• ကိုယ်ခန္ဓာက အစားအစာအမျိုးအစားအချို့ကို မစိမ်အောင် မကြေဖြေနိုင်ခြင်းကနေ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာတတ်ပါတယ်။
• ကမ္ဘာတဝှမ်း လူဦးရေ ၇၅% ထိမှာ နို့ရည်ထဲက လတ်တို့စ်ကို မနှင့်နိုင်တဲ့ လတ်တို့စ် မနှင့်နိုင်မှုဆိုတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစားကို ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။
• အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေကို တွေ့ထနိုင်စေဖို့ အစားအစာ မှတ်စုစာအုပ် ထားရေးခြင်းက အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းတွေထဲက တစ်ခုပါ။

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူအခွဲအပိုင်များစွာဟာ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု (food intolerance) လို့ခေါ်တဲ့ ပုံမှန်ရောဂါလက္ခဏာတစ်မျိုးကြောင့် နေကောင်းမอยู่ကြရပါတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာက အစားအစာအမျိုးအစားအချို့ကို ကောင်းကင်သာစွာ မကြေဖြေနိုင်ရင် ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနဲ့ ဒုက္ခရောက်စေတဲ့ အခြားလက္ခဏာတွေ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ပါတယ်။ လူတချို့အတွက်တော့ အစားအစာအချို့ကို လုံးဝရှောင်ရမယ်၊ တချို့လူတွေအတွက်က နည်းနည်းလောက်စားသုံးရင် စိတ်ရှုမကောင်းမူ မဖြစ်နိုင်သေးပါလိမ့်မယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ သူတို့တွေ ကြုံတွေ့နေလေ့ရှိတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အများဆုံး ၁၀ မျိုးကို သုံးသပ်ပြထားမယ်। နို့ခြောက်နဲ့ အချိုငနှစ်စတဲ့ အစားအစာတွေကနေ စပြီး ဒီမညီညွတ်မှုတွေ နောက်ကွယ်က သိပ္ပံဗေဒနဲ့ တိုက်ရိုက်ပေါ်လွင်အောင် ပြသသလို၊ သူတို့ ဖြစ်လာစေတဲ့ လက္ခဏာတွေ နဲ့ ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်ကြည့်ရှုနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကိုပါ လေ့လာသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးက သင်ရဲ့ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး ကို ကောင်းမွန်အောင် ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်သင့်လဲ ဆိုတဲ့ အကြံဉာဏ်ကောင်းတွေ ပေးနိုင်မယ်ဖြစ်ပြီး၊ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုကို ကြာရှည်လက်ခံနေရသူ ဖြစ်စေ၊ သာမန် စိတ်ဝင်စားလို့ လေ့လာနေတာဖြစ်စေ ပိုပြီး ပျော်ရွှင်လက်လက်နဲ့ ကျန်းမာရေး ကောင်းဆုံး ဘဝကို ဦးတည်နိုင်အောင် ပိုမိုနားလည်စေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုစလိုက်ရအောင် နော်!

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေ ဘာကြောင့် ဖြစ်လာကြတာလဲ?

ကိုယ်ခန္ဓာက အစားအစာအမျိုးအစားအချို့ကို မကြေဖြေနိုင်ခြင်း (သို့) မနှင့်နိုင်ခြင်းကြောင့် အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု (food intolerances or food sensitivities) တွေ ဖြစ်ပေါ်လာကြပါတယ်။ စားစိမ်အင်ဇိုင်း တားဝင်နည်းပြီး ချို့ယွင်းနေတာ၊ ကိုယ်ခံစနစ်က တစ်ချို့အစားအစာတွေကို တိုက်ခိုက်သလို လုပ်ဆောင်နေတာ (immune reaction) သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းထဲက မိုက်ခရိုးအုပ်စု (gut microbiome) ပုံမမှန်ဖြစ်နေတာ စတဲ့ အကြောင်းအရင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လတ်တို့စ် (lactose) မနှင့်နိုင်မှု၊ ဂလူတင် (gluten) မနှင့်နိုင်မှုနဲ့ ဖရက်တိုးစ် (fructose) မနှင့်နိုင်မှုတွေက အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ဟစ်စ တမင်း မသင့်တော်မှု (histamine sensitivity)၊ FODMAP မသင့်တော်မှု၊ ပဲနို့ (soy) မသင့်တော်မှု၊ ပြောင်းမုန့် (corn) မသင့်တော်မှု၊ ကြက်ဥ မသင့်တော်မှု၊ အစေ့အနှမ်း (nuts) မသင့်တော်မှုနဲ့ သောက်ဆန် (wheat) မသင့်တော်မှု စတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစား အများအပြားလည်း ရှိပါသေးတယ်။ ဒီမညီညွတ်မှုတွေက အကြောင်းအရင်းတွေ မတူနိုင်ပေမယ့် ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ အတော်လို Similar ဖြစ်တတ်ကြပါတယ်။

