Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ဝမ်းဗိုက် ဗေါက်ကြီးမှု – တကယ်တမ်း ဘာကြောင့် လာတာလဲ?
- Ascites ကို အကြမ်းဖျဉ်း ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ကင်ဆာ၊ အသည်းရောဂါ၊ နှလုံးပျက်ကွက်ရောဂါ စတဲ့ မတည်မငြိမ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေခံရောဂါ အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
- ဝမ်းဗိုက် အဆီကတော့ အမွေဆက်ခံမှု၊ အချို၊ အဆီများပြီး မကျန်းမာသည့် အစားအစာလမ်းကြောင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးမှုနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ကြောင့် ပိုများလာတာပါ။
- Ascites ကြောင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း စုဆောင်းနေတဲ့ ထပ်တိုးရည်များကို ဖြစ်ရပ် မြင့်မားလာတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ paracentesis လို့ခေါ်တဲ့ လုပ်ဆောင်မှုနည်းလမ်းနဲ့ စုဆောင်းရည်ကို ထုတ်ပယ်ပစ်ဖို့ လိုအပ်လာနိုင်ပါတယ်။
အောက်ကို ကြည့်မိတိုင်း ကိုယ့်ဝမ်းဗိုက်က ဘာကြောင့် ဗေါက်ကြီးပြီး ထူးထူးခြားခြား ဖြစ်နေတယ်ထင်မိသလဲ။ အလေးချိန် လိုသက်သာဆုံး အနည်းငယ်ပဲ မြင့်နေလား၊ ဒါမှမဟုတ် ascites လို ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာ တစ်မျိုးလား။ Ascites ဆိုတာ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရည်များ စုဆောင်းတက်လာပြီး အော်ဂဲနുകൾတွေ ကို ဖိအားပေး လာစေတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကြောင့် ဝမ်းဗိုက် ပိုကြီးလာပြီး အပြင်ဘက်ကို ထနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ တဖက်မှာတော့ ဝမ်းဗိုက် အဆီဆိုတာ လုံးဝ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း စုဆောင်းနေတဲ့ အဆီတွေ ပဲ ဖြစ်ပြီး ဝမ်းဗိုက် အားလုံးပတ်လည်မှာ စုနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဖိုကိုယ်သန့် ကျန်းမာရေးနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအရ ဒီအခြေအနေ နှစ်ခု ကြားက ကွာခြားချက်တွေကို သိထားရတာ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာ ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ (ascites vs belly fat) တို့ရဲ့ အဓိက ကွာခြားချက်တွေ၊ လက္ခဏာတွေ နဲ့ စီမံခန့်ခွဲနည်းလမ်းတွေကို လေ့လာသွားပါမယ်။ ကိုယ့်ဝမ်းဗိုက် ဗေါက်ကြီးနေမှုရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းကို နားလည်သိရှိပြီး အားနည်းမခံတော့စေဖို့ ဆက်လက် ဖတ်ရှုပါ။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက်အဆီ ဆိုတာ ဘာလဲ?
Ascites ဆိုတာ ဘာလဲ?
Ascites လို့ ခေါ်တဲ့ အခြေအနေက ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ထိန်းသိမ်းတဲ့ အာဗီတာလ် cavity (abdominal cavity) ထဲမှာ ရည်တွေ စုဆောင်းလာပြီး ဝမ်းဗိုက် ဘက်ထွက် ထသွားစေတဲ့ ရောဂါတစ်မျိုး ပါ။ အသည်းရောဂါ၊ နှလုံးပျက်ကွက်ရောဂါ၊ ကင်ဆာ စတဲ့ အခြေခံ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရည်တွေ စုဆောင်းလာခြင်းကြောင့် အခြား အော်ဂဲနတွေကို ဖိအားပေးပြီး မအီမွှေးခြင်း၊ အသက်ရှူက အခက်အခဲ ဖြစ်ခြင်း၊ အလိုမလောက် အစာစားနည်းသွားခြင်း စတဲ့ မနာမသာ ခံစားရစေပါတယ်။ Ascites ကို မဆောင်မရှင်ထားရင် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း инфек്ഷန် (infection) တွေ၊ hernia တွေ၊ ကျောက်ကပ်ပျက်ကွက် (kidney failure) တွေ ထပ်မံ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် အဆီ (Belly Fat) ဆိုတာ ဘာလဲ?
