• Leaky gut syndrome သည် အူလမ်းကြောင်းခွာခြင်း (increased intestinal permeability) ဟုလည်း ခေါ်ပါသည်၊ အူလမ်းကြောင်းမှ ဘက်တီးရီးယားများသည် သွေးလွှင့်ကြောထဲသို့ အလွယ်တကူ ယိုစီး ဝင်ရောက်လာသောအခါ ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်သည်။
• အူလမ်းကြောင်းအတွင်းဖုံးအဖွဲ့သည် အာဟာရဓာတ်များကို စုပ်ယူပေးရာတွင် တာဝန်ယူရပြီး ထိုနဲ့အတူ အန္တရာယ်ရှိသော ကိုသင်များသည် သွေးလွှင့်ကြောထဲ မဝင်ရောက်စေပါ။
• ဤကာကွယ်ရေးအကာအကွယ် အမြှေးအလွှာ တားစီးနိုင်စွမ်း ပျက်စီးလာသောအခါ မမျှော်လင့်ထားသော ကျန်းမာရေးပြဿနာအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

အူလမ်းကြောင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ပြဿနာများ ကို ခံစားနေရပါသလား။ အစာအိေွကပ်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းဖော်ပြမရနိုင်သော အစားအစာအာရုံပြုခြင်းများကို မကြာခဏ ခံစားနေရမလား။ အကယ်၍ အဲဒီလို ဖြစ်နေပါက သင်မှာ leaky gut syndrome ဖြစ်နေလောက်ပါသည်။ Leaky gut သည် အူလမ်းကြောင်းခွာခြင်း (intestinal permeability) ဟုလည်း ယေဘုယျ ခေါ်ကြပြီး သင့်အူလမ်းကြောင်းအတွင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ ပျက်စီးသွားခြင်းကြောင့် အဆိပ်အတောက်များ၊ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် စားမပြတ်သေးသော အစာအမှုန့်အစများသည် သွေးလွှင့်ကြောထဲသို့ ယိုစီး ဝင်ရောက်လာနိုင်သော အခြေအနေ ဖြစ်ပါသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် ကျွန်တော်တို့သည် သင်အိမ်မှာပဲ လွယ်ကူရိုးရှင်းသော အဆင့်အနည်းငယ်နည်းလမ်းများဖြင့် leaky gut ရှိမရှိ စမ်းသပ်နိုင်ရန် လမ်းညွှန်ပေးသွားမည့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဤအခြေအနေ၏ အောက်မြစ်ရင်းမြစ် காரணများကို သက်မှတ်ကာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်လျှင် သင့်အူလမ်းကြောင်းကို ဆေးပေးကယ်တင်ပြီး သင့်စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်လာစေစတင်နိုင်ပါမည်။

အစားအသောက်စာရင်း ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲခြင်းများ၊ ထပ်ဆောင်းအာဟာရဟန့်သောက်သုံးခြင်းများနှင့် လုပ်ရပ်နည်းလမ်း (lifestyle) ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲခြင်းတို့အား ချိန်ညှိ အသုံးချခြင်းဖြင့် သင့်အူလမ်းကြောင်းမျက်နှာဖုံးအလွှာကို ထိရောက်စွာ ပြုပြင်ပြင်ဆင်နိုင်ပြီး leaky gut syndrome နှင့် ဆက်နွယ်သော လက္ခဏာများကိုလည်း လျော့နည်းသွားစေနိုင်ပါသည်။ Leaky gut ကို အိမ်မှာပဲ စမ်းသပ်နည်းကို နားလည်သဘောပေါက်ရခြင်းသည် သင့်အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးပိုမိုကောင်းမွန်ရေး လမ်းကြောင်းပေါ် စတင်မြောက်မြန်းရာ ပထမဆုံးအဆင့် ဖြစ်ပါတယ်။

Leaky gut ကြောင့် သင့်ဘဝထိခိုက် ပိတ်ဆို့ခြင်း မဖြစ်စေပါနဲ့။ သင့်တွင် leaky gut syndrome ရှိ/မရှိ ကို သတ်မှတ်နိုင်ရန် လွယ်ကူသော်လည်း ထိရောက်သော နည်းလမ်းများကို ကျွန်တော်တို့နှင့်အတူ လေ့လာကြည့်ရှုရအောင်၊ ထို့နောက် ထိုကို ဘယ်လို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမလဲကိုလည်း လေ့လာသွားကြပါစို့။

Leaky gut syndrome ဆိုတာဘာလဲ?