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုနဲ့ အစားအစာ အလဲအလှယ်ရောဂါ (allergy) ကြားက ကြာညာချက်

လူအများဘာကြောင့်မှားယွင်းယုံကြည်နေလေ့ရှိပေမယ့် အစားအစာ အလဲအလှယ်ရောဂါ (food allergies) နဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု (food intolerances) တိုက်ရိုက်တူညီတဲ့ ရောဂါအမျိုးအစား မဟုတ်ပါဘူး။ အစားအစာ အလဲအလှယ်ရောဂါတွေက တစ်ချို့ အစားအစာ ပရိုတိန်းတွေကို ကိုယ်ခံစနစ်က တိုက်ခိုက်လုပ်ဆောင်ပေးလို့ ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေဟာ အစားအစာအမျိုးအစားအချို့ကို ကြေဖြေမနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ အစားအစာ အလဲအလှယ်ရောဂါတွေက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပြီး အလဲအလှယ်မှု ပစ္စည်းအလွန်နည်းနည်းပဲ ရှိနေသော်လည်း ဆိုးရွားတဲ့ ဖြေရှင်းမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။ အစားအစာ အလဲအလှယ်ရောဂါတွေမှာ သည်းခြက်ဖောက်ခြင်း (hives)၊ နှုတ်ခုံးနဲ့ လျှာ ဖောင်းပွခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုများပါတယ်။ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေမှာ ထိုနည်းသိုသော်လည်း ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုများပြီး လူသေနိုင်သမျှ အလွန်ဆိုးရွားတက်မှုနည်းပါးတတ်ပါတယ်။

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေမှာ ပုံမှန်တွေ့ရတဲ့ လက္ခဏာများ

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုရဲ့ အမျိုးအစားနဲ့ အလေးအနက် ပမာဏပေါ်မူတည်ပြီး လူတဦးနဲ့ လူတဦးက ပေါ်ပေါက်တဲ့ လက္ခဏာတွေ မတူညီနိုင်ပါတယ်။ ပုံမှန်တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ လက္ခဏာအချို့ကတော့ –

• ဝမ်းဖောင်းခြင်း
• ဝမ်းလျှောခြင်း
• ဗိုက်နာခြင်း
• အူဖောင်းလေများခြင်း (ဂက်စ်)
• အန်ဆိုးခြင်း (nausea)
• အန်ကျခြင်း
• ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• အသားအရေထိနာ ဖုရိုင်းခြင်း
• အားနည်း သွေးခါးခြင်း

ဒီလို လက္ခဏာတွေက ပြဿနာဖြစ်စေတဲ့ အစားအစာကို စားပြီးတာနောက် ချက်ချင်း ပေါ်လာနိုင်သလို မိနစ်အနည်းငယ် သို့မဟုတ် နာရီအနည်းငယ် ကြာပြီးမှ ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ တချို့အခြေအနေတွေမှာတော့ လက္ခဏာတွေ ပေါ်ပေါက်လာဖို ရက်အနည်းငယ်ကြာတတ်လို့ ဘယ်အစားအစာက ပြဿနာ ဖြစ်စေမလဲ ဆိုတာ ကို ထောက်လှမ်းဖော်ထုတ်ရခက် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု ၁၀ မျိုး

1. လတ်တို့စ် မနှင့်နိုင်မှု (Lactose intolerance)

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူဦးရေ ၇၅% လောက်မှာ လတ်တို့စ် မနှင့်နိုင်မှု ဆိုတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစားကို ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။ ဒါဟာ နို့နဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေထဲမှာ ရှိနေတဲ့ လတ်တို့စ် (lactose) လို့ခေါ်တဲ့ သကြားအမျိုးအစားကို ကိုယ်ခန္ဓာက မကြေဖြေရင် ဖြစ်သလိုပါပဲ။ လတ်တို့စ်ကို ဖြိုခွဲဖို့လိုအပ်တဲ့ လတ်တိတ်စ် (lactase) လို့ခေါ်တဲ့ အင်ဇိုင်း မလုံလောက်သလို ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လတ်တို့စ် မနှင့်နိုင်တဲ့ လူတွေမှာ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနဲ့ အန်ဆိုးခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို လတ်တို့စ် မနှင့်နိုင်သူတွေက လတ်တို့စ် မပါဝင်တဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေကို ရွေးချယ်သောက်သုံးခြင်း သို့မဟုတ် နို့နဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်း စားမယ်ဆိုရင် ဖမ်းစားမယ့်အချိန် မတိုင်ခင် လတ်တိတ်စ် အင်ဇိုင်း အစားထိုးဆေးတွေ သုံးစွဲပြီး ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။

