ခရီးသွားစဉ် မူးကင်ရောဂါကာကွယ်ရေးစနစ်ကို မြင့်မားနေစေဖို့ အကြံပေးချက် ၁၀ ချက် – Nano Singapore
ခရီးသွားရင်း အလွယ်တကူ အကြောကြဲ/အအေးမိသွားမလားလို့ အမြဲပူပန်နေကြလား။ အကယ်၍ အப்படိ ဖြစ်နေလျှင် သင်ကိုယ်တော်တိုင်တစ်ဦးတည်း မဟုတ်ဘဲ အများစုကလည်း ထိုသို့ပဲ ဖြစ်နေကြပါတယ်။ ခရီးသွားခြင်းက စိတ်လှုပ်ရှားဖို့ကောင်းပြီး ပျော်ရွှင်ဖွယ် အတွေ့အကြုံတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် အကျိုးသက်ရောက်မှု မကောင်းသည့် အချက်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဥပမာ ခရီးလာရခြင်း မကြာခဏ ဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် သင်အိမ်မှဝေးနေရင်း သင့် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို အိမ်မှာရှိသလို ခိုင်မာစွာ တည်နေတာကို သေချာစေဖို့ ခက်ခဲလာနိုင်ပါတယ်။ ကံကောင်းစွာနဲ့ သင် ခရီးသွားနေလျှင် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို ခိုင်မာအောင် ထိန်းထားပေးနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ခရီးသွားနေစဉ် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို တိုးတက်ခိုင်မာလာအောင် အောက်ပါ အကြံပေးချက်တွေကို လိုက်နာပါ-
ကိုယ်ခံစွမ်းအား ထောက်ပံ့ပေးမည့် အရည်အသွေးကောင်း စားစရာတွေ များများ စားပါ
ဒါက လုံးဝ သာမန်တွေ့ရတာလိုပဲ ထင်ရပေမယ့် လူအများစုက မေ့လျော့လွယ်တဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုမို အရွက်မပျက်တဲ့ စားစရာအစားအစာတွေကို စားသုံးပေးတာက ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးရန် အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုပါ။ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်မည့် စားစရာအချို့ကတော့ – ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့ အရေးပါတဲ့ မိုက်နှင့်ဓာတ်ဆားများ ပါဝင်သော ကြာပေါက်ငါး (ဥပမာ ဆာလမွန်၊ စွန်ဖိရှ်), အာဗိုကာဒို, ဇီးသီးနဲ့ ဇီးသီးဆီ စတဲ့ ကျန်းမာဖက်များ – အောက်စီဒေးရှင်းတားဆေးများ (Antioxidants): ကန်တော့သီးများ (ဥပမာ နီလူးဘယ်ရီ၊ စတော်ဘယ်ရီ), ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (ဥပမာ ဘရိုကလီ၊ မော်ရင်း), သက်ရိပ်ခြောက်အပင်များ (ဥပမာ ပါဆလီ၊ ဆလန်ထရိုး) – ပရိုတိန်းများ – ကြက်ဥပရိုတိန်း, အနယ်မှုန့်သီးဝၫ် (ဥပမာ အာမံ၊ ဝေါ့နတ်), ပြောင်းဆန်ပဲပဲစသော ဆိုခါ – ကျန်းမာရေးကောင်းစေမယ့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များ – နှမ်းခွက်အိုးခလုတ်, ပဲမျိုးပေါင်းများ (ဥပမာ ပဲနီ၊ ပဲချဉ်), အားလုံးပြည့် ဂရိန်းများ စသည်ဖြစ်ကြပါတယ်။
ဖလူးကာကွယ်ဆေး ထိုးယူပါ
ဖလူး (အအေးမိရောဂါ) က အလွန်အရမ်း တွေ့ရလွယ်သည့် ရောဂါဖြစ်ပြီး သင်၊ သင့်မိသားစုနဲ့ သင့်မိတ်ဆွေတွေ အတွက် ပြင်းထန်တဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဖလူးရောဂါကို ကာကွယ်ဖို့ ကာကွယ်ဆေး ထိုးသွင်းယူခြင်းက ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ဖလူးနဲ့ တိုက်ခိုက်ကာကွယ်နိုင်မယ့် လုံခြုံရေးနည်းလမ်း အကောင်းဆုံးတွေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သင့်ဘဝမှာ တစ်ခါမဟုတ် မကြာခဏ ဖလူးကို ကြုံတွေ့ဖူး၊ ခံစားဖူးတဲ့အတွက် အန္တရာယ်ရှိမှု အခြေအနေကို ဖော်ထုတ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ လာမည့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဖလူးရောဂါကနေလည်း ကာကွယ်ပေးမယ့် ကာကွယ်ဆေး မျိုးစုံလည်း ရှိနေပြန်ပြီမို့ သင် ခရီးသွားနေချိန်မှာ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ် ကိုသန်စွမ်းအောင် ထိန်းနိုင်ဖို့ အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဖလူးကာကွယ်ဆေးတွေဟာ လူကြီးတွေနဲ့ ကလေးတွေ နှစ်မျိုးလုံးအတွက် ရရှိနိုင်ပါတယ်။
ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါ
ပုံမှန်အားဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးခြင်းနဲ့ ကျန်းမာရေးကောင်းတဲ့ အစားအစာ စနစ်တကျ စားသုံးပေးခြင်းက ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို ခိုင်မာစေဖို့ ကောင်းမွန်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးသွားနေချိန်မှာ ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်ပေးထားမယ်ဆိုတာ အထူးအရေးပါပါတယ်။ ရေကို လုံလောက်အောင် မသောက်နေလျှင် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ် အားနည်းသွားပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်လာရင် အအေးမိရောဂါ သို့မဟုတ် ဖလူးရောဂါ၊ နိုင်ငံခြားသား သွေးပြန်ကာကွယ်ရေးစနစ် အားနည်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အခြားရောဂါများ (ကင်ဆာ၊ ကိုယ်ခံစွမ်းအားအလိုလိုကျဆင်းရေး ရောဂါများ၊ အော်ဂဲနိုအဆုံးအဖြတ် ခြေလှမ်းအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားမှု စသည်) ရင်ဆိုင်ရမည့် အန္တရာယ်များ ပိုများလာပါတယ်။ သင်ရေဘူးကို အိမ်မှာ မေ့ဆုံးသွားရင် ခရီးသွားနေချိန်မှာ အခက်အခဲ ကြုံတွေ့ရဖို့ မလွှဲမသွေ ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ကံကောင်းစွာနဲ့ ခရီးသွားနေစဉ် ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်နေစေဖို့ နည်းလမ်းတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ အောက်ပါနည်းလမ်းတွေက ခရီးသွားနေစဉ် ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်ရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းတွေ ဖြစ်ပါတယ် – တနေ့ပတ်လုံး ရေများများ သောက်ပေးခြင်း – ရေဘူးကို ပြန်လည်ပြည့်အောင် ဖြည့်ပြီး လိုက်ခရီး ဗူးအိတ်ထဲ ထည့်သယ်ဆောင်ခြင်း – နေ့ပျော်သွားခရီးတွေမှာ သွားရင်း သယ်ဆောင်သွားလို့ရမယ့် ခရီးသွား용 ရေဘူး အသုံးပြုခြင်း – သကြားနဲ့ ကယ်လိုရီ ပမာဏ သာမန်ထက်မြင့်မားတဲ့ ကိုလာ၊ သကြားရည်၊ သစ်သီးရွက်ရည် သောက်စရာတွေကို ရှောင်ကြဉ်နေခြင်း – ခရီးသွားလို့ လွယ်ကူပြီး သယ်ဆောင်ရလွယ်တဲ့ ရေစစ်ကိရိယာ အသုံးပြုခြင်း။ ခရီးသွားနေစဉ် ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်ရမယ်ဆိုရင် အမှန်တကယ် ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်ပေးထားပါ။ ရေကို လုံလောက်အောင် သောက်နေလျှင် သင့်ကိုယ် သက်သာပျော်ဝင်လာပြီး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်တဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်လည်း ပိုမို ကောင်းမွန်လာမယ် ဖြစ်ပါတယ်။
နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ သတိချရမှု (Mindfulness) ကို အနည်းငယ် ထည့်သွင်းပါ
