- ကိုယ်အလေးချိန်ကို ၅–၁၀% လျော့နည်းနိုင်လျှင် သွေးဖိအားကို ၅ mmHg လျော့ချပေးနိုင်ပြီး LDL ခိုလက်စတော်ကို ၁၀% လျော့ချပေးနိုင်ခြင်းနှင့် သောက်သုံးမိသားစု သကြားအာရုံ ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သည် ¹။
- အလွန်တင်းကြပ်သည့် အစားအစာ ကျင့်ဝတ်များသည် အသားသားအမ ၂၅% အထိ လျော့နည်းစေပြီး မેટဘောလစ်နှုန်းကို လျော့ကျစေသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန် ပြန်မြန်မြန် များလာနိုင်ခြေကို တိုးစေသည် ²။
- Mindfulness အခြေခံ သင်ရိုးများကို လေ့လာလိုက်ပါက စိတ်ဒဏ်ရာကြောင့် အလိုအလျောက် စားသုံးခြင်းကို ၃၁% အထိ လျော့နည်းစေပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းကျောင်းနိုင်မှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည် ³။
အခန်း ၁
လေ့ကျင့်ခန်း၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
- ချက်ချင်းရရှိနိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးများ៖ အလယ်အလတ်မှ မြင့်မားသည့် အင်တန်းစတီ လေ့ကျင့်ခန်း တစ်ကြိမ်ပဲ လုပ်လိုက်ရင်တောင် သင့်ကျန်းမာရေးအတွက် ချက်ချင်း အကျိုးကျေးဇူးများ ပေးစွမ်းပါသည်။
- दीर्घകാല အကျိုးကျေးဇူးများ: ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း သာမန်လုပ်သင့်ပါက နာမကျန်းမှုရောဂါများ ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရာတွင် အရေးပါတဲ့ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။
LISS ကာဒီယို လုပ်ရမလား HIIT လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ရမလား?
အကောင်းဆုံး ပြေးလွှားသူ ဘယ်သူလဲ ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ရာမှာ ပြေးပွဲ အကွာအဝေးက အရေးကြီးပါတယ်။ စပရင့်တာတွေက ၂၀၀ မီတာ ပြေးသလို အကွာအဝေး နည်းနည်းပဲ ဆီးပင်လယ်ထဲ ဝင်ပြီး အမြန်နှုန်းမြင့် ပြေးပွဲတွေမှာ ထူးချွန်ကြပြီး explosive speed နဲ့ fast-twitch ကြွက်သားမျိုးအပေါ် မှီခိုရသူတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မာရာသွန် ပြေးသူတွေက ၁၈ မိုင် လို အကွာအဝေးရှည်ပြေးပွဲတွေမှာ လည်ပတ်နိုင်မှုကောင်းပြီး အောက်စီဂျင်ကို ထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်ခြင်းကြောင့် ထူးခြားပါတယ် ⁷.
ဒီနည်းလမ်းအတူတူကိုပဲ အင်တန်းစတီမြင့် interval လေ့ကျင့်ခန်း (HIIT) နဲ့ အင်တန်းစတီ နိမ့်ပြီး တောင့်တင်းမနေရတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း (LISS) ကာဒီယို ကြား ရွေးချယ်ရာမှာလည်း အသုံးချလို့ရပါတယ်။ အားလုံးအတွက် တစ်မိနစ်လုံး ဘာမှ မကောင်းတဲ့ ရလဒ်တစ်ခုတည်း မရှိပါဘူး။ သင့်ရဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ရည်မှန်းချက် — နှလုံးသွေးကြော ကျန်းမာရေး တိုးတက်စေချင်လား၊ အဆီ လျော့ချချင်လား၊ သည်းခံနားလည်နိုင်စွမ်း တိုးချင်လား — အပေါ်မူတည်ပြီး လိုက်နာသင့်တဲ့ နည်းလမ်းက မတူပါဘူး။ ဒါဆိုရင် HIIT နဲ့ LISS ကြားက ဘာကွာခြားလာလဲ? HIIT က အင်တန်းစတီ အမြင့် အစိတ်အပိုင်းလေးတွေ နဲ့ အနားယူသည့် သို့မဟုတ် အင်တန်းစတီ နိမ့်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုကာလလေးတွေကို အလှည့်ကျ လုပ်ပေးရပါတယ်။ ဥပမာ ပုံမှန် routine တစ်ခုက ၃၀ စက္ကန့် အားလုံးစွမ်းလုံး နဲ့ လုပ်ပြီး ၃၀ စက္ကန့် အနားယူသလို၊ ၄၅ စက္ကန့် အင်တန်းစတီ မြင့် လေ့ကျင့်ပြီး ၁၅ စက္ကန့် နားတာ သို့မဟုတ် Tabata စတိုင်နည်းလမ်း တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ၂၀ စက္ကန့် အင်တန်းစတီမြင့် လေ့ကျင့်ပြီး ၁၀ စက္ကန့် အနားယူသလို ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သုတေသနတွေက HIIT က စံနှုန်းအတိုင်း လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မယ်ဆိုရင် အချိန်ကာလ တူတူအတွင်း ကယ်လိုရီ ၂၅–၃၀% အထိ ပိုမို လောင်ကျွမ်းစေတယ်လို့ ပြထားပါတယ် ⁹။
အပြန်အလှန်နဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် LISS ကာဒီယိုက လျင်မြန်ပေါက်ကရ အားကစားမဟုတ်ဘဲ ပွန့်လင်းသွားလှည့်ခြင်း၊ သေးငယ်သွားလည်ခြင်း သို့မဟုတ် နှေးနှေး စက်ဘီးစီးခြင်းလို ထိန်းထားလို့ရတဲ့ အလယ်အလတ် အင်တန်းစတီ လှုပ်ရှားမှုတွေ ကို အချိန်ကြာကြာ လုပ်တာ ကိုဆိုလို့ရပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းဟာ HIIT လို တစ်မိနစ်အလိုက် ကယ်လိုရီ များများ မလောင်ကျွမ်းစေကြောင်း သော်လည်း LISS ကို အချိန်ရှည်ရှည် လုပ်နိုင်လို့ အောက်စီဂျင်အသုံးချနိုင်သော ခံနိုင်ရည် တိုးမြှင့်ရာနဲ့ အချောကြည့် အဆီ မိတ်ဆက်မှုကို ယာယီအတွင်း တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုထိရောက်စေရာမှာ အလွန်ထိရောက်ပါတယ် ⁷.
နောက်ဆုံး သတ်မှတ်လိုက်ရင် HIIT နဲ့ LISS အကြား ရွေးချယ်မှုကို သင့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်၊ လက်ရှိ လေ့ကျင့်ခန်း အဆင့်၊ ကိုယ်တိုင်းခံနိုင်ရည် နဲ့ သဘောကျမှု ရှိမရှိ အပေါ် မူတည်စေသင့်ပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းကို ခင်မင် သဘောကျတဲ့သူတွေက HIIT နဲ့ LISS ကို ပေါင်းစပ် လုပ်ဆောင်ရာက ထိရောက်သော ရလဒ်ရစေတယ်လို့ တွေ့ရပါတယ်။ အင်တန်းစတီမြင့်လေ့ကျင့်ခန်းက ကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းမှုကို ထိတွေ့ပေးပြီး LISS က သည်းခံအား နဲ့ နာရီကြာလေ့ကျင့်နိုင်မှုကို တိုးစေသလို အမျိုးမျိုး ထိုက်တန်တဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေ ကိုလည်း ပေါင်းစပ်ရရှိနိုင်တယ် ⁸။
ဘယ်ဟာက ပိုကောင်းလဲ – အင်တန်းစတီ မြင့် လေ့ကျင့်ခန်းလား ဒါမှမဟုတ် အင်တန်းစတီ နိမ့် လေ့ကျင့်ခန်းလား?
