လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ စိတ်ကျေနပ်ဖွယ်စားသောက်ပြီးနောက် ရောဂါအူမောဖြစ်ရတာရှိလား။ မဟုတ်ရင် စပိုင်စပ်၊ အကြော်အများကြီး စားသောက်ပြီးနောက် အစာချေမကောင်း သို့မဟုတ် အစာချေမှုနှေးကွေးနေတယ်လို့ ခံစားရလား။ အကယ်၍ အဲဒီလိုဖြစ်နေရင် ကိုယ်တော်တစ်ယောက်ထဲမဟုတ်ပါဘူး။ အိုက်ချိုက်ကျန်းမာရေးက ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ် အစားအစာချေဖျက်ပေးပုံ၊ အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူပုံ၊ နာတာရောဂါတွေကိုတောင် တိုက်ဖျက်ပေးပုံတွေမှာ အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ထမ်းဆောင်ပေးနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကားဗိုဟိုက်ဒရေး အများကြီး ပါဝင်ပြီး ငံပုံစပ်၊ ကြဲကြော်တွေ ညအေစာနောက်ကျ စားနေကြတဲ့ စင်္ကာပူလူမျိုးတွေအတွက် ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေက အစာချေမှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေမယ့် လျှို့ဝှက်လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

ဒီလမ်းδ‍ြန်ညွှန်​စံမှာ ဖြစ်လို့ပဲ ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေ ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ၊ စင်္ကာပူလူမျိုး တွေရဲ့ အစားအစာစနစ် အခက်အခဲတွေ၊ ကိုယ့်လိုအပ်ချက်နဲ့အညီ အသင့်တော်ဆုံး ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဆေးတွဲကို ဘယ်လိုရွေးချယ်ရမလဲ ဆိုတာတွေကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဝင်ရောက် ဆွေးနွေးသွားမှာပါ။ ကိုယ့်အိုက်ချိုက်ကျန်းမာရေးကို နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်လည် သတ်မှတ်လိုက်ကြရအောင်!

အစာချေမှု ကျန်းမာရေးအတွက် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ

ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေက ကိုယ့်အိုက်ချိုက်ထဲမှာ နေထိုင်လျက်ရှိတဲ့ “ ကောင်းတဲ့ ဘက်တီးရီးယား” တွေပါပဲ။ သူတို့က ကိုယ့်အိုက်ချိုက် မိုက္ခရိုဘိုင်အိုင်းကို လိုက်နာရေး ညှိနှိုင်းပေးပြီး အစာချေမှုစနစ်ကို ပြေပြစ်သွားအောင် ကူညီပေးတယ်။ ကိုယ့်အိုက်ချိုက်ထဲမှာ ဘက်တီးရီးယား ပမာဏမှန်ကန်နေသလို ဖြစ်နေခဲ့ရင် သင်စိတ်မျှော်လင့်လို့ ရတာတွေကတော့ –

1. အစာချေမှု ပိုကောင်းခြင်း – အူမောနဲ့ အူနစ်တွေ လျော့နည်းလာခြင်း၊ အူချိုင်းကောင်းမွန်ခြင်းနဲ့ အာဟာရဓာတ် ကို ပိုကောင်းကောင်း စုပ်ယူနိုင်လာခြင်း။
2. ရောဂါခံနိုင်ရည် မြင့်မားခြင်း – ကိုယ်ခံအင်္ဂါစနစ် ၇၀% ကျော် လောက်ဟာ အိုက်ချိုက်ထဲမှာပဲ ရှိနေပါတယ်။ ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေက အအေးမိရင်အေး၊ ချ្កိယရင် ချံနေရမယ့် ရောဂါတွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးတယ်။
3. စိတ်ဓာတ် ပိုကောင်းမွန်လာခြင်း – မယုံနိုင်အောင် ထင်ရပေမဲ့ ကျန်းမာသန့်ရှင်းတဲ့ အိုက်ချိုက်က စီရိုတိုးနင် ထုတ်လုပ်မှုကို သက်ရောက်စေပြီး စိတ်ဓာတ်ကို တက်ကြွ လန်းဆန်းစေပါတယ်။

