Bioavailability ဆိုတာ ဘာလဲ၊ သင့်ရဲ့ အားဆေးမျိုးတွေ ဝယ်သုံးသင့်သလားဆိုတာမှာ ဘယ်လို အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမလဲ ဆိုတာကြောင့် ခေါင်းပူနေလား။ ထုတ်လုပ်သူတွေက လိုအပ်တဲ့ သတ္တုဓာတ်နဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေကို လုံးဝမှန်ကန်တဲ့ ပမာဏနဲ့ သတ်မှတ်ပေးလို့ မရသလားလို့ ထင်ပြီး မိမိအသုံးစရိတ်တွေ မရိပ်မိဘူးလားလို့ တွေးနေပါသလား။ သင့်ဈေးကွက်မှာ အားဆေးအသစ် တစ်မျိုးထွက်လာတိုင်း စကားအသစ်တွေ၊ အက္ခရာအစိမ်းတွေလည်း ထပ်ထပ်ပေါ်လာတာကို ကြုံနေရင်း စိတ်ပင်ပန်းနေလား။ အထက်ပါ အချက်တွေထဲက တစ်ချက်တစ်ချက်ကို သင့်ကိုယ်တိုင် ကြုံနေတယ်လို့ ထင်ရင်တော့ Bioavailability အကြောင်း သင့်သိရန် လိုအပ်သမျှကို ဒီမှာ ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်လို့ အချိန်ယူ ဖတ်ရှုပေးပါ။

Bioavailability ဆိုတာ ဘာလဲ?

Bioavailability လို့ ပြောတာက အားဆေးတစ်မျိုးကို ကိုယ်ခန္ဓာက ဓာတ်ယူ စုပ်ယူသွားသည့် အနှုန်းကို ဆိုလိုတာပါ။ တခြားလို ဆက်ရှင်းရ면 အားဆေးထဲက ဓာတ်တွေထဲက ဘယ်လောက်ကို မင်းရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာက တကယ် စုပ်ယူပေးပြီး မင်းကိုယ်ထဲက ဆဲလ်တွေ အသုံးချနေလဲ ဆိုတာပါ။ အကောင်းဆုံးက မြန်နှုန်း (bioavailability) လိုင်းမြင့်လေလေ ကိုယ်ခန္ဓာအသုံးချပေါ်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် bioavailability ဆိုတာ ကောင်းကင်ကောင်းကင်လို့ ပြောရင် အားဆေးတစ်မျိုးထဲက ဓာတ်တွေကို ကိုယ်ခန္ဓာက ဘယ်လောက်ပမာဏ စုပ်ယူနိုင်လဲ၊ ဆိုလိုရင် အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းကနေ ဆဲလ်တွေထဲကို ဘယ်လောက် ရောက်သွားနိုင်လဲ ဆိုတာနဲ့ သက်ဆိုင်နေပါတယ်။ Bioavailability ကို အရေးကြီးစေတဲ့ အချက် နှစ် 가지 ရှိပါတယ်။ ပထမအနေနဲ့ အားဆေးတစ်မျိုးက မင်းကိုယ်တိုင်အပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိမရှိ ဖော်ထုတ်တဲ့ အရေးအကြီးဆုံး အချက်လည်း ဖြစ်နေတာပါ။ အားဆေးကို ကိုယ်ခန္ဓာက စုပ်ယူမရင် သက်ရောက်မှု လုံးဝမရှိသလိုပါပဲ (ခမ်းအေးအပင်ဆေးမျိုးဖြစ်ရင်တော့ အနည်းငယ် သက်ရောက်မှု ရှိတတ်ပေမယ့် မခိုင်မာပါဘူး)။ ဒုတိယအနေနဲ့ Bioavailability ဆိုတာ အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ အကြောင်းအရာ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဈေးကွက်ထဲက အားဆေး အများစုဟာ အလွန်တော်တော်လေး စုပ်ယူရလွယ်တာ (highly bioavailable) သို့မဟုတ် လုံးဝမလွယ်သလို (highly un-bioavailable) ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။