2. ဂလူတင် မနှင့်နိုင်မှု (Gluten intolerance)

လောကဦးရေ အနည်းဆုံး ၁၃% လောက်မှာ ဘုရားသခင်သောက်ဆန်၊ ဂျုံ၊ ဂျိုင်း (wheat, barley, rye) တွေထဲက ဂလူတင် (gluten) လို့ခေါ်တဲ့ ပရိုတိန်းအမျိုးအစားကို မနှင့်နိုင်တဲ့ အစာအာဟារ မညီညွတ်မှု ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာက ဂလူတင်ကို မခံနိုင်တဲ့အခါ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဝမ်းခဲခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနဲ့ ဗိုက်နာခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပေါ်ပေါက်လာတတ်ပါတယ်။ ဂလူတင် မနှင့်နိုင်မှု ရှိနေပြီး သိသိသာသာ လေးလံလာရင်တော့ သောက်ဆန်အူရောဂါ (Celiac disease) လို့ခေါ်တဲ့ ကိုယ်ခံစနစ် ရောဂါ ဖြစ်လာနိုင်ပြီး အစာအိမ်အသေး (small intestine) ကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေတတ်ပါတယ်။ ဂလူတင် မနှင့်နိုင်သူတွေအတွက်တော့ ဂလူတင်မပါဝင်တဲ့ (gluten-free) အစားအစာ စနစ်ကို လိုက်နာရပြီး ဂလူတင် ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။

3. ဖရက်တိုးစ် မနှင့်နိုင်မှု (Fructose intolerance)

ဖရက်တိုးစ် (fructose) လို့ခေါ်တဲ့ သကြားအမျိုးအစားကို ကိုယ်ခန္ဓာက စုပ်ယူချေဖျက် မလုပ်နိုင်တဲ့အခါ ဖရက်တိုးစ် မနှင့်နိုင်မှု ဆိုတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ဖရက်တိုးစ်က အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ပျားရည်ထဲမှာ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။ ဖရက်တိုးစ်ကို ဖြိုခွဲဖို့လိုတဲ့ အင်ဇိုင်း မလုံလောက်တာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဖရက်တိုးစ် မနှင့်နိုင်သူတွေမှာ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဖရက်တိုးစ် မနှင့်နိုင်သူတွေအတွက် ဖရက်တိုးစ် ပိုများတဲ့ အစားအစာတွေကို လျှော့ချရှောင်ကြဉ်ထားရတဲ့ ဖရက်တိုးစ်နည်းအစားအစာ စနစ် (low-fructose diet) ကို လိုက်နာရပါတယ်။

4. ဟစ်စတမင်း မနှင့်နိုင်မှု (Histamine intolerance)

ဟစ်စတမင်း မနှင့်နိုင်မှုဆိုတာ ကိုယ်ခန္ဓာက ကိုယ့်ကိုယ်ကို မျိုးရိုးနဲ့ ထုတ်လုပ်ထားသလို ခြယ်လှယ်စေ တဲ့ ဟစ်စတမင်း (histamine) လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတုဓာတ်ကိုလည်းကောင်း၊ အစားအစာအချို့ထဲမှာ ပါဝင်နေတဲ့ ဟစ်စတမင်းကိုလည်းကောင်း မှန်မှန်မဖြိုခွဲနိုင်တော့တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစားတစ်ခုပါ။ ဟစ်စတမင်း ပိုများတဲ့ အစားအစာတွေမှာ အသက်ကြာထားတဲ့ ချိစ် (aged cheese) တွေ၊ ပုပ်စိမ်းထားတဲ့ အစားအစာဖက်မင့် (fermented foods) တွေ၊ ချက်နွေးထားပြီး သက်တမ်းကြာတဲ့ အသားခဲ (cured meats) တွေ ပါဝင်ကြပါတယ်။ ဟစ်စတမင်း မနှင့်နိုင်မှု ရှိတဲ့သူတွေမှာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အသားအရေထိနာ ဖုရိုင်းခြင်း၊ ကိုယ့်ကို နာကျင် အရေဖျားယားယံခြင်း၊ မျက်နာနီသည့် လော့လပ်လာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဟစ်စတမင်း မနှင့်နိုင်သူတွေက ဟစ်စတမင်း ပိုများတဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ရတဲ့ ဟစ်စတမင်းနည်း အစားအစာစနစ် (low-histamine diet) ကို လိုက်နာပြီး ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။