Leaky gut syndrome သည် အူလမ်းကြောင်းခွာခြင်း (increased intestinal permeability) ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး အူလမ်းကြောင်းအတွင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ ပို၍ ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်လွယ်ကူသည့် (porous) အခြေအနေ ဖြစ်လာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသော ကိုသင်များဖြစ်သည့် အဆိပ်အတောက်များ၊ စားမပြတ်သေးသော အစာအမှုန့်အစများနှင့် ဘက်တီးရီးယားများကို သွေးလွှင့်ကြောထဲ သို့ ယိုစီးဝင်ရောက်လာနိုင်စေသည်။ အူလမ်းကြောင်းအတွင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ၏ အဓိကတာဝန်မှာ အာဟာရဓာတ်များကို စုပ်ယူပေးခြင်းနှင့်အတူ အန္တရာယ်ရှိသော ကိုသင်များကို သွေးလွှင့်ကြောထဲ မဝင်ရောက်စေဘဲ တားဆီးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤကာကွယ်ရေးအကာအကွယ် ပျက်စီးသွားလျှင် ကျန်းမာရေးပြဿနာ အမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေစေနိုင်သည်။

အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာသည် tight junctions ဟုခေါ်သော ဆက်သွယ်ချက်အသေးသေးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုအရာများသည် သွေးလွှင့်ကြောထဲ သို့ မည်သည်ကိုဝင်/မဝင် ကို ထိန်းချုပ်သည့် တားမြစ်တံခါးများအဖြစ် လိုက်လံ လုပ်ဆောင်ပေးသည်။ ကျန်းမာ သန်စွမ်းသော အူလမ်းကြောင်းတွင် ထို tight junctions များသည် ပိတ်လှစ်နေပြီး လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များသာ ဖြတ်သန်းဝင်ရောက်နိုင်စေပါသည်။ သို့သော် ရေရှည်ရောဂါရှောင်ရည် (chronic inflammation)၊ မကောင်းသော အစားအစာ ဓနုာဏ်၊ စိတ်ဖိစီးမှု (stress) နှင့် အချို့ ဆေးဝါး သုံးစွဲမှုများသည် ထို tight junctions များကို ထိခိုက်စေ၍ ပို၍ အပွင့်အလင်း ဖြစ်လာစေပါသည်။

Tight junctions များ ပျက်စီးနေလျှင် အန္တရာယ်ရှိသော ကိုသင်များသည် သွေးလွှင့်ကြောထဲသို့ ယိုစီးဝင်ရောက်လာ၍ ကိုယ်ခံအားစနစ်က ပြန်လည် တုံ့ပြန်မှု (immune response) ကို အစပြုစေပါသည်။ ထိုမျိုး ကိုယ်ခံအား တုံ့ပြန်မှုကြောင့် လက္ခဏာများနှင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာ အမျိုးမျိုး ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ သင့်တွင် leaky gut syndrome ရှိ/မရှိ သတ်မှတ်ရာတွင် ထိုလက္ခဏာများကို နားလည်သဘောပေါက်ထားခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

Leaky gut syndrome ၏ လက္ခဏာများ

Leaky gut syndrome သည် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနဲ့ မသက်ဆိုင်သော လက္ခဏာများ အစုံအလင်နဲ့ ပေါ်ပေါက်နိုင်ပါသည်။ လူအလိုက် လက္ခဏာများ ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း ပုံမှန် တွေ့ရတတ်သော လက္ခဏာများမှာ –

• အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ – အစာအိေွကပ်ခြင်း၊ င(gas)များပေါက်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အောင့်အမိ (abdominal pain)၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းတို့သည် leaky gut syndrome နှင့် ခံစားနေရနိုင်သော ပို၍ ပုံမှန်တွေ့ရတတ်သည့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများဖြစ်သည်။ အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ ပျက်စီးနေခြင်းကြောင့် သာမန် လိင်အစာဖြေရှင်း စနစ်ကို လိုင်းချိုးပစ်သလို ဖြစ်စေပြီး ထိုအဆင်မပြေသော လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်လာစေသည်။
• အစားအစာ အာရုံပြုခြင်းများ – Leaky gut ကြောင့် အချို့ အစားအစာများကို ကိုယ်ခံအားစနစ်က တုံ့ပြန်မိသွား၍ အစားအစာ အာရုံပြုခြင်း (food sensitivities) သို့မဟုတ် အာဟာရဓာတ်အမြောက်အမြားအပေါ် အရိုးရှုပ်မကျ (allergies) ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အချို့ အစားအစာများ စားသောက်ပြီးနောက် အသားအရေဖုရွေးခြင်း၊ ခွက်ဝှေးအဖု (hives) ပေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်း အဆင်မပြေခြင်း စသည့် လက္ခဏာများကို ခံစားနေရနိုင်သည်။
• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် စွမ်းအင်နည်းပါးခြင်း – Leaky gut ကြောင့် ရေရှည်ရောဂါရှောင်ရည် ပိုများလာပြီး စွမ်းအားမရှိခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုရောဂါရှောင်ရည်ကြောင့် အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူမှုလည်း ထိခိုက်နိုင်ပြီး အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့လာစေနိုင်သည်။
• ကြောချိုင့်ခန်းနာကျင်ခြင်း၊ ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း – Leaky gut syndrome ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါရှောင်ရည်သည် ကြောချိုင့်ခန်းနာကျင်ခြင်းနှင့် ကြွက်သားနာကျင်ခြင်း အဖြစ်လည်း ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် သရိုက်တုံ့ပြန် ရောဂါများ (autoimmune conditions) ရှိသူများတွင် ထိုလက္ခဏာများ ပိုမို အလေးတင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
• စိတ်အခြေအနေ အပြောင်းအလဲများ – အူလမ်းကြောင်းနှင့် ဦးနှောက်၏ ချိတ်ဆက်မှု (gut-brain connection) ကို သိပ္ပံပညာရပ်အလင်းဖြင့် အတည်ပြုထားပြီး အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ ပျက်စီးခြင်းသည် စိတ်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေပါသည်။ စိတ်ပူစိတ်ကွင်းများ (anxiety)၊ စိတ်ကျရောဂါ (depression)၊ ဦးနှောက် အမဲလိုက် (brain fog)၊ စိတ်ထားယှက်ယှက်လှုပ်ရှား (mood swings) စသည့် လက္ခဏာများကို Leaky gut syndrome နှင့် ပတ်သက်ပြီး ပုံမှန် တွေ့ရတတ်သည်။
• အသားအရေ ပြဿနာများ – Leaky gut syndrome ကြောင့် ကာလာပြား ဝက်ခြံ (acne)၊ အဖုအဖုရောဂါ (eczema)၊ rosacea နှင့် psoriasis စသည့် အသားအရေ ပြဿနာများ ပိုဖြစ်လာစေနိုင်သည်။ အူလမ်းကြောင်းမှ ယိုစီးဝင်လာသော ကိုသင်များ အပေါ် ကိုယ်ခံအားစနစ် တုံ့ပြန်မှုကြောင့် အသားအရေ အနာအဆာရောဂါရှောင်ရည် အဖြစ် ပြန့်ပွားပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။

ထိုလက္ခဏာများသည် အခြားကျန်းမာရေး ပြဿနာများနှင့်လည်း ထပ်တူကျလာနိုင်သဖြင့် တိကျမှန်ကန်သော ခွဲခြားအကဲဖြတ်မှု ရရှိရန် ကျန်းမာရေး ပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ သင့်တွင် leaky gut syndrome ရှိမရှိ သံသယဖြစ်လာပါက ဤအခြေအနေကို အတည်ပြု၍ သင့်တော်သော ကုသိုလ်လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆုံးဖြတ်နိုင်စေရန် သက်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ခြင်းများပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

Leaky gut ကို ခွဲခြားရှိကြောင်း သိရှိရခြင်း၏ အရေးပါမှု

Leaky gut syndrome ကို သေချာစွာ ခွဲခြားအကဲဖြတ်နိုင်ခြင်းသည် အခြေအနေကို ထိရောက်စွာ ကုသ စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန် အရေးကြီးသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် Leaky gut အတွက် တိတိကျကျ ပုံမှန်လက်ခံထားသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စနစ် တစ်ခုတည်း မရှိသော်လည်း စမ်းသပ်မှု အမျိုးမျိုးနှင့် သုံးသပ်ခြင်းများကို ပေါင်းစပ် လုပ်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် အူလမ်းကြောင်း ခွာခြင်း ပိုများလာမှု ရှိ/မရှိ ကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။

