အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း၏ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ – သင် လုပ်သင့်ပါသလား?
- အေးမြသောရေကို ထိတွေ့ရမှုက ကိုယ်ခန္ဓာ၏ မီးဖိုနှုန်း (metabolic rate) ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး၊ ၎င်းကြောင့် ကယ်လိုရီ သုံးစွဲနှုန်းကို တိုးစေပါသည် (1)။
- အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းသည် ကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းစေရာနှင့် ကိုယ်အပူချိန် ချိန်ညှိပေးရာတွင် အရေးကြီးသည့် ညိုရောင် အဆီ (brown fat) ကို သက်အေးသက်သာ ဖြစ်စေပြီး လှုပ်ရှားမီသလို လှုပ်ရှားစေပါသည် (2)။
- ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သဘာဝနာကျင်သတ်ဆေးများနှင့် စိတ်လန်းဆန်းစေသော ပစ္စည်းများ အစွမ်းထုတ်ပေးခြင်းကို အေးမြသော ရေချိုးရေချိုးခြင်းက ဖြစ်ပေါ်စေပါသည် (3)။
သင့်ကျန်းမာရေးကို အေးခဲသည့် ရေကူးကန်ထဲ အံဝင်ခွင်ကျ ဝင်ခုန်ခြင်းနဲ့ လိုက်လျောလိုက်ဖက် စိတ်လက်မရှိ ခိုင်းစေနိုင်သလောက် အန္တရာယ် ရှိစေချင်ပါသလား။ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း (cold water plunge) သည် မကြာသေးမီ အချိန်အတွင်း ပိုမိုရေပန်းစားလာပြီး အကြောင်းအရင်းကလည်း ရှိပါသည်။ စိတ်လန်းလန်း ဆန်ဆန် မြင်သာသလို မတ်မတ်တက်တက် ဖြစ်စေသည့် အချိန်အပြင်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို အရမ်းအေးသော အပူချိန်များအောက်တွင် ထိတွေ့စေခြင်းကလည်း ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများ များစွာ ရှိနေပါသည်။ ဒါပေမယ့် စဉ်းစားမချင်း ကင်းကင်းနဲ့ လုံးဝဖြုတ်စဲ ဝင်ခုန်သင့်ပါသလား။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာတော့ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းနောက်ကွယ်က သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များနဲ့ သင့်အနေဖြင့် ကျန်းမာရေး ထိန်းသိမ်းရေး စရိုက်ထဲထည့်သွင်း ပေါင်းစပ်သင့်မှုအရေးပါမှုကို လေ့လာသွားမယ် ဖြစ်ပါတယ်။ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းက သွေးလည်ပတ်မှုကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ခိုင်မာစေခြင်းကနေ ရောင်ရမ်းခြင်းကို လျော့နည်းစေခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးရသော အခြေအနေများကို ခံနိုင်ရည်မီစေခြင်းနှင့် စိတ်သိခွင့်ပိုမို ကြွလန်းစေခြင်းအထိ၊ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူး သန်းမီးထိုးစရာ မလိုအောင် များစွာ ရှိနေပါသည်။ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းအတွက် လူများစိတ်ပူရသည့် ခံစားချက်များ၊ အန္တရာယ်များကိုပါ လေ့လာပြောဆိုပေးသလို၊ သင့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဦးစားပေး အလေ့အကျင့်လေးတွေထဲကို ဘယ်လို လုံခြုံစိတ်ချစွာ ထည့်သွင်း လုပ်ဆောင်ရမလဲဆိုတာကိုလည်း အကြံဉာဏ်တွေ ပေးသွားမည် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းကနေ ရရှိနိုင်မည့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူး သဘောတရားအကြောင်း နောက်ထပ် သိမြင်လိုသူများအတွက်လည်း ဆက်ဖတ်လိုက်ပါ။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းနောက်ကွယ်ရှိ သုတေသနများ
ကမ္ဘာတဝှမ်းရှိ ယဉ်ကျေးမှုအသီးသီးအနောက်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းခြင်း (cold water immersion) ကို ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူး ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြပြီး လူများကလည်း ပုံမှန်စွာ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက် လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို လေ့ကျင့်ဖြစ်စဉ်အပေါ် သိပ္ပံနည်းကျ သဘောထားက ဘယ်လိုလဲ။ လက်တလော လေ့လာထားသော သုတေသနများက ကိုယ်ခန္ဓာကို အေးမြသောရေ သက်ရောက်မှုအောက် ထားရှိလိုက်သည်နှင့် အချိန်တစ်ပိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကိုယ်ခန္ဓာဗဟို ပြောင်းလဲမှုများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေပေးထားပါတယ်။
Journal of Applied Physiology တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် သုတေသနတစ်ရပ်အရ၊ အေးမြသောရရေကို ထိတွေ့လိုက်ခြင်းက ကိုယ်ခန္ဓာ၏ မီးဖိုနှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ကယ်လိုရီ သုံးစွဲနှုန်းကို တိုးစေပါသည် ဟု တွေ့ရှိထားပါသည် (1)။ ဝိားကျစေချင်သူများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာ ပုံသဏ္ဍာန်ကို အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိအောင် လုပ်ဆောင်လိုသူများအတွက်တော့ ဒီအချက်က အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းခြင်းက ကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းစေခြင်းနဲ့ ကိုယ်အပူချိန် ချိန်ညှိရာတွင် အရေးပါတဲ့ ညိုရောင် အဆီ (brown fat) ကိုလည်း လှုပ်ရှားသက်ဝင် စေကြောင်း သက်သေပြထားပါတယ် (2)။
