• မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ ပိုများလေ့ရှိတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲက တစ်ခုမှာ ဂလုတင် မခံစားနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံချိန်မတည်ခြင်း ပါဝင်ပါတယ်။
• မုန့်ထဲမှာ ရှိတတ်တဲ့ FODMAPs ကြောင့်လည်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
• မုန့်တွေမှာ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များများ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး အဲဒီကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကို အူလမ်းကြောင်း ဘက်တီးရီးယားတွေက ချိုစေ့တွေလို ဖယ်မင့်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်တာကြောင့် ငလျှောက်ငေါက်နှင့် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

ကမ္ဘာအနှံ့ လူတွေဟာ မုန့်ကို စားသောက်ဖွယ် အဓိကအစားအစာအဖြစ် စာရင်းဝင်အနိမ့်အမြင့် ရာစုနှစ်များပေါင်း ခံစားသုံးစွဲလာကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူအချို့က မုန့်စားရင် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝလာတတ်ပါတယ်။ မုန့်စားပြီးနောက် ဒီလိုခံစားရဖူးတယ်ဆိုရင် သင်တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ မုန့်စားသောက်ပြီးနောက် လူအများက ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝလာတတ်ပြီး အဲဒီအတွက်ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေ များစွာ ရှိပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဲ့ဒီ မုန့်နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝရခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို လေ့လာသည့်အပြင် ကာကွယ်လို့ရမယ့် နည်းလမ်းတွေကိုလည်း ကြည့်ရှုသွားမယ်။ သင်ဟာ ဂလုတင်ကို မခံနိုင်သူဖြစ်စေ၊ မုန့်ကို သက်မလုံလောက်စေဘဲ ပိုမိုအေးချမ်းစိတ်ချစိတ်သာနဲ့ စားသောက်ချင်သူဖြစ်စေ ဘယ်ဟုတ်မဟုတ် မလိုအပ်တဲ့ မအီမသာတွေ မခံစားရဘဲ အပြည့်အဝ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝရတာကို ထာဝရနဲ့ သွားပေးဖို့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ခံစားဖော်ထုတ်ကြရအောင်။

မုန့်စားပြီးနောက် ဘာကြောင့် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝသွားသလဲ။

1. ဂလုတင် မခံနိုင်ရူမူ (intolerance) နဲ့ အာရုံခံစားထွက်လွယ်မှု

ဂလုတင်ကို မခံနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံခံစားထွက်လွယ်ခြင်းက မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝရတဲ့ အကြောင်းရင်းအများဆုံးထဲက တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မုန့်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအများစုဖြစ်တဲ့ အသားပြောင်း (wheat)၊ ဂျုံ (barley) နဲ့ ရိုက် (rye) တွေထဲမှာ ဂလုတင် လို့ ခေါ်တဲ့ ပရိုတင်း ပါဝင်နေပါတယ်။ ဂလုတင် ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေဟာ ဂလုတင်ကို မခံနိုင်သူ သို့မဟုတ် အာရုံခံစားထွက်လွယ်သူတွေမှာ ကာယအင်အားကာကွယ်ရေးစနစ်က တုန့်ပြန်မှု ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အူလမ်းကြောင်းနေတာတွင် ရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒီအရာကြောင့် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝခြင်း၊ ငလျှောက်ငေါက်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း နဲ့ အခြား အီးသိင်းရောဂါ သတိပြုရမည့် လက္ခဏာတွေ လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

ငယ်အူက ဂလုတင် ဝင်ရောက်ချိန်တိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ကာကွယ်ရေးစနစ်က တိုက်ခိုက်သွားတဲ့ အလိုအလျောက်ရောဂါပုံစံ ဖြစ်တဲ့ celiac disease လို့ ခေါ်တဲ့ ရောဂါဟာ လူဦးရေကိန်းရှင်ရဲ့ ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၁% လောက်မှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ celiac မဟုတ်တဲ့ ဂလုတင် အာရုံခံစားလွယ်မှု (non-celiac gluten sensitivity) လို့ ခေါ်တဲ့ အခြေအနေမှာတော့ celiac disease နဲ့ ဆင်တူတဲ့ လက္ခဏာတွေ ရှိပေမဲ့ တူညီတဲ့ ကာကွယ်ရေးစနစ် တုန့်ပြန်မှု မရှိပါဘူး။ ဒါမျိုးအခြေအနေဟာ လူတွေ အများကြီးကို သက်ရောက်နေနိုင်ပါတယ်။ သင်ဟာ ဂလုတင်ကို မခံနိုင်မထင်ရင်၊ သို့မဟုတ် အာရုံခံစားထွက်လွယ်သူလို့ ခံစားမိရင် သင့်ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးပြီး ရောဂါဗေဒ အတည်ပြု စမ်းသပ်ချက်တွေ လုပ်ကြည့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