- မက်တာဘောလစ်နှုန်းကို မြန်ဆန် အလုပ်လုပ်စေသည်
- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် လိုအပ်သည့် အချိန်ကို လျော့နည်းစေသည်
- အချိန်နည်းနည်းနဲ့ပဲ ကယ်လိုရီ ပိုများများ လောင်ကျွမ်းစေသည်
- အနူးညံ့ သွေးသားကို တည်ဆောက်ရာမှာ အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်
- အားကစား ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည်
- လေ့ကျင့်ပြီးနောက် ၁၂–၄၈ နာရီအထိ ခြောက်သွေ့လောင်ကျွမ်းမှု (after-burn effect) ကြောင့် ကယ်လိုရီ ဆက်လက် လောင်ကျွမ်းစေသည်
အင်တန်းစတီ နိမ့် လေ့ကျင့်ခန်း
- လေ့ကျင့်ခန်း စတင်မည့်အချိန် အဟန်အညွှန်း သက်သာစေသည့် နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခု
- ပိုကြာရှည်စွာ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခွင့်ပေးသည်
- ကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းစေသည်
- လုံးချောင်းရိုး သန်မာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည်
- ကျန်းမာသန်စွမ်း နာဇည်ရှည် ရှင်သန်မှုကို ရရှိစေသည်
- နေ့စဉ် ထမ်းဆောင်ရသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ပိုမို လွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်စေသည်
အသားမိွေးချိုင်းနှင့် အားကစားမောင်းနှင်မှုတို့၏ ကြံ့ခိုင်သော အားကစား အကြားရှိ မီးကျော့ချင်သား လျှော့ချရေး တိုက်ရိုက်နှိုင်းယှဉ်မှု
စာစဉ်အရ အပြေးအားကစားသည် လူအများစု မိမိတို့ နေထိုင်ရာ ဒေသကို လျင်မြန်စွာ လမ်းလျှောက်သလို အပြေးလုံးရှည် လေ့ကျင့်လျက် ရမည့် အကျင့်စနစ်အနက် တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မကြာသေးမီက လေ့လာချက်များအရ အင်အားကြီးစွာ ဆန့်ကျင်လှုပ်ရှားသည့် အချိန်ခဏများနှင့် အနည်းငယ် အာရုံစိုက် လှုပ်ရှားမှုများကို အလှည့်ကျပြုလုပ်သည့် လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးသည် အချိန်ဖြုန်းသက်သာကာ ထိရောက်မှု အလွန်မြင့်နိုင်ပြီး တစ်နေရာတည်း တိုးတက်ကာ အပြေးလေ့ကျင့်သည့် လေ့ကျင့်ခန်းများထက် အချို့မှာ ပိုမိုထိရောက်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။
အသားမိွေးချိုင်း လျော့ချရေးရလဒ်များကို နှိုင်းယှဉ်ထားသည့် လေ့လာမှု ၃၆ ခုအပေါ် မူတည်၍ သင်္ကေတပါဝင်လေ့ကျင့်ခန်းများ သို့မဟုတ် အမြန်ပြေးလေ့ကျင့်သူများအဖွဲ့သည် ပုံမှန် အလယ်အလတ် အင်အားလေ့ကျင့်သူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အသားမိွေးချိုင်း လျော့နည်းမှုကို နှစ်ဆအထိ ရရှိနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် တိုတောင်းသော်လည်း အင်အားပြင်းထန်သည့် ခဏခဏ သန့်ရှင်းကြိုးပမ်းပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကယ်လိုရီ ကုန်ခန်းနှုန်းကို လျင်မြန်စွာ မြှင့်တင်နိုင်ပြီး ရိုးရိုး အချိန်ကြာ အပြေးလုပ်ခြင်းထက် ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းပုံကို ပိုကောင်းအောင် ပြောင်းလဲစေနိုင်ကြောင်း ကိုယ်တိုင် သက်သေပြနေသည်¹⁰။
ထို့ကြောင့် သင်၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အလေးချိန်လျော့ချခြင်း သို့မဟုတ် သက်တောင့်သက်သာ လျင်မြန်စွာ ကျန်းမာရေးအားကစားစွမ်းရည် မြင့်မားစေလိုခြင်း ဖြစ်ပါက တိုတောင်းပြီး အင်အားပြင်းထန်သည့် အမြန်ပြေးများ သို့မဟုတ် အပိုင်းပိုင်း လေ့ကျင့်ခန်းများကို ထည့်သွင်း လေ့ကျင့်လိုက်ခြင်းသည် တစ်လျှောက်လုံး အမြဲတစတည်း အကြာကြီး လှျင်မြန်သတ်မှတ်ထားသည့် အပြေးလေ့ကျင့်ခန်းများကိုသာ ကပ်လျက် ပြုလုပ်နေခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်နိုင်ပါသည်။
အိမ်တွင် မိမိအတွက် HITT လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်း
နေ့စဉ် HIIT လေ့ကျင့်ခန်းကို အိမ်အတွင်း ထည့်သွင်း လေ့ကျင့်ခြင်းမှာ အလေးချိန် ထိရောက်စွာ လျော့ချနိုင်သော နည်းလမ်းများအနက် တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေပါသည်။
HIIT လေ့ကျင့်ခန်းစနစ်များသည် အချိန်တိုနဲ့ လေ့ကျင့်ရပေမယ့် လေ့ကျင့်ရလဒ်ကို ကြီးမားစွာ ရရှိစေသည့် ထိရောက်မှုကြောင့် ထင်ရှားနေကြသည်။ အားကစားအချိန်ကို တိကျစွာ အသုံးချလိုသူများ အတွက် အထူးသဖြင့် ကြွလုံးသားအင်အားနှင့် အသက်ရှူအသက်ဟန် စွမ်းရည်ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြှင့်တင်လိုသူများအတွက် အထက်တန်း ရွေးချယ်စရာ တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
အိမ်တွင်း၌ လွယ်ကူစွာ လိုက်လုပ်နိုင်မည့် ထိပ်တန်း HIIT လေ့ကျင့်ခန်းဗီဒီယိုများကို စစ်ဆေးကြည့်ပါ၊ ကိရိယာ တစ်စုံတရာမလိုအပ်ပါ။
ပညာရှင်များက လေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ် မျိုးစုံအပေါ် မူတည်၍ အသားမိွေးချိုင်း လျော့နည်းမှု ရလဒ်များကို ပါဝင်သည့် လေ့လာမှု ၃၆ ခုကို လေ့လာကြသည်။ ၎င်းတို့က အင်အားပြင်းထန်သည့် အပိုင်းပိုင်းလေ့ကျင့်ခန်းများနဲ့ အမြန်ပြေးလေ့ကျင့်ခန်းများ နှစ်မျိုးစလုံးက ပုံမှန် အလယ်အလတ် အင်အားလေ့ကျင့်ခန်းများ ထက် အသားမိွေးချိုင်း လျော့နည်းမှုကို နှစ်ဆအထိ ပိုမိုပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် သင့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်မှာ အလေးချိန် လျော့ချခြင်း ဖြစ်လျှင် တိုတောင်းပြီး အင်အားပြင်းထန်သည့် အမြန်ပြေး လေ့ကျင့်ခန်းများက ရိုးရာ အချိန်ကြာ လမ်းကြာပြေးထိန်းသိမ်းမှုထက် ပိုကောင်းနိုင်ပါတယ်။