တဖက်မှာတော့ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း စုဆောင်းနေတဲ့ အဆီ ပိုများမှုကို ဝမ်းဗိုက် အဆီ (belly fat) လို့ခေါ်ပါတယ်။ အရေပြား အောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ရိုက် လွှီးကြွနေတဲ့ အဆီကို subcutaneous fat လို့ခေါ်ပြီး ဝမ်းဗိုက် အတွင်း အရေးကြီး အော်ဂဲနတွေ ပတ်လည်နားမှာ စုထားတဲ့ အဆီကို visceral fat လို့ခေါ်ကြပါတယ်။ Visceral fat က အသက်အန္တရာယ် ပိုများပြီး သွေးတိုးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ စတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အမွေဆက်ခံမှု၊ မကျန်းမာတဲ့ အစားအစာ၊ လှုပ်ရှားမှုမရှိမှုနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေက ဝမ်းဗိုက် အဆီ များလာရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက်အဆီ ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေ
Ascites ကို ဘာတွေကြောင့် ဖြစ်စေသလဲ?
အထက်မှာ ပြောသလိုပဲ ascites ကို ကင်ဆာ၊ အသည်းရောဂါ၊ နှလုံးပျက်ကွက်ရောဂါ စတဲ့ အခြေခံ ရောဂါအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီရောဂါတွေကြောင့် အသည်းက ကိုယ်အလေ့အထ နဲ့ မကိုက်ညီအောင် ထုတ်လုပ်နေတဲ့ ရည်အမျိုးအစားတွေကို ကိုယ်ခန္ဓာက မဖြေရှင်း နိုင်တော့လို့ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း စုဆောင်းတက်လာစေပါတယ်။ အခြား အကြောင်းရင်းတွေမှာလည်း အတွက်ရောဂါ (infection) တွေ၊ ခိုက်သလွန်ရောင် (pancreatitis) တွေ၊ သွေးကြွေးတက်ပြီး သွေးကြောပိတ်သွားခြင်း (blood clots) တွေ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် အဆီ ကို ဘာတွေကြောင့် ဖြစ်စေသလဲ?
ဝမ်းဗိုက် အဆီကတော့ အမွေဆက်ခံမှု၊ မကျန်းမာတဲ့ အစားအစာ (အချိုနဲ့ သည်းခံမရတဲ့ အဆီများသော အစားအစာများ)၊ လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးမှု၊ စိတ်ဖိစီးမှု စတဲ့ အကြောင်းရင်း အများကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အချိုနဲ့ သာယာစိုက်ထူတဲ့ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေကို မကြာခဏ စားသောက်နေခြင်းနဲ့ နေ့စဉ် လှုပ်ရှားမှု မရှိဘဲ နေထိုင်နေတဲ့ အသက်ရှူစနစ်က ဝမ်းဗိုက်အတွင်း visceral fat ကို ပိုမို စုဆောင်းစေပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှုကလည်း cortisol လို့ခေါ်တဲ့ ဟော်မုန်း ကို တိုးစေပြီး ဝမ်းဗိုက် အကျယ်အဝန်းနားမှာ အဆီထပ်တိုး စုဆောင်းလာစေပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီရဲ့ လက္ခဏာများ
Ascites ရဲ့ လက္ခဏာများ
Ascites ရဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းအပေါ် မူတည်ပြီး ခပ်မတူညီ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အများအားဖြင့် ဝမ်းဗိုက် ဗိုလ်ကြီးခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း၊ မအီမွှေးခြင်း (nausea) နဲ့ အန်ခြင်း စတာတွေ လက်တွေ့တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လွယ်ခြင်း၊ အစာစားမချင်သွားခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေလည်း တွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ Ascites ပြင်းထန်လာရင် hernia တွေ၊ инфек్షန် တွေ၊ ကျောက်ကပ် ပျက်ကွက်ခြင်း စတဲ့ ခံစားရခက်ခဲတဲ့ 合併症 တွေ ထပ်မံ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် အဆီရဲ့ လက္ခဏာများ
