သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်မားခြင်း သည် တစ်နိုင်ငံလုံး အပြင် ကမ္ဘာအနှံ့ ဒုက္ခပေးနေသော ကျန်းမာရေး ပြဿနာအကြီးအကဲ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒါဟာ ပိုက်ဆံပိုင်းနဲ့ ကျန်းမာရေးပိုင်း နှစ်မျိုးလုံးကြည့်မယ်ဆိုရင် လုံးဝ လျစ်လျူရှုမနိုင်တဲ့ အရာပါ။ ထိန်းချုပ်မထားလျှင် သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်ခြင်းကြောင့် နှလုံးရောဂါထဲကနေ ရင်သွေးအင်္ဂါ (အသည်နှလုံး၊ လည်ချောင်း၊ အသက်ကြွေးအင်္ဂါ) အထိ အန္တရာယ်ကြီးမားတဲ့ ရောဂါအ complications တွေကို ကျရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

အကျဉ်းချုပ်

ဒါဟာ ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှာ အ complications အများဆုံး ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တဲ့ ပြဿနာတစ်ခုလို့ ဆိုလောက်ပါသေးတယ်။ ပိုက်ဆံအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်မားခြင်းရှိတာ က barato မဟုတ်ပါဘူး။ သုတေသနတွေအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အသုံးစရိတ် စုစုပေါင်းထဲက ၁/၁၀ ခန့်ကို သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်မားခြင်းနဲ့ အဲ့ဒီ့ရောဂါထွက်ပေါ်လာတဲ့ complications တွေအတွက် သုံးစွဲနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ complications အဆင့်ထိ ရောက်သွားတဲ့အခါ ကုသရခက်ခဲပြီး စရိတ်ကြီးလည်း ကြီးလာလေမယ်ကြောင့် လူနာတွေကို ပြဿနာကို အစတည်းမှာပဲ ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့ ထောက်ခံလျှက်ရှိကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အစားအစာ စနစ်တကျ ပြောင်းလဲပေးခြင်းနဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံ လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ ပြောင်းလဲပေးခြင်းတွေကနေ အစ ဖြတ်ကာကွယ်နိုင်ရင် ထိုကောင်းမြတ်လောက်တာ မရှိပါ။ ဒီလို လိုအပ်သော ပြောင်းလဲမှုတွေကြောင့်ပဲ လူတွေကို သွေးတွင်းချိုဓာတ် ကို ကျန်းမာသန်စွမ်း ထိန်းထားနိုင်စေရန်အတွက် စိတ်ထဲက mental support များအပြင် အခြားအစားအစာအစီအစဉ် (diet) အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါတယ်။

Atkins Diet

မူလအရတော့ နှလုံးရောဂါရှိသူတွေ အတွက် စိတ်ကူးထဲကနေ ဖန်တီးထားပေမယ့် Atkins Diet ကို သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်တဲ့ လူနာတွေ အတွက် အစားအသောက် စီမံချက်တစ်မျိုး အဖြစ်လည်း အသုံးပြုလာကြပါတယ်။  ဒီ diet က မူလအရ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နည်းသော အစားအစာစီမံချက် ဖြစ်ပြီး အစီအစဉ်ထဲ ပါဝင်တဲ့သူတွေကို ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နည်းတဲ့ အစားအစာတွေကိုသာ စနစ်တကျ သုံးစွဲစေလိုက်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များတဲ့ အစားအစာတွေကတော့