5. FODMAP မနှင့်နိုင်မှု

ကိုယ်ခန္ဓာက ကာဗိုဟိုိုင်ဒရိတ် အမျိုးအစားအချို့ကို မစုပ်ယူနိုင်တဲ့အခါ FODMAP မနှင့်နိုင်မှု လို့ခေါ်တဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစား တစ်ခု ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ FODMAPs လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ အရှည်သေးတဲ့ ကာဗိုဟိုိုင်ဒရိတ်လှိုင်းတွေ ကို သောက်ဆန် (wheat)၊ ကြက်သွန်ခွဲ (onion)၊ ကြက်သွန်မြိတ် (garlic)၊ ပဲနို့နဲ့ ပဲမျိုးစုံ (beans) စတဲ့ အစားအစာတွေထဲမှာ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။ FODMAP မနှင့်နိုင်တဲ့သူတွေမှာ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပြချင့်လောက်ပါတယ်။ ဒီလို ဖြစ်နေသူတွေအတွက်တော့ FODMAP ပိုများတဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်တဲ့ FODMAP နည်း အစားအစာစနစ် (low-FODMAP diet) ကို လိုက်နာရပါတယ်။

6. ပဲနို့ (Soy) မနှင့်နိုင်မှု

ပဲနို့ (soy) လို့ခေါ်တဲ့ ပဲမျိုးတစ်မျိုးကို ကိုယ်ခန္ဓာက မခံနိုင်ရင် ပဲနို့ မနှင့်နိုင်မှု ဆိုတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု တစ်မျိုး ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ ပဲနို့ဟာ ပုံမှန် အစားအစာ ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းတွေမှာ အများအပြား အသုံးပြုနေတဲ့ အလားတူ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ ပဲနို့ မနှင့်နိုင်သူတွေမှာ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပြချင့်တတ်ပါတယ်။ ဒီလိုသူတွေက ပဲနို့ ပါဝင်သော အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပဲနို့မပါဝင်တဲ့ အစားအစာ အစားထိုးတွေကို ရွေးချယ်စားသောက်ပြီး ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပါတယ်။

7. ပြောင်းမုန့် (corn) မနှင့်နိုင်မှု

ကိုယ်ခန္ဓာက ပြောင်းသီးနဲ့ ပြောင်းသီးသားပစ္စည်းတွေ (corn-based products) ကို မခံနိုင်ရင် ပြောင်းမုန့် မနှင့်နိုင်မှု ဆိုတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပြောင်းမုန့် မနှင့်နိုင်သူတွေမှာ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။ ထိုသူတွေက ပြောင်းသီးပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းမုန့် မပါဝင်တဲ့ အစားအစာ အစားထိုးတွေကို ရွေးချယ်စားသောက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါတယ်။

8. ကြက်ဥ မနှင့်နိုင်မှု (Egg intolerance)

ကိုယ်ခန္ဓာက ကြက်ဥကို မခံနိုင်ရင် သို့မဟုတ် ကြက်ဥ ပါဝင်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို မခံနိုင်ရင် ကြက်ဥ မနှင့်နိုင်မှု ဆိုတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစား ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ ကြက်ဥ မနှင့်နိုင်သူတွေမှာ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ကြုံတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုသူတွေအတွက် ကြက်ဥ ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြက်ဥမပါဝင်တဲ့ အစားအစာအစားထိုးတွေကို ရွေးချယ် စားသောက် နိုင်ပါတယ်။

9. အစေ့အနှမ်း (nuts) မနှင့်နိုင်မှု

ကိုယ်ခန္ဓာက အစေ့အနှမ်း (nuts) တွေကို မခံနိုင်ရင် သို့မဟုတ် အစေ့အနှမ်း ထုတ်ကုန်တွေကို မခံနိုင်ရင် အစေ့အနှမ်း မနှင့်နိုင်မှု လို့ခေါ်ပါတယ်။ အစေ့အနှမ်း မနှင့်နိုင်သူတွေအတွက်လည်း ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ အများအားဖြင့် တွေ့ရပါတယ်။ ဒီလိုသူတွေက အစေ့အနှမ်း ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစေ့အနှမ်းမပါဝင်တဲ့ အစားအစာ အစားထိုးတွေကို ရွေးချယ် စားသောက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါတယ်။