၁၀ မိနစ် အဆီလွှတ်လေ့ကျင့်ခန်း
၂၀ မိနစ် ကြွလုံးသား တင်းရင်းစေရေး အတန်း
၄၀ မိနစ် ပြန်မလုပ်ရသော HIIT ကာဒီးယို လေ့ကျင့်ခန်း
၂၈ မိနစ် အင်အားပြင်းထန်သော ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံး HIIT
၃၀ မိနစ် လိုအင်ပတ်နည်းသော HIIT (ကိရိယာ & ခုန်ခြင်း မလိုအပ်)
စတင်သူများအတွက် HITT
ဤ စတင်သူများအတွက် HIIT ပရိုဂရမ်ကိုလည်း စဉ်းစားနိုင်ပါသည်၊ ၎င်းကို အားကစားသစ်စတင်မည့်သူများ သို့မဟုတ် စတင်နေသူများ အတွက် ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးတွင် သင်၏ ဖောင်ကို မှန်ကန်စေဖို့ သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်သော လှုပ်ရှားနှုန်းဖြင့် စတင်ပါ၊ ၎င်းက သင်၏ ပထမဦးစား ရည်မှန်းချက် ဖြစ်သင့်သည်။ သင်၏ အသက်ရှူသွင်းရှူထွက်နည်း၊ ကြွလုံးသားအသုံးပြုမှုနှင့် ကိုယ်လုံးတန်ခိုးကို သေချာ သတိထားပါ။ သင် အဆင်ပြေတယ်လို့ ခံစားလာသည့်အခါ အကြိမ်အရေအတွက်ကို တိုးမြှင့်ၿပီး အမြန်နှုန်းကို မြှင့်တင်ကာ ညှိနှိုင်းကောင်းမွန်သော ရလဒ်များ ရရှိစေဖို့ ကြိုးပမ်းပါ။ ထိုပရိုဂရမ်ကို SquatWolf ဟုခေါ်သော ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှ ဒီဇိုင်းထုတ်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။
Squats x8
အထိရောက်မှု
ဂွိုက်သား၊ နဖူးခုန်သား (Glutes)、 ဆန့်ကြိုး (Hamstring)、 ဝမ်းဗိုက်သား
- ရင်ရှေ့ကို ကြည့်ထားပါ
- တင်ပါးခေါင်းကို ၉၀ ဒီဂရီ ထောင့်ထိ ဖောက်ချပါ
- ကျောကို တိုက်ရိုက်ထားပါ
- ပုခုံးနှင့် ခြေဖျားများကို တန်းညီအောင် ထားပါ
Jumping Jacks x8
အထိရောက်မှု
ဒယ်လ့်သား၊ နဖူးခုန်သား (Glutes)、 ထရပ်စ်သား
- ဒုတိယ အနေအထားသို့ ခုန်ပါ
- ခြေထောက်များကို သက်တောင့်သက်သာ ဖြန့်၍ ရပ်ပါ
Jumping Jacks x8
အထိရောက်မှု
ရှင်မြီးသား၊ နဖူးခုန်သား (Glutes)、 ဆန့်ကြိုး၊ လည်ရိုးခြေထောက်သား၊ ဂွိုက်သား
- ကိုယ်အနေအထားကို တိုက်ရိုက်ထားပါ
- ရေးခေါင်းများသည် တင်ပါးထက် ပိုမြင့်ရပါမည်
- ဒဏ်ရာ မတတ်စေရန် ခြေဖျားအဖ်ပေါ် သက်ပြီး ဆင်းပါ
Arm Circles x8
အထိရောက်မှု
ဒယ်လ့်သား၊ ထရပ်စ်သား
- လက်များကို တိုက်ရိုက် ထားပါ
- အရှေ့၊ နောက် တို့သို့ စက်ဝိုင်း လှုပ်ရှားမှုကို တစ်ဦးချင်း ၈ ကြိမ် ပြုလုပ်ပါ
- ဒဏ်ရာ မဖြစ်စေရန် ခြေဖျားအဖ်ပေါ် သက်ပြီး ဆင်းပါ
Burpees
အထိရောက်မှု
ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းအားလုံး
- ကျောကို တိုက်ရိုက်ထား၍ ပုရှက်အပ် တစ်ကြိမ် လုပ်ပါ
- စခွက်အနေအထားသို့ ပြန်ဝင်ပြီး လက်များကို မြင့်အောင် ဖိခုန်ပါ
- ခြေဖျားအဖ်ပေါ် ဆင်းပြီးနောက် ထပ်မံ ထပ်လက်ခံလုပ်ပါ
အခြေခံ Planks
အထိရောက်မှု
ပုခုံးသား၊ ဝမ်းဗိုက်သား၊ ဖက်ဖြတ်ဝမ်းဗိုက်သား (Oblique)、 ဂွိုက်သား
- ရင်ဘတ်အောက်လက်မောင်းများနှင့် ပုခုံးများကို တန်းညီအောင် ထားပါ
- ကျောနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ်ပိုင်းကို တိုက်ရိုက် ထားရှိပါ
- ကိုယ်ခန္ဓာ ခွေကွေ၊ စင်းချွတ်မဖြစ်စေရန် သေချာ စောင့်ကြည့်ပါ
အခန်း ၂
အစားအစာ ပမာဏ ထိန်းချုပ်မှု၏ အရေးပါမှု
ကယ်လိုရီများသည် အစားအစာမှလာသောကြောင့် အလေးချိန် လျော့ချလိုလျှင် သင်သည် အစားအသောက်ကို လျှော့စားရမည် သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်း ပိုလုပ်ရမည် သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးလုံး ကိုပဲ ပြုလုပ်ရပါမည်။ ထို့အပြင် ကိုယ်ခန္ဓာလိုအပ်သည့် ပမာဏထက် ပိုစားလျှင် ၎င်းက အဆီအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါသည်။
ငွေ့ထွက်လာသည့် မေးခွန်းမှာ “ဘယ်လောက် သင် စားသင့်လဲ” ဖြစ်သည်။ မိမိ စားသုံးသင့်သည့် ပမာဏကို သိထားခြင်းက အလေးချိန်ကို ထိန်းကျောင်းရန် အရေးကြီးသည်။ အစားအစာ ပမာဏ ထိန်းချုပ်ခြင်းဟာ လုံးဝ အစားအသောက် လျော့နည်းခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပိုမို အသိပညာရှိသော ရွေးချယ်မှုများ လုပ်ရန် နှင့် သတိဝါးနေခြင်းဖြင့် တန်းတူချိန်ညှိမှု ရှာဖွေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
အစားအစာ ပမာဏ ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် မလုံလောက်အောင် မစားဘဲ နေရန် မဆိုလိုပါ။ သင်သည် ထပ်လောင်း မစားသွားစေချင်ရုံဖြင့် အစားအသောက်မျိုးစုံကိုလည်း ဆက်လက် ခံစားနိုင်ပါသည်။ ထိုနည်းလမ်းသည် ကြာရှည်၍ ထောက်ခံသည့် အစာကြောင်းအစီအစဉ်များကို လိုက်နာစရာ မလိုဘဲ လွယ်ကူပြီး ထိရောက်သော နည်းလမ်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင် စားသုံးသည့် အရာများကို ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် လှုပ်ရှားဖြစ်နေခြင်းတို့သည် သင်၏ ပိုမိုသော အလေးချိန်ကို လျော့ချရန် ကီးချက် အချက်အလက်များ ဖြစ်ကြသည်။
အလေးချိန် လျော့ချရန် အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုက ပိုမို ကျန်းမာသော အစားအစာ ရွေးချယ် စားသုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ အလေးချိန် လျော့ချရန် အတွက် အစားအစာ ပမာဏ ထိန်းချုပ်ထားသည့် အစာစားပုံ အကြံပြုချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
အော်ရိုစီ လျော့နည်းခြင်း ဆိုတာ ဘာလဲ?