2. မုန့်ထဲက FODMAPs

FODMAPs (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides, and polyols) လို့ ခေါ်တဲ့ ပေါင်းစပ်ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေ မုန့်ထဲမှာ ရှိနေခြင်းကလည်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝရခြင်း စိတ်မချမ်းသာနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ FODMAPs တွေဟာ အသေးအူထဲမှာ ကောင်းစွာ မှီဝဲစုပ်ယူလို့ မရတဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အစုအဖွဲ့တွေ ဖြစ်ပြီး အူလမ်းကြောင်း ဘက်တီးရီးယားတွေက ဖယ်မင့်လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ငလျှောက်ငေါက် များသောဟာရုပ်ပြမှု နဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝခြင်း ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အသားပြောင်း (wheat) နဲ့ အခြား မုန့်လုပ်ရာတွင် သုံးသော သီးနှံတွေထဲမှာ အထူးသဖြင့် fructans လို့ ခေါ်တဲ့ oligosaccharide ကွဲမျိုးတွေ အများကြီး ပါဝင်လေ့ရှိပြီး FODMAPs အနက် အများစု ပါဝင်နေပါတယ်။

မုန့်တွေ သို့မဟုတ် FODMAP မြင့် အစားအစာတွေ စားပြီးနောက် ဒီလိုအရာတွေကို အာရုံခံစားလွယ်သူတွေမှာ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝခြင်းနဲ့ အခြား အီးသိင်းရောဂါ လက္ခဏာတွေ ထပ်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ဒီလို လက္ခဏာတွေကို လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူဖြစ်မယ့် နည်းလမ်းတစ်ခုကတော့ FODMAP နည်း အစားအသောက် စနစ် လိုက်နာခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဒီစနစ်မှာ FODMAP မြင့်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ရှားရပါတယ်။ FODMAP နည်း အစားအသောက် စနစ် လိုက်နာနေစဉ် ခန္ဓာကိုယ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ် အားလုံး ပြည့်စုံစွာ ရရှိနေဖို့အတွက် အာဟာရပညာရှင် သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေး အလုပ်သမားတွေကို လာရောက် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ရပါမယ်။

3. မုန့်ထဲက ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေ

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မုန့်ထဲက ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကြောင့်လည်း သင်ကို ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝသလို ခံစားရ စေနိုင်ပါတယ်။ မုန့်တွေမှာ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အရမ်းများစွာ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး အဲဒီကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကို အူလမ်းကြောင်း ဘက်တီးရီးယားတွေက ချိုစေ့အဖြစ် ဖယ်မင့်လုပ်မိတာကြောင့် ငလျှောက်ငေါက်နဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ဤအရာက အထူးသဖြင့် သန့်စင်ပြီးသား ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေဖြစ်တဲ့ အဖြူမုန့်လို အစားအစာတွေမှာ ပိုမိုမြင်တွေ့ရပါမယ်၊ အဖြူမုန့်တွေက သွေးထဲသို့ ဂလူးကို့စ်အဖြစ် မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပိုင်းစုံကျိုးသွားပြီး သွေးအချိုချိုင့်တက်မှုကို ရုတ်တရက် မြင့်တက်စေတတ်လို့ ပိုဆိုးနိုင်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် သန့်စင်ပြီးသား ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကို အရမ်းများများ စားသောက်သုံးစွဲခြင်း က ကိုယ်အလေးချိန် တက်လာစေသလို အခြား ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေကိုပါ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဖိုက်ဘာများ၊ အထဲအလင်း မဖယ်ရှင်းထားတဲ့ သီးနှံတွေကို အသုံးပြုလုပ်ထားတဲ့ မုန့်တွေကို ရွေးချယ်ခြင်းက ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အစာချေမှုပြုလုပ်နေရသည့် အချိန်ကို နှောင့်နှေးစေပြီး သွေးအချိုချိုင့်တက်မှု မ်ှတသွားစေတတ်သလို ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုလည်း လျော့နည်းစေပါတယ်။

မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုကို ဘယ်လိုရှောင်မလဲ

မုန့်စားတိုင်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝတတ်သူဆိုရင် လက္ခဏာတွေ ရွန့်သိမ်းနည်းအနေနဲ့ သင်လုပ်ဆောင်လို့ရမည့် အရာတွေအများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒီမှာ အချို့ လမ်းညွှန်ချက်တွေ ရှိပါတယ် –

1. ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းလွယ်သူများအတွက် သင့်တော်တဲ့ မုန့်အမျိုးအစားများ

ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုအတွက် ဆိုရင် မုန့်တိုင်း အတူတူ မလုပ်ထားကြပါဘူး။ မုန့်အမျိုးအစား အချို့က ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝခြင်း ဖြစ်စေနိုင်စိတ်ရင်း ပိုနည်းပြီး အူလမ်းကြောင်း ဒိုင်းဂျက်ချ်လုပ်ရတာ ပိုလွယ်ကူပါတယ်။ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းလွယ်သူတွေအတွက် သင့်တော်မယ့် မုန့်အမျိုးအစား အချို့ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားပါတယ် –

• ဆာဒိုး (Sourdough) မုန့်: ဆာဒိုးမုန့်ဟာ lactobacilli နဲ့ အခြား ကျန်းမာရေးကောင်းစေမယ့် ဘက်တီးရီးယားတွေ ပါဝင်တဲ့ ဖယ်မင့်မုန့်ထဲကနေ ပြုလုပ်ထားတဲ့ မုန့်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဖယ်မင့်လုပ်ဆောင်နေစဉ်အတွင်း မုန့်ထဲက ဂလုတင်နဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အချို့ များစွာ ကွဲထွက်သွားလေ့ရှိလို့ အူလမ်းကြောင်းအတွက် ပိုလွယ်ကူစွာ စားရရှိနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ဆာဒိုးမုန့်ရဲ့ သွေးချိုချိုင့်တက်ညွှန်းကိန်း (glycemic index) က အခြား မုန့်အမျိုးအစားတွေအားလုံးထက် ပိုနိမ့်လို့ သွေးအချိုချိုင့်တက်မှု ပြုတ်လွင်လွင် မဖြစ်ပေါ်စေပါဘူး။
• ပေါက်စ မျိုးစေ့ မုန့် (Sprouted grain bread): ပေါက်စလိုက်တဲ့ ကောက်ရိုးမျိုးစေ့တွေကို သုံးလုပ်ထားတဲ့ မုန့်ဖြစ်ပြီး ဒီလို ပေါက်စနေတာကြောင့် မုန့်ထဲက ဂလုတင်နဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အချို့ သိသိသာသာ ပိုင်းစုံကျိုးစေရာမှာ အထောက်အကူ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အခြား မုန့်အမျိုးအစားတွေလက်နက်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ပေါက်စမုန့်တွေမှာ ပရိုတင်းနဲ့ ဖိုက်ဘာ ပိုများလို့ လက်ရာရှိနေစေပြီး လည်းသိသာ ရင်သပ်ရှုမောနေလို့ မဖြစ်အောင် အစာကျေ၍ အချိန်ရှည် ရေရှည်ကြာမှတ်လို့ရပါတယ်။
• အတွင်းအလင်းမဖယ်ထားတဲ့ သီးနှံမုန့် (Whole grain bread): အတွင်းအလင်း (bran) နဲ့ အစေ့အနက် (germ) ကို မဖယ်ရှင်းထားတဲ့ ကောက်ရိုးမျိုးစေ့တွေကို သုံးပြီး ပြုလုပ်ထားတာမဖြစ်တဲ့အတွက် အဖြူမုန့်လို သန့်စင်ထားတဲ့ မုန့်တွေထက် ဖိုက်ဘာနဲ့ အာဟာရဓာတ် ပိုများပါတယ်။ ဒီလို ဖိုက်ဘာနဲ့ အာဟာရဓာတ် ပိုများတဲ့ မုန့်ကို သုံးလျှင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အစာချေမှု နှောင့်နှေးပြီး ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုလည်း လျော့နည်းစေပါတယ်။

