အရောင်အဝါ ညိုမိုသော ကာရီဟင်းတွေကိုကြည့်ဖူးရင် အဲဒီထဲကနေ သင်ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို (turmeric) ကြုံတွေ့ပြီးသားပါ! ဒီရွှေရောင်အရသာဆေးအပင်ဟာ အရှေ့အာရှ မိသားစုအခ်ိုရောင်ခြယ်ရုံတွေထဲမှာလည်းကောင်း ရာရွာပျိုးကုန်ဆေးပညာမှာလည်းကောင်း ရာရာနှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးပြုလာခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ လတ်တလောနှစ်တွေမှာတော့ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို အရသာရတဲ့ဟင်းသတ်အရွက်ပဲ မဟုတ်တော့ပဲ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ပေးစွမ်းနိုင်တဲ့ သဘာဝ အေးညှိဆေး တစ်မျိုးအဖြစ် နာမည်အသစ်ရလာပါပြန်တယ်။

ဒါပေမဲ့ အဓိက မေးခွန်းကတော့ — နံနက်တိုင်း ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို သောက်စားနေမိရင် တကယ့်လက်တွေ့ ဘာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာမလဲလဲ? အရိုးအဆစ်ရောင်ခြင်း၊ ဦးနှောက် လုပ်ဆောင်ချက်နဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် တကယ့်အားဖြည့်ပေးလား? ဒါမှမဟုတ် ကျန်းမာရေး ဖက်ရှင်မြင့် အလျောက်လိုက်မှု တစ်ခုလား?

အခု ပိုနက်နက်ရှင်းပြမယ်။ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာရဲ့ အမှန်တရားတွေ၊ နားလည်စေမယ့် သိပ္ပံနောက်ခံတွေနဲ့ အဘယ်ကြောင့် စင်္ကာပူမှာ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်း ကို ရွေးချယ်သောက်ဆေးနေကြတာလဲဆိုတာ လိုက်ရှာဖွေကြည့်ရအောင်!

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အားကောင်းစေတဲ့ လျှို့ဝှက် ပါဝင်ပစ္စည်း

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ ဘာလို့ အထူးသဖြင့် အရေးကြီးတာလဲ?
ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာဟာ ဟင်းခတ်အမှုန့် ပုံစံလောက်ပဲ မဟုတ်ပါဘူး — ဒီထဲမှာ curcumin လို့ခေါ်တဲ့ သဘာဝ ကလုတ်ပြင်းရှင်းတစ်မျိုး ပါဝင်နေပါတယ်။ အဲဒီ curcumin ကပဲ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို ရွှေရောင်လှလှ လိုက်စေထားပြီး သင့်ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အရမ်းကောင်းစေတဲ့ အဓိက အရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သုတေသနတွေအရ curcumin က ရောင်ရမ်းနာကျင်မှု လျှော့ချပေးနိုင်တယ်၊ အဆိပ်ပြုအရာတွေ ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ထိခိုက်စေမှုတွေကို တားဆီးကာကွယ်နိုင်တယ်၊ စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို အစာထဲ ထည့်စားရုံသာဖြင့် မလုံလောက်ရသေးရခြင်း
ရှုပ်တဲ့ အချက်တစ်ချက်က — သင့်ခန္ဓာကိုယ်ဟာ curcumin ကို တိုက်ရိုက် သင့်လျော်အောင် မလွယ်ကူစွာ စုပ်ယူနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို ဟင်းချက်တိုင်းထဲမှာ ထည့်စားနေတာနဲ့ မင်း့ရလဒ် အားလုံးကို မရနိုင်သေးပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ လူတွေဟာ စုပ်ယူနိုင်မှုကို တိုးစေဖို့ နည်းလမ်းတွေကို ရှာနေကြတာပါ — ဥပမာ အကောင်ကြားကာလ် (black pepper) နဲ့ ပူးတွဲသုံးခြင်းလို နည်းလမ်းတွေက ခန္ဓာကိုယ်က curcumin ကို ပိုကောင်းကောင်း စုပ်ယူနိုင်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။