• ဆန်
• အာလူး
• ပေါင်မုန့်
• ပါစတာ

Atkins diet ကို သူ့ခန်းလုံးထဲက နှလုံးရောဂါရှိ လူနာတွေ အတွက် ဖန်တီးခဲ့သော Dr. Robert Atkins အဆိုအရ ဒီ diet က သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်မားတဲ့ လူနာတွေကိုပါ အကျိုးရှိစေပါတယ်။ ဒါဟာ ကယ်လိုရီ ကုန်ကျစေမှု လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ကိုယ်ကာယအတွင်း ဖက်အဆီတွေ လျော့နည်းစေတယ်လို့ ဆိုထားပြီး အဲ့ဒီကြောင့်ပင် အမျိုးအစား (Type) ၂ သည်းညှာမရှိသည့် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားရမည့် အန္တရာယ်ကို လျော့နည်းစေတယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီ diet က အမျိုးအစား (Type) ၂ ဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေ၊ ဒါတွေကတော့ ကိုယ်အပူချိန်နဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံ၊ အစားအစာအလက်တွေ ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေ အတွက်သာ ထိရောက်နိုင်ပါတယ်။ မိမိမွေးရာပါ သည်းညှာမရှိသည့် အင်ဆူလင် ထုတ်လုပ်မှု ပြဿနာ ရှိပြီးသား လူနာတွေ အတွက်တော့ အထောက်အကူမဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါတွေအပါအဝင် ပိုက်ဆံတန်ဖိုးနဲ့ ညှိနှိုင်းထားတဲ့ အမျိုးအစား (Type) ၁ ဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့က အင်ဆူလင် ဆေးထိုးမှုကိုပဲ အမြဲအလိုက် ဖေးမကြရပါတယ်။

သို့သော်လည်း Atkins diet ကို အပြင်းအထန် ဝေဖန်နေသူတွေလည်း ရှိအပ်ပါတယ်။ သူတို့အဆိုအရ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အစား ဖက်အဆီတွေကို မီးဖြင့် လှုံ့ဆော် လောင်ကျွမ်းစေတဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သက်ရောက်မှု ကြောင့် ရောဂါပေါင်းများစွာ ဖြစ်နိုင်လို့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ ထို့အပြင် ဒီ diet က တိရစ္ဆာန်အဆီ အများအပြားစားသုံးခြင်းကို မကန့်သတ်ထားပါဘူး။ အဲ့ဒီလိုအဆီတွေ စနစ်မကျောက်ပဲ စားသုံးနေရင် လေဒီကိုယ်ထဲက ကိုလက်စထရော သွေးပတ်လမ်းကြောဆိုင်ရာအလားအလာတွေ တက်လာပြီး ဆီးချိုနဲ့ နှလုံးရောဂါကဲ့သို့ အန္တရာယ်များတဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်စေမယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

သင့်မှာ သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်မားနေလို့ ရောဂါရှိနေရတာက တစ်သက်လုံး စားရမယ့် အစားအစာတွေက ကိုယ်စိတ်မချမ်းသာဖို့၊ ခံစားရတာနည်းဖို့ပဲ ဖြစ်သွားမယ်လို့ မမျှော်လင့်သင့်ပါဘူး။  ဒါပေမယ့် သင့်ကိုယ်အတွက် ဘာတွေက ကောင်းမလဲ၊ ဘာတွေက မကောင်းဘူးလဲ ဆိုတာ ကိုယ်တိုင် သိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

အဆီဓာတ်များသော ငါး (Fatty Fish)

အဆီဓာတ်များတဲ့ ငါးတွေမှာ နှလုံးရောဂါအတွက် အန္တရာယ်အချက်အလက်များကို လျော့နည်းစေတတ်တဲ့ omega-3 အဆိပ်အတောက် လျော့ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒီလို အဆီဓာတ်တွေကို သာမန်ကာလ တစ်လျှောက်လုံး လုံလောက်အောင် ရရှိနေဖို့က သွေးတွင်းချိုဓာတ် မြင့်မားသူတွေအတွက် အထူးသဖြင့် အရေးကြီးပါတယ်။

စပါးရဲ့အရွက်/ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အစိမ်းရောင်များ

အမျိုးမျိုးသော အရွက်အစိမ်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေမှာ အာဟာရဓာတ်နဲ့ အန္တီအောက်စီဒန်တွေ များစွာပါဝင်လို့ နှလုံးနဲ့ မျက်စိ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေက lutein နဲ့ zeaxanthin လို အန္တီအောက်စီဒန်များရဲ့ အရင်းအမြစ်ကောင်းတွေဖြစ်ပြီး မျက်စိကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။

