူထုတ်ပြောထားသည့် စကားလုံးများမှ မည်သည့်ရောဂါမျိုးကို ရောဂါခွဲခြားပေးရန်၊ ကုသပေးရန်၊ သက်သာပျောက်ကင်းစေရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟုတ်သလို သင့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးဘက်မှပညာရှင်က ပေးနိုင်မည့် ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစား ထားသင့်ကြောင်းလည်း မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ Nano Singapore Shop မှ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာအပြောင်းအလဲ အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် မတိုင်မီ၊ အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေ အထူးတစ်ခုနဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ ပြောင်းလဲမှု တစ်ခုခု ပြုလုပ်မည်ဆိုပါက ဆရာဝန်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဖို့ ညံ့ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။