အထူးအောင်မြင်စွာ အကျိုးကျေးဇူးတွေ များများရဖို့ လွယ်ကူတဲ့နည်းလမ်း
နေ့တိုင်း ဘယ်လောက်လောက် အအူတမန်ကြာနဲ့ အကောင်ကြားကာလ် သောက်ကောင်းမလဲဆိုတာ စဉ်းစားနေစရာမလိုဘဲ၊ လူအများစုက စင်္ကာပူမှာ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်း ကို သောက်သုံးဖို့ ရွေးချယ်ကြပါတယ်။ ဒီအာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်းတွေကို သင့်ခန္ဓာကိုယ်က curcumin အမြင့်ဆုံး စုပ်ယူနိုင်အောင် အထူးဖော်စပ် ထုတ်လုပ်ထားလို့ အားလုံးရဖို့ ယှဥ်တွဲတွက်ရန်မလိုဘဲ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို လိုသလို ရရှိသွားမယ်လို့ ယုံကြည်နိုင်ပါတယ်!

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာနဲ့ ရောင်ရမ်းနာကျင်မှုကို တိုက်ဖျက်ပေးပုံ (အဲ့ဒါ ဘာလို့ အရမ်းအရေးကြီးလဲ!)

ရောင်ရမ်းခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာလို့ သင့်စိတ်ဝင်စားသင့်လဲ?
နောက်ဆုံးတစ်ခါ လက်ချောင်းနာတာ၊ ခြေခတက်နာတာ၊ အရိုးအဆစ်တင်းမာနာတာ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းဗေဒင်နာတာ တစ်ခါယောက် ခံစားဖူးမလား? အဲ့ဒီအချိန်တွေမှာ ရွေ့လျားနေတဲ့ အရာက “ရောင်ရမ်းခြင်း” ပါပဲ! ရောင်ရမ်းခြင်းဆိုတာ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း ဒါမှမဟုတ် ရောဂါကို တိုက်ဖျက်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီရောင်ရမ်းခြင်းဟာ မစဲလျက် တာရှည်တည်းနေရင်တော့ တကယ့် ကျန်းမာရေး ပြဿနာကြီးတွေ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

နာကျင်မှုနဲ့ ရောင်ရမ်းခြင်းကို သဘာဝနည်းနဲ့ တိုက်ဖျက်ပေးနိုင်တဲ့ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ
သုတေသနအချို့အရ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာထဲက curcumin က ရောင်ရမ်းခြင်းကို အေးညှိပေးနိုင်တဲ့ အကျိုးရှိတယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ် — သဘာဝနည်းလမ်းနဲ့ ရောင်ရမ်းနာကျင်မှုတွေကို လျော့နည်းအေးချမိသလိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဟာက အရိုးအဆစ်နာကျင်မှု၊ အရိုးအဆစ်ရောင်ခြင်း (arthritis) ရှိသူတွေ၊ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းဗေဒင်တည်နာခြင်း၊ ဗိုက်ဖောင်းခြင်းလို အစာအိမ်နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ပြဿနာတွေရှိသူတွေအတွက် အရေးကြီးတဲ့ သတင်းကောင်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အားကစားသမားတွေနဲ့ အလုပ်ရှုပ်ရှုပ် လှုပ်ရှားနေသူတွေ ဘာလို့ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို နှစ်သက်ကြလဲ
အကြိမ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လေ့ရှိရင် ကြွက်သားနာကျင်သိမ်ခဲတာ၊ ကိုယ်မှာ ထိုင်းမာနာတာတွေ ခံစားကြမလား။ အကြမ်းစား လေ့ကျင့်ခန်းတွေကြောင့်လည်း ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်! အဲဒါကြောင့်ပဲ အားကစားသမားတွေက စင်္ကာပူမှာ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်း ကို သောက်သုံးကြပြီး ကြွက်သားနာကျင်မှု လျော့ချ၊ ပြန်လည်နားချိန်ကို မြန်ဆန်စေ၊ ပိုကြာရှည် လှုပ်ရှားနိုင်အောင် အားဖြည့်လက်စွဲထားကြပါတယ်။