အပြင်၊ ဒုတိယ သုတေသနတစ်ရပ်အရ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သဘာဝနာကျင်သတ်ဆေးများနှင့် စိတ်ကို လန်းဆန်း စေတတ်သော အန္ဒော်ဖင် (endorphins) များ ထွက်ပေါ်လာစေတတ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည် (3)။ ဒါကြောင့်ပဲ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ပြီးနောက် လူအများစုက စိတ်လန်းဆန်းမှု၊ ဧူဖိုးရီးယား (euphoria) နဲ့ ကောင်းမွန်သက်သာမှု တက်လာသလို ခံစားရကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းနောက်ကွယ်ရှိ သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များကို ကျွန်တော်တို့ သိရှိပြီးမို့၊ အခုတော့ ဒီအလန်းစား လေ့ကျင့်ဖြစ်စဉ်နဲ့ လိုက်ပါလာတဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး နာရင်းစုံကို သေချာ လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။
1. ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်လိုက်သည်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း သွေးဖြူရည်ကဏ္ဍများ ထွက်ပေါက်ပမာဏ တိုးလာစေပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ရောဂါပိုးများနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော အညစ်အကြေးများကို တားဆီးထိန်းချုပ်ပေးရာတွင် အရေးပါတဲ့ တာဝန်ယူဆောင်နေသူများ ဖြစ်ကြပါသည်။ အေးမြသောရအအေးကို ပုံမှန် ထိတွေ့ပေးခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို တဖြည်းဖြည်း ခိုင်မာစေပြီး လွယ်လွယ်ကူကူ မနာမကျန်း ဖြစ်နေလောက်ပါစေမည်။
2. သွေးလည်ပတ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်နေစဉ် သွေးတကြောကျဉ်း (vasoconstriction) ဖြစ်လာပြီး နောင်ပိုင်းတွင် ပြန်လည် ခြင်းကျ (vasodilation) ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များကြောင့် သွေးလည်ပတ်မှု တိုးတက်လာစေပါသည်။ လည်ပတ်မှုကောင်းမွန်လာသည့် သွေးသည် သင့်အရေးပါတဲ့ အင်္ဂါအသားအရိုး နှင့် သိတ်လေများဆီ လုံလောက်သော အောက်စီဂျင်နှင့် အာဟာရဓာတ်များ ဆောင်ရွက်ပို့ဆောင်ပေးနိုင်စေပါတယ်။
3. ရောင်ရမ်းခြင်းကို လျော့နည်းစေခြင်း
ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်း (inflammation) သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါအမျိုးမျိုးနှင့် ရေရှည်နာကျင်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေတတ်ပါတယ်။ အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းခြင်းက ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းရှိ ရောင်ရမ်းခြင်းများကို လျော့နည်းစေရာကောင်းဖြစ်ပြီး၊ အာ့ထရိုက်တစ် (arthritis) ကဲ့သို့သော အဆစ်အမြစ် နာကျင်မှုများနှင့် ကြွက်သားနာကျင်ခြင်းများကို ပါ တဖြည်းဖြည်း သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။
4. လေ့ကျင့်ခန်းနောက်ပိုင်း ပြန်လည်နားနိမ့်ရမှု မြှင့်တင်ပေးခြင်း
အားကစားသမားများနှင့် ဖစ်နစ်ကို အထူးအလေးပေးသူများအနက် များစွာလည်း အားကစားပြီးနောက် အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းကို စရိုက်ပုံစံ ထည့်သွင်းလေ့ရှိကြပါတယ်။ အေးမြသောရေက ကြွက်သားရောင်ရမ်းခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းများကို လျော့နည်းစေပြီး၊ ပြန်လည်ရှိသန်ဖြစ်လာမှု မြန်ဆန်စေသလို သက်ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှု ဖြစ်ထွန်းစေမှုကိုလည်း ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
5. စိတ်ဓာတ်ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် စိတ်သိ ခွင့် ပိုမိုကြွလန်းစေခြင်း
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်နေစဉ် ထွက်ပေါ်လာသည့် အန္ဒော်ဖင်များသည် သင့်စိတ်ဓာတ်အပေါ် အရေးအကြီး သက်ရောက်မှုရှိစေပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှုကို စီမံခန့်ခွဲရာတွင် ကူညီပေးနိုင်သလို၊ အကြွေးအလုံးအရင်းနေစိတ်ကို လွှတ်လပ်သက်သာစေခြင်း၊ စိတ်သိခွင့်ပိုမို ကြွလန်းစေခြင်းတို့အတွက်လည်း အကောင်းဆုံးနည်းလမ်း တစ်ခုအဖြစ် တွေ့ရပါတယ်။ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ပြီးနောက် လူအများစုက စိတ်လန်းဆန်းမှု၊ အာရုံစိုက်စေရေးကောင်းမွန်မှု တိုးလာကြောင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြလေ့ ရှိကြသည်။
6. အိပ်ရေးအနားယူမှု ကောင်းမွန်စေခြင်း
အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းခြင်းသည် အိပ်ရေးအနားယူမှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေတတ်ကြောင်း တွေ့ရှိထားပါသည်။ အဲဒီအတွက် အေးမြသောရေကြောင့် လက်တလော အားကောင်းသွားသော ခံစား ခံနေရမှုနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ကိုယ်ခန္ဓာ ပိုမိုပန်းနွမ်းနားနိမ့်စေသည့် သက်သာအေးချမ်းမှုတို့ ရောစပ်ပေါင်းစည်းလာခြင်းက သက်သာအေးချမ်းစွာ အိပ်စက်နားယူနိုင်စေပါတယ်။
7. စိတ်ဖိစီးမှုကို ခံနိုင်ရည် ဖွံ့ဖြိုးစေခြင်း
အေးမြသောရအအေးကို ပုံမှန် ထိတွေ့ခြင်းက သင့်ကို စိတ်ဖိစီးမှုများကို ပိုမို ခံနိုင်ရည်ရှိစေပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ခုတင်အနည်းငယ် စိတ်ဖိစီးဖိအား ပေးရသည့် အခြေအနေတစ်ခု (သိသိသာသာ အေးခဲမှု) ထဲကို သီအိုရီအလိုက် တမင်ထည့်သွင်းလိုက်ခြင်းက နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း ကြုံတွေ့ရမည့် စိတ်ဖိစီးမှုများကို ပိုမို ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်ဓာတ်ကို လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။
အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းခြင်းကနေ ရနိုင်မည့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးတွေက ဒီအနည်းငယ် လူနေထိုင်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများ မှလွဲ၍ လက်တွေ့နည်းလမ်း အများကြီး ပါဝင်နေသေးပါတယ်။ ဒေသန္တာကျသော်လည်း လူတိုင်းအနေနဲ့ ခံစားရတဲ့ အတွေ့အကြုံ မတူညီကြ၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ မတူကြပါဘူးဆိုတာကို မမေ့အောင်ထားရပါမယ်။ သင့်နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်ထဲ ဒီလို လေ့ကျင့်မှုကို ထည့်သွင်းမယ့်အခါတိုင်းမှာ ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူတစ္ဆေ (ဆရာဝန်) ကို အမြဲတမ်း အရင်ပြောကြား လမ်းညွှန်စာရင်းသွင်းရန် လုံးဝအရေးကြီးပါတယ်။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း၏ စိတ်ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာရေး ပိုင်းမှာသာမက စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ အောက်တွင် ဒီလေ့ကျင့်ဖြစ်စဉ်က စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် ရရှိစေသည့် အကျိုးကျေးဇူး အချို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ် –
1. စိတ်ဖိစီးမှု လျော့နည်းစေခြင်း
အေးမြသောရရေ ထိတွေ့လိုက်သော အံ့အားသင့်မှုကြောင့် အာဒင်နလင် (adrenaline) အစွမ်းထွက်လာပြီး၊ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့နည်းစေရာကောင်း ဖြစ်စေပါတယ်။ အန်ဒော်ဖင်လန်းဆန်းမှု လှုံ့ဆော်သည့် လှုပ်ရှားမှုကလည်း စိတ်လူပေါင်းသတ်ိ ငြိမ်သက်ချမ်းသာစေပြီး စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို လွှတ်လပ်ဖျောက်ပစ်နိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
2. စိတ်ဓာတ် တက်လှုပ်စေခြင်း
အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းလိုက်သောအခါ နက်ရိုထရန်းစမစ်တာ (neurotransmitter) တစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ ဒိုးပေးမင်း (dopamine) အစွမ်း ထွက်လာမှု တိုးတက်လာတတ်ကြောင်း သုတေသနတွေ ပြသနေပါတယ်။ ဒိုးပေးမင်းဟာ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင် စိတ်ကျေနပ်မှုနဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ ပစ္စည်းဖြစ်လို့၊ ၎င်း အစွမ်းထွက်ပမာဏ တိုးလာခြင်းက စိတ်ဓာတ် ပိုမိုမြင့်မားလာစေပြီး စိတ်ကျေနပ် ပြီးစီးမှု၊ ပျော်ရွှင်မှုတို့ကို ခံစားရစေပါတယ်။
3. စိတ်သိခွင့်နှင့် အာရုံစိုက်မှု တိုးတက်စေခြင်း
လူအများစုက အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ပြီးနောက် စိတ်သိခွင့်ပိုမို ကြွလန်းလာမှုနဲ့ အာရုံစိုက်မှု ပိုကောင်းသွားကြောင်း ဖော်ပြလေ့ရှိကြပါတယ်။ အေးမြသောရရေက ဦးနှောက်ကို လှုံ့ဆော်စေပြီး အာရုံကြောလုပ်ငန်းစဉ်များ ပိုမိုထိရောက်စေနိုင်တာကြောင့် စိတ်သိခွင့်နှင့် အာရုံစိုက်နိုင်စွမ်း တိုးတက်လာစေပါတယ်။
4. စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံနိုင်ရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း
အေးမြသောရရေထဲ ဝင်နေရခြင်းက တကယ်တော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင်မပြေတာ၊ သက်မဝ မပြီးမလာ ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေကို လက်ခံနိုင်ရည် လေ့ကျင့်ပေးနေခြင်း တစ်မျိုးပါပဲ။ ဒီလို သက်မဝဲ့အေးမြသော အခြေအနေထဲကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို သဘောကြပ် ဝင်သွားပြီး လိုက်လျော လိုက်ဖက်ဖြေရှင်းနေရတဲ့ လေ့ကျင့်မှုက မနက်ဖြန် နေ့စဉ်ဘဝအတွင်း တွေ့ကြုံရမည့် အခက်အခဲတွေကို သက်ဆိုင်ရာ စိတ်ခံနိုင်ရည်နဲ့ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းလို့ ရအောင် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။