ပရိုဘိုင်အိုတစ် လိုအပ်နေကြောင်း ပြသနိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ –

• အူမော၊ အူနစ်များ ခဏခဏ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်း
• အဆိပ်အမြက်တယ် လို့ခံစားရတဲ့ မလိုလားအပ်တဲ့ ဝမ်းချုပ်မှု သို့မဟုတ် ဝမ်းလျော ဖြစ်နေခြင်း
• အစာစားပြီးနောက် မောပျင်းသည်း၁င်း၊ စိတ်အားကျလွယ်နေခြင်း

စင်္ကာပူ၏ အစားအစာ စနစ်အတွက် ထူးခြားသည့် အခက်အခဲများ

စင်္ကာပူမှာ နေထိုင်ရာနေထိုင်ခြင်းက အရသာပြည့်ဝပြီး ကြွယ်ဝလှသော အစားအစာယဉ်ကျေးမှုကြောင့် အစာချေမှု အတွက် အထူးအခက်အခဲအချို့နဲ့ အတူတကွ လိုက်လာပါတယ်။ ဘာကြောင့်ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့အစားအစာစနစ်က အိုက်ချိုက်ကျန်းမာရေးကို အပြင်းအထန် ထိခိုက်စေ မိနိုင်လဲ ဆိုရင် –

1. ကားဗိုဟိုက်ဒရေး အများကြီး ပါဝင်တဲ့ နေ့စဉ်အစားအစာများ
ထမင်း၊ ခေါက်ဆွဲ၊ ထမပေါ် – စင်္ကာပူလူမျိုးနည်းအားဖြင့် အစားအသောက်တော်တော်များများမှာ မလွဲမသွေ ပါဝင်နေတာပါပဲ။ စားလို့ ဖြောင့်ဖြူးမောမီနေပေမဲ့ ကားဗိုဟိုက်ဒရေး အလွန်အကျွံ စားသုံးသွားရင် အစာချေမှုအခက်အခဲတွေ ဖြစ်ပေါ်စေသလို အိုက်ချိုက်ထဲက မကောင်းတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေကိုပါ ပိုမိုခိုက်ရိုက်စေပါတယ်။

2. စပိုင်စပ်နဲ့ အကြော်အစားအစာများ
ချီလီကရိတ်၊ လက်ဆါ၊ ဆန်ဘယ် – စပိုင်ကြိုက်တဲ့ စင်္ကာပူလူမျိုးတွေအများစုအတွက် မစားမနေနိုင်သော အစားအစာများပါပဲ။ ဒုတိယဘက်ကနေ ကြည့်ရင်တော့ စပိုင်စပ် အလွန်အကျွံလုပ်စားသောက်သွားရင် အိုက်ချိုက်အလွှာကို ရောင်ရမ်းစေပြီး မအီမသာ ခံစားရစေနိုင်ပါတယ်။

3. ညအစာနောက်ကျ စားသောက်နေတာ
ပရာတာကနစပြီး စတိတ်အထိ ညနောက်ကျအစာလေးတွေ စားမိတာက တစ်ခါတလေ အကြိုက်ဆုံး လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ညဘက်အစာ နောက်ကျနောက်ကျ စားမိနေတာက အစာချေမှုစနစ်ကို လှုပ်ရှားသိမ်မွေ့စေပြီး အစာအိမ်အားနည်းခြင်းနဲ့ အက်ဆစ်ပြန်ညက်ခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

အိုက်ချိုက်ကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးမယ့် လက်တွဲအကြံပြုချက်များ –

• ကိမ်ချီ၊ ယိုဂတ် သို့မဟုတ် မီးဆိုဟင်းရည်လို ဖျေါဖွားထားတဲ့ အစားအစာလေးတွေ ကိုမကျန် ထည့်သုံးပါ။
• စပိုင်စပ် အစားအစာတွေ စားပြီးနောက် အထူးသဖြင့် ရေများများ သောက်ပေးပါ။
• ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို မလွတ်တော်မတက်ထားကြပါနဲ့ – သူတို့က ကိုယ့်အိုက်ချိုက်ရဲ့ အကောင်းဆုံး စိတ်သူငယ်ချင်းတွေပါပဲ!