အိုမင်းရင်ဆိုင်ရေးနဲ့ ကိုယ်ခံအားမြှင့်ပေးမှုအတွက် ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာရဲ့ Superpower

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာက သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုငယ်ရွယ်စေသလို ခံစားရအောင် ဘယ်လိုကူညီပေးလဲ
အချို့လူတွေ ဘာလို့ အသက်ကြီးလာလောက်သလိုမမြင်သေးလဲ၊ အသက်အရွယ်နဲ့မကိုက်သလို ပိုငယ်ရွယ်နေတာလားလို့ စဉ်းစားဖူးလား? အဖြေက ပိုမိုမူတည်တာက မိမိခန္ဓာကိုယ်က ပတ်ဝန်းကျင် အဆိပ်အတောက်တွေ၊ ဖိစီးဒဏ်ရာတွေ၊ အစာကျန်းမာမကောင်းတာတွေက ပေးတင်နေတဲ့ ထိခိုက်စေမှုကို ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း တိုက်ဖျက်နိုင်လဲပေါ့။ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာမှာ သက်ဆိုင်ရာ အချိုးအစာ ပိုလွန်တဲ့ antioxidant တွေ ပါဝင်လို့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိခိုက်စေမှုကနေ ကာကွယ်ပေးပြီး အိုမင်းရင်ဆိုင်သွားစနစ်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ချော့မပေးနိုင်ပါတယ်။

သဘာဝနည်းလမ်းနဲ့ ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးနေခြင်း
အားကောင်းတဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်ရှိရင် ဖလူး၊ အအေးမိခြင်း၊ အခြားရောဂါတွေကို ပိုမိုကောင်းကောင်း တိုက်ဖျက်နိုင်ပါတယ်။ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကလည်း မကောင်းဆိုးကြောင့်ရောဂါများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာစေမယ့် အနာရောဂါပိုးမြှားတွေကို ထိန်းချုပ်ပေးခြင်းဖြင့် သင့်ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ အချို့လူတွေဟာ ဖလူးရာသီ မီချိန်မှစပြီး နေ့စဉ်စဉ်ကာကွယ်အနေနဲ့ စင်္ကာပူမှာ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်း သောက်နေကြတာပါ။

အသားအရေ ပိုဖောက်ပွနေတာ၊ ဆံပင် ပိုခိုင်မာလာတာနဲ့ စွမ်းအင် ပိုတက်လာတာ!
ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို ပုံမှန် သောက်စားလေ့ရှိလာတဲ့အခါ အသားအရေ ပိုတောက်ပြောင်ဖော်လွင်လာတယ်လို့၊ ဆံပင် ပိုခိုင်မာလာတယ်လို့၊ ကိုယ်လည်း ပိုစိတ်လိမ့်လိမ့် စွမ်းအင်များလာတယ်လို့ သတိထားမိသူတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဒါဟာ curcumin က သင့်ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်းကနေ အပြင်ပိုင်းထိ လုပ်ဆောင်ပေးနေတာကြောင့် ဖြစ်ပြီး သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်အောင် အကူအညီပေးနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာက သင့်ဦးနှောက်ကို ပိုစိတ်လိမ့်လိမ့် စေပြန်လား၊ ပိုပျော်စေပြန်လား?

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာနဲ့ ဦးနှောက်အာရုံကြောစွမ်းအား
ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာဟာ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို တိုးစေမယ်လို့ သင်သိပါသလား? သုတေသနအချို့အရ curcumin က ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ရည်ကို တိုးတက်စေပြီး မေ့လျော့ဖြတ်ပျောက်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိထားပြီး အထူးသဖြင့် အသက်တက်လာတဲ့အခါမှာ အသုံးဝင်ပါတယ်။