5. ကိုယ်သွေးအတက် လိုက်နာနိုင်စွမ်း တိုးတက်စေခြင်း
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းကို စရိုက်ဖြစ်အောင် ထည့်သွင်းဖို့ဆိုတာ သတ္တိနှင့် ကိုယ်သွေးအတက် တစ်စုံတစ်ရာ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီလေ့ကျင့်မှုကို အကောင်အထည်ဖော် လိုက်နာပေးနိုင်မယ်ဆိုရင် အခက်အခဲတွေ၊ အဆင်မပြေတာတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရင်း ကိုယ့်ရည်မှန်းချက်တွေကို မလွှတ်မပစ် ယန်စွာ လိုက်နာဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ စွမ်းအားကို တဖြည်းဖြည်း တိုးဖွံ့ဖြိုးလာစေပါတယ်။ ဒါဟာ သင့်ဘဝရဲ့ အခြားရည်မှန်းချက်နယ်ပယ်တွေမှာပါ အကျိုးသက်ရောက်မှုကောင်းတွေ ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းက လူအများအတွက် အကျိုးရှိနိုင်ပေမယ့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့နေသူများ၊ သက်တမ်းကြာရှည် ရောဂါမြောက်နေသူများအတွက်တော့ အခြေခံမည်မျှ လုပ်သင့်၊ မလုပ်သင့် စဉ်းစားသင့်ပါသေးတယ်။ သစ်လွင်တဲ့ ကျန်းမာရေးလေ့ကျင့်မှု အသစ်တစ်မျိုးကို စတင် မီတိုင်း ဆရာဝန်/ကျန်းမာရေး ပရော်ဖက်ရှင်နယ်နဲ့ အမြဲတမ်း အကြံပြုခြင်း လိုအပ်ပါတယ်။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း၏ အန္တရာယ်များနှင့် သတိပြုရန်အချက်များ
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းက ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူး များစွာ ရှိနေလေမယ့် အန္တရာယ်အချို့လည်း ပါရှိနေလို့ သတိထားသင့်ပါတယ်။ လုံခြုံရေစီးနင်းနိုင်စေရန် လိုအပ်သည့် လုံခြုံရေး စည်းကမ်းများကို လိုက်နာရပါမယ်။ အောက်တွင် ဖြစ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်များနဲ့ သတိပြုရန် အချက်အလက်အချို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ် –
- အအေးမိရောဂါ (Hypothermia): Hypothermia ဆိုတာ ကိုယ်ခန္ဓာအပူချိန် သက်မှန်အောက်ကို ကျဆင်းသွားပြီး ကိုယ်ခန္ဓာက ထုတ်ပေးနိုင်သည့် အပူထက် တိုက်ရိုက် လျင်မြန်စွာ အပူဆုံးရှုံးသွားရင် ဖြစ်တတ်သည့် အန္တရာယ်များ ပြင်းထန်သော အခြေအနေတစ်ခုပါ။ အေးမြသောရေထဲမှာ အချိန်ကြာကြာ ထားရှိလိုက်ရင် Hypothermia ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိပါတယ်။ ဒီအန္တရာယ်ကို ရှောင်ရှားရန် အေးမြသောရေတွင်း စီးနင်းချိန်ကို ပိုမိုတိုရှည်စေပြီး ကိုယ်ခန္ဓာ အဖြည်းဖြည်း လိုက်လျောနိုင်အောင် သဲထဲခွေထည့်သလို အချိန် တဖြည်းဖြည်း တိုးသင့်ပါတယ်။
- ရေမျောခြင်း (Drowning): အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်တဲ့ အချိန်တိုင်းမှာ လူလုပ်မထားတဲ့ သဘာဝရေကန်၊ ချိုမြည်း၊ သစ်ရေကန်တွေဖြစ်မဖြစ် အမြဲ သတိထားရပါမယ်။ သန့်ရှင်းလုံခြုံမှု မသေချာတဲ့ရေနေရာတွေမှာ စီးနင်းရင် လိုက်လျောမရနိုင်လောက်အကြောင်းအရာတွေနဲ့ ကြုံရနိုင်တဲ့အပြင်၊ အောက်ကြေးလှုပ်ရှားမှုများ၊ အေးပြီး ကြွက်သား တက်တက်နာနာ ဖြစ်တာ၊ အံ့အားသင့်၍ စိတ်ထိခိုက်တာတွေကြောင့် လက်မလွတ်၊ သွေးမလွတ် ဖြစ်ရလွယ်လောက်အောင် Drowning အန္တရာယ် တိုးလာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လုံခြုံရေးအတွက် မိသားစုဝင် သို့မဟုတ် မိတ်ဆွေ တစ်ဦးခုန့်နဲ့ အတူ လိုက်ဖက်သင့်ပြီး၊ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် လိုင်ဖဂွားဒ် (lifeguard) တွေ ရှိမရှိ သိရှိထားရပါမယ်။
- နှလုံးရောဂါများ: နှလုံးရောဂါရှိနေပြီးသားလူများအတွက် အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းက သတိထားဖို့ လွန်စွာ အရေးကြီးပါတယ်။ ရေအေးအံ့အားသင့်မှုကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်နဲ့ နှလုံးခုန်နှုန်း တပြိုင်နက် တက်လာနိုင်ပြီး နှလုံးသန့်ဖြတ်မှု (cardiac events) မျိုး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ အေးမြသောရင်း ဝင်ခနဲရိုက်ဖို့ ကြိုးစားမည် မစဉ်းစားမီတွင် ဆရာဝန်နှင့် အရင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။
- လေရှူစနစ် ပြဿနာများ: အေးမြသောရတွင်း အကပ်ပေါက်စီးနင်းရင် အော်ဟစ်လက်နက် လက်မလွတ် စိတ်လန့်ကြောက်မှုကြောင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းထဲ ရေ တိုက်ရိုက်ဝင်သွားလို့ အသက်ရှူရှပ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဆိပ်သင့်လေရှူရောဂါ (asthma) စသည့် အသက်ရှူစနစ်ပြဿနာများ ရှိနေသူများအနေနဲ့ အင်မတန် ထိန်းသိမ်းမှန်ကန်စွာ သတိထားရပြီး ဆရာဝန်နဲ့ အရင်အကြံပြုရပါမယ်။