ဝမ်းဗိုက် အဆီရဲ့ လက္ခဏာတွေက ပိုမို ဆိတ်ဆိတ်သန့်သန့်နဲ့ ပိုမို မသိသာလောက် သော်လည်း ဝမ်းဗိုက် ထွက်ထွက်ထနေတာ၊ ခါးပတ် အကျယ်ပိုလာတာ၊ ကိုယ်အလေးချိန် ညွှန်းကိန်း (BMI) မြင့်လာခြင်း လို ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ပိုများရင် နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ စတဲ့ ကျန်းမာရေး ပြဿနာအမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်စေဖို့ ကို အန္တရာယ်မြင့်တက်စေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝမ်းဗိုက် အဆီ ပိုများသူတိုင်းမှာ ဒီရောဂါတွေ တိတိကျကျ ဖြစ်မယ်လို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ ဒီအခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်မှုကို လျော့နည်းစေဖို့ ကျန်းမာသော အတွေ့အကြုံနဲ့ ဘဝ ရှင်သန်ရတာ အရေးကြီးပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက်အဆီ ကြားက ကွာခြားချက်
| Ascites | ဝမ်းဗိုက် အဆီ |
|---|---|
| ကင်ဆာ၊ နှလုံးရောဂါ၊ အသည်းရောဂါ စတဲ့ အခြေခံ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်တဲ့ ရောဂါ ဖြစ်ပါတယ် | အမွေဆက်ခံမှု၊ မကျန်းမာတဲ့ အစားအစာ၊ လှုပ်ရှားမှုနည်းပါးမှု၊ ဟော်မုန်း မညီမျှမှု စတဲ့ အကြောင်းရင်း တွေ ပေါင်းစပ်လို့ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ |
| ဝမ်းဗိုက် မြန်ဆန် ဖောင်းကြီးမှုနဲ့ အတူ အထက်ခြေ၊ ခြေချောင်းနဲ့ ခြေဖဝါးတွေ လည်း ဖောင်းပန်လာတတ်ပါတယ်။ | ဝမ်းဗိုက်လွှီးလျားနေပြီး ခါးပတ် အကျယ် ပိုလာစေတဲ့ အဆီ ပိုများမှုနဲ့ သတ်မှတ်လို့ ရပါတယ်။ |
| အခြား လက္ခဏာတွေမှာ အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ မအီမွှေးခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေပါဝင်ပါတယ်။ ပြင်းထန်လာတဲ့ အခြေအနေမှာ အသက်ရှူခက်ခဲလာခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ပျက်ကွက်ခြင်း၊ инфек్షန် လို 合併症 တွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ | အခြား လက္ခဏာတွေမှာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လွယ်ခြင်း၊ အိပ်ကင်မပျော်ခြင်း၊ ဆီးချိုနဲ့ နှလုံးရောဂါ လို ကျန်းမာရေးပြဿနာအချို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြင်း စတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ |
ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာဆိုတာ Ascites ဖြစ်လို့ပါစေ၊ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ပိုနေတာကြောင့်ပါစေ အကြောင်းရင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Ascites ဆိုတာ ဝမ်းဗိုက် အတွင်း ခန္ဓာကိုယ်ရည် စုဆောင်းနေလို့ ဖြစ်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပြီး ကင်ဆာ၊ နှလုံးပြတ်ကျောက်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါ လို အခြေခံ ရောဂါတွေ ရှိနေကြောင်း များပြားစွာ ညွှန်းပြနေတတ်ပါတယ်။ တဖက်မှာ ဝမ်းဗိုက် အဆီကတော့ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အဆီတွေ ပိုများလာနေခြင်း သာ ဖြစ်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ကြားက အဓိက ကွာခြားချက် တစ်ရပ်က ကိုင်သတ်ထားမိမှု အရ ခံစားရတဲ့ အထဲအကြား ခံစားချက်ပါ။ Ascites ရှိတဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဟာ မတိုက်မခိုက် ခိုင်ခိုင်မဲမဲနဲ့ တင်းတင်း ကြံ့ကြံ့ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး ဝမ်းဗိုက် အဆီကတော့ ကိုင်မိရင် နူးညံ့လွယ်သလို လိမ်သိမ်လှုပ်ရှားလွယ်တဲ့ အထဲအကြား ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ ပုံရိပ်ပေါ်မှာ လည်း ကွာခြားချက် တွေ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ Ascites ရှိနေရင် ဝမ်းဗိုက်ဟာ ကွက်ကြေးလုံးနေပြီး အညီအဖွ မျှတစွာ ဖောင်းပွနေတတ်သလို ဝမ်းဗိုက် အဆီက ပိုများလာရင်တော့ အဖုအထွန်လေးတွေ ထွက်လွှဲပြီး မညီမျှတဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်နဲ့ ပိုမို သဘောတရား ခံစားရတတ်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ကိုယ်ခန်ဓာ အစိတ်အပိုင်းတွေကို ဘယ်လို ဖြန့်ချိ ချထားတာလည်း ကွာပါတယ်။ Ascites ရှိမိရင် ဝမ်းဗိုက်ထဲလောက်မက ခြေထောက်နဲ့ ခြေချောင်းတွေတွင်လည်း ရေဖောင်းလာတတ်ပြီး ဝမ်းဗိုက် အဆီ ပိုများရင်တော့ အများအားဖြင့် ဝမ်းဗိုက်အပိုင်းကိုသာ ပိုမို အထူး ထားရှိ ဖုံးခွံထားတတ်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ခွဲခြား ခွင့်ရတဲ့ စစ်ဆေးနည်းများ
Ascites ရှိနေတယ် ထင်မိရင် သေချာတဲ့ အကြောင်းရင်း သိဖို့ ဆရာဝန်သို့ သွားရောက် တိုင်ပင် စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ ဆရာဝန်က ကိုယ်လုံးစစ်ဆေးခြင်း လုပ်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး သွေးစမ်းသပ်ချက်တွေ၊ ရုပ်ပုံ ရိုက်ကူးစမ်းသပ်ချက်တွေ (imaging studies) ဒါမှမဟုတ် ချိုင့်ပွန့်ကို ယူပြီး biopsy စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းတွေ လည်း လိုအပ်ရင် လုပ်ဆောင်ပေးလာနိုင်ပါတယ်။
တဖက်မှာတော့ ဝမ်းဗိုက် အဆီကို သိရဖို့ သူနဲ့လည်း ကိုယ်လုံးစစ်ဆေးမှု တိုက်ရိုက် လုပ်ကြည့်ရတာ ရိုးရိုးနည်းလမ်းတစ်ခုပါ။ ဆရာဝန်က သင့်ဝမ်းဗိုက်ကို ကြည့်ကြုံဖော်ထုတ်ပြီး အရေပြားအောက် အဆီအလွှာအထူကို skin caliper နဲ့ တိုင်းတာပေးနိုင်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီကို ဘယ်လိုကုသမလဲ?
Ascites ကို ကုသရာမှာ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရည် စုဆောင်းနေတာရဲ့ အကြောင်းရင်းကို အရင်ဆုံး ရှာဖွေဖယ်ရှားရပါတယ်။ ဆေးဝါး အချို့ကို သုံးစွဲခြင်းနဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ရည် ပမာဏကို လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ဖြစ်ရပ် များလာလာတဲ့ အခြေအနေတွေမှာတော့ paracentesis လို့ခေါ်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း စုဆောင်းနေတဲ့ ထပ်တိုးရည်ကို ဖောက်ထွင်းစီးဆင်းခွင့်ပေးပြီး ထုတ်ပယ်ပစ်ဖို့ လိုအပ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် အဆီ လျော့ချဖို့ အကောင်းဆုံးနဲ့ ထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းက ကျန်းမာရေးဖြစ်မြောက်စေမယ့် အစားအစာနဲ့ နေ့စဉ် အားကစားလေ့ကျင့်ခန်းတွေကို ပေါင်းစပ် လုပ်ဆောင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကယ်လိုရီ လျော့ကျစေပြီး ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှု လိုအပ်သလို လိုက်လုပ်ပေးရင် ကိုယ်အလေးချိန် လျော့နည်းစေပြီး ဝမ်းဗိုက်အဆီကိုပါ လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အချို့ အခြေအနေတွေမှာတော့ liposuction လို ခြေရာခံ လုပ်ငန်းတွေကို အသုံးပြုပြီး အဆီထပ်ပိုပိုင်းကို ဖယ်ရှားရဖို့ လိုအပ်လာနိုင်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီကို စီမံခန့်ခွဲဖို့ ဘဝ စရိုက်အပြောင်းအလဲများ