Leaky gut ကို တိကျမှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသိရှိနိုင်ခြင်းကြောင့် အောက်မြစ်အကြောင်းရင်းများကို ကိုင်တွယ် ပြင်ဆင်နိုင်ပြီး သင့်တော်သော ကုထုံး မဟာဗျူဟာများကို အသုံးချနိုင်သည်။ အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ၏ အားကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကာ ပြုပြင်ကာကွယ်နိုင်လျှင် လက္ခဏာများ လျော့နည်းလာကာ အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူနိုင်စွမ်းကောင်းမွန်လာပြီး စုစုပေါင်း ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်လက်သန်မာစိတ်ကျန်းမာ ရရှိလာစေသည်။

Leaky gut ကို အိမ်တွင်းမှ စမ်းသပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခြင်းသည် ခွဲခြားအကဲဖြတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရန် လက်လှမ်းမီ လွယ်ကူပြီး သက်သာချောမွေ့သော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အိမ်တွင်းစမ်းသပ်ခြင်းများသည် တိကျသည့် ခွဲခြားအကဲဖြတ် ရလဒ် တိုက်ရိုက်မပေးနိုင်သော်လည်း Leaky gut syndrome ရှိနေခြင်း၏ အညွှန်းအတန်အတန် အဖြစ် အကူအညီ ပေးနိုင်ပါသည်။ အခု အိမ်တွင်းမှ Leaky gut ကို စမ်းသပ်ကြည့်နိုင်မည့် လွယ်ကူ သော်လည်း အထောက်အကူဖြစ်စေသော အဆင့်အနည်းငယ်ကို စတင် လေ့လာကြည့်ရအောင်။

အဆင့် ၁ – Elimination diet (အစားအစာ ဖယ်ရှား စမ်းသပ်နည်း)

Elimination diet ဆိုသည်မှာ သင့်အစားအစာ စားသောက် စာရင်းမှ အချို့ အစားအစာများကို ယာယီဖယ်ရှားထား၍ သင့်အူလမ်းကြောင်း ပြဿနာများနှင့် အစားအစာအာရုံပြုခြင်း (food sensitivities) များကို ဖြစ်စေသော ဖြစ်နိုင်ခြေရှိ အစားအစာများကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ရန် အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သင့်တွင် ရှိနိုင်သော Leaky gut syndrome သည် သင့်လက္ခဏာများကို မည်မျှ ထိခိုက်စေမလဲ ကို ရှာဖှေရာတွင် ကူညီပေးနိုင်သည်။

Elimination diet စတင်ရန်အတွက် များများပြားပြား ဖောက်ပြန်ရောဂါရှောင်ရည်ဖြစ်စေသူနှင့် အာရုံရှုပ်မော (allergenic) ဖြစ်စေသော အစားအစာများကို အချိန်ပိုင်း သင့်စားသောက်စာရင်းမှ ဖယ်ရှားသင့်ပါသည်။ ဥပမာ – gluten ပါဝင်သည့် အစားအစာများ၊ နို့ခြောက်/နို့ထွက်ပစ္စည်းများ (dairy)၊ ပဲစိုး (soy)၊ ခေါက်ပြား/ပြောင်းဖူး (corn) နှင့် လိုက်ဖက်ရိုးမဲ့ဖွင့် ထုတ်လုပ်ထားသော processed foods စသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ထိုအစားအစာများသည် အူလမ်းကြောင်းကို အရောင်ကြိတ်အောင် (irritation) ဖြစ်စေ၍ ရောဂါရှောင်ရည်လည်း တိုးချဲ့လာစေသောကြောင့် Leaky gut လက္ခဏာများကို ပိုမို ကျဆင်းစေနိုင်ပါသည်။