- လုံခြုံရေး ကိရိယာများ: အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း လေ့ကျင့်လုပ်ဆောင်ရာတွင် အထူးသဖြင့် သဘာဝရေယောက်များ၌ ဝင်ခုန်စီးနင်းမယ်ဆိုရင် လိုင်ဖဂျက် (life jacket)၊ wetsuit ကဲ့သို့ လုံခြုံရေးအတွက် သင့်လျော်ရာ ကိရိယာများ ကိုင်ဆောင်ထားရပါမယ်။ ဒီအရာတွေက ဖြစ်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်များကို လျော့နည်းစေပြီး သင့်ကို ပိုမိုစိတ်ချလုံခြုံစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို အန္တရာယ်အချက်အလက်တွေကို သိရှိထားပြီး လိုအပ်သလို သတိနဲ့ လုံခြုံရေးစည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာပေးသလောက်၊ အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းကနေ ရနိုင်မယ့် ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးတွေကို လုံခြုံစိတ်ချစွာ ခံစားရနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းကို ဘယ်လို လုံခြုံစိတ်ချ ရှိအောင် လုပ်ရမလဲ
အေးမြသောရင် ဝင်ခုန်ဖို့ သင် လက်လှမ်းမီနေလျှင် အောက်ပါ လမ်းညွှန်ချက်လေးတွေကို လိုက်နာပေးရင် သင့်လုံခြုံရေး အတွက် ပိုလုံခြုံစေမယ် ဖြစ်ပါတယ် –
- အဖြည်းဖြည်း စတင်ပါ: လုံးဝအေးခဲနက်နေသည့် ရေထဲကို တချိန်တည်း တိုးတက်စွာ ဝင်မိမိ မဖြစ်အောင် အစပိုင်းမှာ အချိန်တိုတိုနဲ့ စတင်လိုက်ပါ။ ကိုယ်ခန္ဓာ သက်နားချိန်ကို အဖြည်းဖြည်း သင်္ကေတတိုးပေးပြီး ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ လိုက်လျောရွိစွမ်းအားအတိုင်း အေးပူ မြန်နှုန်းကို တဖြည်းဖြည်း တိုးပေးသင့်ပါတယ်။ ဒါက Hypothermia ဖြစ်နိုင်ချေကို လျော့နည်းစေပြီး ကိုယ်ခန္ဓာက အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုကို စီးဆင်းအောင် လိုက်လျောစေပါတယ်။
- လုံခြုံရေးရှိရာ နေရာရွေးချယ်ပါ: အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်မယ့် နေရာကို သေချာ ရွေးချယ်ပါ။ ရေကန်၊ မြစ်တို့လို သဘာဝ ရေယောက်တွေမှာ ရေသားကြိုတင် မခန့်မှန်းနိုင်မှုနဲ့ လျှို့ဝှက်တွင်းခေါင်း အန္တရာယ်တွေ ရှိနိုင်လို့၊ လုံခြုံရေးနည်းနည်း ခံစားရတတ်ပါတယ်။ အချို့အခါတွင် လုံခြုံရေးမြင့်မားတဲ့ ရေကူးကန်သီးသန့်၊ cold plunge tank သီးသန့် စသည့် နေရာတွေကို အသုံးပြုဖို့ စဉ်းစားသင့်ပါသည်။
- အဖော်ရှိအောင် လုပ်ပါ: အေးမြသောရရေ ဝင်ခုန်ချိန်တိုင်းမှာ မိသားစုဝင် ငါးဖမ်းမိတ်ဆွေ တစ်ဦးခုန့် တို့နဲ့ တွဲသွားဖို့ ကြိုးစားပါ။ အရေးပေါ်အခြေအနေ တက်လာရင် သင့်ဘေးကနေ ကူညီပေးနိုင်မယ့် လူတစ်ယောက် ရှိနေရုံလောက်နဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် အားကိုးရာ တန်ဖိုးကြီးပါတယ်။
- သင့်တော်တဲ့ အဝတ်အစားဝတ်ဆင်ပါ: အပူမကာလုံခြုံတဲ့ အဝတ်အစားနဲ လူအနည်းငယ် စိတ်ရှုပ်သွေးရှုပ်နေရမလောက်အောင် သင့်အတွက် သင့်တော်တဲ့ ရေကူးအဝတ် သို့မဟုတ် wetsuit တို့ကို အသုံးပြုပါ။ လက်အိတ်နဲ့ ထီးလေး (ခေါင်းဖုံး) တွေ ဝတ်ဆင်ပေးရင်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာအပူဆုံးရှုံးမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။
- ကိုယ့်ကိုယ်ကို နားလည်နာပါ: အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်နေစဉ် သက်မဝ ဖြစ်နေမလား၊ မောပန်းလွန်းနေပြီလား ဆိုတာကို သေချာ ကိုယ်တိုင် နားထောင်သင့်ပါတယ်။ တုန်လွန်ပြီး အရမ်းအေးသွားတာ၊ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေ လုံးဝမခံနိုင်လောက်အောင် မောပန်းသွားတာ၊ မူးဝါးမောမွန်းလာတာ တွေ ခံစားရရင် ချက်ချင်း ရေထဲထွက်ပြီး နွေးထွေးတဲ့နေရာကို ရောက်ဖို့ ကြိုးစားပါ။
- အေးပြီးနောက် အဖူဖြေးဖြေး ဖြင့် နွေးအောင် ပြန်ဖြစ်အောင် လုပ်ပါ: အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ပြီးတဲ့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာ အပူချိန် ထပ်မနိမ့်သွားစေရန် အဖူဖြေးဖြေးနဲ့ပဲ သာမန္အပူကို ပြန်ရအောင် လုပ်သင့်ပါတယ်။ ကိုယ်ကို ခြောက်သွေ့အောင် ထပ်မြန်မြန် သုတ်ပြီး နွေးထွေးသော အဝတ်အစားတွေ ဝတ်ပေးပါ။ နွေးထွေးတဲ့ အပူချိန်ရှိတဲ့ အဖျော်ယမကာ (လက်ဖက်ရည်နွေး) တို့ကို သောက်ပေးရင်လည်း ကိုယ်အပူချိန် ပြန်မြင့်လာစေပါတယ်။
ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် လေ့ကျင့်မှုအသစ် တစ်ခုစတင်ရာမှာ အမြဲတမ်း လုံခြုံရေးကို ပထမဦးစွာ ထားရပါမယ်။ အေးမြသောရင် ဝင်ခုန်ခြင်းကို စမ်းသပ်နေစဉ် သင့်ကိုယ် ကိုယ်နဲ့ ဦးနှောက်ကပေးတဲ့ အချက်ပြလေးတွေကို သေချာနားထောင်ပြီး တဖြည်းဖြည်း လိုက်လျောအောင် လုပ်ပေးရင် ပိုပြီး လုံခြုံပြီး စိတ်ဝင်တစား ခံစားရမယ့် အတွေ့အကြုံ ဖြစ်လာမယ် ဖြစ်ပါတယ်။
အေးမြသောရေတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ရန် စတင်နေသူများအတွက် အကြံပေးချက်များ