ရောဂါခံစားရမှုကို လျှော့ချရန်၊ ကိုယ်ခန္ဓာ အသုံးချသည့် ကယ်လရီအနက် အသောက်အစားမှ ယူသုံးသည့် ကယ်လရီ ပမာဏနည်းနောင်းရပါမည် – ယင်းကို ကယ်လရီညှိနှိုင်းမှု (calorie deficit) ဟုခေါ်သည်။ သင်ယူသုံးသော ကယ်လရီ ပမာဏသည် သင် မီးအောင်သုံးစွဲနေသော ကယ်လရီထက် များနေပါက အလေးချိန်လျှော့ချခြင်းသည် မဖြစ်အောင့်ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။
အာဟာရစာရင်းကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများကို မြှင့်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် အကောင်းစားဖြစ်သော နှစ်မျိုးလုံး ပေါင်းစပ်လိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် သင်၏ ကယ်လရီညှိနှိုင်းမှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်နိုင်ပါသည်။ သုတေသနများအရ အာဟာရအစားအစာ ပြင်လဲမှုများနှင့် လေ့ကျင့်ရေးများကို ပေါင်းစပ်လိုက်ခြင်းသည် မည်သည့် မဟာဗျူဟာတစ်မျိုးတစ်ပါးကိုသာ လိုက်နာသဘောထက် ပိုမို တည်ငြိမ် သက်သာပြီး သာမန်ကာလရှည် အလေးချိန်လျှော့ချမှုကို ဖြစ်စေသည်ဟု ပြသထားပါသည်¹¹။
အန္တရာယ်မဖြစ်သည့် အလေးချိန်လျှော့ချမှုအတွက် အသုံးချရန် လက်တွေ့ကျသော လမ်းညွှန်ချက်တစ်ရပ်မှာ နေ့စဉ် ကယ်လရီ ၅၀၀ ခန့် နည်းနောင်းသင့်သည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ပတ်အလိုင်း တစ်ပေါင် (۰.၄၅ ကီလိုဂရမ်) ခန့် အလေးချိန်လျှော့ကျလာပြီး၊ သုံးစွဲရန် အန္တရာယ်ကင်းလုံခြုံပြီး ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်သော အဆင့်ဖြစ်ပါသည်။ ယေဘုယျ လမ်းညွှန်ချက်အရ မိန်းကလေးများအတွက် နေ့စဉ် ကယ်လရီ ၁၂၀၀ မှ ၁၅၀၀ ခန့်ဖြင့် စတင်လေ့ရှိပြီး၊ အဖွားများအတွက် ၁၅၀၀ မှ ၁၈၀၀ ကယ်လရီခန့်ကို ပန်းတိုင်ထားလေ့ရှိကြပါသည်။ ယင်းအနည်းဆုံး ပမာဏထက် နည်းတဲ့ ကယ်လရီကိုသာ ရယူစားသုံးမိပါက မီးခိုးဖောက်ပြန်လုပ်ဆောင်မှု (metabolism) နှင့် စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးအပေါ် အနုတ်လက္ခဏာ သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်နိုင်သလို၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လိုအပ်ချက်အလိုက် သင့်တော်သော ကယ်လရီ ပန်းတိုင်ကို သတ်မှတ်ရန် ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များနှင့် အကြံပေးခွင့်ရှိပါသည်။
အလေးချိန်လျှော့ချဖို့ အာရုံစိုက်နေသူများအတွက် နေ့စဉ် ကယ်လရီ လက်ခံစားသုံးမှုကို ခြေရာခံဖြတ်ရှင်းသိရှိထားခြင်းသည် အလွန် ထိရောက်ပါသည်။ သင်စားသောက်သည့် အစားအစာများနှင့် ၎င်းတို့၏ ကယ်လရီ ပမာဏကို စာအုပ်မှတ်တမ်းများ သို့မဟုတ် ဆော့ဖ်ဝဲလ်အပ်များဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းက သင်၏ သဘောသဘာဝအသိအမြင်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စေသလို သတ်မှတ်ထားသော ပန်းတိုင်ကို တတ်နိုင်သလောက် တိကျစွာ ရောက်သန်းနိုင်ရန်လည်း ကူညီပံ့ပိုးပေးသည်။
အကောင်းဆုံး ကယ်လရီတွက်နည်း အပ္ပလီကေးရှင်းများအား ရှင်းလင်းကြည့်ရှုခြင်း
- စုစုပေါင်း အကောင်းဆုံး: MyFitnessPal
- အခမဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်များ အများဆုံး: Lose It!
- လုံးဝ အခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်မှု အကောင်းဆုံး: FatSecret
- အထူးအာဟာရ စနစ်များအတွက် အကောင်းဆုံး: Cronometer
- အလေးချိန်လျှော့ချရန်အတွက် အကောင်းဆုံး: Noom
- ကျန်းမာသော အကျင့်习惯များ တည်ဆောက်ရန် အကောင်းဆုံး: Lifesum
- အာဟာရ အရည်အသွေးအတွက် အကောင်းဆုံး: MyNetDiary
- ရိုးရှင်းလွယ်ကူမှုအတွက် အကောင်းဆုံး: Calory
စင်္ကာပူ ဟော့ကာ အစားအစာ ကယ်လရီဇယား
ကီတိုးဂျენစ် အာဟာရစနစ် ဆိုတာ ဘာလဲ?
ကီတိုးဂျနစ် သို့မဟုတ် “ကီတိုး” အာဟာရစနစ်ဆိုသည်မှာ ကြာဟိုက်ဒရိတ်နည်း၊ ကြွယ်ဝသော ကျိုအမျိုးအစားများ (ဖက်) များစွာ ပါဝင်ပြီး ပရိုတိန်း အလယ်အလတ် ပမာဏရရှိသော အစားအစာ စနစ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤအာဟာရစနစ်အောက်တွင် နေ့စဉ် အာဟာရအုပ်စု မကွန့်ဝေချက်မှာ ခန့်မှန်းအားဖြင့် –
ကာဘိုအိုက်ဒရိတ်များ – နေ့စဉ် ကယ်လရီ၏ ၅% သို့မဟုတ် ထို့နည်း
ပရိုတိန်း – နေ့စဉ် ကယ်လရီ၏ ၂၀–၂၅%
ဖက် – နေ့စဉ် ကယ်လရီ၏ ၇၀–၇၅%
သာမန်အားဖြင့် ထမင်း၊ နွားနို့မုန့်၊ အာလူဂါသီပေါင်မုန့်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ချိုချဉ်သီးများကဲ့သို့သော အစားအစာများသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းတွင် ဂလူးကို့စ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသဖြင့် သွေးစွက်အချိုပမာဏကို မြှင့်တင်စေကြပါသည်။ ပရိုတိန်းနှင့် ဖက်နှစ်မျိုးလုံးသည်လည်း သွေးစွက်အချိုအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ သက်ရောက်မှုသည် ကာဘိုအိုက်ဒရိတ်များထက် နည်းပါးလေ့ရှိသည်။
ကာဘိုအိုက်ဒရိတ်များကို ကန့်သတ် လျှော့ချပေးခြင်းကြောင့် ကီတိုးအာဟာရစနစ်သည် ကိုယ်ခန်ဓာကို “ကီတိုးစစ်” (ketosis) ဟုခေါ်သည့် အနေအထားသို့ ဝင်ရောက်စေပြီး ဂလူးကို့စ်အစား ဖက်ကို အဓိက လက်အောက်ခံ လောင်စာအဖြစ် အသုံးချစေပါသည်။ ယင်း ဖက်များသည် နေ့စဉ် အစားအစာမှ ပြီးခဲ့သော ဖက်များဖြစ်လည်းကောင်း ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ယခင်က သိမ်းဆည်းထားသော ကြွက်သားဖက်များဖြစ်လည်းကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
လူအများစုက ကီတိုးအာဟာရစနစ်ကို စိတ်ဝင်စားကြသော အကြောင်းအရင်းမှာ ခံစာလျော့နည်းအောင် ကူညီပေးနိုင်ခြင်း၊ ကြွက်သားဂဏန်းကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်နိုင်ခြင်းနှင့် အလေးချိန်လျှော့ချမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သုတေသနများအရ ကီတိုးဂျနစ် အာဟာရစနစ်ကို လိုက်နာသူများသည် ယခင်မှ သက်တောင့်သက်သာ လက်ခံစိတ်ဝင်စားခဲ့ကြသော ကျိုနည်းအာဟာရစနစ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်လျှင် ပထမလအနည်းငယ်အတွင်း ၂ လောက်မှ ၃ ဆလောက် ထိ ပိုမို အလေးချိန်လျှော့ချနိုင်ကြောင်းနှင့် သွေးစွက်အချိုနှင့် သွေးအတွင်း လိပ်ဖတ်ဓာတ် အဆင့်များ လည်း တိုးတက်ကောင်းမွန်လာကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်¹²။