Ascites ရှိနေသူ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အဆီ ပိုများနေသူတွေဟာ အခြေအနေကို ပိုမို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ဘဝစရိုက် အပြောင်းအလဲ အနည်းငယ်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။
Ascites
Ascites ရှိနေသူအနေနဲ့ ဆရာဝန်က ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရည် စုဆောင်းမှု လျော့နည်းစေဖို့ နံနံဖြူ (sodium) နည်းတဲ့ အစားအစာ စနစ် ကို လိုက်နာဖို့ အကြံပြုနိုင်ပါတယ်။ Ascites ကို ပိုမို ဖောင်းပွလာစေမယ့် ရည်ပမာဏ အလွန်များအောင် မသောက်ရအောင် ထိန်းချုပ်ရဖို့လည်း လိုတတ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် နေ့စဉ် သင့်တော်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ပေးရင် ကိုယ်လုံးကျန်းမာရေး မြှင့်တင်ပေးပြီး 合併症 ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြင်းကိုလည်း လျော့နည်းစေပါတယ်။ အခြေအနေ ပြင်းထန်လာလျှင် ဆေးဝါးနဲ့ ဒါမှမဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှုနည်းလမ်းတွေကို ဆရာဝန်က အကြံပြုပေးနိုင်ပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် အဆီ
ဝမ်းဗိုက် အဆီ ထိန်းခိုင်းရခက်နေသူအတွက်လည်း ဘဝစရိုက် အပြောင်းအလဲ အနည်းငယ် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အဆီနည်း သောက်သင့်တဲ့ အသားမျိုးတွေ ပါဝင်ပြီး ထုတ်လုပ်နည်းလုပ်ထားတဲ့ အစားအစာ နည်းတဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းတဲ့ အစားအစာ စနစ်ကို လိုက်နာပေးရင် ဝမ်းဗိုက် အဆီ လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးရင် လည်း အဆီ မီးရှို့ပေးပြီး ဒုတိယ အဆင့် ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အရက်သောက်ခြင်းက ဝမ်းဗိုက် အဆီ တိုးလာစေတတ်လို့ သုံးစွဲမိရင် အနည်းဆုံး ထိန်းချုပ်သောက်သုံးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ကို ဘယ်လို ကြိုတင် ကာကွယ်မလဲ?
ရောဂါဖြစ်ပြီးမှ ကုသဖို့ အသင့်ဖြစ်အောင် စောင့်နေထက် အကြိုကာကွယ်ထားတာ ပိုကောင်းပါတယ်။ Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ ကို မဖြစ်အောင် ကြိုတင် ကာကွယ်ဖို့ လုပ်နိုင်မယ့် အဆင့်တွေ ရှိပါတယ်။
Ascites ကို ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ?
Ascites ဟာ အခြေခံ ရောဂါတစ်ခုခု ကြောင့် ဖြစ်တတ်လို့ ကိုယ့်မှာ ရှိနေပြီးသား ရောဂါတွေကို သေချာ ထိန်းသိမ်းကုသပေးရပါမယ်။ အသည်းရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါတွေ ကို သေချာ ထိန်းသိမ်း သင့်ပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် ကျန်းမာအကွာအဝေး ထိန်းထားပေးခြင်းနဲ့ အရက်ကို အလွန်မသောက်သုံးခြင်းတို့ကလည်း Ascites ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေတတ်ပါတယ်။
ဝမ်းဗိုက် အဆီကို ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ?