သင့်အတွက် သင့်တော်သော ပရိုဘိုင်အိုတစ် ဆေးတွဲကို ရွေးချယ်ခြင်း

ဈေးကွက်ပေါ်မှာ ရွေးချယ်စရာ ပရိုဘိုင်အိုတစ် အမျိုးအမည် တွေအများကြီး ရှိနေတဲ့အတွက် အကောင်းဆုံး တစ်ခုကို ရွေးချယ်ဖို့ဆိုတာ သွေးချွတ်စရာကောင်း တာတောင် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အောက်ပါအချက်တွေကို စဉ်းစားသလို ရွေးချယ်ပါ –

1. ရှာဖို့လိုတဲ့ ပရိုဘိုင်အိုတစ် မျိုးရိုးဗီးများ
မျိုးရိုးဗီး အမျိုးအစားစုံ ကိစ္စအမျိုးမျိုးကို သီးခြားကြည့်ပြီး စိတ်ကျန်းမာရေး၊ အစာချေမှုစနစ် ပါဝင်သလို သက်ရောက်ပေးပါတယ်။ အစာချေမှုကို ဦးစားပေးလိုရင် –

• Lactobacillus acidophilus – အူမောနဲ့ အစာချေမှု အခက်အခဲတွေကို လျော့ချပေးပြီး အစာချေမှုကို ကျန်းမာသန့်ရှင်းနိုင်ဖို့ ကူညီပေးတယ်။
• Bifidobacterium lactis – ဝမ်းချုပ်နေတာကို ပိုအနည်းငယ် သက်သာလာမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပြီး အူချိုင်းသက်သာလာအောင် ကူညီပေးတယ်။
• Saccharomyces boulardii – ယီစ်ပေါ်အခြေခံထားသော ပရိုဘိုင်အိုတစ်ဖြစ်ပြီး ဝမ်းလျောရောဂါကို တိုက်ဖျက်ဖို့ အထူးကောင်းမွန်တယ်။

2. အာနိသင်နှုန်း (Dosage)
ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေ ထိရောက်စေဖို့ CFU (colony-forming units) လို့ ခေါ်တဲ့ ဘက်တီးရီးယား အရေအတွက်နဲ့ သက်ဆိုင်နေပါတယ်။ အစာချေမှုကျန်းမာရေးအတွက် တစ်ကြိမ်သောက်လျှင် ၁၀–၂၀ ဘီလီယံ CFU လောက် ရည်မှန်းသောက်သုံးပါ။

3. ယုံကြည်စိတ်ချရသော အမှတ်တံဆိပ်များ
မှုအားကောင်းပြီး သက်ဆိုင်ရာ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ အမှတ်တံဆိပ်တွေကိုသာ ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ၊ စမ်းသပ်ထားပုံတွေကို ထွက်လွင်အောင် ဖော်ပြထားတဲ့ ထုတ်ကုန်များကို ရှာဖွေကြည့်ပါ။ စင်္ကာပူလူမျိုးတွေ ကြိုးစားသုံးစွဲဖူးပြီး သုံးသပ်မြင်ကွင်း ထားရှိထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို လည်း ရှာကြည့်သင့်ပါတယ်။

အသုံးချလှည့်ကွက် – သောက်ရလွယ်ကူအောင် ဖဲလုံး (capsule) သို့မဟုတ် မລဲသဖြင့် အသားအလွှာပုံ powder အဖြစ် ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဆေးတွဲတွေကို ရွေးချယ်ပါ။ တချို့ကနေတာ ရသာရှိတဲ့ ကြွက်ပွားကဲ့သို့ ခွက်ပွဲသုပ်ဆေးလုံးလေးတွေ အဖြစ်ပါ ထုတ်လုပ်ထားတတ်ပါတယ်။

ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို အကျိုးအမြတ်အများဆုံး ရရှိစေမယ့် ကွန်းလှည့်နည်းများ

ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေ သောက်သုံးရုံတင်နဲ့ မလိုသလို အကျိုးအမြတ် မရနိုင်ပါဘူး။ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အများဆုံး ဖြစ်အောင် မှန်မှန်သုံးရမယ့် နည်းလမ်းတွေကတော့ –

1. အချိန်သတ်မှတ်ပြီး သောက်သုံးခြင်း အရေးကြီးတယ်
အစာမဝသေးတဲ့ အချိန် သို့မဟုတ် အစာစားမလှုပ်မီ မိနစ် ၃၀ လောက်မှာ ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို သောက်သုံးပါ။ ဒါက သဘောထားကောင်းပီး စုပ်ယူနိုင်စေပါတယ်။

2. ပရီးဘိုင်အိုတစ်တွေနဲ့ လက်တွဲသောက်သုံးပါ
ပရီးဘိုင်အိုတစ်တွေက ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို အစာကျွေးပေးတဲ့ အမိုဃ်းချိုဟင်းခတ်ညီလေးတွေပါ။ ပြောင်းဖူးသီး (banana)၊ အိုးသီး (oats)၊ အက်စ်ပဲရာဂတ်စ် (asparagus) စတဲ့ အစားအစာတွေကို နေ့စဉ်အစားအစာထဲ ထည့်သုံးပေးရင် ကိုယ့်အိုက်ချိုက်ကျန်းမာရေးကို အကောင်းဆုံး ထောက်ပံသလို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။

3. တကျော့တလုံး တည်ငြိမ်စွာ သောက်သုံးနေခြင်း
ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို နေ့တိုင်း စနစ်တကျ သောက်သုံးမိလျှင် ပိုကောင်းတဲ့ ရလဒ်တွေကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်နေ့စဉ် အလေ့အကျင့်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်အောင် မှတ်ဉာဏ်ပေးချက် သို့မဟုတ် အခုနာရီ သတိပေးများ ထားပါ။

4. လက်တွေ့ကျ မဟုတ်တဲ့ အလေ့အထတွေကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေကို သေချာ သိုလှောင်မထားရင် ထိရောက်မှု လျော့နည်းသွားနိုင်ပါတယ် – လိုအပ်ရင် ရေခဲသေတ္တာထဲ ထားပေးပါ။
လှူဖုန် မြင့်တဲ့ အပူချိန်ရှိသော လက်ဖက်ရည် သို့မဟုတ် အပူချိန်မြင့်တဲ့ သောက်စရာတွေနဲ့အတူ သောက်သုံးဖို့ ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ အဲဒါတွေက အသက်ရှင်နေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေကို သတ်နိုင်လို့ပါ။

အရင်းအမြစ်များ

1. Saxelin, M., Tynkkynen, S., Mattila-Sandholm, T., & de Vos, W. M. (2005). Probiotic and other functional microbes: from markets to mechanisms. Current Opinion in Biotechnology, 16(2), 204–211.
2. Soheilian Khorzoghi, M., Rostami-Nejad, M., Yadegar, A., Dabiri, H., Hadadi, A., & Rodrigo, L. (2023). Impact of probiotics on gut microbiota composition and clinical symptoms of coeliac disease patients following gluten-free diet. Contemporary Clinical Trials Communications, 35, 101201.
3. Khalesi, S., Sun, J., Buys, N., & Jayasinghe, R. (2014). Effect of Probiotics on Blood Pressure. Hypertension, 64(4), 897–903.
4. Boyle, R. J., Robins-Browne, R. M., & Tang, M. L. (2006). Probiotic use in clinical practice: what are the risks? The American Journal of Clinical Nutrition, 83(6), 1256–1264.
5. Sanders, M. E., Merenstein, D. J., Reid, G., Gibson, G. R., & Rastall, R. A. (2019). Probiotics and prebiotics in intestinal health and disease: from biology to the clinic. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 16(10).