ကီတိုးအာဟာရစနစ်တွင် တောက်လွှား စားသောက်သင့်သည့် အရာများ
အခန်း ၃
အတွင်းစိတ် အပြုသဘောဖြင့် ရှိနေပြီး အလေးချိန်မကျသည့်အဆင့်ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ခြင်း
လူအတော်များများသည် အလေးချိန်လျှော့ချမည့် စီမံချက်ကို စိတ်အားထက်သန်စွာ စတင်ကြသော်လည်း လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ဆောင်နေဆဲ နှင့် ကျန်းမာသဖြင့် စားသောက်နေခဲ့စဉ်တုန့်၊ သာမန်ထက် တင်မြင့်မှု များမလာတော့သည့် အဆင့်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိလေ့ ရှိကြသည်။
အလေးချိန်လျှော့ချမှု မှန်မကျတော့သည့် သို့မဟုတ် မျှတသွားသည့် အဆင့်များသည် လူအများစု တက်ရောက်တွေ့ကြုံရသော အခက်အခဲတစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း ဤအဆင့်သည် သဘာဝကျတဲ့ အပိုင်းဖြစ်ပြီး ဖြတ်ကျော်နိုင်သည့် အဆင့်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဤအဆင့်များ ပေါ်ပေါက်လာသလဲ ဆိုသည့် အကြောင်းရင်းကို နားလည်သဘောပေါက်ထားခြင်းက အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။
အကြောင်းအရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း စိတ်ပူနေစရာ မလိုပါဘူး၊ သင့်လျော်သော လုပ်နည်းဖြင့် ဆက်လက် ကြိုးပမ်းသွားပါက လွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်ပါတယ်။
အောက်တွင် ဤအရာများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည့် အကြောင်းအရင်း အချို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်

ဓာတ်ခြေဖောက်လုပ်ငန်း လိုက်လျောအပြောင်းအလဲ
အလေးချိန်လျော့ချနေတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ကယ်လိုရီစားသုံးမှု လျော့နည်းသွားတဲ့အခါမှာ သင့်ရဲ့ ဓာတ်ခြေဖောက်လုပ်ငန်း မြန်ဆန်မှုက လျော့နည်းသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ သင့်ခန္ဓာကိုယ်က စွမ်းအင်ကို ထိမ်းသိမ်းဖို့ အကောင်းဆုံး ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေပါတယ်။

ဟော်မုန်း အတက်အကျများ
ဟော်မုန်းတွေက ဓာတ်ခြေဖောက်လုပ်ငန်းနှုန်းထားနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်၊ အဆီသိုလှောင်မှုကို ထိန်းသိမ်းပေးရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ပါတယ်။ သင့်ခန္ဓာကိုယ်က အလေးချိန်လျော့ချဖို့ လုပ်နေတာတွေကို ဘယ်လို တုံ့ပြန်မယ်ဆိုတာဟာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေကြောင့် သက်ရောက်မှု ရနိုင်ပါတယ်။

အစာအတောအတွဲ အပြောင်းအလဲများ
သင့်ခန္ဓာကိုယ်က သင်လိုက်နာနေတဲ့ အစားအစာအကျဉ်းကျဆင်းမှု (ကယ်လိုရီအနည်းငယ်နဲ့ စားသောက်နေမှု) ကို လိုက်လျော လိုက်ဖက် လိုက်နာသွားလေ့ရှိလို့ အလေးချိန်ကို နောက်ထပ် လျော့နည်းသွားအောင် ထပ်မံလုပ်ဆောင်ဖို့ ပိုပြီး ခက်ခဲစေတတ်ပါတယ်။

လေ့က်င့်ခန်း အမျိုးအစားအပြောင်းအလဲများ
အများအားဖြင့် သင် နေ့စဉ်လုပ်လေ့ရှိတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို သင့်ခန္ဓာကိုယ်က ပိုပြီး လိုက်လျောကျဆင်းသွားကြလေ့ရှိပြီး ဒါကြောင့် လေ့ကျင့်နေချိန်မှာ ဖျက်သိမ်းလှုပ်ရှားနေတဲ့ ကယ်လိုရီပမာဏ လျော့နည်းသွားစေနိုင်ပါတယ်။

စိတ်နှင့် စိတ်ဓာတ်အပေါ် သက်ရောက်မှုများ
အလေးချိန်လျော့ချရေးအစီအစဉ်ကို ထပ်မံဆက်လက် လိုက်နာရင်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နဲ့ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို မျက်နှာမူကြုံတွေ့လာရနိုင်ပြီး အဲဒီလိုအခြေအနေနဲ့ ပိတ်ဆို့အချိန်အဆီ (plateau) တွေ ပိုဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးရခြင်း၊ အနားလောက်မယုံလောက်အိပ်ယာမပေးနိုင်ခြင်းနဲ့ စိတ်ခံစားမှုကြောင့် စားသောက်နေသလို အခြေအနေတွေက သင့်တိုးတက်မှုကို ထိခိုက်နစ်နာစေနိုင်ပါတယ်။
အသားအရေ ကျွံလျော့မှု တားဆီးရန် ကန့်သတ်ချက် ကျော်လွန်မှုကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းရမလဲ
ရက်ပတ်တစ်ပတ်ပတ်လုံး
စားသောက်သည့် အစားအစာနဲ့ အာဟာရအရည်အသွေးကို
လုံးဝ မှတ်တမ်းတင် ခြေရာခံပါ
သင့်၏
ကယ်လရီ လိုအပ်ချက်ကို ပြန်လည်
တွက်ချက်ပါ
စနေနေ့၊ တနင်္ဂနွေနေ့
အကြောင်းကို အမှန်တရားနှင့်
သေချာ ဆန်းစစ်ကြည့်ပါ
အလိုလို လက်လှမ်း
အနည်းငယ် ထပ်ကောက်စားပြီး
အရသာကြည့်အီသော အစားစားခြင်းများကို လျှော့ချပါ
နေ့စဉ်
လှေကားလှမ်းခြင်း (step count)
အရေအတွက်ကို တိုးစေပါ
သင့် လေ့ကျင့်ခန်းများ၏
အားကစားအင်အားကို
မြှင့်တင်ပါ
အိပ်စက်ချိန်နှင့်
စိတ်ဖိစီးမှု ကိုင်တွယ်ရာကို
ဦးစားပေးပါ
အချိန်အနည်းငယ်အတန်
အာဟာရစီမံကိန်းမှ
နားနေချိန်ယူပါ
အားနည်းမူမရှိဘဲ
အပြေးမလောကာစိတ်နေထိုင်ပြီး
ဧကန်စိတ်ရှည်သဘောထားပါ
ရင်းမြစ်: Parafit
အခန်း ၄
အန္တရာယ်ရှိသော လက်နက်မြန် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ခွင့် နည်းလမ်းများမှ ဝေးနေပါ
အလွန်ရွံရှာသော အစားအစာဝါသနာ (ဒိုင်ယက်) တွေ၊ နေ့စဉ် စားသုံးသင့်တဲ့ အစားအစာ မလုံလောက်သုံးစွဲတာတွေကို အလေးချိန်လျှော့ချဖို့ လမ်းလျှောက်ကြောင်းလေးကဲ့သို့ မျှော်လင့်ရနိုင်ပေပေမယ့်၊ ရေရှည်အကျိုးရှိဖို့ မလွယ်ကူသလို ပြန်လည် ထိခိုက်နစ်နာစေဖွယ်လည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို နည်းလမ်းတွေက ကျန်းမာသော အလေ့အကျင့်တွေကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းသွားဖို့ ခက်ခဲစေတတ်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာကလည်း ကယ်လိုရီတွေကို ဗီဇအဖြစ် ပိုမိုသိုလှောင်လိုက်နိုင်ပါတယ်။
“မြန်ဆန်သော ဖြေရှင်းနည်း” လို့ ကြော်ငြာထားတဲ့ အဖျားဒိုင်ယက်များ၊ အလွန်အကျွံ သက်သာမစားနည်းတွေ၊ အကြိမ်ကြိမ် အစာနန်းကျော်သောက်နည်းတွေ ကဲ့သို့ မကျန်းမာသော မဟာဗျူဟာ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။ ဒီလိုနည်းလမ်းတွေက အာဟာရချို့တဲ့မှု၊ ကြွက်သားပမာဏ လျော့နည်းမှု၊ ဖျန်းနွေးဓာတ် လျော့နည်းမှုနဲ့ ရေရှည် ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။ လေ့လာမှုတွေကလည်း မြန်ဆန်အလေးချိန်လျှော့နည်းများ သုံးစွဲရင် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်တစ်နှစ်အတွင်း ပြန်လည် ချိန်မြင့်သွားခြင်း (အလေးချိန် အားလုံး ထိပ်ဆုံး ပြန်တက်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွတ်သွားအလေးချိန် များစွာ ပြန်ရခြင်း) ထပ်မံ ဖြစ်ပေါ်တတ်ကြောင်း ပြသထားပါတယ်¹³။