အေးမြသောရရေ ဝင်ခုန်ဖို့ သင့်အတွက် အသစ်တစ်ခုဖြစ်နေသေးတယ် ဆိုရင် အောက်ပါ အကြံပေးချက်လေးတွေက သင့်ကို ပိုမို လွယ်ကူစေပါလိမ့်မယ် –
- အေးမြသော ရေချိုးရေချိုးမှ စတင်ပါ: အစပိုင်းမှာ ရေချိုးရေချိုး (shower) ကို ပိုမိုအေးအောင် ပြောင်းလဲပြီး စတင်ပါ။ ရေချိုးနေရင်း ရေအေးဆင်းသက်မှုကို တဖြည်းဖြည်း လျော့ချပါ။ ကိုယ်ခန္ဓာ အေးမြမှုကို လက်ခံနေရင်းနဲ့ အမြဲတမ်း ခံနိုင်ရည် တိုးလာအောင် လေးနက်စွာ အချိန်ယူ လုပ်ဆောင်ပေးသင့်ပါတယ်။
- အဖြည်းဖြည်း ဝင်ရောက်ပါ: တစ်ခါတည်း ကိုယ်လုံးတက် အေးမြသောရအထဲ ခုန်မိတယ် မဖြစ်အောင်၊ အစပိုင်းမှာ လက်သား/ခြေသားတွေကို အေးမြသောရရေထဲ လိုက်လျော စုပ်နေလို့ စတင်ပါ။ ကိုယ်ခန္ဓာ အေးမြမှုကို လက်ခံနိုင်လာသည်နှင့် အမျှ နောက်ပိုင်းတွင် ကိုယ်လုံးလုံး ဝင်နေရမှုကို တဖြည်းဖြည်း တိုးပေးပါ။
- အသက်ရှူရင်း ပိုမို တည်ငြိမ်စေပါ: အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်မတိုင်မီနဲ့ ဝင်နေနေစဉ်တွင် အသက်ရှူအလေ့အကျင့် (deep breathing exercises) များကို လေ့ကျင့်ပါ။ အသက်ရှူကို နှေးညှိမွေးနေတာက နှလုံးခုန်နှုန်းကို ကူညီထိန်းညှိပေးနိုင်သလို၊ အေးမြသောရအအေး သက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်လာမယ့် အံ့အားသင့်မှုကိုလည်း လျော့နည်းစေပါတယ်။
- စိတ်ဓာတ် ကောင်းမွန်အောင် ထိန်းသိမ်းပါ: အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ရမယ့် အခက်အခဲကို သီချင်းလေးနဲ့ လက်ခံပြီး သင့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် ရရှိမယ့် အကျိုးကျေးဇူးတွေ၊ အကြွေးအလုံးအရင်းနဲ့ အတွေ့အကြုံသစ်လေးတွေကို ဝေဖန်မနေဘဲ သဘောထားကောင်းကင် ကောင်းမွန်စွာ ဖြတ်သန်းကြည့်ပါ။ ဒီရိုးရှင်းတဲ့ လေ့ကျင့်မှုလေးကို ကိုယ့်စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအခွင့်အလမ်း တစ်ခုအဖြစ် မြင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားပါ။
- ညီညီညာညာ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ပါ: ကျန်းမာရေး စရိုက် တစ်ခုခုက အကျိုးသက်ရောက်စေဖို့ဆိုရင် တစ်ခါတစ်လေ လုပ်တာထက် ပုံမှန်နဲ့ အမြဲတမ်း လုပ်နေဖို့ မလိုအပ်ပါဘူး။ အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်တဲ့ အချိန်ဇယားကို သင့် အချိန်ဇယားနဲ့ ကိုက်ညီအောင် သတ်မှတ်ထားပြီး လိုအပ်သလို လိုက်နာပါ။ ကျန်းမာရေးအတွက် လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုစီအတွက် တင်းမာစွာ ဆက်လက် လိုက်နာမှုက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။
လူတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး များစွာက အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်တဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ မတူညီကြပါဘူး။ သင်နေလက်ရှိ နေရာအတော်လောက် သက်သာသလို ခံစားရမယ့် အဆင့်ကနေ စတင်လိုက်ပြီး သင့်ကိုယ်ကိုယ် လိုက်လျောနိုင်သလို တဖြည်းဖြည်း အာရုံစိုက်မှုနှင့် အချိန်ကို တိုးပေးရင် ပိုပြီး ကိုယ်ခန္ဓာ လိုက်လျောနိုင်နေပါလိမ့်မယ်။
၂ မိနစ် အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
ကိုယ်လုံးလုံး အေးမြသောရရေတွင်း အချိန်ကြာကြာ နေလာရမည့် စိတ်တိုင်းမကျတဲ့ ခံစားခန်းကြောင့် ငြိမ်းမသက်နေခဲ့ရင်ပါ၊ ၂ မိနစ်အလောက်သာ အေးမြသောရရေထဲ ဝင်နေရခြင်းကပဲ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိမလား ဆိုတာ စဉ်းစားမိနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနအရ ၂ မိနစ်ခန့် တိုတို ထိတွေ့ရမှာတောင် ကျန်းမာရေးအတွက် အဓိက အကျိုးကျေးဇူးများ ရှိနေပါတယ်။
European Journal of Applied Physiology တွင် ထုတ်ဝေထားသည့် သုတေသနတစ်ရပ်အရ ၂ မိနစ်ခန့် အေးမြသောရတွင်း စီးနင်းခြင်းက ကြွက်သားနာကျင်မှု လျော့နည်းစေပြီး ပြန်လည်နားနိမ့်ရမှု မြန်ဆန်စေသဖြင့် အားကစား လေ့ကျင့်မှုဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ် (4)။ ထို့အပြင် ဗြိတိသျှနိုင်ငံ Brighton တက္ကသိုလ်မှ သုတေသနတစ်ရပ်အရ ၂ မိနစ်အေးမြသောရတွင်း စီးနင်းခြင်းက သတိအရှိနှင့် ဦးနှောက် ဖင်ရှင်လုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမို ကောင်းမွန်လာစေတတ်ကြောင်းပါ ဖော်ပြထားပါတယ် (5)။
သို့ဖြစ်လျှင် ကိုယ်လုံးလုံး အေးမြသောရရေတွင်း အချိန်ကြာကြာ နေရမယ်ဆိုတာက စိတ်လန့်စရာကောင်းနေသေးရင် တိုတို ၂ မိနစ် ဝင်နေလောက်တဲ့ ပုံစံအဖြစ် စတင်လိုက်ပြီး ပိုမိုအေးမြမှုနဲ့ အချိန်အနည်းငယ်ကို တဖြည်းဖြည်း တိုးပေးသွားဖို့ စဉ်းစားပါ။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQs)
1. အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်သင့်တာ ဘယ်နှစ်ကြိမ်လောက်လဲ?
အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ရမည့် အကြိမ်ရေဟာ လူတိုင်းရဲ့ သက်မဝမှုအဆင့်၊ လိုက်လျောနိုင်စွမ်းနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချိန်ဇယားပေါ် မူတည်ပါတယ်။ လူအချို့က နေ့စဉ်လုံးဝ အေးမြသောရဖြင့် စတင်ပြီး ရေချိုးရေချိုးဖြစ်စေ၊ ဝင်ခနဲရိုက်ဖြစ်စေ လုပ်လိုက်ချင်ကြတယ်၊ တချို့ကတော့ တစ်ပတ်မှာ အကြိမ်အနည်းငယ်လောက်သာ စီစဉ်လုပ်လိုက်ချင်ကြပါတယ်။ သင်ဟာ ကိုယ်တိုင်နားထောင်ပြီး ကိုယ်ရဲ့ သက်မှန်အရ အကြိမ်ရေကို လိုက်နာညှိနှိုင်းသင့်ပါတယ်။ အစပိုင်းမှာ အချိန်တိုတို၊ အကြိမ်ရေ နည်းနည်းနဲ့ စတင်ပြီး ပိုမို ကျွမ်းကျင်လာခြင်းအတိုင်း အချိန်နဲ့ အကြိမ်ရေကို တဖြည်းဖြည်း တိုးပေးပါ။
2. အေးမြသောရရေ ထဲမှာ ဘယ်လောက်ကြာ ကြာနေရမလဲ?
အေးမြသောရရေတွင်း နေသင့်သည့် အချိန်ကလည်း သင့်ကိုယ် ကိုယ်နိုင်နိုင်စွမ်းနဲ့ သက်ဝင်နေရမှုအပေါ် မူတည်ပါတယ်။ ပိုမိုလုံခြုံစိတ်ချအောင် အစပိုင်းမှာ ၁–၃ မိနစ်ခန့် အချိန်တိုတိုနဲ့ စတင်ပြီး နောင်ပိုင်းတွင် ကိုယ်ခန္ဓာ လိုက်လျောလာသည်နှင့်အမျှ အချိန်ကို တဖြည်းဖြည်း တိုးပေးသင့်ပါတယ်။ Hypothermia စသည့် အန္တရာယ်အခြေအနေများ ကင်းရှင်းစေရန် အေးမြသောရရေထဲမှာ အချိန်ကြာကြာ လုံးဝမနေရအောင် သတိထားပါ။
3. အေးမြသောရတွင်း ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းက ဝိားကျစေဖို့ ကူညီပါသလား?
အေးမြသောရတွင်း စီးနင်းခြင်းဟာ ကိုယ်ခန္ဓာ မီးဖိုလုပ်ငန်းစဉ် ပိုမို လှုပ်ခတ်စေတတ်လို့ ဝိားကျစေဖို့ အနည်းငယ် ကူညီနိုင်ပေမယ့်၊ သီးသန့် ဝိားကျနည်းလမ်း လုံးဝမဟုတ်ပါဘူး။ အေးမြသောရတွင်း စီးနင်းချိန်တိုင်းမှာ ညိုရောင်အဆီ (brown adipose tissue) လှုပ်ရှားသက်ဝင်လာပြီး အပူထုတ်ပေးစဉ် ကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းစေတတ်ပါသည်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ကယ်လိုရီ သုံးစွဲမှုက အနည်းငယ်သာ ဖြစ်ပြီး သီးသန့် ဝိားကျနည်းလမ်း အဖြစ် မှီခိုဖို့ မသင့်တော်ပါဘူး။ အေးမြသောရတွင်း စီးနင်းခြင်းကို လှုပ်ရှားမှုကောင်း၊ အာဟာရ မှန်ကန်သုံးစွဲမှုကောင်းနဲ့ တွဲဖက်လုပ်ဆောင်ပေးသင့်ပြီး ဝိားကျနည်းလမ်း အဓိကတစ်ခုအနေနဲ့ မယူသင့်ပါဘူး။
နိဂုံးချုပ် – အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်း သင့်အတွက် သင့်တော်ပါ သလား?