2. ဂလုတင်မပါ မုန့်ရွေးချယ်စရာများ

သင်ဟာ ဂလုတင်ကို မခံနိုင်သူ သို့မဟုတ် အာရုံခံစားထွက်လွယ်သူဆိုရင် ဂလုတင်မပါ မုန့်အမျိုးအစား အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂလုတင်မပါ မုန့်တိုင်းကလည်း တူညစ်တူညွတ် မရှိကြဘူး၊ မုန့်အချို့မှာတော့ FODMAPs မြင့်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝစေမယ့် အခြား အရာတွေ ထပ်မံပါဝင်နေနိုင်ပါတယ်။ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု ဖြစ်စေမယ့် အလားအလာ နည်းသလို ဂလုတင်မပါ မုန့်ကို ရွေးချယ်ရာမှာ ပြုလုပ်ရမည့် အကြံပြုချက်အချို့ကတော့ –

• အတွင်းအလင်းမဖယ်ရှင်းထားတဲ့ ဗဏ္ဏာ ထမင်း (brown rice)၊ ကွန်နွား (quinoa) သို့မဟုတ် sorghum လို ကောက်ရိုးမျိုးစေ့တွေနဲ့ ပြုလုပ်ထားတဲ့ မုန့်ကို ရှာဖွေရန်။ ဒီလို သီးနှံတွေက ဇယားမုန့်မုန့်အတွက် သုံးတတ်တဲ့ အသားပြောင်း (wheat) နဲ့ အခြား သီးနှံတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် FODMAP အကြောင်းအရာ ပိုနည်းပါတယ်။
• ပျားရည် (honey)၊ အဂေး (agave) သို့မဟုတ် inulin တို့လို FODMAP မြင့် အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါဝင်တဲ့ မုန့်တွေကို ရှောင်ရှားပါ။
• ဖိုက်ဘာနဲ့ ပရိုတင်း အရမ်းများတဲ့ မုန့်တွေကို ရွေးချယ်ပါ၊ ဒါကြောင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အစာချေမှု နှောင့်နှေးစေပြီး ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။

3. ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု လျော့နည်းစေမည့် အခြားနည်းလမ်းများ

မုန့်အမျိုးအစားမှန်ကန်အောင် ရွေးချယ်ပေးရုံမျှမက နောက်ထပ် အောက်ပါ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို လည်း လိုက်နာပေးရန်ဖြင့် မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုကို ပိုမို လျော့နည်းစေပါမယ် –

• စားတဲ့အခါ သေချာသောနှေးကွေးစွာ စားပြီး အတောင့်တကြ ဇွန်းနဲ့ အနည်းငယ်သာဝါးပြီး အားထားဓါတ်ကောင်းကောင်း နားပေးမိအောင် ချွေးပေးပါ။ ဒီလိုလုပ်ခြင်းက သက်ရောက်နေတဲ့ လေများများ မမျိုသောက်ရဘဲ ဖြစ်သွားစေပြီး ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။
• မုန့်စားချိန်အတွင်း အသွေးထဲ သွေးလက်သွေးလက်လုပ်စေမယ့် သကြားရည်၊ ဆိုဒါသောက် (carbonated drinks) တွေကို ရှောင်ရှားပါ၊ ဒီအရာတွေကလည်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝစေနိုင်ပါတယ်။
• ပဲလ Beans၊ ကြက်သွန်နီ (onions)၊ ကြက်သွန်ဖြူ (garlic) လို FODMAP မြင့် အစားအစာတွေကို သုံးစွဲမှု ကန့်သတ်ပါ၊ ဒီအရာတွေက လည်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝစေနိုင်ပါတယ်။
• ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေကို အူလမ်းကြောင်းထဲမှာ ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ပိုင်းစုံကျိုးသွားအောင် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ အစာချေ အင်ဇိုင်း (digestive enzyme) ဆေးဖြည့်စွက်သောက်သုံးဖို့ စဉ်းစားပါ၊ ဒါကလည်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု လျော့နည်းစေချင်သူတွေအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQs)

1. မုန့်စားရင် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝတတ်ပေမဲ့ ပတ်စတာ (pasta) စားရင်တော့ မဖြစ်ဘူးလား?