ဒီလို အစားအစာများကို အနည်းဆုံး အပတ်အနည်းငယ် ကြာပြန်ဖယ်ရှားထားပြီးနောက် တစ်မျိုးချင်းနဲ့ နည်းနည်းပြန်လည် မိတ်ဆက် စားသုံးကြည့်ပါ။ ပြန်စားသုံးပြီးနောက် သင့်လက္ခဏာများ ပြန်လည် မီးလောင် (flare up) လာမလာကို နည်းနည်း သေချာ ကြည့်မှတ်ပါ။ အကယ်၍ အစားအစာ တစ်မျိုး စားသောက်ပြီးတိုင်း လက္ခဏာများ ပိုဆိုးသွားလျှင် ထိုအစားအစာအပေါ် သင်တွင် အာရုံပြုခြင်း သို့မဟုတ် ခံလို့မရခြင်း ဖြစ်နေလောက်ပါသည်။ ထိုပြန်လည် တုံ့ပြန်မှုများသည် သင့်အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ ပျက်စီးနေပြီး အစားအစာ အမှုန့်အစများ သွေးလွှင့်ကြောထဲသို့ ယိုစီးဝင်ရောက်ကာ ကိုယ်ခံအားစနစ်က တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ပေါ်စေနေသည်ဟု သက်သေ ပြသနိုင်သည်။

အစားအစာ စာအုပ် (food diary) တစ်ခုသွင်းထားပြီး သင် စားသောက်သည့် အရာများနဲ့ တွဲဖက်ပေါ်ပေါက်လာသော လက္ခဏာများကို မှတ်သားထားပါ။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့် အစားအစာ အမျိုးအစား နဲ့ လက္ခဏာ တုံ့ပြန်မှုနားကွက်များကို ပိုမို အလွယ်တကူ သတ်မှတ်နိုင်လာပါမည်။ Elimination diet သည် Leaky gut ရှိ/မရှိ ကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သော စမ်းသပ်မှု တစ်ခု မဟုတ်သော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိ အကြောင်းကိစ္စများကို သဘောပေါက်ရာတွင် တန်ဖိုးရှိသော သတင်းအချက်အလက်များ ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး နောက်ထပ် စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း လမ်းညွှန်ချက် အဖြစ် အသုံးဝင်ပါမည်။

အဆင့် ၂ – အစားအစာ အာရုံပြုခြင်း စမ်းသပ်မှု (Food sensitivity testing)

Food sensitivity testing သည် Leaky gut syndrome တစ်ရပ်ပြန် ဖြစ်ပေါ်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိ အစားအစာ တုံ့ပြန်မှုများကို သတ်မှတ်ရာတွင် အသုံးဝင်သော စိတ်ကြိုက် သက်ဆိုင်ရာကိရိယာ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းသည် သင့်သွေးနမူနာကို ခွဲဖြာ လေ့လာကာ အစားအစာ အမျိုးအစား တစ်ခုချင်းစီအပေါ် ကိုယ်ခံအားစနစ်၏ တုံ့ပြန်မှု မရှိ/ရှိ ကို စစ်ဆေးသတ်မှတ်ပေးသည်။ သင့်ကိုယ်ခံအားစနစ်က အချို့ အစားအစာများအပေါ် antibody များ ထုတ်လုပ်လာပါက ထိုအစားအစာများအပေါ် သင်တွင် အာရုံပြုခြင်း သို့မဟုတ် ခံလို့မရခြင်း ရှိတတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။

လက်ရှိတွင် Food sensitivity tests အမျိုးအစား များစွာ ရှိပါသည်။ အထဲတွင် IgG နှင့် IgA antibody စမ်းသပ်မှုများကဲ့သို့သော စမ်းသပ်မှုများပါ၀င်သည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုများသည် တွန့်ဆိုင်း ပြန်ကြားရောဂါအဖြစ် (delayed immune reactions) တွင် ပိုမိုအထောက်အကူ ဖြစ်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် Leaky gut syndrome နှင့် ဆက်နွယ်လေ့ရှိပါသည်။ ကိုယ်ခံအား တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်စေသော အစားအစာများကို ရှောင်ရှား သို့မဟုတ် လျှော့ကျ စားသောက်သည့်အခါ အူလမ်းကြောင်းရှိ ရောဂါရှောင်ရည် လျော့နည်းလာစေပြီး အူလမ်းကြောင်း ပြန်လည် ပြုပြင်နားကျစေရန် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သည်။