အလေးချိန် လျှော့ချဖို့ ကြိုးပမ်းနေစဉ် ထိုင်းမိအောင် မြန်မြန်ဖြေရှင်းတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကို လိုလားစိတ် ထလာလေ့ ရှိပေမယ့် တည်ငြိမ်တောင့်တင်းတဲ့ အလေးချိန်လျှော့ခြင်းက လူနာအတွက် သင့်တော်သော အာဟာရညှိနှိုင်းမှု၊ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနဲ့ ကျန်းမာသည့် လိမ္မာသည့် ဘဝပုံစံ ပြောင်းလဲရေးကနေ ပေါက်ဖွားလာတာပါ။ လုံခြုံစွာ ရှိရေးအတွက် အစာနန်းကျော်မစားခြင်း၊ ကယ်လိုရီ အလွန်အကျွံ လျှော့ချခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်း အလွန်အကျွံ လုပ်ခြင်းတွေကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ တဖြည်းဖြည်း၊ စီမံခန့်ခွဲလွယ်ကူတဲ့ ပြောင်းလဲမှုလေးတွေကို အာရုံစိုက်ခြင်းက ရေရှည် ကျန်းမာရေးနဲ့ အလေးချိန် စီမံခန့်ခွဲရေးအတွက် ပိုမို ထိရောက်ပါတယ်။
အာဟာရ အချိန်ဇယားတွေကို လက်လွတ် ချန်လှပ်နေခြင်း
လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို အလွန်အကျွံ လုပ်ခြင်း
အလွန်ဗိုက်ဗလား စားနင်းခြင်း သို့မဟုတ်
အစာကို အလွန်နောက်ကျ စားသောက်ခြင်း
ရည်အမျိုးအစားတွေ
ပေါ် မလွဲမသွေ အားထားစားသောက်ခြင်း
မိမိ စားသောက်မည့် အစားအစာရွေးချယ်မှုတွေကို
အလွန်ကြပ်တည်း အတင်းအကျပ်ဖြစ်အောင် လုပ်နေခြင်း
အစားအစာ အုပ်စုအမျိုးမျိုးကို
အားလုံး ပါဝင်သည့်နည်းဖြင့်
မိမိ၏ အစားအသောက် စီမံချက်ထဲ ထည့်သွင်းထားပါ
လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်မယ့်မတိုင်မီ စားပြီးမှ စရင်းသွားရန်၊
ဗိုက်ကျင်းသောအခါ လုံးဝ လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်သင့်ပါ
ရည်အမျိုးအစားတွေ
ပေါ် မလွဲမသွေ အားထားစားသောက်ခြင်း
မြန်ဆန်အလေးချိန်လျှော့ခြင်း က လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဆွဲဆောင်မှုရှိနိုင်ပေမယ့် မကျန်းမာသည့် အလေ့အကျင့်တွေကို လှုံ့ဆော်ပေးလေ့ ရှိပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအနေဖြင့် ဝတီးလူနာတွေဟာ လူ ၁.၉ ဘီလီယံကျော် ထိန်းသိမ်းထားပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့အစည်းကလည်း ပြင်းထန်သည့် အလေးချိန် လျှော့ခွင့် နည်းလမ်းများအပေါ် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း အထူးသက်သေပြထားပါတယ်။ အမေရိကန် အမျိုးသား ကျန်းမာရေး အင်စတီကျု(စ်)များက သစ်သီးဝလံများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အဆီနည်း သည့် ပရိုတည်များ အသင့်ပြည့်ဝသည့် အာဟာရညှိနှိုင်းမှုနဲ့အတူ လေးနက်နက် မစားဘဲ အသေးစား၊ မကြာခဏ စားသောက်ပေးဖို့ အကြံပြုထားပြီး ဗိုက်ဆာချက်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးနဲ့ သွေးရှည်ချိန် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်စေဖို့ ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်¹⁴။
ဓားမြှောက်ဒိုင်ယက်တွေ၊ အလွန်အကျွံ ကယ်လိုရီ လျှော့ချသုံးစွဲမှုတွေက မြန်ဆန်တဲ့ ရလဒ်တွေကို ကတိပေးပေမယ့် အာဟာရချို့တဲ့မှု၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ ကြွက်သား ပမာဏ လျော့နည်းမှု၊ အူလမ်းကြောင်း ပြဿနာတွေ အထိ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အာရာခံ အလေးချိန်လျှော့ခြင်းကို တားဆီးနေတတ်ပါတယ်။ သင့်လျော်မှုမရှိတဲ့ အာဟာရနဲ့ တွဲဖက်ပြီး လေ့ကျင့်ခန်းအရမ်း ပြင်းပြလှုပ်ရှားရင် ကြွက်သားတွေ အားနည်းသွားပြီး ဖျန်းနွေးဓာတ် လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။ အလွန်နည်းတဲ့ ကယ်လိုရီ စားသောက်သုံးစွဲရင် ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ “ဆာလောင်မြင့်အခြေအနေ” ကို ရှုပ်ထွေးစေပြီး ကြွေ့လျော့ဖို့ အစား ကြွေ့စုစည်းဖို့ ပိုမို ထိန်းသိမ်းသိုလှောင်စေတတ်ပါတယ်။
မကျန်းမာသည့် အလေးချိန် လျှော့ခွင့် လုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ စိတ်ကျန်းမာရေးကိုပါ ထိခိုက်စေပြီး စိတ်ဖိစီးမှု နဲ့ အစားအသောက် ဆိုင်ရာ မနာသာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို တိုးစေတတ်ပါတယ်။ အစားအစာ စားသောက်မှုကို အလွန် ကန့်သတ်တင်းကြပ်သွားတဲ့အခါ ကိုယ်ခန္ဓာက စွမ်းအင်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့ လက်ခုပ်ချက်ပေးနေပြီး အလေးချိန်လျှော့ဖို့ ကြိုးပမ်းချက်တွေအပေါ် ဆန့်ကျင် သက်ရောက်မှု ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေး ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ဖို့ အဓိကလိုအပ်ချက်က အာဟာရဓာတ်တွေ မျိုးစုံကို ထည့်သုံးသောက်ပေးခြင်း၊ စွမ်းအင် မလျော့နည်းစေရန် စားသောက်ချိန် ပုံမှန်ထားရှိခြင်းနဲ့ လုံခြုံထိရောက်သော အလေးချိန်လျှော့ နည်းလမ်းတွေ အတွက် ကျန်းမာရေး ပြုစုဆိုင်ရာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တွေကို ပြောကြားလိုက်နာခြင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အစားအစာ အုပ်စုတစ်ခုလုံးကို လုံးဝ ဖယ်ရှားလိုက်ရတဲ့ ဒိုင်ယက်တွေကို ရှောင်ရှားပြီး ကြာရှည်တည်တံ့သော ကျန်းမာသည့် အစားအစာ စားသုံး အလေ့အကျင့်များ ကို အာရုံစိုက်ပါ။
ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း (ဟာနှလုံး-သွေးကြော လေ့ကျင့်ခန်း၊ ဖြန့်ဆွဲ လေ့ကျင့်ခန်း၊ အားကစားသန့် လေ့ကျင့်ခန်း အပါအဝင်) က အလေးချိန်စီမံခန့်ခွဲရေးကို အထောက်အပံ့ ပြုပေးပြီး ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ဗိုက်ဆာမှုနဲ့ အပြည့်ဖြတ်မှု အချက်ပြချက်တွေကို နားထောင်နိုင်ခြင်းက အစားအစာနှင့် ကျန်းမာသည့် ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့ ကူညီပေးပါသည်။ ရေရှည် ရလဒ်ရရှိစေဖို့ အမှန်တကယ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိတဲ့ တိုးတက့်မှုပန်းတိုင်တွေ သတ်မှတ်ရန်၊ တဖြည်းဖြည်း တက်လှမ်းတိုးတက်ရန်၊ ပြင်ပခရီးလမ်းတလျောက် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဦးစားပေး ထားရှိရန် လိုအပ်ပါတယ်။