ပတ်စတာနဲ့ မုန့် နှစ်မျိုးစလုံးကို အသားပြောင်း (wheat) နဲ့ ပြုလုပ်ထားပေမဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံနည်းလမ်း ခြားနားပါတယ်။ ပတ်စတာကို မိမိကိုယ်တိုင် ချက်ပြုတ်တဲ့အခါမှာ အသားပြောင်းမ粉ကို ရေနဲ့ ဥ (eggs) တွဲဖက်ပြီး ရောစပ်ရတဲ့အခါ ညစ်ညမ်းမှုမရှိမဖြစ် ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မုန့်တွေကိုတော့ အသားပြောင်းမ粉ကို ရေနဲ့ ယီသု (yeast) သုံးပြီး ဝက်မဖြူကစားရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်နဲ့ ပြုလုပ်တတ်ပါတယ်။ ထို့ပြင် မုန့်အချို့က များသောအားဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရအောင် လုပ်ဆောင်တဲ့ အချိန်ကာလကို အရှည်လို့ ထိန်းသိမ်းရေးအရည်အသွေးကောင်းမွန်စေရန် Preservatives၊ Emulsifiers နဲ့ Stabilizers လို ထည့်ဆေးအမျိုးအစားတွေ ထပ်တိုးထည့်သုံးရတတ်ပါတယ်။ ဒီလို ထည့်ဆေးတွေက အူလမ်းကြောင်းထဲက သဘာဝ ဘက်တီးရီးယား ချိန်ညှိမှုကို လိုင်းကျစေပြီး ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုလို အီးသိင်းပြဿနာတွေ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။ ပတ်စတာကတော့ စိတ်ရှုပ်စရာ အစိတ်အပိုင်းနည်းပြီး အူလမ်းကြောင်းအတွက် ပိုလွယ်ကူလို့ မုန့်စားရင် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝပေမဲ့ ပတ်စတာစားရင်တော့ လက္ခဏာ မတတ်ရသူကြီးတွေ ရှိနိုင်တယ်လို့ သတ်မှတ်ကြပါတယ်။

2. မုန့်စားရင် ဘာကြောင့် ငလျှောက်ငေါက် (gas) များလာရတာလဲ?

မုန့်ထဲက ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်အမျိုးအစား အချို့ကို အသေးအူက ကောင်းမွန်စွာ မစုပ်ယူကျမ်းနိုင်တော့ပါဘူး။ ဒီလို မစုပ်ယူဖြစ်နေလားတဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေက ကြီးအူထဲကို ရောက်သွားပြီး အူလမ်းကြောင်း ဘက်တီးရီးယားတွေက ဖယ်မင့်လုပ်ဆောင်ရာက ငလျှောက်ငေါက် ထုတ်လုပ်လာစေပြီး ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု ရှိစေပါတယ်။ ထို့အပြင် မုန့်အချို့မှာ ထိန်းသိမ်းရေးဆေး (preservatives)၊ Emulsifiers နဲ့ Stabilizers လို ထည့်ပစ္စည်းအမျိုးအစားတွေ ပါဝင်နေနိုင်ပြီး ဒီအရာတွေနဲ့လည်း သင့်အူလမ်းကြောင်းထဲက သဘာဝ ဘက်တီးရီးယား ချိန်ညှိခြင်းကို လိုင်းကျစေကာ ငလျှောက်ငေါက်နဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုလို အီးသိင်းပြဿနာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

3. ဘာကြောင့် မုန့်စားရင် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝနေလဲ?