သို့သော်လည်း Food sensitivity tests များသည် သီးခြားစီ Leaky gut syndrome ရှိ/မရှိ ကို တိကျစွာ ခွဲခြားနိုင်မည့် အဓိက စမ်းသပ်မှု မဟုတ်ကြောင်း သတိပြုရပါမည်။ ထိုနည်းဖြင့် မတိကျသော ခွဲခြားရလဒ် ပေးနိုင်သော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိ အစားအစာ အာရုံပြုခြင်းများကို သိရှိရာတွင် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော သတင်းအချက်အလက်များ ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး သင့်အစားအစာ ပြင်ဆင်မူများတွင်လည်း လမ်းညွှန်အဖြစ် အသုံးဝင်ပါမည်။

အဆင့် ၃ – ဝမ်းနမူနာ စမ်းသပ်ခြင်း (Stool testing)

Stool testing သည် သင့်အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး အခြေအနေကို သတ်မှတ်ရာတွင် ထိရောက်မှုရှိပြီး Leaky gut syndrome ဖြစ်ပေါ်စေသော သို့မဟုတ် ပိုဆိုးသွားစေသော အကြောင်းရင်းများကို ပိုမို ရှာဖွေသိရှိရန် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်။ ယင်းစမ်းသပ်မှုသည် သင့်ဝမ်းနမူနာကို ခွဲဖြာ လေ့လာကာ အန္တရာယ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများ၊ ပိုးမွှားများ (parasites)၊ yeast (candida) အလွန်အကျွံ ကြီးထွားခြင်းနှင့် အူလမ်းကြောင်း ထဲရှိ သက်ကြီး ပိုးမွှားပိုးသန့် (gut flora) မညီမျှမှုများ ရှိ/မရှိ ကို စစ်ဆေးသည်။

Leaky gut syndrome သည် အူလမ်းကြောင်းထဲရှိ ဘက်တီးရီးယား မညီမျှမှုများ (dysbiosis) နှင့် အန္တရာယ်ရှိ မိုက်ခရိုအော်ဂဲနစ်စ်များ ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင် သို့မဟုတ် ပိုမို ဆိုးရွားလာနိုင်သည်။ Stool tests များဖြင့် ထိုမညီမျှမှုများကို ရှာဖွေသိရှိနိုင်ပြီး သင့်အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး အခြေအနေကို ပိုမို သဘောပေါက်စေပါသည်။

Stool testing သည် ထပ်ဆောင်းအားဖြင့် ရောဂါရှောင်ရည် စနစ်ဆိုင်ရာ အညွှန်းများ၊ လိင်အစာ လိုက်ဖက်စွာ ဖျက်သိမ်းနိုင်စွမ်း (digestion) နှင့် အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူနိုင်စွမ်း (absorption) များကိုလည်း ခွဲဖြာမိစေသည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုတွင် ရောဂါရှောင်ရည် အညွှန်းများ မြင့်မားနေပါက အူလမ်းကြောင်း ထဲတွင် လက်ရှိ ရောဂါရှောင်ရည် ဖြစ်ပွားနေကြောင်း ပြသနိုင်ပြီး ထိုအရာသည် Leaky gut syndrome တွင် ပုံမှန် တွေ့ရတတ်သည်။ လိင်အစာ မစနစ်တကျ ဖျက်သိမ်းခြင်းနှင့် အာဟာရဓာတ် မလုံလောက်စွာ စုပ်ယူနိုင်ခြင်းတို့သည် အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့မှုများ ရှိစေနိုင်ပြီး အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို ပိုမို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

Stool testing ဖြင့် မညီမျှမှုများကို သတ်မှတ်လိုက်ပြီးနောက် ထိုအရာများကို ပစ်မှတ်ထားကာကုသသည့် ဆေးလက်ရာများ ပြုလုပ်သည့်အခါ အူလမ်းကြောင်း ပြန်လည် ကျန်းမာစေရာ၌ အထောက်အကူဖြစ်ပြီး Leaky gut syndrome နှင့် သက်ဆိုင်သော လက္ခဏာများလည်း လျော့နည်းသွားစေနိုင်သည်။

အဆင့် ၄ – Zonulin စမ်းသပ်ခြင်း

Zonulin သည် အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ ထဲရှိ tight junctions များ၏ ဖောက်ထွင်းနိုင်စွမ်း (permeability) ကို ထိန်းချုပ်ပေးသော ပရိုတိန် အမျိုးအစားတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ Zonulin အဆင့် မြင့်တက်လာပါက အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ အားနည်းလာခြင်းနှင့် Leaky gut syndrome ရှိနိုင်ခြေကို ပြသနိုင်သည်။