အခန်း ၅
အာဟာရဖြည့်စွက်များကို မမေ့ဖြစ်စေပါနဲ့
လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ ကျန်းမာသည့် အစာအိမျ စားသောက်ခြင်းတွေက အလေးချိန်လျှော့ချဖို့ အတွက် အလွန်အရေးကြီးပေမယ့် ဗီတာမင်တွေလို အာဟာရဖြည့်စွက်တွေက သင့်ရည်မှန်းချက်ကို ပိုမြန်မြန် ရောက်အောင် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီတို့က သင့်ရဲ့ အရိုးနဲ့ ကြွက်သားတွေ ကျန်းမာစေဖို့ လိုအပ်တဲ့ ဗီတာမင်များ၊ ဘယ်ရယ်မင်များကို ကိုယ်ခန္ဓာ ထိရောက်စွာ ရရှိစေပါတယ်။
ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေကို ပုံမှန် အစားအစာမှ ရနိုင်သလို၊ ဗီတာမင် C လို အာဟာရဖြည့်စွက်များနဲ့ အခြား အမျိုးမျိုးသော ထပ်ဆောင်း ထုတ်ကုန်တွေကိုလည်း ယူသုံးပေးရင် သင် အလေးချိန် လျှော့နေစဉ် အရိုးတွေ၊ ကြွက်သားတွေ နဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာ အပါအဝင် စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် အသေးစိတျအချက်အလက်များကို သိရှိဖို့ ဒီအကြောင်းကို စုစည်း ဖတ်ရှုလိုက်ပါ။
ဆုရ ထူးချွန်မှု ရှိ မူပိုင် ဖော်မြူလာ
အလေးချိန်လျှော့ချရေး၊ ဖျန်းနွေးဓာတ် တက်စေရေး၊ ဗိုက်ဆာ ခံနိုင်ရည် လျော့နည်းစေရေး အပါအဝင် မျိုးစုံအားပေးနိုင်ဖို့ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲထားတဲ့ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှု ပါဝင်သည့် ဖော်မြူလာ ဖြစ်ပါတယ်။
Nano Singapore ၏ အဆင့်မြင့် ဖော်မြူလာ ထုတ်ကုန်ကို အာဟာရဖြည့်စွက်အဖြစ် သုံးစွဲခြင်းဖြင့် သင်သည် နေ့တိုင်း ကိုယ်အဆင့်အတန်း အကောင်းဆုံးနီးပါးနဲ့ ခံစားရလိမ့်မည်။
အခန်း ၆
အဖြစ်အပျက်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်လျော့ချရေး ရည်မှန်းချက်တွေကို နားလည်စိန့်ရှင်ခြင်း
အသက်ကြီးလာသလို ကိုယ်အလေးချိန်နဲ့ ကျန်းမာရေးကို စနစ်တကျ ထိန်း အုပ်ချုပ်သွားဖို့ဆိုရင် ဘဝအဆင့်နည်းမျိုးတစ်ခုချင်းစီမှာ ဖြစ်ပေါ်လာမဲ့ စိန်ခေါ်မှုထူးခြားချက်တွေကို နားလည်ထားရပါမယ်။
ရွယ်တန်းသက်၊ ယူဝအရွယ်သူတွေ (အသက် ၂၀–၃၅) အတွက်တော့ စနစ်တကျ သွားမဲ့ ကျန်းမာ習惯တွေ — ဥပမာ အစာအာဟာရညီမွှေ့ စားသုံးခြင်းနဲ့ ပုံမှန်အားကစား လေ့ကျင့်ခြင်းတွေကို ဦးစွာ တည်ထောင်ထားရင် ဘဝတစ်လျှောက် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကောင်းလောက်စေပါတယ်။
အလယ်ဝက်အသက် (၃၅–၅၅) ကြားမှာ ဝါးနှုန်းက သဘာဝတရားအရ လျော့နည်းလာလေလေဖြစ်လို့ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်း သှှားကိန်းက ပိုခက်ခဲလာတတ်ပါတယ်။ ကြွက်သားအရေအတွက်မလျော့နည်းရေးအတွက် သန်ဓာတ်လေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ခြင်း၊ အာဟာရဓာတ် များသော အစားအစာတွေကို ရွေးချယ်စားသုံးခြင်းနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကို နှေးနှေးသွာ သာသာ လျော့ချသွားခြင်းက ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်နေရန်နဲ့ ပိုမိုဆိုးရွားတဲ့ ဝါးနှုန်းကျဆင်းမှုကို ကာကွယ်နိုင်ရန် အဓိက မဟာဗျူဟာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
အသက် ၅၅ နဲ့ အထက်ရှိ လူကြီးတွေအတွက်တော့ ကိုယ်လှုပ်ရှားနေဆဲ ဖြစ်စေခြင်းနဲ့ အချိုးအစားကောင်းတဲ့ အစားအစာကို မတော်မတရား မစားဘဲ သင့်အတိုင်း စားသုံးနိုင်ရခြင်းက ကျန်းမာ အိုမင်းရင့်ရော်ရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီအဆင့်မှာ ကြွက်သားပမာဏ လျော့နည်းလာခြင်းနဲ့ ဝါးနှုန်း နှေးကွေးလာခြင်းကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းရေးက ပိုမိုခက်ခဲနိုင်ပေမဲ့ မလွန်လွန်မကျော်လွန် သန့်ဘောင်နံ့သာ တိုက်ခိုက်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းတွေ ထည့်သွင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းနဲ့ သင့်တော်စွာ ပရိုတိန်း လိုအပ်အောင် ရရှိစေခြင်းက ကြွက်သားအရေအတွက်နဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာမှာ အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။
သက်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံသုတေသနတွေက ဘဝတလျှောက် လုံလောက်တဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရင် နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ တိုင်းဆိုင်ရာ ဆီးချိုရောဂါ (အမျိုးအစား ၂)၊ သက်Certainကင်ဆာရောဂါလူမျိုးတချို့နဲ့ အခြားနှောင့်ယှက်နေတဲ့ ရေရှည်ရောဂါအန္တရာယ်ကို အလွန်များစွာ လျော့နည်းစေတယ်လို့ အထူးပြောပြထားပါတယ်¹⁵။ ကိုယ်အလေးချိန်ရဲ့ ၅ ရာခိုင်နဲ့ ၁၀ ရာခိုင်တို့ လောက်ပဲ သာသာယာယ လျော့ချနိုင်ရင်တောင် ဒီအကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မဲ့ ရောဂါအန္တရာယ်တွေကို လျော့နည်းစေနိုင်ကြောင်း ပြသပေးထားပြီး အသက်အရွယ်မရွေး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းရေးကို အစဉ်ကြိုးပမ်းပေးရခြင်းဟာ အကျိုးရှိကြောင်း ပြသပေးထားပါတယ်။ အလွန်အမင်း ကိုယ်အလေးချိန်တက်နေခြင်းက ကိုယ့်ကိုယ်ကျန်းမာရေးကိုသာ မပျက်စီးစေဘဲ အချိန်ကြာလာလေလေ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စရိတ်ခံစားရမှု ကိုလည်း မြှင့်တင်စေပါတယ်။
ဘဝအဆင့်တစ်ခုချင်းစီအတွက် အဖြစ်အပျက်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး အဆင့်လိုက်၊ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်လို့ရမယ့် အကျိုးရှိတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်သေးသေးလေးတွေကို လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားနိုင်ပါက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကျန်းမာရေးရလဒ်တွေကို ပိုမိုကောင်းမြင့်စေပြီး ကြွက်သားကို ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သလို ဘဝတလျှောက် စုစုပေါင်း ကောင်းမွန်သောနေသဘာဝ ကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။