10. သောက်ဆန် (wheat) မနှင့်နိုင်မှု

ကိုယ်ခန္ဓာက သောက်ဆန် (wheat) ကို မခံနိုင်ရင် သို့မဟုတ် သောက်ဆန်ပါ ထုတ်ကုန်တွေကို မခံနိုင်ရင် သောက်ဆန် မနှင့်နိုင်မှု လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒီလို မနှင့်နိုင်သူတွေမှာ ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုဖြစ်တတ်ပါတယ်။ သောက်ဆန် မနှင့်နိုင်သူတွေအတွက် သောက်ဆန် ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် သောက်ဆန်မပါဝင်တဲ့ အစားအစာ အစားထိုးတွေကို ရွေးချယ် စားသောက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါတယ်။

ကိုယ့်ရဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေကို ဘယ်လို သတ်မှတ်ရှာဖွေမလဲ

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေက လက္ခဏာတွေ ပိုမိုမရှင်းလင်းဘဲ သာမန်နဲ့ဆင်တူလောက်ပဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အစားအစာ စားပြီးချိန်နောက်တော င်ချက်ချင်း မပေါ်ပေါက်ပဲ အချိန်ကြာမှ ပေါ်လာနိုင်လို့ လေ့လာဖော်ထုတ်ရခက်တတ်ပါတယ်။ သေချာသိနိုင်စေဖို့ အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းတစ်ခုက အစားအစာ မှတ်စုစာအုပ် (food diary) ထားရေးခြင်းပါ။ ဆိုလိုတာက သင်ဟာ သောက်သုံးထားတဲ့ အစားအစာအကုန်နဲ့ တချို့ လက္ခဏာတွေ ပေါ်လာရင်လည်း notation လုပ်ပြီး မှတ်သားထားမယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ အစားအစာအမျိုးအစား တချို့ကို စားသောက်ပြီးတိုင်း လက္ခဏာတွေ ပိုမိုပေါ်လာနေတယ်လို့ ပုံစံပေါက်လာနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် သင့်အစားအစာ စနစ်ထဲကနေ အစားအစာအမျိုးအစား တချို့ကို အနည်းအကျဉ်းဖယ်ထုတ်ပြီး လက္ခဏာတွေ ပိုမိုကောင်းမွန်လာလား ဆိုတာ စောင့်ကြည့်ဖို့လည်း ရပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းဟာ အချိန်ယူပေမယ့် သင့်ကို ဒုက္ခပေးနေတဲ့ အစားအစာတွေကို ခွဲခြာ ရှာဖွေနိုင်စေပါတယ်။

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေကို ထိန်းသိမ်းရမဲ့ အစားအစာနဲ့ လူနေမှုဘဝ ပြင်ဆင်သွားပုံ

အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေကို ထိန်းချုပ်မယ်ဆိုရင် အနည်းငယ်ခက်ခဲနိုင်ပေမယ့် အကူအညီပေးနိုင်မယ့် နည်းလမ်းအများအပြား ရှိပါတယ်။ အရေးနဲ့ဆုံးကတော့ သင့်ကို ပြဿနာဖြစ်စေတဲ့ အစားအစာတွေကို အစားအစာစနစ်ကနေ ဖယ်ရှားပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အစားအစာအမျိုးအစား တချို့ကို လုံးဝမစားတော့ဘဲ ရှောင်ကြဉ်ရမယ်၊ သို့မဟုတ် သင့်ကိုယ်က အနည်းငယ်လောက် ခံနိုင်တဲ့ ပမာဏအထိပဲ စားသောက်ရမယ် ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အဖျော်အစိမ်း၊ အီးသား၊ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ် အစုံအလင် ပါဝင်တဲ့ ပိုမိုကျန်းမာတဲ့ အစားအစာ စနစ်ကို လိုက်နာထားဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါဟာ အူလမ်းကြောင်းရဲ့ ရောင်ရမ်းနာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သလို သွေဖည်မှုလည်း ပိုကောင်းစေပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှု (stress) နဲ့ အိပ်စက်ရေခွင့် မလုံလောက်တာ စတဲ့ လူနေမှုဘောင် အပြောင်းအလဲတွေကလည်း သက်ဆိုင်ရာ သွေဖည်မှု ပြဿနာတွေကို ပိုဆိုးစေတတ်လို့ ဒီအရာတွေကို ထိန်းချုပ်ပေးခြင်းက သင်အများအားဖြင့် ပိုကျန်းမာပြီး အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

မေးလေ့ရှိကြသည့် မေးခွန်းများ (FAQs)

1. အများဆုံး တွေ့နေရတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု ၃ မျိုး ဘာတွေလဲ?