Zonulin စမ်းသပ်ခြင်းတွင် သွေးစမ်းသပ်မှု တစ်မျိုးကို အသုံးပြုကာ သင့်သွေးလွှင့်ကြောထဲရှိ Zonulin အဆင့် များကို တိုင်းတာ စစ်ဆေးသည်။ Zonulin အဆင့် မြင့်မားနေပါက အူလမ်းကြောင်း ခွာခြင်း (intestinal permeability) ပိုများလာနေပြီး Leaky gut ဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်းဆိုနိုင်သည်။

သို့သော် Zonulin စမ်းသပ်မှုသည် Leaky gut syndrome ရှိမရှိ ကို သတ်မှတ်ရာတွင် အသုံးဝင်သော်လည်း Zonulin အဆင့် မြင့်မားမှုသည် celiac disease နှင့် အခြား ကိုယ်ခံအားစနစ် တုံ့ပြန်ရောဂါများ (autoimmune disorders) နှင့်လည်း ဆက်နွယ်နိုင်ကြောင်း သိထားရပါမည်။ ထို့ကြောင့် Zonulin စမ်းသပ်ရလဒ်များကို အခြား စမ်းသပ်မှုများနှင့် ဆရာဝန်၏ သာမန် ခွဲခြားအကဲဖြတ်မှုများနှင့် တူညီစွာ တွဲဖက် သုံးသပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသည်။

အဆင့် ၅ – အူလမ်းကြောင်း ခွာခြင်း စမ်းသပ်မှု (Gut permeability testing)

Gut permeability testing သည် အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာမှ မော်လီကျူးများ (molecules) ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနိုင်သည့် မည်မျှ ပိုမို တိုးလာနေသလဲကို တိုင်းတာရန် အသုံးပြုသော စမ်းသပ်နည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းစမ်းသပ်ခြင်းတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် မော်လီကျူး အမျိုးအစားများပါဝင်သည့် အရည်ပစ္စည်းတစ်မျိုးကို သောက်သုံးရပြီး ထို့နောက် သတ်မှတ်ကာလအတွင်း ထွက်ရှိသော မူးယစ်သောက်ရည်နမူနာ (urine samples) များကို စုဆောင်း၍ ထိုမော်လီကျူးများ ပါဝင်မှုကို အနောက်အသုံး ခွဲဖြာ စစ်ဆေးသည်။

ဤစမ်းသပ်နည်းသည် အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာ အကာအကွယ်၏ တည်ကြည်မှု (integrity) နှင့် Leaky gut syndrome ရှိနေသည့် အလားအလာကို တိုက်ရိုက် အကဲဖြတ်နိုင်စေသည်။ မူးယစ်သောက်ရည်နမူနာ ထဲရှိ သတ်မှတ်ထားသော မော်လီကျူး အဆင့်များကို ခွဲဖြာ စီစဉ်လေ့လာခြင်းအားဖြင့် အူလမ်းကြောင်း ခွာခြင်း၏ အလွန်အကျွံ ဖြစ်ပွားမှု ဘယ်လောက်အထိ ရှိနေသည်ကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။

Gut permeability testing သည် အနည်းငယ် ပိုမို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများလိုအပ်သော စမ်းသပ်နည်းဖြစ်ပြီး အထူးသီးသန့် စမ်းသပ်ကိစ္စပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေး ပညာရှင်နှင့် တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံတိုင်ပင် စမ်းသပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ သို့သော် ယင်းသည် သင့်တွင် Leaky gut syndrome ဘယ်လောက်အထိ ရှိနေသည်ကို ပိုမို နက်ရှိုင်းစွာ သိရှိရာနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ကုသရေး မဟာဗျူဟာများကို စီမံခြင်းတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