Bioavailability ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သလဲ

Bioavailability ဆိုတာ မင်းကိုယ်တိုင်မှာ ရှိပြီးသား အားဆေးဓာတ် ပမာဏနဲ့ အသစ်ဝင်လာနေတဲ့ ဓာတ်ပမာဏတို့နဲ့ ဆက်နွယ်နေပါတယ်။ ဒီ variable နှစ်ခုက တကယ်လို့ “bioavailable” လို့ ခေါ်ရမယ့် အားဆေးလား၊ မင်းရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာက ဘယ်လောက် စုပ်ယူအသုံးချနိုင်မလဲကို သတ်မှတ်ပေးတဲ့ အဓိက အချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်ချက်တွေကို ကိုယ်ခန္ဓာထဲ ထည့်ဝင်စေမယ့် နည်းလမ်း အဓိက နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ ပါးစပ်ကနေ ဝင်လာနိုင်သလို၊ အစာအိမ်နဲ့ အူကြောလမ်းကြောင်းကနေလည်း ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။ အားဆေးက ရည်အနေအထား ဒါမှမဟုတ် မုန့်မှုန့် အလိပ်အနေအထားနဲ့ ပါးစပ်ကနေလက်ခံသုံးစွဲရင် သတ္တုဓာတ်နဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ သွေးကြောထဲကို တိုက်ရိုက် ဝင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးနဲ့ အားဆေး အများစုက ကိုယ်ခန္ဓာထဲကို ဝင်ရောက်လာကြပါတယ်။ တစ်ဖန် အားဆေးကို အစာအိမ်နဲ့ အူကြော အသွင်နဲ့ သောက်သုံးရလျှင် အစိတ်အပိုင်းတွေကို အစာအိမ်က အရင်ချေဖျက် ပိုက်ဆစ်စိတ်သိမ်းပေးရပြီး အူကြောထဲကနေ စုပ်ယူနိုင်အောင် ပိုပြီး အသေးစိတ် ဖြစ်အောင် ပိုင်းလိုက်ရပါတယ်။ ​

Bioavailability အရေးကြီးရခြင်း ဘာလို့လဲ?

Bioavailability ဆိုတာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ခေါင်းစဉ် တစ်ခုဖြစ်နေရခြင်း အကြောင်းအရင်းခွဲကြည့်ရမယ်။ ပထမဆုံးနေလို့ ပြောရရင် Bioavailability နိမ့်တယ် ဒါမှမဟုတ် ပျမ်းမျှလောက်ပဲ ရှိတယ်လို့ ပြောရတယ်ဆိုတာက အားဆေးက “ဆိုး” တယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ အဲဒါက မင်းအတွက် အလုပ်မလုပ်ဘူးလို့ သာ ဆိုလိုတာပါ။ မင်းရဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မယ့် သင့်တော်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ မပါတဲ့ အားဆေးလို့ ရည်ညွှန်းနိုင်ပါတယ်။ ဈေးကွက်ထဲက အားဆေးအခြားတွေလို စတိုင်အရ စွမ်းဆောင်ရည်အရ တူနေမယ်ထင်ရပေမယ့် မင်းအတွက် ကွာသွားစေမယ့် လိုအပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ မပါဝင်ဘူးဆိုတာပါပဲ။ Bioavailability ကို သေချာစဉ်းစားပြီး ဘယ်အအားဆေးကို ရွေးမလဲ ဆုံးဖြတ်ပေးရတဲ့ အရေးအကြီးဆုံး အချက်ထဲက တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အားဆေးတစ်မျိုးကို ကိုယ်ခန္ဓာက စုပ်ယူလို့ မရရင် ကိုယ်ခန္ဓာက လုံးဝချန်ပစ်သွားမယ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကျိုးကျေးဇူး လုံးဝမရှိတော့ပါဘူး။ ဒီကိစ္စက အကြောင်းအရာတွေအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အဓိက အကြောင်းတစ်ချက်ကတော့ ထိုအားဆေးထဲက အစိတ်အပိုင်းတွေ မင်းကိုယ်ကို အလုပ်မလုပ်နေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်အစားအစာတွေမှာ Bioavailability မြင့်လဲ နိမ့်လဲ?

