ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ငတ်သေ လက္ခဏာများအကြောင်း သိရမည့် အချက်အလက်များ – Nano Singapore
- “ Die-off” သို့မဟုတ် “ Herxheimer reaction” ဟူသည်မှာ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှ ထိခိုက်ပိုးမွှားအန္တရာယ်များကို ဖယ်ရှားပစ်စဉ်တွင် လက္ခဏာများ ပိုဆိုးရွားလာခြင်းကို ဆိုလိုသည် (1)။
- လူအချို့သည် ပရိုဘိုင်အိုတစ်ကို စတင်သောက်သုံးသောအခါ သို့မဟုတ် မူးဝင်ပမာဏကို တိုးချဲ့သောက်သုံးသောအခါ ငတ်သေ လက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်သည် (2)
- ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ငတ်သေ လက္ခဏာများသည် ရက်အနည်းငယ်မှ သီတင်းမောင်းအနည်းငယ်အထိ ကြာရှည်နိုင်သည် (3)
- ငတ်သေ လက္ခဏာများကို ယေဘူယျအားဖြင့် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ လုပ်ဆောင်နေပြီး ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကိုယ်တိုင် သန်စင်နေသည်ဟု ပြသနေသည့် အညွှန်းတစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါသည် (4)။
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များသည် ယိုကျမခြင်းကင်းစေရန်နှင့် အာမခံစနစ်ကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းအပါအဝင် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ များစွာ ရရှိစေသောကြောင့် စိတ်ချရသော အစားအစာမျိုးစုံလုံးဝထဲတွင် အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အရိုးရောဂါအမျိုးအစားများ၊ အစာခြေစနစ် ယားယံနာကျင်ခြင်း (irritable bowel syndrome) စသည့် အခြေအနေများမှ လည်း လျော့နည်းသက်သာစေနိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များက လူအချို့တွင် ငတ်သေ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ်ဖြည့်စွက်စာများမှ အကျိုးအပြည့်အဝ ရရှိစေရန်အတွက် ဤလက္ခဏာများက ဘာတွေဖြစ်ကြပြီး၊ ဘာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်ကို နားလည်သိရှိထားရန် များမကြာသေးပါ။ မောဟချိန်၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အကြောအဆစ်နာကျင်ခြင်းနှင့် အစာခြေဒုက်ခများကဲ့သို့ အနည်းငိုးမှ အလွန်ပြင်းထန်သည့် ငတ်သေ လက္ခဏာများ (Herxheimer reactions ဟုလည်း ခေါ်သည်) များ ရှိနိုင်သည်။ ငတ်သေ လက္ခဏာများသည် 불편ထိခိုက်စေပြီး သက်မသာအောင် ဖြစ်စေသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာက ပရိုဘိုင်အိုတစ်များအပေါ် တုန့်ပြန့်လျက် ရှိပြီး သင်၏ အူလမ်းကြောင်းထဲရှိ ဘက်တီးရီးယား အသစ်ဘလန်စ်သို့ ချိန်ခွင့်နေသည့် အရာလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ငတ်သေ လက္ခဏာများအကြောင်း သိထားရန် ကြိုတင်သိရှိရမည့် အချက်များ
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များမှာ ယေဘူယျ ကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးရန်နှင့် ကျန်းမာသော အူလမ်းကြောင်းကို ထိန်းသိမ်းရန် အရေးကြီးသော အသုံးဝင် ဘက်တီးရီးယားအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များသည် အစာခြေ လုပ်ငန်းစဉ်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်းနှင့် အာမခံစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းစသည်ဖြင့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိစေသော်လည်း၊ လူအချို့သည် ပထမဆုံး စတင်သောက်သုံးသည့်အခါ ငတ်သေ လက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ငတ်သေ လက္ခဏာ အမျိုးအစားပေါင်း မျိုးစုံ၊ ၎င်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အကြောင်းရင်းများ၊ အရှိန်သက်သာအောင် လျော့ချနိုင်သည့် နည်းလမ်းများနှင့် သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ်ဖြည့်စွက်စာမှ အသက်ဝင်အကျိုးအများဆုံး ရယူနိုင်ရန် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ကို ဆွေးနွေးပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။
ငတ်သေ လက္ခဏာများဆိုတာ ဘာလဲ?