သတ်မတ်ခ်ုပ်ကိုင်ချက်

Leaky gut ကို အိမ်တွင်းမှ စမ်းသပ်ကြည့်ခြင်းသည် ခွဲခြားအကဲဖြတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရန် လက်တွေ့ကျပြီး လွယ်ကူလက်လှမ်းမီသော နည်းလမ်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုများသည် ကိုယ်တိုင်သာဖြင့် တိကျသည့် ခွဲခြားရလဒ် ကို မပေးနိုင်သော်လည်း Leaky gut syndrome ရှိနေသည့် အလားအလာ အဖြစ် တန်ဖိုးရှိသော အညွှန်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ယင်းစမ်းသပ်မှုများကို ကျန်းမာရေး ပညာရှင်၏ ခွဲခြားအကဲဖြတ်မှုနှင့် ညွှန်ကြားမှုတို့နှင့် တွဲဖက်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် သင့်တွင် Leaky gut ရှိ/မရှိ ကို ပိုမို တိတိကျကျ သတ်မှတ်နိုင်ပြီး ထိရောက်သော ကုသရေး အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါမည်။

သတိထားရမည့်အချက်မှာ Leaky gut ကို အိမ်တွင်းတွင် စမ်းသပ်နည်းကို သိရှိသည့် အချက်က သာမန်အားဖြင့် ပထမအဆင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ သင့်တွင် Leaky gut syndrome ရှိနေကြောင်း အတည်ပြုသွားပြီးနောက် အောက်မြစ်အကြောင်းရင်းများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းကာ သင့်တော်သည့် ကုသရေး မဟာဗျူဟာများကို လိုက်နာခြင်း အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သင့်အတွက် သင့်တော်သော လမ်းကြောင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်လျှင် သင့်အူလမ်းကြောင်း မျက်နှာဖုံးအလွှာကို ပြန်လည် ဆောက်တည်ဖို၊ ရောဂါရှောင်ရည်ကို လျော့နည်းဖို နှင့် သင့်အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေနိုင်ပါသည်။

Leaky gut ကြောင့် သင့်ဘဝကို ထိခိုက် ပိတ်ဆို့ခံနေရမည် မဟုတ်ပါ။ ယနေ့မှစ၍ သင့်အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို ကိုယ်တိုင် စီမံချုပ်ကိုင်လိုက်ပြီး ပိုမို ကောင်းမွန်သော ယေဘူယျ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်ဝင်စိတ်ရှည် ဘဝတစ်ခရီးကို စတင် ခရီးထွက်လိုက်ပါ။

ကိုးကားချက်များ

1. Camilleri, M. (2019). Leaky gut: mechanisms, measurement and clinical implications in humans. Gut, 68(8), 1516–1526. https://doi.org/10.1136/gutjnl-2019-318427 ‌https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6790068/
2. Aleman, R. S., Moncada, M., & Aryana, K. J. (2023). Leaky Gut and the Ingredients That Help Treat It: A Review. Molecules, 28(2), 619. https://doi.org/10.3390/molecules28020619 ‌https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9862683/
3. Aleman, R. S., Moncada, M., & Aryana, K. J. (2023). Leaky Gut and the Ingredients That Help Treat It: A Review. Molecules, 28(2), 619. https://doi.org/10.3390/molecules28020619 ‌https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36677677/

Disclaimer

ဤဘလော့တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းအရာများအားလုံး၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် အခြား ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ/ကျန်းမာရေး အချက်အလက်များအပါအဝင် သည် သတင်းအချက်အလက် ပံ့ပိုးပေးရန်အတွက်သာ ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤဘလော့ပေါ် တွင် ပါဝင်သည့် အချက်အလက်များ/ကြေညာချက်များသည် မည်သည့် ရောဂါမျိုးကိုမျှ ခွဲခြားအကဲဖြတ်ရန်၊ ကုသရန်၊ ကုနယ်ပယ်ရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟုတ်하며 သင့်ကိုယ်ပိုင် ဆရာဝန်/ဆေးဝါးအထူးအင်ဂျင်နီယား မှ ပေးနိုင်သော ကျန်းမာရေးအကြံဉာဏ်နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ် အစားထိုးသင့်သော အရာ မဟုတ်ပါ။ Nano Singapore Shop မှ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်အနေဖြင့် မည်သည့် ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် အစားအစာ အပြောင်းအလဲမျှ ပြုလုပ်မီ အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ရောဂါ သို့မဟုတ် အခြေအနေ တစ်ခုနှင့် သက်ဆိုင်သော အပြောင်းအလဲများ ပြုလုပ်မီ ဆရာဝန်တစ်ဦးနှင့် အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အားပေးလိုပါသည်။