ကြက်ဥ

ကြက်ဥက နှလုံးရောဂါ အန္တရာယ်အချက်အလက်တွေကို လျော့နည်းစေတယ်၊ သွေးတွင်းချိုထိန်းသိမ်းပေးတယ်၊ မျက်စိကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ နေကြာလောက် ကောင်းကင်အစာဖွယ် လည်း ဖြစ်စေတယ်။ ကြက်ဥတွေက ရောဂါရင်ဆိုင်မှု အလွန်များတဲ့ အဖုနဲ့နာတာရှည် ရောဂါတွေကို လျော့နည်းစေပြီး အင်ဆူလင် လက်ခံနိုင်ရည်ကို တိုးတက်စေတယ်။ ထို့အပြင် “ ကောင်းတဲ့” HDL ကိုလက်စထရောလ် ဆီဓာတ်အမျိုးအစားကို တိုးပေးပြီး “ မကောင်းတဲ့” LDL ကိုလက်စထရောလ် ရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်ကိုလည်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာစေတတ်ပါတယ်။

ရာသီလှန်မှုမုန့်ဖုတ်မှု အနံ့နံ့ဖြစ်သော တိုက်စစ်မှုကြမ်း (Cinnamon)

Cinnamon က သွေးတွင်းချို ထိန်းသိမ်းမှု၊ အင်ဆူလင် လက်ခံနိုင်စွမ်း၊ ကိုလက်စထရောနဲ့ တရိုက်ဂျီစရာိုက် (triglyceride) အဆင့်တွေကို တိုးတက်စေတတ်ပါတယ်။ အချိန်ကြာရှည် ဆီးချို ထိန်းချုပ်မှုကိုတော့ သွေးတွင်းချိုအညွှန်း hemoglobin A1c ကို တိုင်းတာတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ ခန့်မှန်းလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီဟာက ခန့်မှန်းမိတာ ၂–၃ လ ကြာ သွေးတွင်းချို ပျမ်းမျှအဆင့်ကို ပြနေပါတယ်။

ပြောင်းဖူးနွားသီး (Squash)

နွေရာသီနဲ့ ဆောင်းရာသီ squash ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေမှာ အန္တီအောက်စီဒန် ကောင်းကင်အာဟာရဓာတ်တွေ ပါဝင်နေပြီး သွေးတွင်းချိုနဲ့ အင်ဆူလင် အဆင့်တွေကို လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူ ဖြစ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်အများစုလိုပဲ squash ထဲမှာလည်း အန္တီအောက်စီဒန်တွေ များစွာပါဝင်ပါတယ်။ ဆောင်းရာသီ squash အမျိုးအစားအချို့မှာ lutein နဲ့ zeaxanthin များစွာ ပါဝင်လို့ မျက်စိကျန်းမာရေး မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။

ကြက်သွန်မြိတ် (Garlic)

ကြက်သွန်မြိတ်က သွေးတွင်းချိုဓာတ်၊ ရောဂါရင်ဆိုင်မှု အဖုအနာ၊ LDL ကိုလက်စထရောနဲ့ သွေးပေါင်ချိန်တွေကို လျော့ချပေးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိရပါတယ်။ သုတေသနတစ်ခုအရ ထိန်းချုပ်မရတဲ့ သွေးပေါင်မြင့်သူတွေကို ၁၂ ပတ်ကြာ ရှေးအိုကြက်သွန်မြိတ် မူးယစ်ဆေး ပေးသောက်လိုက်တော့ သွေးပေါင်ချိန်ကို ပျမ်းမျှ ၁၀ ပွိုင့် အသက်သာလာစေတယ်လို့ တွေ့ရပါတယ်။

စတော်ဘယ်ရီ (Strawberry)

စတော်ဘယ်ရီတွေက သကြားဓာတ်နည်းတဲ့ အသီးအနှံမျိုးဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်တဲ့ အရောင်နီအနီ အန္တီအောက်စီဒန်တွေ ပါဝင်လို့ နှလုံးရောဂါ အန္တရာယ်ကို လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Anthocyanins လို့ ခေါ်တဲ့ အရောင်နီအနီ အာဟာရဓာတ်တွေက အစားအစာစားပြီးနောက် ကိုလက်စထရောနဲ့ အင်ဆူလင် အဆင့်တွေကို လျော့နည်းစေတယ်လို့ သုတေသနတွေ ပြသထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စတော်ဘယ်ရီတွေက သွေးတွင်းချိုနဲ့ နှလုံးရောဂါ အန္တရာယ်အချက်အလက်တွေကိုပါ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေတယ်လို့ သက်သေပြထားပါတယ်။