မုန့်က သင့်ကို ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝစေသည့် အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဂလုတင်ပါဝင်နေတာကြောင့် သင့်ခန္ဓာက ဂလုတင်ကို တိုက်ဖျက်ဖို့ ကာကွယ်ရေးစနစ် တုန့်ပြန်မှု ပြုလုပ်သွားလို့ အူလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းနာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် မုန့်ထဲမှာ အသေးအူက ကောင်းစွာ မစုပ်ယူနိုင်တဲ့ FODMAPs လို့ ခေါ်တဲ့ အလားအလာတိုလမ်း ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် တွေလည်း ပါဝင်နေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေက ကြီးအူထဲကို ရောက်သွားပြန်တဲ့အခါ အူလမ်းကြောင်း ဘက်တီးရီးယားတွေက ဖယ်မင့်လုပ်ဆောင်ရာက ငလျှောက်ငေါက်နဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု အဖြစ်ရောက်စေပါတယ်။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မုန့်ထဲမှာလည်း ထိန်းသိမ်းရေးဆေး (preservatives)၊ Emulsifiers နဲ့ Stabilizers တို့လို ထည့်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နေရင် သင့်အူလမ်းကြောင်းထဲက သဘာဝ ဘက်တီးရီးယား ချိန်ညှိမှုကို လိုင်းကျစေပြီး ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုလို အီးသိင်းပြဿနာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

4. မုန့်စားပြီးနောက် ငလျှိုက်တာ/သီးနာတာ (stomach pain) ဘာကြောင့် ဖြစ်လဲ?

မုန့်စားပြီးနောက် ဗိုက်နာခြင်း၊ ငလျှိုက်ခြင်း အစရှိသည့် လက္ခဏာတွေဟာ အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ဂလုတင်ကို မခံနိုင်ခြင်းကြောင့် သင့်ခန္ဓာက ကာကွယ်ရေးစနစ် တုန့်ပြန်နေတာကြောင့် အူလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းနာကျင်မှု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ထို့အပြင် မုန့်ထဲမှာ အသေးအူက ကောင်းစွာ မစုပ်ယူနိုင်တဲ့ FODMAPs လို အလားအလာတိုလမ်း ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တွေ လည်း ရှိနေနိုင်ပြီး ဒီအရာတွေက ကြီးအူထဲမှာ ဖယ်မင့်လုပ်ရာက ငလျှောက်ငေါက်နဲ့ အူလမ်းကြောင်း မအီမသာ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မုန့်အချို့မှာ ထိန်းသိမ်းရေးဆေး (preservatives)၊ Emulsifiers နဲ့ Stabilizers လို ထည့်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နေရင်လည်း သင့်အူလမ်းကြောင်းထဲက သဘာဝ ဘက်တီးရီးယား ချိန်ညှိခြင်းကို လိုင်းကျစေပြီး ဗိုက်နာခြင်းကို ပိုမို ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။

5. မုန့်က ကျွန်တော့်/ကျွန်မ ဗိုက်ထဲမှာ ပိုကျယ်ဝတော့မလား?

သင့်ဗိုက်ထဲမှာ မုန့်ဟာ တကယ်တမ်း အရွယ်အစား မကြီးလာပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဂလုတင်၊ FODMAPs သို့မဟုတ် ထည့်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နေတာကြောင့် သင့်ကို ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝနဲ့ မအီမသာ ခံစားရစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို အရာတွေက မုန့်ကို သင့်ဗိုက်ထဲမှာ တကယ်အရွယ်အစား ကြီးထွားလာအောင် မပို့မပေဆောင်ကြပေမယ့် ငလျှောက်ငေါက်နဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အီးသိင်းပြဿနာတွေကို လည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။

6. မုန့်စားပြီးနောက် ဘာကြောင့် ဗိုက်နာနေလဲ?

မုန့်စားပြီးနောက် ဗိုက်နာနေတာရဲ့ အကြောင်းရင်းအများစုက ဂလုတင် သို့မဟုတ် FODMAPs ကို အာရုံခံစားလွယ်ခြင်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် စျေးရောင်း မုန့်အချို့မှာ သကြား၊ သားညို၊ ထိန်းသိမ်းရေးဆေးတွေ အရမ်းများစွာ ထည့်ထားတာကြောင့် အူလမ်းကြောင်းအတွက် ချေဖျက်ရ ခက်ခဲပြီး ဗိုက်နာ မအီမသာ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။

7. မုန့်က သင့်ဗိုက်ထဲမှာ ပိုချဲ့လား?