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာနဲ့ စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်ပေးမှု
ဖိစီးနေလာရင်၊ ကိုယ်အားနည်းလိမ့်လိမ့် ခံစားနေတိုင်းလည်းကောင်း၊ ကိုယ့်မိမိမဟုတ်သလို ခံစားနေတာမျိုး ရှိလား? အဲ့ဒီအချိန်တွေမှာလည်း ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အကူအညီပေးနိုင်တယ်လို့ မေးမြန်းပြီး သုတေသနနည်းလမ်းတွေ ရှိနေပါသေးတယ်! Curcumin က serotonin နဲ့ dopamine လို စိတ်ဓာတ်နဲ့ ဆက်နွယ်တဲ့ ဟော်မုန်းတွေကို ညှိနှိုင်းအောင် ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ သုတေသနအချို့မှာ ပြထားပြီး၊ ဒါကြောင့် ဖိစီးမှု၊ စိတ်လှုပ်ရှားသေဂြိုလ်မှု (anxiety) လျော့နည်းစေသလို အနည်းငယ် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း လက္ခဏာတွေကိုပါ သက်သာစေနိုင်တယ်လို့ ယူဆနေကြပါတယ်။

“ပျော်ရွှင်နေတဲ့ ဦးနှောက်” နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တိုက်ရိုက် ချိတ်ဆက်နေမှု
သင့်ဦးနှောက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ တအားသိပ်ရှည်စွာ ချိတ်ဆက်နေလို့ ဦးနှောက် ကျန်းမာပြီး ပျော်ရွှင်နေလျှင် သင့်ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းအခြေရာရာလည်း ပိုကောင်းကောင်း ခံစားရပါတယ်! ဒါကြောင့်ပဲ စင်္ကာပူမှာ လူအများစုက မိမိတို့ စိတ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် နှစ်ခုလုံးကို အကောင်းဆုံး အနေအထားနဲ့ ထိန်းထားနိုင်ဖို့ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်း ကို ရွေးချယ်သောက်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။

နှလုံးကျန်းမာရေးနဲ့ အစာဖျော်/ဘယ်လောက်အသုံးချမလဲ (metabolism) ကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာက သင့်နှလုံးကို ဘယ်လို ကူညီပေးလဲ
ယနေ့ခေတ်မှာ အဆီမကောင်းတွေ၊ သကြားများတဲ့ အစားအစာတွေကြောင့် နှလုံးကျန်းမာရေးက လူအများအတွက် အဓိက စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ Curcumin ကို သုတေသနအချို့မှာ နှလုံးလုပ်ဆောင်ရည်ကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တယ်၊ သွေးလည်ပတ်မှုကို တိုးတက်စေတယ်၊ ကိုလက်စက်ရော (cholesterol) အဆင့်တွေကိုပါ ထိန်းညှိအောင် ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ပြထားပါတယ်။

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာက အလေးချိန်ထိန်းချုပ်ရေးမှာ အကူအညီဖြစ်နိုင်မလား?
သုတေသနအချို့အရ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာက သင့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ metabolism ကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်လို့ ကိုယ်ခံအောင် သကြားနဲ့ အဆီတွေကို ပိုကောင်းကောင်း အသုံးချဖို့ ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ယူဆထားကြပါတယ်။ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ ကို တော်လှန်အလေးချိန် လျော့စေမယ့် အာရုံကုသဆေးတစ်မျိုး အဖြစ် မသတ်မှတ်သင့်ပေမဲ့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို သန်မာချိန်ညှိပေးပြီး စုစုပေါင်းကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းဖြောင့်မတ်စေဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။

သင့်သွေးဆားချိုနှုန့်တွေကို ထိန်းညှိချုပ်ကိုင်ထားပေးခြင်း
သွေးချိုလို ပြဿနာတွေ ရှိနေသူတွေအတွက်လည်း ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာက အကျိုးဖြစ်ရှိစေမယ်လို့ ယူဆထားကြပါတယ်။ Curcumin က သွေးချိုအဆင့်ကို ထိန်းညှိဖို့ ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ သုတေသနအချို့မှာ ဖော်ပြထားပြီး သွေးချိုရောဂါရှိသူတွေ ဒါမှမဟုတ် သွေးချိုလက်မောင်းများတက်တက် ဖြစ်မလား စိုးရိမ်နေသူတွေအတွက် အထူးအသုံးဝင်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်