ပန်းသီးရည် တိုက်ရိုက်ချဉ် (Apple Cider Vinegar)

Apple cider vinegar က အင်ဆူလင် လက်ခံနိုင်စွမ်းကို တိုးပေးပြီး သွေးတွင်းချိုဓာတ်ကို လျော့နည်းစေတတ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အစာစားပြီးနောက် ကြာရှည်လောက် ကြွျာကျားနေစေတတ်ပါတယ်။ သုတေသနတွေအရ Apple cider vinegar သောက်သုံးထားတဲ့သူတွေမှာ အင်ဆူလင် လက်ခံနိုင်စွမ်း တိုးတက်ပြီး မနက်စင် သွေးတွင်းချိုဓာတ် အဆင့်တွေ လျော့နည်းလာတယ်လို့ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အများအပြား ပါဝင်တဲ့ အစားအစာနဲ့အတူ သောက်သုံးလိုက်ရင် သွေးတွင်းချို တိုးတက်မူကို ၂၀% လောက် ထိ လျှော့ချပေးနိုင်တယ်လို့ သက်သေပြထားပါတယ်။

အပင်နွားသီးအမျိုးအစားများ (Nuts)

Nuts တွေက ကျန်းမာရေးနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အစားအစာ စီမံချက်အတွက် ကျန်းမာတဲ့ ပေါင်းစပ်မှုတစ်ခုဖြစ်တယ်။ ဒီဟာတွေက မဖျော်ဖြေတတ်တဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေ နည်းပြီး သွေးတွင်းချို၊ အင်ဆူလင်နဲ့ LDL အဆင့်တွေကို လျော့နည်းစေတတ်ပါတယ်။ nuts အမျိုးအစားအားလုံးမှာ အ纤維 (fiber) တို့ပါဝင်ပြီး မဖျော်ဖြေတတ်တဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေ နည်းနည်းပဲပါဝင်ပါတယ်၊ သို့သော် အချို့အမျိုးအစားတွေမှာ ပိုနည်းပြီး အချို့မှာ ပိုများတတ်ပါတယ်။

နနွင်း (Turmeric)

နနွင်းမှာ curcumin လို့ခေါ်တဲ့ အာဟာရဓာတ် ပါဝင်ပြီး သွေးတွင်းချိုဓာတ်နဲ့ ရောဂါရင်ဆိုင်မှု အဖုအနာတွေကို လျော့နည်းစေတတ်သလို နှလုံးနဲ့ ကျောက်ကပ် ကျန်းမာရေးကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးနိုင်တယ်။

သတိပေးချက် (DISCLAIMER)

ဤဘလော့ဂ်အတွင်း ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာများ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်နှင့် အခြား ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအားလုံးကို သာမန် အချက်အလက်ပေးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဘလော့ဂ်အပေါ်ရှိ အချက်အလက်များ/ပြောဆိုချက်များ သည် မည်သည့်ရောဂါမျိုးကိုမဆို ခွဲခြားวินิจฉัยရန်၊ ကုသရန်၊ နိုင်ငံခြားဆေးဖြင့် ဖျောက်ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းမဟုတ်하며 သင်၏ ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးပညာရှင် မှပေးနိုင်မည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဥာဏ်များ၏ အစားထိုး အဖြစ် ယူဆသင့်ခြင်းမျိုး မရှိပါ။  ကျွန်တော်တို့ Nano Singapore Shop မှ သင်၏ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာ စနစ်တကျ ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်မည့်အခါ၊ အထူးသဖြင့် ထူးခြားရာ ခွဲခြား စာရင်းသွင်း diagnosis ဖြစ်ရပ် သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ခုခုနှင့် သက်ဆိုင်နေပါက ဆရာဝန်တစ်ဦးနှင့် အရင် ဆက်သွယ် အကြံယူပေးရန် တိုက်တွန်းလိုပါသည်။

မူရင်းအဖြစ် အသုံးပြုသည့် ရင်းမြစ်များ (SOURCES):

https://www.healthline.com/nutrition/16-best-foods-for-diabetics