မုန့်ဟာ သင့်ဗိုက်ထဲမှာ အရွယ်အစား မကျယ်သွားပေမဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုနဲ့ မအီမသာ ခံစားရစေတတ်ပါတယ်။ မုန့်ကို အူလမ်းကြောင်းက အစာချေရာမှာ ငလျှောက်ငေါက် ထွက်လာစေတတ်ပြီး အဲဒီ ငလျှောက်ငေါက်တွေကြောင့် ဘေးဖက်အူလမ်းကြောင်းထဲမှာ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှု နဲ့ ငလျှိုက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

အနှုတ်ချုပ်

မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝလာတာက မသက်မသာဖြစ်စေပြီး နာကျင်ဖို့တောင် ဖြစ်စေတတ်ပေမဲ့ သင့်ဘဝလုံးဝအတွင်း လိုက်နေရမယ့် အရာ မဖြစ်ဖို့လည်း အလွယ်တကူ လုပ်နိုင်ပါတယ်။ မုန့်ကြောင့် ဘာကြောင့် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝရလဲ ဆိုတာ သိထားပြီး သင့်အတွက် သင့်တော်မယ့် မုန့်အမျိုးအစားကို သေချာရွေးချယ်သုံးစွဲတတ်မယ်ဆိုရင် မအီမသာ မခံစားရဘဲ သင့်အစားအစာတွေကို ပိုလွတ်လပ်စိတ်ချစိတ်ပူရာမရှိ စားသောက်လို့ရမယ်။ သင်ဟာ ဂလုတင်ကို အာရုံခံစားလွယ်သူ ဖြစ်စေ၊ မခံနိုင်သူ ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မုန့်စားပြီးနောက် ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝမှုကို လျော့ချချင်သူထဲက တစ်ယောက်ပဲ ဖြစ်စေ သင့်အတွက် ရွေးချယ်စရာနည်းလမ်းတွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးထဲက အကြံပြုချက်တွေကို လိုက်နာအသုံးချသည့်အခါ မုန့်စားလို့ အမြဲတမ်း ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းဝဖြစ်နေတာကို စိတ်မပူတော့ဘဲ မိမိအကြိုက်ဆုံး မုန့်တွေကို သက်သာချမ်းသာစိတ်မှာ အစားအသောက် ပြုလုပ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။

ရင်းမြစ်အချက်အလက်များ

1. Adda Bjarnadottir, MS, LN. (2017, June 4). 13 Foods That Cause Bloating (and What to Eat Instead). Healthline; Healthline Media. https://www.healthline.com/nutrition/13-foods-that-cause-bloating ‌

သတိပေးချက်

ဒီဘလော့ဂ်အပေါ်ရှိ အကြောင်းအရာအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်တွေ အပါအဝင် အခြား ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်တွေဟာ သတင်းအချက်အလက် ပေးအပ်မှုပဲ ရည်ရွယ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘလော့ဂ်အပေါ်ရှိ သတင်းအချက်အလက်များ/စာကြောင်းများဟာ မည်သည့် ရောဂါမျိုးကိုမဆို ခန့်မှန်းကွင်းဆက်၊ ကုသ၊ လက်လှမ်းမီစေ သို့မဟုတ် ကာကွယ် ပပျောက်စေမည့် ရည်ရွယ်ချက် မဟုတ်သလို သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေက ပေးတဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်အစား လုံးဝမထည့် အစားမထိုးသင့်ပါဘူး။ Nano Singapore Shop ဖြစ်တဲ့ ကျွန်ုပ်တို့အနေနဲ့ အထူးသဖြင့် သတ်မှတ် ခွဲခြားထားတဲ့ ရောဂါအခြေအနေတစ်ခုခုနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အစားအစာစနစ် ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်မည်ဆိုလျှင် အစားအစာနဲ့ ကျန်းမာရေး အပြောင်းအလဲများ ပြုလုပ်မည့် အကြောင်းကြောင့် သင့်ဆရာဝန်နဲ့ ပထမဆုံး ဦးစွာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။