အခန်း ၇
နောက်ဆုံး ခွင့်ပြောချက်
ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ချတယ် ဆိုတာ ကိုယ်ခန္ဓာပုံသဏ္ဍာန်ကို ပြောင်းလဲပေးတာပဲ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကိုယ့်နည်းလမ်း၊ ကိုယ့်ရိုးရိုးလေ့လာမှုတွေ နဲ့ ကိုယ့်ဘဝတစ်လျှောက်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် ပြောင်းလဲပေးခြင်း တကယ့်ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ လူတိုင်းဟာ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ကျန်းမာရေးရှိပြီး ရေရှည်ခံလို့ရတဲ့ လျော့ချနည်းလမ်းနဲ့ ထိန်းသိမ်းထားရမယ်ဆိုတာ ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ သိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အစားအသောက်ကို ရုတ်တရက်ပြတ်တောက်သိမ်းသွားတဲ့ စိတ်ကူးယဉ်ဒိုင်ယက်တွေ၊ လွန်ကဲတဲ့ ကယ်လိုရီ ကန့်သတ်ထားမှုတွေ၊ ဖက်ရှင်သစ် သန့်စင်ခြင်းအစီအစဉ်တွေဟာ လျင်မြန်သော အဖြေလို ထင်ရပေမဲ့ သန့်ရှင်းတယ်ထင်ရတဲ့အတွက် ကိုယ်အလေးချိန်ကို လျော့ချပေးမယ်ထင်ရပေမဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်နိုင်ဘဲ အာဟာရနည်းခြင်း၊ ကြွက်သားလျော့နည်းခြင်းနဲ့ ဝါးနှုန်းနှေးကွေးအောင် ဖြစ်စေတတ်တဲ့ အန္တရာယ်မျိုးတွေ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။
အစာအာဟာရကောင်းကောင်း စားသုံးခြင်း၊ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ရေးလုပ်ခြင်းနဲ့ 정신ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရေး အရေးကြီးမှုကို အလေးထားပြောပြထားတဲ့ ချိုးသိမ်းထားတဲ့ ထီးနှင့်တူ လုံ့လ သတ္တိရှိတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်လျော့နည်းနည်းလမ်းက သင့်တော်သောနည်းလမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ကဲလေ့ကျင့်ရေးအစီအစဉ်တွေ၊ အချိန်ချန်ပြီး မစာဘဲနေရတာတွေ၊ ရည်ရည်ပြားပြား သောက်ရတဲ့ ဒိုင်ယက်မျိုးတွေ ရှိတဲ့ ပြဿနာတွေကို အလေးထား ဖော်ပြပေးထားပြီး အားသွင်းစေပါတယ်၊ အဲဒီနည်းလမ်းတွေက ကိုယ်လက်ကျိုးစီးနာကျင်မှု၊ ကြွက်သားကျန်းမာရေးနဲ့ 정신ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လို ထိခိုက်မှုဖြစ်စေသလဲ ထောက်ပြထားပါတယ်။ အကျိုးအထူး မရနိုင်တဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့နည်းနည်းလမ်းတွေဟာ 정신ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်းကလည်း အထူးသဖြင့် အာရုံစိုက်ထားပြီး အစားအစာနဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာပုံသဏ္ဍာန်အပေါ် ကျန်းမာသဘောထား ရှိအောင် လှုံ့ဆော်ပေးထားပါတယ်။
လူရွယ်များ၊ အလယ်နှစ်လူကြီးများနဲ့ အသက်ကြီးများအတွက် သီးခြား အကြံဉာဏ်တွေ ပေးထားပြီး ဘဝအဆင့်အလိုက် ကြုံတွေတွေ့နေရမယ့် အခက်အခဲမျိုးစုံကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးထားပါတယ်။ ဝါးနှုန်း၊ ဟော်မုန်း ပြောင်းလဲမှုတွေ နဲ့ အစားအစာပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေက ဘယ်လို ကိုယ်အလေးချိန် လျော့နည်းမှုရပ်တန့်နေစေသလဲဆိုတာ ပြသပြီး ဒီအခက်အခဲတွေကို အောင်မြင် ရင်ဆိုင်ဖြတ်သန်းဖို့ အသုံးဝင်တဲ့ လိုက်နာဆောင်ရွက်နည်း အကြံပြုချက်တွေ ပေးထားပါတယ်။ လုပ်ရခက်ခဲသလို ထင်ရတဲ့အချိန်တွေမှာတောင် ဆက်ပြီး ကြိုးစားနိုင်ဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးသလို ရည်မှန်းချက်တွေကို အမှန်တကယ် ပြည့်မီနိုင်အောင် သတ်မှတ်ထားခြင်း၊ အမြဲတမ်း တည်ငြိမ်စွာ ဆက်လုပ်ခြင်းနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ့်ကိုယ့် အမြင် ကောင်းကောင်းနဲ့ လက်ခံထားရှိနိုင်ဖို့ အရေးကြီးမှုကို သီးခြား အားဖြည့်ခွန်ပေး ထောက်ပြထားပါတယ်။
ကျန်းမာသော အစားအစာ စားသုံးပုံက ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ချရေးမှာ အလွန်အရေးကြီးပြီး “ Mindful Eating” နဲ့ “ Portion Control” ဆိုတာက ဒီအပိုင်းအကြောင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပါတယ်။ အစာအပိုင်းအခြား အရွယ်အစားကို ဘယ်လို ထိန်းချုပ်ရမယ်၊ အာဟာရဓာတ်ပိုများတဲ့ အစားအစာတွေကို ဘယ်လို ရွေးချယ်ရမယ်၊ သေချာထားသိပြီး စိတ်မသိစိတ်မရာ မစားဘဲ သဘောထားဖြင့် စားသုံးနိုင်မယ့် လေ့ကျင့်习惯တွေကို ဘယ်လို ဖွဲ့စည်းရမယ် ဆိုတာ အကျိုးဖြစ်စေမယ့် အကြံဉာဏ်တွေ ပေးထားပါတယ်။ နမူနာ ငှှက်ပျောစားကျွေးအစီအစဉ်တွေ ထည့်ပေးထားတာကြောင့် ဒီအမြင်အာရုံတွေကို နေ့စဉ် ဘဝထဲမှာ အကျိုးဖြစ်အောင် ဘယ်လို ထည့်သွင်းအသုံးချနိုင်မလဲ စိတ်ကူးယဉ်ရ အလွယ်တကူ ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါ့အပေါ်တင် မဟုတ်ဘဲ သင့်တော်တဲ့ အားဖြည့်အာဟာရ ဆေးများကို လက်ခံသောက်သုံးရင်လည်း အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပြီး Nano Singapore ကလည်း ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ချဖို့၊ ဝါးနှုန်းမြှင့်တင်ဖို့နဲ့ ဗိုက်ဆာကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်လို့ သေချာစီမံ ဖန်တီးထားတဲ့ ဗီတာမင်တွေ ထုတ်လုပ်ပေးနေပါတယ်။
ရွယ်တန်းသက်လူငယ်တွေ၊ ဘဝအလယ်နွားရောက် လူကြီးတွေ နဲ့ အသက် ၅၅ နဲ့အထက်ရှိသူတွေဟာ အသက်အရွယ်နဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းချုပ်ရေး အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု ရှုပ်ထွေးတဲ့ ဆက်နွယ်မှုကို တူတူ ခံစားနေရကြရပါတယ်ဆိုတာကို မှတ်မိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ သန့်ကန်ခြင်းလေ့ကျင့်ရေး (strength training) အရေးကြီးမှု၊ အာဟာရဓာတ်များတဲ့ အစားအစာတွေ စားသုံးပုံနဲ့ ကိုယ်၊ စိတ်၊ 社会 ဖက်မှ အစုံအလင် စုစုပေါင်းကျန်းမာရေးအနည်းငယ် (whole-person approach) နည်းလမ်းပေါ် အလေးထားခြင်းက ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းချုပ်ရေးဟာ ဘဝတလျှောက် လုပ်ဆောင်ရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်း ပြသပေးနေပါတယ်။