ဝမ်းဗိုက် အဆီ မများအောင် ကာကွယ်ဖို့ ကျန်းမာသော ဘဝစရိုက် နည်းလမ်းတွေဖြစ်တဲ့ အစားအစာ ချိုးဖောက်မှန်ကန်မှုနဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ပေးရပါမယ်။ Whole foods (သဘာဝအခြေအနေနဲ့နီးကပ်တဲ့ အစားအစာ) တွေကို ဦးစားပေး စားသောက်ပြီး ထုတ်လုပ်နည်းအရ အဆီချိုများတဲ့ အစားအစာတွေကို လျော့နည်းအောင် ထိန်းသိမ်းပေးရင် ဝမ်းဗိုက် အဆီ မများအောင် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ နေ့စဉ် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးရင်လည်း ထပ်ကယ်လိုရီတွေကို မီးရှို့ပေးပြီး ကိုယ်လုံး ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်အောင် လေ့ကျင့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် အရက်သောက်သုံးမိလျှင် ဝမ်းဗိုက် အဆီ တိုးလာစေတတ်လို့ အရက်သောက်သုံးမှုကို အနည်းဆုံး ထိန်းသိမ်းရပါမယ်။
ဘယ်တော့ ဆရာဝန် ကို သွားသင့်လဲ?
ဝမ်းဗိုက်နာကျင်နေခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းနေခြင်းက အလွန်ပြင်းထန်လာရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုက်ရိုက် တွေ့ပြီး စစ်ဆေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ အသည်း၊ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ် လို အရေးကြီး အော်ဂဲန ရောဂါတွေ ရှိနေပြီးသား ဖြစ်ရင် အထူးသဖြင့် လက္ခဏာတွေ ပိုမို ပြင်းထန်လာ မလားကို သေချာ စောင့်ကြည့်ပြီး ပြင်ဆင် စီမံ ခန့်ခွဲဖို့ တက်ကြွ ဖို့ လိုပါတယ်။ ထို့အပြင် ကိုယ်အလေးချိန် ပိုများနေလို့ ဒါမှမဟုတ် ဝမ်းဗိုက် အဆီ ပိုများနေလို့ ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံးရောဂါလို အခြား ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ တက်နေချိန်မှာလည်း ဆရာဝန်နဲ့ သွားရောက် တိုင်ပင်ပြီး လိုအပ်သလို စောင့်ရှောက်မလား ဆုံးဖြတ်ဖို့ လိုပါတယ်။
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ (FAQs)
1. Ascites ကို ကိုင်မိရင် ဘာလို့ ခံစားရလဲ?
Ascites ရှိနေတဲ့ ဝမ်းဗိုက်ကို ကိုင်မိရင် တင်းတင်းကြံ့ကြံ့ သီးသန့် ကွက်လုံး တစ်လုံးလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဝမ်းဗိုက်ကို ဖိချိန်마다 မနာမသာခံစားရနိုင်ပြီး ကိုင်မိရင်လည်း နာကျင်နေတတ်ပါတယ်။
2. Ascites ကို ကိုင်ဖိနေလို့ရမလား?
Ascites ကို ကိုင်ဖိကြည့်ခြင်း၊ ဖိချိန်နဲ့ အတူ နာကျင်မှု ဖြစ်စေပြီး ပိုမို ပြဿနာများလာနိုင်လို့ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ကိုယ်မှာ Ascites ရှိနေလား ထင်မိရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံပြီး စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
3. Ascites ကို ဘယ်နှခါခန မက်ထွေး ထုတ်ပယ်ရမလဲ?
Ascites မှ ရည်တွေ ထုတ်ပယ်ပေးရမယ့် အကြိမ်အရေအတွက်က ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရည် စုဆောင်းနေတာရဲ့ အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်ပါတယ်။ အချို့ ဖြစ်ရပ်တွေမှာ Ascites ရဲ့ လက္ခဏာတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အကြိမ်ကြိမ် ထုတ်ပယ်ပေးရနိုင်ပါတယ်။