သတိဖြင့် စားသုံးခြင်း (Mindful eating) ဆိုတာ ကျန်းမာရေးနဲ့ ဝန်ဆာလောက်ကိုင်စောင့်မှု ကမ္ဘာထဲမှာ လူသိများလာတဲ့ စကားလုံးတစ်လုံး ဖြစ်နေပြန်ပြီး ခရီးသွားသူ အများစုရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာပါ အရေးပါလာနေပြန်ပါတယ်။ သင် ခရီးသွားနေချိန်မှာလည်း နေ့စဉ် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အလုပ်အမှုတွေထဲကို သတိချရမှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းကြိုးပမ်းပါ။ ဒီလိုလုပ်ပေးတာက သင် လုပ်ကိုင်နေတဲ့အရာကို ဗဟိုပြုထားနိုင်စေပြီး ခရီးသွားနေချိန်မှာ သင့်စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့နည်းစေဖို့ လိုအပ်တဲ့ စိတ်ပြင်းထန်မှုနဲ့ အာရုံစိုက်မှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းနေနိုင်စေပါတယ်။ ခရီးသွားနေစဉ် သင့်စိတ်ဓာတ်ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမြတ်ထားရခြင်းက အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ အဲဒါကြောင့်ပဲ အိမ်ကနေလွဲခွာသွားနေရင်း ကြုံလာနိုင်မယ့် စိတ်ဖိစီးမှုအခြေအနေတွေကို ကိုင်တွယ်ရအခက်အခဲ မဖြစ်စေဘဲ အောင်မြင်စွာ လိုက်လံ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်မယ့် စိတ်ကူးယဉ် အားထုတ်မှုတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ
ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးရင် သင့်ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ် တိုးတက်ခိုင်မာစေပြီး ရောဂါနဲ့ အလွယ်တကူ မနှောင့်အယက် ဖြစ်ရ nữaတော့ပါဘူး။ ပုံမှန်အားဖြင့် အားကစားခန်းသို့ သွားရမယ်၊ သို့မဟုတ် အားပြင်းအားခိုင် အားကစားတွေ လုပ်ရမယ်လို့ မလိုအပ်ပါဘူး။ သာမန်လျှာလည်လျက် ဖြည်းဖြည်းလေး လမ်းလျှောက်ပေးရုံတင်ပဲ ဖြစ်စေ ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု ကောင်းလွန်းစေပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်း စတင်လုပ်ဖို့ အားပေးမှု သို့မဟုတ် ထောက်ခံအားပေးမှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လိုအပ်မယ် ထင်ရင် နေ့စဉ် လေ့ကျင့်ခန်း reminder တွေ ထားလိုက်လို့ရမယ့် app သို့မဟုတ် remote တစ်ခု အသုံးပြုကြည့်ပါ။ ဒီလိုလုပ်ခြင်းက သင့်ကို တက်ကြွစွာ ထိန်းသိမ်းနေပါမယ်ဆိုတာကို သတိပေးမှုအဖြစ် သတိပေးပေးမယ်ဖြစ်ပြီး အလုပ်ရှုပ်ရာနေ့တိုင်းမှာ လှုပ်ရှားလှုပ်ရှားနေစေဖို့ အထောက်အကူ ပြုမယ် ဖြစ်ပါတယ်။
နေ့စဉ် မလ်တီဗိုင်တာမင်နဲ့ အလိုအလျောက် အစာအိမ်ဖြည့်စွမ်းဆေးတွေ သောက်ပါ (လိုအပ်သလောက်)
ကျန်းမာရေးကောင်းတဲ့ အစားအစာအမျိုးမျိုးကို မျှတညီညာစွာ စားသုံးပေးခြင်းဟာ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို ခိုင်မာစေဖို့ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သလို မလ်တီဗိုင်တာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ် ထည့်သွင်းဆေးတွေ ကိုပါ သတ်မှတ်ပမာဏနဲ့ သောက်သုံးပေးရခြင်း အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ သင်စားသုံးနေသော အစားအစာတွေ ထဲကနေ လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်အားလုံးကို မဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်လောက်သလို အစာအာဟာရ အဖြစ်ပုံစံအရလည်း အချို့အချိန်တွေမှာ လိုအပ်သည့် ဓာတ်တွေ မရရှိနိုင်ဘဲ ကျန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ အထူးသဖြင့် ခရီးသွားနေရင်း မလ်တီဗိုင်တာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ် ထည့်သွင်းဆေး လိုမျိုးတွေကို သောက်သုံးပေးရတာ အရေးကြီးပါတယ်။ သင် မလ်တီဗိုင်တာမင်/သတ္တုဓာတ် ထည့်သွင်းဆေး သောက်နေပြန်လျှင် ခရီးသွားနေစဉ် နေ့စဉ်မလွတ်သောက်ပေးဖို့ သေချာလုပ်ပါ။ အဲဒီလိုလုပ်ခြင်းက သင် အိမ်ကနေ ဝေးနေရင်းလည်း လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ ကောင်းကင်နေလို့ သေချာအောင် ပြုလုပ်ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်
ခရီးသွားလေ့ရှိတာ၊ မကြာခဏ လာသွားရင်းနေလေ့ရှိတာတွေဟာ အတွေ့အကြုံကောင်းတွေ ပေးသလို စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိန်ခေါ်မှုတွေကိုလည်း တွေ့ကြုံရစေတတ်ပါတယ်။ ခရီးသွားမှုတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် စိတ်ဖိစီးမှု၊ ရောဂါအန္တရာယ်တွေနဲ့ စွန့်ကြိုးရမည့်အတွက် ကိုယ်ရောစိတ်ရော လုံလောက်အောင် ကျန်းမာကောင်းမွန်နေနိုင်ဖို့ သေချာစေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သင့်အနေနဲ့ အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာကောင်းတွေ စားသုံးပေးခြင်း၊ နေ့စဉ် ဗိုင်တာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်များ သောက်ပေးခြင်း၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးခြင်းနဲ့ ရေကိုလည်း လုံလောက်အောင် သောက်ပေးထားခြင်းတို့ လိုအပ်ပါသည်။ ဒီလို ကျန်းမာရေး習惯ကောင်းတွေက သင့်ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို ခိုင်မာစေပြီး ခရီးသွားနေချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မယ့် ရောဂါအမျိုးမျိုးနဲ့ ကူးစက်ရောဂါတွေကို တိုက်ဖျက်နို်င်ဖို့ အစောင့်အရှောက်ကောင်း ဖြစ်ပေးမယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ် ကျန်းမာရေးက ခရီးသွားသူတွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ခရီးသွားမှု မကြာခဏ လုပ်လေ့လုပ်ထ အများကြီးရှိတဲ့ လူတွေ အတွက်ပိုပြီး အရေးကြီးပါတယ်။ ခရီးသွားနေချိန်မှာ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို ခိုင်မာကောင်းမွန်အောင် ထိန်းချုပ်လိုလျှင် ဒီအကြံပေးချက်တွေက သင့်ကို အကောင်းဆုံး အထောက်အကူ ပြုလိမ့်မယ်။
အကြောင်းကြားချက်
ဤ ဘလော့ဂ်တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်အရည်အချင်းများနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အချက်အလက်အားလုံးသည် သတင်းအချက်အလက်ပေးရန် ရည်ရွယ်ချက်သာ ဖြစ်သည်။ ဤဘလော့ဂ်ပေါ်တွင် ပါဝင်သည့် အချက်အလက်/ပြောဆိုချက်များကို မည်သည့်ရောဂါမဆို ခွဲခြားဖော်ထုတ်ရန်၊ ကုသပေးရန်၊ ရောဂါပျောက်ကင်းစေခြင်း သို့မဟုတ် ကာကွယ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူက ပေးနိုင်မည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစား သုံးစွဲအသုံးပြုသင့်ပါ လို့လည်း မဟုတ်ပါ။ Nano Singapore Shop အနေဖြင့် သင့်အနေနဲ့ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာ အကျင့်အယူ ပုံစံ အပြောင်းအလဲများကို ဆုံးဖြတ်မလုပ်မီ အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ရောဂါအခြေအနေတစ်ခုနဲ့ သက်ဆိုင်နေစဉ်တွင် ဆရာဝန်နှင့် ကြိုတင် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါသည်။