ဒီမေးခွန်းက မကြာခဏ ထပ်ထပ် မေးကြပြီး အစားအသောက် ဘယ်အမျိုးအစားတွေကို စားသင့်လဲ၊ အားဆေးထဲက အာဟာရတွေကို ကိုယ်ခန္ဓာက အကောင်းဆုံး စုပ်ယူနိုင်အောင် ဘယ်လို စားသောက်သင့်လဲဆိုတာနဲ့ သက်ဆိုင်နေတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ခေါင်းစဉ် တစ်ခုကိုလည်း ထပ်မံ ထိတွေ့စေပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းကို အကောင်းဆုံး ဖြေရှင်းရမယ့် နည်းလမ်းက အစားအစာနဲ့ အပင်ဆေးမျိုးစုံ (အစားအစာနဲ့ အားဆေး နှစ်မျိုးလုံး) ရဲ့ Bioavailability ဆိုင်ရာ ဒေတာတွေကို ကြည့်သုံးသပ်ပေးခြင်းနဲ့ လူ့အစာချေစနစ်နဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာလုပ်ဆောင်ပုံတွေကို လေ့လာပေးခြင်းပါပဲ။ Bioavailability မြင့်မားတဲ့ အစားအစာစာရင်းကို ကြည့်ရင် သတိထားစရာ အချက်အချို့တွေ ရှိပါတယ်။ – စာရင်းထဲက ကျန်းမာရေးကောင်းတဲ့ အစားအစာ အများစုက နေ့စဉ် စားသုံးဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ အစားအစာမျိုးလည်း တစ်ခါတလေ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ အကြောင်းရင်းက သူတို့ဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်ကောင်းနေလို့ သင်အားဆေး သီးသန့်မသောက်ရလည်း ရနိုင်လောက်တဲ့ အစားအစာတွေ ဖြစ်လို့ပါ။ – Bioavailability နိမ့်တဲ့ အစားအစာအများစုဟာလည်း နေ့စဉ် စားသုံးဖို့ အကြံမပြုထားတဲ့ အစားအစာတွေ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် Bioavailability နိမ့်နေတာကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာက အာဟာရဓာတ်တွေကို အပြည့်အဝ မရယူနိုင်တော့ဘူးဆိုတာကို သဘောပေါက်ရပါမယ်။

DISCLAIMER

ဒီဘလော့ဂ်အတွင်း ပါဝင်ပေးထားတဲ့ အကြောင်းအရာများအနက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်အိုဘီနီယံတွေ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆိုင်သော အချက်အလက်အားလုံးကို သတင်းအချက်အလက် ရည်ရွယ်ချက်အနေနဲ့သာ 提供 လုပ်ပေးထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဒီဘလော့ဂ်အပေါ်ရှိ အချက်အလက်/ကြေညာချက်များကို မည်သည့်ရောဂါမျိုးကို မျှ ခွဲခြားစိစစ်ရန်၊ ကုသရန်၊ သက်သာအောင် ဆောင်ရွက်ရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိသကဲ့သို့ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးရုံဆရာဝန်မှ ပေးနိုင်သည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစား ထားသုံးရန်လည်း မသင့်လျော်ပါ။  Nano Singapore Shop ၌ ကျွန်ုပ်တို့မှ သင့်ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာသုံးစွဲ привычкаများကို ပြောင်းလဲမည်ဆိုပါက အထူးသဖြင့် သတ်မှတ် ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေ တစ်ခုခုနဲ့ ပတ်သက်နေပါက ဆရာဝန်နှင့် ကြိုတင် တိုင်ပင်ကြရန် အားလုံးကို အကြံပြုပါသည်။