4. Ascites လို ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းနေတာက မူလတန်း ခိုင်သလား ဒါမှမဟုတ် နူးညံ့လား?
Ascites ရှိမိရင် ဝမ်းဗိုက်ဟာ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း စုဆောင်းနေတဲ့ ရည်ပမာဏ ပိုနည်းမိုက်မိုက် ပိုများမိုက်မိုက်ပေါ်မူတည်ပြီး တင်းတင်းကြံ့ကြံ့လည်း ဖြစ်နိုင်သလို နည်းနည်း နူးညံ့နေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုင်မိရင် နာကျင်မူလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
အနုတ်ခံချက်
Ascites နဲ့ ဝမ်းဗိုက် အဆီ နှစ်ခုလုံးက ဝမ်းဗိုက်ဘက်ထွက် ထနေတာကို ဖြစ်စေသော်လည်း အကြောင်းရင်းနဲ့ လက္ခဏာတွေ ပိုမို ကွာခြားနေတဲ့ အခြေအနေ နှစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အစားအစာ ချိုးဖောက်မှန်ကန်ပြီး နေ့စဉ် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ဆောင်ခြင်း လို ကျန်းမာရေး အလေ့အထတွေက ဝမ်းဗိုက် အဆီ ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စေသလို Ascites ကတော့ ခဏမျှ ကင်းလွတ်အောင် ထိန်းချုပ်လိုက်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ပဲ ချက်ချင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်ပေးဖို့ လိုအပ်တဲ့ ပြင်းထန်ရောဂါ တစ်မျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။ ကိုယ့်ဝမ်းဗိုက် ဗေါက်ကြီးနေတာနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းကို သိချင်ရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံပြီး သက်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခိုင်းဖို့ လိုပါတယ်။ ရောဂါ ရှိမရှိ၊ အကြောင်းရင်း ဘာလဲ ဆိုတာ သေချာ သိရှိထားမှ သင့်အတွက် အကောင်းဆုံး ကုသမှုနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု စီမံချက် တစ်ရပ်ကို ရှာဖွေနိုင်မယ်လို့ ဆိုလို့ရပါတယ်။ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကို ကိုယ်အချိန်မပေးမိရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကျန်းမာေရး နှစ်မျိုးစလုံးရ အကျိုးဆက်တွေကို အချိန်နှင့် တပြေးညီ မြှင့်တင်ထားနိုင်ပါတယ်။
အရင်းအမြစ်များ
- Muhie, O. A. (2019). Causes and Clinical Profiles of Ascites at University of Gondar Hospital, Northwest Ethiopia: Institution-Based Cross-Sectional Study. Canadian Journal of Gastroenterology and Hepatology, 2019, 1–8. https://doi.org/10.1155/2019/5958032 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6644216/
- Benmassaoud, A., Freeman, S. C., Roccarina, D., Plaz Torres, M. C., Sutton, A. J., Cooper, N. J., Iogna Prat, L., Cowlin, M., Milne, E. J., Hawkins, N., Davidson, B. R., Pavlov, C. S., Thorburn, D., Tsochatzis, E., & Gurusamy, K. S. (2020). Treatment for ascites in adults with decompensated liver cirrhosis: a network meta‐analysis. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020(1), CD013123. https://doi.org/10.1002/14651858.CD013123.pub2 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6984622/
- Chiejina, M., & Hrishikesh Samant. (2019, August 22). Ascites. Nih.gov; StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470482/ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470482/
Disclaimer
ဒီဘလော့အတွင်းပါဝင်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သဘောတရားများနဲ့ ကျန်းမာရေး သတင်းအချက်အလက် အစုံဖြစ်ပါစေ၊ အခြား သတင်းအချက်အလက် အကြောင်းအရာ အားလုံးဖြစ်ပါစေ သတင်းအချက်အလက် ပေးရန်အတွက်သာ ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘလော့မှာ ပါဝင်သည့် အချက်အလက်တွေဟာ မည်သည့် ရောဂါအတွက်မဆို ရောဂါ သတ်မှတ် تشخيص ချဖို့၊ ကုသဖို့၊ ကုသရေးအောင်မြင်စေဖို့ ဒါမှမဟုတ် ရောဂါကင်းလွတ်စေဖို့ ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကျွမ်းတဝင်နဲ့ တိုင်ပင် အကြံဉာဏ် ပေးနိုင်မယ့် ကျန်းမာရေး အကြံဉာဏ်တွေကို အစားထိုးနိုင်မည့် အရာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ Nano Singapore Shop ဖြစ်သော ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ သင့်မှာ သတ်မှတ် تشخيص အရ ရောဂါအခြေအနေ တစ်ခုခု ရှိနေရင် ဖြစ်စေ၊ အစားအစာနဲ့ ဘဝစရိုက် ပြောင်းလဲမှု တစ်ခုခု လုပ်မချင်မိခင် ဖြစ်စေ ဆရာဝန်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်စဉ်းစားဖို့ လှုံ့ဆော်လိုပါသည်။