အေးမြသောရတွင်း စီးနင်းခြင်းဟာ သွေးလည်ပတ်မှုကောင်းမွန်စေခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ် မြှင့်တင်ပေးခြင်းကနေ စိတ်ဖိစီးမှု လျော့နည်းစေခြင်း၊ စိတ်သိခွင့် ကြွလန်းသွားစေခြင်းအထိ ကျန်းမာရေးအနက် အကျိုးကျေးဇူး များစွာ ရှိနေတာ သက်သေပြထားပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းကို သင့်ရဲ့ နေ့စဉ်လေ့ကျင့်မှုထဲ ထည့်သွင်းမရွေးချယ်ခင် သင့်ကိုယ် ကိုယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို သေချာ စဉ်းစားပြီး ဆရာဝန်နဲ့ အရင်ဆွေးနွေးရပါမယ်။
အေးမြသောရရေထဲ ဝင်ခုန်လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါက အစပိုင်းမှာ အချိန်တိုတိုနဲ့ စတင်ပေးပြီး၊ ဖြစ်နိုင်သမျှ အန္တရာယ်အချက်အလက်တွေကို သတိပြုထားရလိုင်နောက်လို့ လုံခြုံရေး စည်းကမ်းတွေကို သေချာ လိုက်နာပေးဖို့ မမေ့နဲ့။ ကိုယ်လုံးလုံး အေးမြသောရတွင်း နေမယ်ဖြစ်စေ၊ အေးမြသော ရေချိုးရေချိုးမှ စတင်မယ်ဖြစ်စေ၊ ဒီအေးမြ လန်းဆန်းမှုကြောင့် သင့်စိတ်ဓာတ်နဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာ ကျန်းမာရေးအတွက် ထပ်မံ လန်းဆန်းတက်ကြွလာစေပါတယ်။
ဒါကြောင့် အေးမြသောရရေကျိူးခုနဲ့ ရင်ဆိုင်နိုင်ဖို့ သင့်ပြီးသားဖြစ်နေပြန်ပြီဆိုရင် အေးမြသောရရေ ဝင်ခနဲရိုက်ခြင်းက သင့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လို အကျိုးသက်ရောက်စေမလဲ အတွေ့အကြုံယူကြည့်လိုက်ပါ။ အန်ဒော်ဖင်အပူလေးနဲ့ ပေါင်းစပ်နေတဲ့ အေးမြသောရရေ လန်းဆန်း ခံစားရမှုကို စိတ်တူ စိတ်ပါဖြင့် ခံစားရင်း၊ သတိရှိစွာ၊ သေချာစွာ လုံခြုံစိတ်ချအောင် လုပ်ဆောင်လိုက်ပါ။
သုံးသပ်ချက်အရင်းအမြစ်များ
- Sramek, P., Simeckova, M., Jansky, L., Savlikova, J., & Vybiral, S. (2000). Human physiological responses to immersion into water of different temperatures. European Journal of Applied Physiology, 81(5), 436–442. https://doi.org/10.1007/s004210050065 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10751106/
- Espeland, D., de Weerd, L., & Mercer, J. B. (2022). Health effects of voluntary exposure to cold water – a continuing subject of debate. International Journal of Circumpolar Health, 81(1). https://doi.org/10.1080/22423982.2022.2111789 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9518606/
- Shevchuk, N. A. (2008). Adapted cold shower as a potential treatment for depression. Medical Hypotheses, 70(5), 995–1001. https://doi.org/10.1016/j.mehy.2007.04.052 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17993252/
- Peake, J. M., Roberts, L. A., Figueiredo, V. C., Egner, I., Krog, S., Aas, S. N., Suzuki, K., Markworth, J. F., Coombes, J. S., Cameron-Smith, D., & Raastad, T. (2016). The effects of cold water immersion and active recovery on inflammation and cell stress responses in human skeletal muscle after resistance exercise. The Journal of Physiology, 595(3), 695–711. https://doi.org/10.1113/jp272881 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5285720/
- Yankouskaya, A., Williamson, R., Stacey, C., Totman, J. J., & Massey, H. (2023). Short-Term Head-Out Whole-Body Cold-Water Immersion Facilitates Positive Affect and Increases Interaction between Large-Scale Brain Networks. Biology, 12(2), 211. https://doi.org/10.3390/biology12020211 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36829490/
Disclaimer
ဒီဘလော့ဂ်ထဲက အကြောင်းအရာအားလုံးတွင် ပါဝင်သည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်အာရုံများ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အထွေထွေ သတင်းအချက်အလက်များသည် သတင်းအချက်အလက်ပေးရန်သာ ရည်ရွယ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်ပေါ်ရှိ မည်သည့် သတင်းအချက်အလက်/ပြောကြားချက်များမှ မဆို မည်သည့်ရောဂါကိုမျှ ရှာဖွေသိမြင်ရန်၊ ဆေးကုသရန်၊ ကုသဖြေရှင်းရန် သို့မဟုတ် ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟုတ်ပါ၊ သင်၏ ကိုယ်ပိုင်ဆရာဝန်/ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူက ပေးနိုင်မည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များအတွက် အစားထိုး အဖြစ်လည်း မယူသင့်ပါ။ Nano Singapore Shop ၏ အနေဖြင့် သင်၏ စားသောက်အ習惯များ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေး လေ့ကျင့်မှုများကို ပြောင်းလဲလိုက်ဖို့ စိတ်ကူးထားပါက၊ အထူးသဖြင့် သတ်သိထားပြီးသား ရောဂါခွဲခြား ခံထားရမှုများ၊ သတ်တိထားရမည့် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ အထူးအချို့တို့နှင့် ဆက်နွယ်လျှင် ဆရာဝန်တစ်ဦးနှင့် အရင် တိုင်ပင် အကြံပြုရမည်ကို အားပေးလမ်းညွှန် လိုက်နာပါသည်။