အခုအထိ ဖတ်ပြီးတဲ့အခါ ထင်ရှားသွားပြီလား ထင်ပါတယ် — ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အရမ်းစွမ်းအားကောင်းတဲ့ အကူအညီကောင်းတစ်ခု ဖြစ်နေပြီလို့ပါ! အရိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းခြင်းကို လျော့ချချင်ရုံဖြစ်စေ၊ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးချင်ရုံဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်ချင်ရုံဖြစ်စေ၊ နှလုံးကို ကာကွယ်ချင်ရုံဖြစ်စေ — နေ့စဉ် ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ သောက်စားနေတာက ပိုသက်သာချောမွေ့ကာ သက်မလုံ လည်ပတ်နေတာမျိုး ခံစားချင်သူတွေအတွက် ရိုးရှင်းပေမဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ နည်းလမ်း တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာကို တိုက်ရိုက် သားသောက်ဖို့ ပိုမလွယ်ကူသလို၊ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကလည်း လွယ်လောက်အောင် မစုပ်ယူနိုင်တဲ့အတွက် စုပ်ယူနိုင်မှု ပိုကောင်းပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားတဲ့ ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ အာဟာရထောက်ပံ့ပစ္စည်း ကို စင်္ကာပူမှာ ရွေးချယ်သောက်ခြင်းက အကျိုးကျေးဇူးတွေ အပြည့်အဝရဖို့ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

မိမိကိုယ်ကို သဘာဝနည်းလမ်းနဲ့ ပိုကျန်းမာဖို့၊ ပိုငယ်ရွယ်နေတာလို ခံစားရဖို့နဲ့ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ဖိစီးမှုတွေကနေ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ဖို့ နည်းလမ်းတစ်ခုရှာနေတယ်ဆိုရင် ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာဟာ သင်ရှာဖွေနေတာဖြစ်ရောက်နေမယ့် “ရွှေရောင်နည်းလမ်း” တစ်ခု ဖြစ်နေလိမ့်မယ်!

ရင်းမြစ်များ

1. Hewlings, S., & Kalman, D. (2017). Curcumin: လူ့ကျန်းမာရေးအပေါ် ၎င်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ အကြောင်း ရှင်းလင်းသုံးသပ်ချက်။ Foods, 6(10), 92.
2. El-Saadony, M. T., Yang, T., Korma, S. A., Sitohy, M., El-Mageed, T. a. A., Selim, S., Jaouni, S. K. A., Salem, H. M., Mahmmod, Y., Soliman, S. M., Mo’men, S. a. A., Mosa, W. F. A., El-Wafai, N. A., Abou-Aly, H. E., Sitohy, B., El-Hack, M. E. A., El-Tarabily, K. A., & Saad, A. M. (2023). ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာနှင့် ၎င်း၏ ထိရောက်အကြောင်းအရာအဓိက curcumin သည် လူ့ကျန်းမာရေးအပေါ် ထိရောက်သက်ရောက်မှုများ၊ ဆေးဝါး၊ ဆေးပညာနှင့် အစားအစာလုပ်ငန်း ဆိုင်ရာ အသုံးချမှုများ အကြောင်း Comprehensive review တစ်ရပ်။ Frontiers in Nutrition, 9. 
3. Paultre, K., Cade, W., Hernandez, D., Reynolds, J., Greif, D., & Best, T. M. (2021). ဒူးအိုးအဆစ်ရောင်ရမ်းနာကျင်မှု (knee osteoarthritis) ရှိသူများအတွက် ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ သို့မဟုတ် curcumin အနုတ်ချူပ်များ၏ နာကျင်မှု လျော့နည်းစေမှုနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ရည် တိုးလှုပ်စေမှုများအပေါ် ဆေးကုသရေး အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို စနစ်တကျ သုံးသပ်ချက်။ BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 7(1), e000935.
4. Thavorn, K., Mamdani, M. M., & Straus, S. E. (2014). မျိုကောင်းရေး/အစာဖျော်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ရောဂါများကို ကုသရာတွင် ဟင်းခတ်အအူတမန်ကြာ၏ ထိရောက်မှုကို စနစ်တကျ လေ့လာသုံးသပ်မည့် protocol တစ်ရပ်။ Systematic Reviews, 3(1).