အများဆုံး တွေ့နေရတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု သုံးမျိုးကတော့ လတ်တို့စ် မနှင့်နိုင်မှု (lactose intolerance)၊ ဂလူတင် မနှင့်နိုင်မှု (gluten intolerance) နဲ့ ဖရက်တိုးစ် မနှင့်နိုင်မှု (fructose intolerance) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။

2. ဘာကြောင့် ကျနော်/ကျမမှာ အစားအစာ မသင့်တော်မှုတွေ အများကြီး ရှိနေတာလဲ?

လူတချို့က အစားအစာအမျိုးအစား အများကို မသင့်တော်လွယ်တာကို အကြောင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ပဲ ရှင်းပြလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ မျိုးရိုးဗီဇ (genetics) လည်း ဖြစ်နိုင်သလို ပတ်ဝန်းကျင်သဘာဝ လုံခြုံရေး လျော့နည်းနေမှု၊ အလုပ်အလှုပ်အရှား ပုံစံတွေ လည်း ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ မျိုးရိုးနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကုန် သံယောဇဉ် (combination) ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

3. အသက်ကြီးလာမှ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေ အသစ် ထပ်ပေါ်လာနိုင်မလား?

အဝေါ်၊ အသက်ကြီးလာတဲ့ နောက်မှာမှ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အသစ်တွေ ထပ်ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ အစားအစာ ကြေဖြေနိုင်စွမ်း ပြောင်းလဲသွားတာကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို တစ်ချို့ အစားအစာတွေနဲ့ ကိုယ်ခံစနစ် ရဲ့ တုံ့ပြန်မှု ပြောင်းလဲမူတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

နိဂုံးချုပ် ပြောရရင်တော့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှုတွေဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း လူဦးရေ မီလီယံများစွာရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်နေတဲ့ ပြဿနာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမညီညွတ်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်ပေးနေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေက မတူညီနိုင်ပေမယ့် ဝမ်းဖောင်းခြင်း၊ လေပြည့်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေတော့ အရမ်းဆင်တူနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု ရှိနေသူတွေက သူတို့ကို လက္ခဏာတွေ ပိုမိုပြင်းထန်စေတဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်စားသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုအစားအစာမျိုးတွေ မပါဝင်တဲ့ အစားအစာ အစားထိုးတွေကို ရွေးချယ်စားသောက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။ အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ အစားအစာနဲ့ မညီညွတ်မှု အမျိုးအစားတွေကို နားလည်သိရှိထားပြီး ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကို လေ့လာသိရှိထားခြင်းက သင့် အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို ပိုကောင်းစေသလို ပိုပျော်ရွှင်ပြီး ကျန်းမာသော ဘဝကိုပါ ဦးတည်နိုင်အောင် အထောက်အကူဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်။

ကိုးကားချက်များ

1. NHS Choices. (2019). Food intolerance. NHS. https://www.nhs.uk/conditions/food-intolerance/ ‌

သတိပေးချက်

ဒီဘလော့ဂ်မှာ ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်အမျိုးမျိုးတွေဟာ သတင်းအချက်အလက် ပေးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်အပေါ် မြှောက်ထားထားသည့် အချက်အလက်များ/ဖော်ပြချက်များဟာ မည်သည့် ရောဂါကိုမဆို ခွဲစိမ့်ရန်၊ ကုသရန်၊ ဆေးပေးရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးရုံဆရာဝန် က ပေးနိုင်မည့် ကျန်းမာရေး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစား တိုက်ရိုက် သတ်မှတ်ထားသင့်တဲ့ အရာများလည်း မဟုတ်ပါ။ Nano Singapore Shop ကနေတော့ အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ထားပြီးသား ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ရပ်နဲ့ ဆက်နွယ်တဲ့ အစားအစာ၊ ကိုယ်အလေးချိန်၊ ကျင့်ဝတ် စတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်မယ်ဆိုရင် သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်နဲ့ အမြဲတမ်း တိုင်ပင်မေးမြန်းပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ဖို့ ညံြနှိပ်လိုက်ပါတယ်။