Herxheimer reactions ဟုလည်း ဖော်ပြကြသည့် ငတ်သေ လက္ခဏာများသည် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကို သောက်သုံးသောအခါ လူအချို့ ကြုံတွေ့ရသော လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အူလမ်းကြောင်းထဲရှိ ဘက်တီးရီးယား အသစ်ဘလန်စ်အား သက်ဆိုင်သည့် ချိန်ညှိခြင်း ဖြစ်ပေါ်နေစဉ် အချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များသည် အူလမ်းကြောင်းတွင် တဖြည်းဖြည်း နေရာယူကျင်းပလာကာ ရှိပြီးသား ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်လာသည့်အခါ၊ ရှိပြီးသား ဘက်တီးရီးယားများ အချို့ သေချေသွားသည်။ ထိုအရာက ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အာမခံစနစ် တုန့်ပြန်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်စေကာ ငတ်သေ လက္ခဏာများအဖြစ် ထင်ဟပ်လာစေနိုင်သည်။
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကြောင့် လူအားလုံးက ငတ်သေ လက္ခဏာများ ကို ခံစားမည် မဟုတ်ကြောင်း သတိပြုထားရန် လိုအပ်သည်။ လူအချို့တွင် လက္ခဏာ ပမာဏနည်းနည်းသာ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အခြားလူအချို့တွင် ပိုမို ပြင်းထန်သော တုန့်ပြန်မှုများ ရှိနိုင်သည်။ လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုမှာ သောက်သုံးနေသည့် ပရိုဘိုင်အိုတစ် အမျိုးအစားနှင့် ပမာဏ၊ ထို့ပြင် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ပိုမိုခံနိုင်ရည် စသည့် အချက်များအပေါ်တွင်လည်း မူတည်နိုင်သည်။
ငတ်သေ လက္ခဏာများကို ဘာက ဖြစ်စေသလဲ?
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ ကိုယ်ထဲသို့ သွင်းယူသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အာမခံစနစ် တုန့်ပြန်မှုကပင် ငတ်သေ လက္ခဏာများ ဖြစ်စေသော အဓိက အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များသည် အူလမ်းကြောင်းတွင် နေရာယူကျင်းပကာ သဘာဝ ဘက်တီးရီးယားများကို ကျော်လွန် များပြားလာလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ၎င်းတို့နှင့် တိုက်ဖျက်ရန် အန္တီဘော်ဒီများကို ချန်လှပ်ထုတ်လုပ်လေသည်။ ထိုသို့ အာမခံစနစ် တုန့်ပြန်မှုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ရောဂါဘေး အလင်းရောင်ဖြစ်ပေါ်လာကာ ငတ်သေ လက္ခဏာများ အဖြစ် ထင်ဟပ်စေပါသည်။
သောက်သုံးသည့် ပရိုဘိုင်အိုတစ် ပမာဏနှင့် အူလမ်းကြောင်းထဲတွင် များရင့်နေပြီးသား ဘက်တီးရီးယား ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်ပမာဏမှာ ကွဲပြားနိုင်သည်။ သောက်သုံးရာတွင် ရွေးချယ်သည့် ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာ အမျိုးအစားနှင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ခံနိုင်ရည်လည်း ထပ်မံ သက်ရောက်စေပါသည်။ ပိုမို တော်လှန်သည့် သက်တမ်းရှိသော ဘက်တီးရီးယားမျိုးစေ့များ ပါဝင်သည့် ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာများက အလွန်ပြင်းထန်သော ငတ်သေ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်စေ နိုင်သည်။
ငတ်သေ လက္ခဏာ အမျိုးအစားများ
မောဟချိန်၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အကြောအဆစ်နာကျင်ခြင်း၊ အသားရေဖူစိမ်းရောင်ဖုံးခြင်း (skin rashes) နှင့် ဖောတက်ခြင်း၊ အိုးအုံလည်ကျခြင်း (gas)၊ ဝမ်းလျှောခြင်း စသည့် အစာခြေစနစ် ပြသနာများအထိ ငတ်သေ လက္ခဏာများသည် အနည်းငယ်မှ အလွန်ပြင်းထန်သည်အထိ ကွဲပြားနိုင်သည်။ မူလတန်းအနေဖြင့် လူအားလုံးက ဤလက္ခဏာ အားလုံးကို မကြုံတွေ့ရကြလည်း မဟုတ်ကြောင်း သိထားရန် အရေးကြီးသည်။ လူအချို့တွင် လက္ခဏာ သာမန်သဘောသာ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ အခြားလူအချို့တွင် ပိုမို ပြင်းထန်သော တုန့်ပြန်မှုများ ရှိနိုင်သည်။
ရင်ဘတ်ကိုက်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဖျားနားခြင်း ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ခွဲစိတ်ကုသရေးကို ချက်ချင်း လိုက်ဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။ ၎င်းအရာများသည် ပိုမို ပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေး ပြဿနာတစ်ရပ်၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ဆရာဝန်မှ ခွဲခြမ်းစစ်ဆေးပေးရမည် ဖြစ်သည်။
ငတ်သေ လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုကို ဘယ်လို လျော့ချမလဲ
ငတ်သေ လက္ခဏာများသည် သက်မသာဖြစ်စေပြီး 불편ထိခိုက်စေသော သူများ ဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ ပြင်းထန်မှုကို လျော့ချရန် သင်လုပ်နိုင်သည့် အရာများ ရှိနေသည်။ အရေးအကျဆုံး အချက်တစ်ခုမှာ ပရိုဘိုင်အိုတစ်ကို စတင်သောက်သုံးရာတွင် ပမာဏနည်းနည်းဖြင့် စတင်ပြီး အချိန်အတော်ကြာအောင် တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်သောက်သုံးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့လုပ်ပေးခြင်းဖြင့် သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် သင့်အူလမ်းကြောင်းအတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယား အသစ်ဘလန်စ်သို့ ပိုမို အချိန်ရလျှော့၍ အလွယ်တကူ ချိန်ညှိခွင့်ရလိမ့်မည်။
အရည်အသွေး မြင့်မားသော ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာ ကို ဝယ်ယူသုံးစွဲထားကြောင်း သေချာစေရန်လည်း လိုအပ်သည်။ လုံခြုံရေးနှင့် ထိရောက်မှု အတွက် စမ်းသပ်ပြီးဖြစ်ကာ ဘက်တီးရီးယား အမျိုးအစား မျိုးစုံ ပါဝင်သော ဖြည့်စွက်စာများကို ရှာဖွေရွေးချယ်သင့်သည်။ ထို့ပြင် သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာကို မှန်ကန်စွာ သိုလှောင်ထားရန် အလွန် အရေးကြီးသည်။ သိုလှောင်ရာတွင် အသွေးအအေး၊ ခြောက်သွေ့သော နေရာတွင် ထားပြီး နေရာတော်နေရာမှ နေရောင်နှင့် အပူကို မဖြတ်ပေးသင့်ပါ။
သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာမှ အကျိုးအပြည့်အဝ ရယူရန် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များသည် သဘာဝအားဖြင့် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် အသုံးဝင်ကျိုးရှိသောကြောင့် သင့်လျော်သော လိုအပ်သည့် ထိန်းသိမ်းမှုများ လိုက်နာပေးခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့မှ အကျိုးအပြည့်အဝ ရယူနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ လိုက်နာမှုများက ငတ်သေ လက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုကိုလည်း လျော့နည်းစေသည်။ လုံးဝအရေးကြီးဆုံး အချက်များထဲမှ တစ်ခုမှာ အာဟာရချိုသာပြီး ထိန်းကျောင်းမိသော အစားအစာ မျိုးစုံစားသုံးမှုကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းလိုက်နာခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့လုပ်ခြင်းဖြင့် သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အူလမ်းကြောင်းတွင် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ ပိုမို ရပ်တည်နေရာယူနိုင်ရန် လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များကို လုံလောက်စွာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
သင်သောက်သုံးနေသည့် ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာ အမျိုးအစားကိုလည်း ထင်ရှားစွာ 考虑ပေးသင့်သည်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များတွင် မည်သို့မျိုးကွဲများ စနစ်တကျ ရှိနေပြီး မျိုးရိုးဗီဇစိတ် ကွဲပြားမှု များအလိုက် မှုန့်အမျိုးအစား (powder)၊ ကပ္စယ် (capsule) နှင့် ရည်အမျိုးအစား (liquid) စသည့် အမျိုးအစား အမျိုးမျိုး သောက်သုံးပုံ မျိုးစုံ ရှိသည်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ် အမျိုးအစား တစ်မျိုးနှင့် တစ်မျိုးအလိုက် ပါဝင်သည့် ဘက်တီးရီးယား မျိုးစိတ်များက အပြားအလင်း ကွဲပြားနေသောကြောင့် သင့်ကိုယ်အလို့ငွါ သင့်လျော်သည့် ပရိုဘိုင်အိုတစ် အမျိုးအစားကို ရွေးချယ်သောက်သုံးပေးရန် အလွန် အရေးကြီးသည်။ ထို့အပြင် ဘက်တီးရီးယား မျိုးစိတ် မျိုးစုံ ပါဝင်သော ပရိုဘိုင်အိုတစ်များလည်း ရှိနေသည်။
နိဂုံးချုပ်
ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကို သောက်သုံးရာတွင် ငတ်သေ လက္ခဏာများသည် အနည်းငယ်မှ အလွန်ပြင်းထန်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ယေဘူယျ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤလက္ခဏာများက ဘာတွေ ဖြစ်ကြသည်နှင့် ဘာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်ကို နားလည်သိရှိထားခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပြင်းထန်မှုကို လျော့နည်းစေပြီး သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာမှ အကျိုးအပြည့်အဝ ရယူနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာသုံးအစားအစာ သောက်သုံးမှု၊ ဖြည့်စွက်စာကို မှန်ကန်စွာ သိုလှောင်ထားခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာကို ရွေးချယ်သောက်သုံးခြင်းတို့သည် သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များမှ အကျိုးအတန်ဆုံး ရရှိရန် လိုအပ်သော အလွန်အရေးကြီးသော စတင်ခြေလှမ်းများဖြစ်သည်။ သင့်လျော်သော အသိပညာနှင့် နားလည်မှုတို့ဖြင့် သင်သည် သင်၏ ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဖြည့်စွက်စာကို ထပ်မံ အသုံးချနိုင်ပြီး ၎င်းတို့ ပေးစွမ်းသော ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူး များစွာကို ပိုမို လက်ခံအသုံးချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
သင် ဖတ်ရတာ နှစ်သက်ပါသလား? ဆက်စပ် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို လည်း ဖတ်ရှုကြည့်ပါ- Do Probiotics Make You Poop?
သင် အာဟာရအဖြစ် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များကို ဖြည့်စွက်လိုသူဖြစ်ပါက Nano Singapore Shop ကို စမ်းသပ်ကြည့်ပါ! လူကြိုက်များနေသော Probiotic 40 Billion CFU ကို ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပြီး သင့် အာဟာရလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးကာ ဆက်စပ် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများကိုလည်း သုံးစွဲ အသုံးချနိုင်မည် ဖြစ်သည်!
ရင်းမြစ်များ
- National Center for Complementary and Integrative Health. (2021). Probiotics: In depth. Retrieved from https://www.nccih.nih.gov/health/probiotics-in-depth
- Kresser, C. (2017). When gut bacteria are starved, fat cells flounder. The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/2017/05/25/well/eat/when-gut-bacteria-are-starved-fat-cells-flounder.html
- Kresser, C. (2017). The gut-thyroid connection. Retrieved from https://kresser.co/the-gut-thyroid-connection/
- Kresser, C. (2015). Gut bacteria and mood: The microbiota-gut-brain axis. Retrieved from https://kresser.co/gut-bacteria-and-mood-the-microbiota-gut-brain-axis/
သတိပေးချက်
ဤဘလော့ဂ်တွင် ပါဝင်သည့် အကြောင်းအရာအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်အာရုံများနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော အချက်အလက်အရာရာများသည် သတင်းအချက်အလက် အဖြစ်သာ ပံ့ပိုးပေးလိုစိတ်ဖြင့်ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဘလော့ဂ်ပေါ်တွင် ပါဝင်သော အချက်အလက်များ/ကြေညာချက်များကို မည်သည့် ရောဂါမျိုးကိုမဆို ခွဲခြမ်းစစ်ဆေးရန်၊ ကုသရန်၊ နာတာရှည်ကုသရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဖြစ်သလို၊ သင့်ကိုယ်သင့်ခန့်အပ်ထားသော ဆရာဝန်/အထူးကု ဆရာဝန်တို့ပေးနိုင်သည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များကို အစားထိုးသင့်သည့် အရာမျိုးလည်း မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ Nano Singapore Shop တွင်လည်း သင်၏ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာ အပြောင်းအလဲများ၊ အထူးသဖြင့် သတ်မှတ် ခွဲခြားထားသော ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေတစ်ရပ်နှင့် သက်ဆိုင်သော ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်မီ ဆရာဝန်နှင့် အကြိုဆုံး ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် ကို အားပေးလိုက်နာပေးပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။